63 50 4499 https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/d240c1fc4cfe4ff10b2f82d894dfa1ca.pdf 2c95021f4d27fd1b6d19739e144166cb Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1357 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1989 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1253 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1989 t.33 z.2 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1989 t.33 z.2, s.6 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text E T N O G R A F I A POLSKA XXXIII Zeszyt 2 �POLSKA AKADEMIA NAUK INSTYTUT HISTORII K U L T U R Y MATERIALNEJ ETNOGRAFIA POLSKA XXXIII Zeszyt 2 WROCŁAW • WARSZAWA • K R A K Ó W • G D A Ń S K • ŁÓDŹ Z A K Ł A D NARODOWY I M I E N I A OSSOLIŃSKICH W Y D A W N I C T W O POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K 1989 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z REDAKCJI: IWONA WSPÓŁUDZIAŁ CZŁONKOWIE W OPRACOWANIU TOMU: ANNA RADY REDAKCYJNEJ: MARIA KABZIŃSKA-STAWARZ ZAMBRZYCK A-KUNACHOW1CZ. BIERNACKA (PRZEWODNICZĄCA), TERESA DOBROWOLSKA MARIA FRANKOWSKA, J A D W I G A K L I M A S Z E W S K A , BRONISŁAWA KOPCZYŃSKA-JAWORSKA, ZBIGNIEW JASIEWICZ, ZOrTA W1CZ0WA. A N N A Z A B R Z Y C K A - K U N A C H O W I C Z , SŁAWOJ SZYNKIEiWICZ Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, ul. Świerczewskiego ¡05 Okładkę projektował Edward Kostka Redaktor Zyta Kwiecińska Redaktor techniczny Maciej Szłapka ©.Copyright by Zakład Narodowy im. OssoliAskkh Printed in Poland Wydawnictw. Wroclaw mi' P L I S S N 0071-1861 Z a k ł a d N a r o d o w y im. O s s o l i ń s k i c h - N a k ł a d : 915 <=gz. O b j ę t o ś ć : ark. wyd. 16,90; ark. druk. 14,5; ark. A . - 1 9 . Papier offset, ki. I I I , « 0 g, O d d a n o do Podpisano do druku 70x100. 1989.09.14. Druk Wydawnictwo. W r o c ł a w sUadania ukończono Wrocławska Drukarnia Naukowa 1989. 1989.01.31. w listopadzie 1989. Zaro. 4095/89. F - 7 . SOKOLE- �Prof. dr hab. Mieczysław Gładysz (903-1984 �SPIS T R E Ś C I Wstęp — Jan Bujak, Teresa Dobrowolska Vorwort Jan Bujak - Mieczysław Gładysz (1903-1984). Życiorys naukowy Mieczysław Gładysz (1903-1984). Wissenschaftliche Biographie. Zussamenfassung . . Teresa D o b r o w o l s k a — Badacz kultury ludowej Śląska Forscher der Volkskultur Schlesiens. Zusammenfassung Zofia Szromba-Rysowa - Moja wieś opolska. Z. etnograficznych badań w Dzierżysławicach koto Głogówka Mein Dorf in der Opole-Region. Aus ethnographischer Forschung in Dzierżyslawice bei Głogówek. Zusammenfassung Danuta T y l k o w a - Drewniane budownictwo ludowe wsi opolskiej Hölzerne Volksbauten auf dem Dorf in der Opole-Region. Zusammenfassung . . Maria L i p o k - B i e r w i a c z o n e k — Ziemia pszczyńska w badaniach etnograficznych . . Die Region von Pszczyna in ethnographischer Forschung. Zusammenfassung . . Róża G o d u l a — Rola Mieczysława Gładysza w badaniach kultury ludowej Karpat , . Die Rolle von Mieczysław Gładysz in der Forschung der Volkskultur der Karpaten. Zusammenfassung Maria B i e r n a c k a — Społeczność wiejska w Bieszczadach po I I wojnie światowej . . Die Dorfgeseilschaft in der Bieszczady-Region nach dem 2. Weltkrieg. Zusammen­ fassung Krystyna Her man o wic z-N owak — Badania karpackie w Pracowni Etnografii ZE I H K M PAN w Krakowie. Kontynuacja kierunku zainicjowanego przez prof. Mieczysława Gładysza Karpatenforschungen in der Forschungsstätte für Ethnographie in der Abteilung Ethnographie des Instituts der Geschichte der Materiellen Kultur der Polnischen Akademie der Wissenschaften in Kraków. Fortsetzung der von Professor Mie­ czysław Gładysz initierten Forschungsrichtung. Zusammenfassung Anna Z a m b r z y c k a - K u n a c h o w i c z — Etnografia narodów słowiańskich jako przedmiot zainteresowań Mieczysława Gładysza Ethnographie slawischer Völker als Gegenstand der Interesse von Mieczysław Gła­ dysz. Zusammenfassung Karel F o j t i k — Problemy i perspektywy badań czeskiej kultury ludowej w kontekście słowiańskim Probleme und Perspektiven volkskundlicher Forschungen slawischer Zusammenhänge tschechischer Volkskultur. Zusammenfassung Anna P y t l i ń s k a - S p i s s — Muzea na wolnym powietrzu w Polsce Freilichtmuseen in Polen. Zusammenfassung Bibliografia publikacji Mieczysława Gładysza — oprać. Teresa Dobrowolska . . . . 7 8 9 22 25 62 65 81 83 92 93 113 115 135 137 148 '51 156 157 173 175 193 195 219 221 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/da76e10945a2a42afbf98aba6ac6128e.pdf 01b21ca4a7cd63af259fda2de90ffaa9 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1371 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1990 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1266 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1990 t.34 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1990 t.34, s.5-6 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text ETNOGRAFIA POLSKA XXXIV Zeszyt 1-2 �[ . P O L S K A A K A D E M I A INSTYTUT HISTORil KULTURY N A U K MATERIALNEJ ETNOGRAFIA POLSKA XXXIV Zeszyt 1-2 WROCŁAW WARSZAWA KRAKÓW • GDAŃSK ŁÓDŹ ZAKŁAD NARODOWY IMIENIA OSSOLIŃSKICH WYDAWNICTWO P O L S K I E J A K A D E M I I N A U K 1990 �i REDAKTOR: WANDA SEKRETARZ REDAKCJI: IWONA PAPROCKA KABZIŃSKA-STAWARZ C Z Ł O N K O W I E R A D Y R E D A K C Y J N E J : M A R I A B I E R N A C K A (przewodnicz:,cal, M A R I A F R A N K O W S K A , Z B I G N I E W JASIEWICZ, JADWIGA KLIMASZEWSKA, BRONISŁAWA SŁAWOJ KOPCZYNSKA-JAWORSKA, ZOFIA SZYN KIEWICZ. ANNA SOKOLEWICZOWA, ZAMBRZYCKA-KUNACHOWICZ Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, uf. Świerczewskiego ł05 Okładkę projektowa) Edward Kostka I Redaktor Zyta Kwiecińska ^ Redaktor techniczny Alicja Januszczak © Copyright by Zakluil Kdralmy im. Ossulińskul, Primed - (tyfawiurlwu, IWnriuw In Poland ' P L ISSN 0071-1861 Z a k ł a d Narodowy im. O s s o l i ń s k i c h - Wydawnictwo. W r o c ł a w O b j ę t o ś ć ; ark. wyd. 25,00; ark. druk, Wrocławska Drukarnia IV90 16,75; ark. A , 22,30. Naukowa. Z a m . 4 4 4 « / « » . ' 1990. �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Część I Jer/y Sławomir W a s i l e w s k i - Tabu, zakaz magiczny, nieczystość- Część II. Tabu a paradygmaty etnologii Jerzy Suchocfc i - „Niebiańskość" czy „boskość"? Rozważania nad etymologią i zakresem semantycznym bałtyjskich terminów: st. pr. deiwas, lit. dievas, lot. dievs .' "Heavcntiness" or "divinity"? Reflexions upon cthymology and semantic range of Baltic terms Deivas (old Prussian), Dievas (Lithuanian) and Dievs (Latvian) Mieczysław T r o j a n - Zarys rozwoju problematyki badawczej w zakresie etnografii Europy Outline of the development of research problems circle in the ethnography of Europe 7 47 63 65 83 Część U Maria P a r a d o w s k a - Stosunki Polonii z innymi grupami etnicznymi w Brazylii . . . Relationships of the Poles with other ethnic communities in Brasil Adam Walaszek - Chłop i praca w przemyśle amerykańskim. Pole semantyczne słowa „robota" w listach emigrantów polskich ze Stanów Zjednoczonych z lat 1890-1891 . . Peasants and work in the American industry. Semantic field of the word "robota" (.work) in letters or Polish emigrants from the U.S.A. in the years 1890 1891 . . . . Adam R y b i ń s k i - Pasterze koczownicy A środowisko przyrodnicze. Elementy świado­ mości ekologicznej u Tuaregów Nomadic herdsmen and natural environment. Elements or ecologic consciousness at the Tuaregs Krzysztof Renik - Integracja wspólnoty wiejskiej w widowiskach obrzędowych Thejjam z południowych Indii Integration of the village community in the ritual Thejjam perfornances from the Southern India Krystyna C h a b r o s - Trzy kamienie paleniska, czyli o potrzebie wyjścia poza własne granice The three stones of the hearth, or the necessity of reaching beyond oneself 85 W5 107 118 119 135 137 161 163 167 STUDIA I MATERIAŁY Anna Ma lew s k a - S z a ł y gin - Świadomość historyczna mieszkańców Narola . . . . Historie consciousness of the inhabitants of Narol Jan K u r e k - Ludowe aspekty kultu Św. Stanisława ze Szczepanowa w poświęconych mu sanktuariach Folk aspects of the cult of St. Stanisław from Szczepanów in his sanctuaries . . . . 169 180 183 199 �v.. 6 S P I S TREŚCI Bogumiła M a r c z a k - Dawna fotografia polskiej wsi w zbiorach archiwalnych Zakładu Etnografii Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie jako źródło do badania kultury ludowej Ancient photography of Polish countryside in the archives of the Ethnology Depart­ ment at the Institute of the History of .Material Culture, Polish Academy of Sciences, Warsaw, as source for folk culture research Elżbieta Z a b o r o w s k a - Buda bartna w dawnej Puszczy Kurpiowskiej Bee-keeping huds in the primeval forest of the Kurpie region 201 205 207 217 KRONIKA Współpraca etnografów Polski i Białorusi - Janusz Bohdanowicz The Internationale Organization of Folk Art (lOFA, tOV) - Mirosława Drozd-Piasecka W poszukiwaniu korzeni tożsamości narodowej - Mirosława Drozd-Piasecka . . . . Krajowa Rada Przemysłu Sztuki Ludowej Węgier - Mirosława Drozd-Piasecka . . . . Zainteresowanie rodzima kultura tradycyjną w dzisiejszej Mongolii - Iwona Kahzińska-Stawarz Sesja naukowa „Wartości kultury polskiej a przemiany społeczne X I X i XX w.", Lublin, 21-22 XI 1988 - Andrzej Stawarz „Metodologiczne i empiryczne aspekty badań nad kulturą miasta przemysłowego" - kon­ ferencja naukowa. Katowice, 24-25 II 1989 - Marian Gerlich, Andrzej Stawarz . . . „Młode pokolenie emigracyjno-polonijne". Sympozjum polonijne, Lublin, 16-18 V 1988 - Katarzyna Paradowska „Nadzieje i obawy Kościoła Ameryki Łacińskiej- - sesja naukowa z okazji 50-lecia Misyjnego Seminarium Duchownego Księży Werbistów na ziemi polskiej, 28-29 IX 1986 r. - Dariusz Piwowarczyk Sympozjum ,.Leki naturalne w tradycji naukowej i ludowej". Ciechanowiec, 18-19 V 1988 r. - Adam Paluch Jadą wozy kolorowe, czyli temat cygański w filmie - Renata Hrvń IV Pienieżnieńskie Spotkania z Religiami - Dni Hinduistyczne - Leszek Niewdana SVD Otwarcie wystawy nowogwinejskiej ze zbiorów Księży Werbistów w Pieniężnie w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku - Leszek Niewdana SVD Wystawa nowogwinejska w Pucku - Darius; Piwowarczyk Wystawa i sesja naukowa na temat: Wkład misjonarzy polskich do nauki światowej - Eugeniusz Śliwka SVD Wystawa „Kultura i sztuka Indonezji" w Olsztynku - Mirosław Dorosz 219 220 221 225 228 231 233 235 237 241 242 244 247 247 248 249 R E C E N Z J E I OMÓWIENIA F. Berlik, TChr., Historia Towarzystwa Chrystusowego dla Wychodźców 1932 1939, Poznań 1987, ss. 330, il. - Katarzyna Paradowska Kolędowanie na Lubelszczyźnie, Wrocław 1986, PTL, ss, 397, 35 ryc. - Mirosława Drozd-Piasecka litka Stankova {tekst), Ludvik Baran (fotografie), Lidovc umćni z Cech, Moravy a Stezska, Praha 1987, ss, 200, ryc. 281 - Mirosława Drozd-Piasecka N, L. Zukovskaja, Kategorii i simvolika tradicionnoj kul'tury mongolov, Moskva 1988, Nauka, ss. 196 - Iwona Kabzińska-Stawarz „Bulletin", nr I: 1988, ss, 78, nr 2: 1988. ss, 102, wyd. International Association for Mongol Studies, Ułan Bator - Iwona Kabzińska-Stawarz G. A. Makarovskaja. Russkic sali, Arbom, Moskva 1986, ss. 184, ryc. 150 (w tym 123 kolor.) - Irena Turnau A. Chlupova (i in.), Lidovä vysivka. Techniky a ornamentika, wstęp Ireny Piäütovej, Bratislava 1985, ss. 544, ryc, 258, 312 il. kolor. - Irena Turnau Opera textilia variorum temporum. To honour Agnes Geijer on her ninetieth birthday 26th October 1988, Inger Estham, M. Nockert (red.), The Museum of National Antiquities, Stockholm Studies 8, Stockholm 1988, ss. 188, ryc. 119, 12.kolor, - Irena Turnau I. Weber-Kellermann, Saure Wochen. Frohe Feste. Fest und Alltag in der Sprache der Brauche Bücher, München 1985, ss. 239, ryc. 333, 91 koior. - Irena Turnau . . . 251 253 257 261 266 266 267 267 268 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/714af1a742bf74103e70db62d07e948b.pdf 03ee0ef30bfc0745745ed717c13d86d6 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1387 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1991 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1281 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1991 t.35 z.1 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1991 t.35 z.1, s.5-6 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text I N S T Y T U T p='i= R Y A N^r A L N E I ETNOGRAFIA POLSKA XXXV Zeszyt 1 Warszawa 1991 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z REDAKCJI: IWONA KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Świerczewskiego 105 i 04% Etnografia Polska © Copyright 1991 All rights reserved AU papers are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland �I SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Część I Anna K u tr z e b a - P o j n a r owa - Sześćdziesiąt lal krakowskiej szkoły etnograficznej Anna Z a d r o ż y n s k a - Antropologiczne problemy kultury współczesnej 7 21 Część II Jolanta K o w a l s k a - Taniec w mitach kreacyjnych. Wprowadzenie Roy W i 1 1 i s - Interpretacja tradycji ustnej. Mil, bajka i historia w antropologii Ewa S a d o w s k a - Rola symboliki psa i wilka w systemie inicjacji militarnej Irlandii epoki heroicznej ." Anna W i e c z o r k i e w i c z - Słowo i gest. Dwa warianty weselnych zaprosili Maria P a r a d o w s k a - Józef Zwierzvcki - badacz ludów pozaeuropejskich 31 41 57 85 105 STUDIA I MATERIAŁY Zofia G r ó d e c k a - Problemy rekonstrukcji wielkopolskich strojów ludowych. Na przykładzie stroju z Siekierek . . . .' Andrzej W o ź n i a k - „Tygodnik Polski" - czasopismo tyfliskiej Polonii Iwona К a b z i ń s к a - S t a w a r z - Sport w kulturach ludów Azji - kolejna dziedzina deficytowa etnologii 131 153 173 POLEMIKI I DYSKUSJE Arnold L e b e r f, Mariusz S. Ż ó ł k o w s k i , Robert M. S a d o w s к i - 13 Grudnia, czyli rzecz o Słońcu, Skordiowie i Ludwiku Stommie 193 KRONIKA Przetrwanie etniczne - Sławoj Szynkiewicz 750-lccie „Tajnej historii Mongołów" i triumfalny powrót Czyngis-chana - Iwo,,,, Kabzińska-Swwarz Badania etnograficzne nad kultura ludowa i plemienna w Gudżarcic - Oagnosław De,nski228 Pienicżnieiiskie Spotkania z Religiami. ..Dni buddyjskie" - Sławomir Janowicz S V D Wystawa sztuki ludowej województwa łomżyńskiego w Kazaniu. Refleksje etnografa - Urszula Raszkiewicz 217 222 231 233 RECENZJE I OMÓWIENIA Anna Kutrzeba-Pojnarowa, Trześniów. Tradycyjna kultura chłopska i kierunki przemian (refleksja etnografa), Wydawnictwo - Muzeum Regionalne PTTK w Brzozowie. Brzozów 1988. ss. 104 - Wanda Paprocka Irena Huml, Współczesna tkanina polska, Warszawa 1980. ss. 247,, ryc. 175 (w tym 81 barwnych) -Irena Turna,, " ' ' Rudolf Gross, Dlaczego czerwień jest barwą miłości, z niem przełożyła Anna Porębska. Warszawa 1990, ss. 221 - Irena Turnan ' Toward a Comuter Ethnology, nr 20 Semi Ethnological Studies. Osaka 1987. .1. Rabena. S. Sugila. M. Kubo (red.), ss. 179 - BogumiłaMarczak-Krzystek Brak u narodov ceiilrarnoj i Jugo-Vostočnoj Evropy. Moskva 1988. .1. V. Ivanova. M. S. Kašuba. N. A. Krasnovskaja (red.), ss. 240. ryc. 12 - Irena Turnan Aina Petrovna Alsupe, Aysma Janovna Kargane. lautas l.ieliška maksla padomju Lalvija 1970-1985 (Narodnoe prikladnoe iskusslvo sovelskoj Lalvii 1970-1985). Riga 1988, ss. 227. ryc. 484 (w tym 269 barwnych) - Irena Turnan Etnografia Polska is regularly listed in the International current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthro­ pology 237 240 241 242 247 248 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/44f464c1d6a1702803a3d9d7fd86aa49.pdf 02e60522c654b414db51e76dbfde6a3f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1402 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1991 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1295 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1991 t.35 z.2 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1991 t.35 z.2, s.5-6 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT HISTORII KULTURY MATERIALNE.] POLSKA A K A D E M I A NAUK E T N O G R A F I A POLSKA XXXV Zeszyt 2 Warszawa 1991 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z REDAKCJI: IWONA KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, A l . Ś w i e r c z e w s k i e g o 105 Etnografia Polska © Copyright 1991 A l l rights reserved AM papéis are copyright to their authors and to Etnografia Printed in Poland Polska �S z a n o w n e j Pani Profesor A n n i e K u t r z e b a - P o j n a r o w e j - d ł u g o l e t n i e m u K i e r o w n i k o w i Z a k ł a d u E t n o g r a f i i I H K M P A N , w i e l c e z a s ł u ż o n e m u bada­ c z o w i na p o l u e t n o g r a f i i p o l s k i e j - w 60-lecie pracy n a u k o w e j t o m ten poświęcamy Redakcja �SPIS T R E Ś C I Zofia S o k o l e w i c z o w a - Л и п а Kutrzeba-Pojnarowa. Refleksje nad Jej ż y c i e m i pracą - z okazji Jubileuszu 75 lecia 7 Bibliografia prac Prof. A n n y Kutrzeby-Pojnarowej - Elżbieta AnnaKutrzeba-Pojnarowa Antosik 17 - P r z e m ó w i e n i e w y g ł o s z o n e 1 grudnia 1988 r. w S a l i Senackiej Uniwersytetu Warszawskiego 29 ARTYKUŁY Część Mieczysław T r o j a n Wanda P a p r o c k a Maria I - Drogi i rozdroża w etnologu Europy - M y s z y n i e c i jego rola w tworzeniu w i ę z i ponadlokalnych B i e r n a c k a - O ś w i a t a d o r o s ł y c h j a k o czynnik p r z e o b r a ż e ń polskiej wsi w okresie międzywojennym Bronisława Mirosława 79 K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a Drozd -Piasecka - W y c h o w a n i e dziecka robotniczego Anna S z e z ę s n a - D u r y s 103 - Społeczność? lokalna - trwanie i zmiana (na p r z y k ł a d z i e d w ó c h wsi krośnieńskich) 119 S z r o m b a - R y s o w a - S p o s ó b o d ż y w i a n i a wsi p o d h a l a ń s k i e j w ś w i a d o m o ś c i jej m i e s z k a ń c ó w . M o ż l i w o ś c i i cele badawcze Część Andrzej W o ź n i a k 137 II - Ze s t u d i ó w nad mazowieckim budownictwem wiejskim drugiej polowy X V I I I w. i o ś w i e c e n i o w ą w i z j ę kultury ludowej Andrzej S t a w a r z 145 - A k t a majątku ziemskiego Wola P ę k o s z e w s k a i ich p r z y d a t n o ś ć do badań etnograficzno-hislorycznych Małgorzata M a c i s z e w s k a 165 - Lokalizacja p ó ź n o ś r e d n i o w i e c z n y c h klasztorów bernardyńskich, a o p o w i e ś c i o ich p o c z ą t k a c h 173 Część Olga G o l d b e r g o w a - M u l k i e w i c z III - K s i ę g a P a m i ę c i ("Memorbuecher") a mit ż y d o w s k i e g o miasteczka Wojciech Ł y s i a k 93 - Walory estetyczne n a j b l i ż s z e g o otoczenia postrzegane przez w s p ó ł c z e s n y c h m i e s z k a ń c ó w wsi ł o w i c k i e j Zofia 35 61 !87 - Mazurzy W t e l e ń s e y - falsyfikacja podstaw mitu 201 „ E t n o g r a f i a P o l s k a " is r e g u l a r l y listed in the International C u r r e n t A w a r e n e s s S e r v i c e : Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0d62460486c356d59bfab809507ba84f.pdf 164bb6d2bab822b08f072428eb54da2a Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1458 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1992 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1348 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.1 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.1, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I POLSKIEJ A K A D E M I I ETNOLOGII NAUK E T N O G R A F I A POLSKA XXXVI Zeszyt 1 Warszawa 1992 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA SEKRETARZ REDAKCJI: IWONA KABZjNSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: María Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, AJ. Solidarności 105 Etnografia Polska © Copyright 1992. All Rights Reserved All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality 01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 381488, 38 2627 Zam. nr 49/92. Objętość 18,5 ark. wydawn. Nakład 900 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI Od Redakcji 5 ARTYKUŁY Część I Jolanta W r o ń s k a -Definicje etnografii i etnologii w polskich encyklopediach z drugiej połowy X I X i początku XX wieku Definitions of Ethnography and Ethnology in Polish Encyclopaedies from the second half of 19th and the beginning of 20th с Po со nam antropologia? - Sławoj Szynkiewicz 7 20 21 Część II Mirosława D r ozd-Pi a seek a - Konflikt pozytywny Lewisa A. Coserá Marian Grzegorz G e r l i c h - Współczesne podziały górnośląskiej zbiorowości regional­ nej jako problem etnograficzny Ethnographical Aspects of Contemporary Division of High Silesian Communities Janusz M u c h a - Konflikt, symbioza, izolacja. Stosunki etniczne na polskim Podkarpaciu Conflict, Symbiosis and Isolation. Ethnic Relations in the Polish Part of the Carpathian Region Andrzej W o ź n i a k - Z dziejów gruzińskiej diaspory w Polsce An Outline of the History of Georgian Diaspory in Poland Dagnosław D e m ski - Niektóre problemy pogranicza kulturowego na przykładzie społeczności pasterskich z północno-zachodnich Indii Some Problems of Cultural Frontier in the Case of Pastoral Communities from North-West India Danuta Stasik - Wybrane aspekty kontaktu kultur w literaturze hindi Selected Aspects of Culture Contact in Hindi Literature 25 35 62 65 79 81 97 99 117 119 134 Część III Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Nic w przyrodzie nie ginie Nothing Gets Lost in Nature 135 157 RECENZJE I OMÓWIENIA [Etnologia w rozterkach.] Metodologiczne problemy badań nad kulturą i tradycją, red. T. Karwicka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 1991 - Barbara Olszewska-Dyonizidk 161 �Ewa Nowicka, Świat człowieka - świat kultury. Systematyczny wykład problemów antropologii kulturowej, Warszawa 1991, PWN - Barbara Olszewska-Dyoniziak Barbara Olszewska-Dyoniziak, Człowiek - kultura - osobowość. Wstęp do klasycznej antropologii kultury, Kraków 1991, ss. 297 - Teresa Konvička Jerzy Damrosz, Rozwój pojęć podstawowych w polskiej nauce o kulturze ludowej do 1939 roku, Wrocław 1988, Ossolineum, ss. 183 - Aleksander Lipski Andrzej Sakson, Mazurzy - społeczność pogranicza. Przedmowa Jana Szczepańskiego, Poznań 1990, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego Ziemie Zachodnie - Studia i Materiały Nr 15, ss. 342 - Iwo Nowak Krzysztof Renik, Podpolnicy. Rozmowy z ludźmi Kościoła na Litwie, Łotwie, Białorusi i Ukrainie 1990-1991, Warszawa 1991, Oficyna Przeglądu Powszechnego, ss. 350 - Iwona Kabzińska-Stawarz Zaolzie. Studia i materiały z dziejów społeczności polskiej w Czecho-Słowacji, M.G. Gerlich, D.K. Kadłubiec (red.), Katowice 1992, ss. 115 - Andrzej Stawarz J. Ligęza, Dzieła, 1.1, Katowice 1991, ss. 176, t. П, Katowice 1992, ss. 126+96+152+10 nlb. - Andrzej Stawarz The Conservation of Culture: Folklorists and the Public Sector, Burt Feintuch (ed.), Lexington: The University Press of Kentucky 1988, ss. 288 - Anna Brzozowska-Krajka, Wiesław Krajka Vladimir Vaclik, Lidové Betlémy v Cechách a na Moravě, Praha 1988, wyd. Vyšehrad, ss. 127, ilustr. — Mirosława Drozda-Piasecka P. Salner a kolektiv, Taká bola Bratislava, Bratislava 1991, ss. 199 - Andrzej Stawarz Svod étnografičeskich ponjatij i terminov. Ětnografija i smežnye discipliny. Ětnografičeskie subdyscypliny. Školy i napravlenija. Metody, Moskva 1988, ss. 223 - Iwona Kabzińska-Stawarz Etnologia Europae Centralis. Časopis pro národopis sřední, východní a jihovýchodní Evropy, Nr 1 :1992, ss. 93 167 175 180 187 191 196 197 199 209 213 215 217 NEKROLOGI Ion Vládutiu (30.01.1929-11.10.1991) - Zofia Szromba-Rysowa, Danuta Tylkowa . . . . 221 Redakcja pragnie przeprosić dr Olgę Goldbergową za błąd w tytule jej artykułu, zamiesz­ czonego w t. 35, z. 2 naszego pisma. Tytuł powinien brzmieć: „Księga pamięci a mit żydowskiego miasteczka". Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anth­ ropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology �Szanowni Państwo! Proponowane Państwu artykuły i recenzje jeszcze wyraźniej niż dotych­ czas nawiązują do spraw ważnych dla całego środowiska, wobec których trudno pozostać obojętnym. Już rzut oka na zawartość Zeszytu wskazuje, iż znajdujemy się w punkcie zwrotnym, w momencie przełomu, który może mieć istotne znaczenie dla przyszłości naszej dyscypliny. Sprawą pierwszorzędną jest trwająca dziś dyskusja nad adekwatnością nazwy: etnografia, etnologia, antropologia społeczna, kulturowa... do ja­ kości, charakteru i zakresu prac prowadzonych w polskich placówkach mających w nazwie te właśnie terminy. Pociąga to za sobą nie tylko konieczność samookreślenia się, zdefiniowania uprawianego zawodu, lecz także usytuowania siebie i swoich prac na peryferiach lub w centrum nauki światowej, wreszcie - odpowiedzi na pytanie, czy mieszczą się one w tradycyjnym sposobie pojmowania naszej dyscypliny, czy też wnoszą coś nowego, inspirującego, choćby propozycje nowatorskiego przedstawienia dotychczasowych osiągnięć etnologów i reprezentantów innych, bliskich etnologii dyscyplin. Zwiastunem zarysowania się nowego obszaru zagadnień jest prezentowa­ ny blok artykułów, które łączy wspólny motyw: konflikt, kwestia życia na pograniczu, współistnienia różnych grup etnicznych. Jesteśmy dziś świad­ kami szczególnego zainteresowania tego typu sprawami. Mówi się o nich jednak głośno przede wszystkim w aspekcie polityczno-ekonomicznym (kwestia regionów, praw mniejszości, swobód religijnych itp.). Zbyt słabo słyszalny jest natomiast w Polsce głos etnologów i innych badaczy kultury. Z jednej strony jest to zapewne wynikiem świadomego unikania spraw wymagających zagłębienia się w politykę, z drugiej - konieczności prze­ prowadzenia badań, nabrania dystansu, odczekania, zanim wyciągnie się wnioski i ogłosi generalne wyniki prac o nie tylko naukowym znaczeniu. Redakcja pragnie kontynuować tematykę tzw. pogranicza, interakcji i konfliktów kulturowych, współżycia różnych grup etnicznych, kultur i sub­ kultur, rozmaitych odcieni relacji: swój - obcy. W kwestiach tych nie padły jeszcze ostatnie słowa, a czas, w którym żyjemy jest wyraźną cezurą od­ dzielającą przeszłość od stającej się na naszych oczach przyszłości, wyras­ tającej z konkretnego podłoża, nierzadko tak bardzo obrosłego milczeniem. �6 Będziemy Państwu wdzięczni za ewentualne artykuły, komunikaty, in­ formacje o konferencjach, recenzje z ukazujących się prac poświęconych wymienionym zagadnieniom. Nie znaczy to, oczywiście, że rezygnujemy z innych tematów! Niestety, musimy też wspomnieć o kolejnym - tym razem bolesnym - sygnale zmian. Otóż, środki jakie otrzymaliśmy na druk kolejnych rocz­ ników nie pozwoliły nam na wypłacenie honorariów autorskich. Zdajemy sobie sprawę z negatywnych konsekwencji takich decyzji (podjętych poza Redakcją) dla losu publikacji naukowych i środowiska. Wierząc, że jest to tylko przejściowy objaw kryzysu - tym goręcej pragniemy podziękować Autorom, którzy zdecydowali się wydrukować swoje artykuły i recenzje bezpłatnie. Redakcja � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ac8248b7572e4c5f2513a897dd9ccdc2.pdf e823617e6c3e5694bbcfe63b201ed88f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1513 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1992 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1400 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.2 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.2, s.3 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K ETNOGRAFIA POLSKA XXXVI Zeszyt 2 J' Warszawa 1992 �R E D A K T O R : WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z R E D A K C J I : IWONA KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Projekt okładki: Ryszard Tomicki Rysunek na okładce: Wódz Meach-o-Shin-gaw (Mały Biały Niedźwiedź) wg: G . Catlin, Letters and Notes on the Manners, Customs and Conditions of the North American Indians, London 1844, vol. 2, tabl. 134 Etnografia Polska © Copyright 1992. All Rights Reserved All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland P L ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality 01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 381488, 38 2627 Zam. nr 57/92. Objętość ark. wyd. 13,5. Nakład 900 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI Od Redakcji 5 Cześć I Aleksander P o s e r n - Z i e l i ń s k i - Rozwój badań antropologicznych a 500 lat od­ krywania Ameryki Development of Anthropology and 500 years of the America's Discoveries . . Maria P a r a d o w s k a - Wkład Polaków w rozwój Ameryki Łacińskiej A Contribution of Polish Emigrants to the Development of Latin America . . . 7 31 35 52 Cześć I I Janusz M u c h a - Indianie a miasto białych ludzi. Indiańska obecność w Chicago w X I X wieku American Indians and an American City. "Indians" Chicago in the 19th Century Adam W a l a s z e k - Rzeczywistość oswojona: Imigranci w amerykańskim mieście, 1870-1920 Challenging Reality: Immigrants in an American City in 1870-1920 Ryszard T o m i c k i - Indianie w Warszawie - 1884 r 53 62 65 80 81 Cześć III Witold R. J a c ó r z y ń s k i , Dariusz W o ł o w s k i - Rebelia protestancka we wsi indiańskiej Vega del Sol The Protestant Rebellion in Chinantec Village - Vega del Sol Witold R. J a c ó r z y ń s k i , Dariusz W o ł o w s k i - Odkrywanie Nowego Świata - Wspomnienia z Meksyku Discovery of the New World - Memoirs from Mexico 103 128 131 166 ��Od Redakcji Wydawać by się mogło, że wobec problemów, jakie przeżywa współczes­ ny świat maleje historyczna wielkość 500 rocznicy odkrycia Ameryki, a może lepiej: pięćwiecza jej odkrywania, i wymiar tego wydarzenia w dziejach ludzkości, że jest to tylko jeszcze jedna okazja do naukowych debat, or­ ganizacji kolejnego sympozjum, wystawy, opublikowania paru nowych - i przypomnienia starych tytułów, po które sięgają wyłącznie osoby zainte­ resowane Ameryką. Odkrywanie Ameryki, jak każdy proces poznawania nowego, kontaktu z nieznanym, czy nie poznanym do końca odbywa się na wielu płaszczyz­ nach. Zawsze jest też tak, że ci którzy przypisują sobie miano odkrywców są zarazem postrzegani przez innych. Odkrywcy i odkrywani zamieniają się rolami. Obok „odkrywania Ameryki" przez Europę trwał i trwa nadal proces „odkrywania Europy", przez Amerykę (by pozostać tylko przy tych dwu kontynentach). Odkrywcami są ludzie o różnej wrażliwości, umiejętności obserwowania świata i dzielenia się swymi odkryciami, różnym zasobie wiedzy. Rola ta przypada w udziale podróżnikom, żołnierzom, zesłańcom, misjonarzom, naukowcom, turystom, a także ludziom zupełnie przypadkowym. Mimo, że historia odkrywania Ameryki jest długa i - jak na tak długi okres oraz nęcącą tematykę przystało - obfituje w setki dzieł i nazwisk badaczy (o czym przypominają w swych artykułach: Aleksander Posern-Zieliński i Maria Paradowska), nie jest to zamknięty rozdział w dziejach nauki. Każdy nowy badacz uzupełnia go o kolejne stronice. Artykuły Adama Walaszka, Janusza Muchy oraz Witolda R. Jacórzyńskiego i Dariusza Wołowskiego są rezultatami badań przeprowadzonych w ostatnich latach, efektem bezpośredniego zetknięcia się z mieszkańcami Ameryki lub pracy w amerykańskich archiwach i bibliotekach. Czy to zbieg okoliczności, że okrywanymi i badanymi przez nich grupami są właśnie Indianie, choć kontynent ten - wciąż (nie tylko geograficznie) podzielony na Północ i Południe - zamieszkany jest przez wiele innych grup etnicznych, �6 OD REDAKCJI rasowych, kulturowych... Jednak tylko Indianie zachowali status pierwo­ tnych, rdzennych mieszkańców Ameryki, a ich dzieje - jakże często mitologizowane i kaleczone zarazem, stały się źródłem zainteresowania m.in. Europejczyków tą właśnie grupą ludności obu Ameryk. Współczesne bada­ nia pozwalają na demitologizację obrazu Indian, oddają głos im samym i obnażają płytkość nie tak jeszcze dawnych, naiwnych a nierzadko uwłacza­ jących tym ludziom wyobrażeń o „czerwonoskórych". Oprócz wspomnia­ nych artykułów wymownym przykładem są tu wydobyte przez Ryszarda Tomickiego reakcje na obecność Indian w Warszawie, zamieszczone w pol­ skiej prasie codziennej z 1884 r. Wyniki badań terenowych, efekty pobytu w indiańskiej wiosce lub mieś­ cie, którego mieszkańcami są m.in. Indianie, noszą zawsze ślad osobowości badacza. Od niego samego jednak zależy, jaką cząstką prywatności obdarzy tekst, jak szeroką sferę, często bardzo osobistych przeżyć i obserwacji zde­ cyduje się udostępnić Czytelnikom, ukazując jak wielkie znaczenie mają dlań pojedyncze postacie a nie anonimowe, „reprezentatywne" grupy. Po raz pierwszy na łamach „Etnografii Polskiej" publikujemy fragmenty Dziennika badaczy, pisanego na gorąco w terenie, jakże autentycznego, pełnego poezji a przecież nie pozbawionego naukowej rzetelności, cennych obserwacji i wniosków świadectwa badań etnologicznych. 500-lecie odkrywania Ameryki jest nie tylko „sprawą amerykanistów". Jest to bowiem okazja do głębokiej refleksji nad problemem kontaktu kul­ turowego, który ma nie tylko wymiar naukowobadawczy lecz także po prostu ludzki, etyczny, psychologiczny... Jest to okazja do przemyśleń nad zakresem pojęć: „my", „oni", „obcy", i „swoi". Refleksja ta wydaje się szczególnie potrzeba w chwili, gdy pękają granice, padają mury, gdy ci, którzy wczoraj byli przez nas uważani za obcych - dziś stają się swoimi, gdy dalecy przeradzają się w bliskich (terytorialnie, przestrzennie, uczuciowo), gdy z różnymi odczuciami patrzymy na napływające do Polski coraz liczniej­ sze grupy mieszkańców innych krajów i kontynentów. Oni też patrzą na nas, odkrywają... Może nawet wiedzą o nas więcej niż my o nich? � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/40854833ecdb36a32d7dd5ddb2ef8c2d.pdf 646fc5ac7bfafbd6cc3beb3f3c47cde5 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1522 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1993 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1408 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1993 t.37 z.1 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1993 t.37 z.1, s.5-6 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XXXVII Zeszyt 1 Warszawa 1993 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z R E D A K C J I : IWONA KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Slawarz, [Anna Zambrzycka-Steczkowska Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska-Stawarz Na okładce wykorzystano grafikę Alicji Czajkowskiej-Magdziak Korekta: Autorzy Etnografia Polska © Copyright 1993. All Rights Reserved All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality 01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 3814 88, 38 2627 Zam. nr 54/93. Objętość ark. wyd. 19.5. Nakład 500 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Część I Marian Grzegorz G e r l i c h - Górnoślązacy. Od świadomości etnicznej ku polskiej świadomości narodowej (schyłek X V I I I w. - do Kulturkampfu) The Upper Silesians. From ethnic identity towards Polish national consciovsness Adam W a l a s z e k - Polonijni parafianie w Cleveland, Ohio: bunt, demokratyzacja i pro testan ty zaeja kościoła Polish ethnic parishioners in Cleveland, Ohio: Revolt, democratization, prothestantization of the catholic church Magdalena B o s s h a r d - M ł y n a r c z y k - Imigracje do Szwajcarii a kwestia społeczeń­ stwa wielokulturowego Einwanderung in die Schweiz Danuta S t a s i k - Środowisko człowieka jako element kont ik tu kultur (na przykładzie współczesnej literatury hindi) Natural and man-made environment seen as an element in contact of cultures 7 37 39 57 59 79 81 90 Część II Iwona K a b z i ń s k a - S ta w a r z - Współzawodnictwa w sytuacjach granicznych Competitions in liminal situations 93 162 POLEMIKI I DYSKUSJE Po co nam samounicestwienie? - Zbigniew Jasiewicz „13 grudnia" albo „Co Autor chciał powiedzieć?" -Arnold Lebeuf Mariusz S. Ziółkowski, Robert M. Sadowski 165 167 NEKROLOGI Anna Zambrzycka-Steczkowska (1931-1993) - Zofia Szromba- Rysów a 181 R E C E N Z J E I OMÓWIENIA Michał Buchowski, Wojciech J . Burszta, O założeniach interpretacji antropologicznej, PWN, Warszawa 1992 - Barbara Olszewska-Dyoniziak Czesław Robotycki, Etnografia wobec kultury współczesnej, UJ, Kraków 1992 - Barbara Olszewska-Dyoniziak Thomas Rhys Williams, Cultural Anthropology, Prentice Hall, Englewood Cliffs, New Yersey 1990 - Barbara Olszewska-Dyoniziak .. Andrzej Pośpiech, Pułapka oczywistości. Pośmiertne spisy ruchomości szlachty wielkopol­ skiej z X V I I wieku, Studia i Materiały z Historii Kultury Materialnej, t. L X I V , Instytut Archeologii i Etnologii P A N , Letter Quality, Warszawa 1992, ss. 143 - Irena Turnau 187 196 205 217 �Pro Georgia. Prace i materiały do dziejów stosunków gruzińsko-polskich, I , To warzy sto Gruzińsko-Polskie, Warszawa 1991 - Dagnosław Demski . „Przegląd Wschodni. Historia i współczesność Polaków na Wschodzie", z. 1-4:1992 - Iwona Kabzińska-Stawarz Krystyna Chabros, Beckoning Fortune. A Study of the Mongol dalalga Ritual. Asiatische Forschungen, Bd 117, Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1992, ss. 316, 11 il. czarno-białych - Iwona Kabzińska-Stawarz Alice Sárkozi, Political Prophecies in Mongolia in the 17-20th Centuries, Akadémiai Kiadó, Budapest 1992, ss. 165 - Iwona Kabzińska-Stawarz Svod etnografíčeskich ponjatij i terminov. Narodnye znanija. Folklor. Narodnoe iskusstvo, vyp. 4, B.N. Putilov, G . Strobach (red.),, Moskwa 1991, ss. 166, nib. - Anna Brzozowska-Krajka Dominique Cardón, Guide des teintures naturelles. Plantes - Lichens - Champignons -Mollusquies et Insectes, Delachaux et Niestlé, Neuchátel - Paris 1990, ss. 400,49 tablic barwnych; współpraca przy wyborze ilustracji: Gaetan du Chatenet - Irena Turпаи Le costume populaire provencal. Rode de basso Prouvenco, Yves Fattori (ed.), Musée des Arts et Traditions Populates de Moyenne Provence, Edisud Aix-en Provence 1990, ss. 223, rye. 437, w tym barwnych 320+17 tablic wykrojów - Irena Turnau Marie Mercie, Sophie Charlotte Capdevielle, Voyages autour ďun chapeau, Editions Ramsay de Cortanze, Paris 1990, ss. 208, ryc. 216, w tym barwnych 36 - Irena Turnau Maria Cristina Masdea, Angela Carola Perrotti, Napoli - Firenze e Riotorno. Costumi popolari del Regno di Napoli nelle Collezioni Borboniche e Lorenesi, Guida Editoři, Napoli 1991, ss. 233, ryc. 200+36 tablic barwnych - Irena Turnau Ritratti di Carina tra '600 e '800. Dalla Donazione Ciceri. Costumi e tessuti nella tradizione Tolmezzo, Museo Cárnico delie Arti Popolari, „Michele Gortani", b.m.w. 1990, ss. 95, ryc. 68+barwnych 36 - Irena Turnau 221 221 224 229 230 235 237 238 239 239 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. �Szanowni Państwo! W bieżącym Zeszycie kontynuujemy tematykę szeroko rozumianego pogranicza (poświęciliśmy jej m.in. blok artykułów w tomie 36:1992, z. 1 „Etnografii Polskiej"). Jak wiadomo, kwestia granic, życia na pograniczu, interakcji społeczno¬ -kulturowych, współdziałania i konfliktów może być postrzegana i badana wieloaspektowo, z akcentem na wymiar historyczny, geograficzny, regional­ ny, polityczny, społeczny, kulturowy, relację: swój - obcy, centrum - pery­ ferie itp. Trudno też nie wspomnieć o granicach badając złożoną problema­ tykę mniejszości etnicznych, najczęściej w odnieś'eniu do większych organiz­ mów społecznych. Prezentowane w tym Zeszycie teksty są jedną z wielu możliwych prób ukazania owej złożoności problematyki granic, pogranicza. Artykuły M . Gerlicha, M . Bosshard-Mlynarczyk i A. Walaszka świadczą zarazem o tym, że. zakres zainteresowań i pole badań etnologów znacznie się poszerza i że współczesny reprezentant tej dyscypliny coraz częściej sięga do źródeł historycznych, starając się poznać przeszłość, by móc zrozumieć i wyjaśnić korzenie zachodzących aktualnie procesów społeczno-politycz­ nych i kulturowych. Obok granic formalnych, wytyczonych na podstawie międzynarodowych umów, zarządzeń administracyjnych, ustanowionych w wyniku działań wo­ jennych lub z mocy tradycji istnieją również granice o znaczeniu symbolicz­ nym. Można o nich mówić chociażby na przykładzie obrzędów przejścia i występujących w ich kontekście zachowań zrytu alizo wanych. Należą do nich m.in. różne formy współzawodnictw, analizowane przez I . Kabzińską-Stawarz pod kątem ich znaczenia symboliczno-komunikacyjnego, zwłaszcza zaś udziału w ustanawianiu i przekraczaniu granic oraz kreowaniu nowego porządku społecznego. O granicach można również mówić w wymiarze jednostkowym. Każdy człowiek bowiem zakreśla je wokół siebie, zwłaszcza wówczas, gdy w widocz­ ny sposób dystansuje się do innych ludzi, przede wszystkim tych, którzy reprezentują grupę obcą etnicznie, rasowo, obyczajowo... W ten sposób tworzą się uwarunkowane kulturowo granice psychospołeczne. Ich istnienie ma wpływ na ludzkie zachowania, kształtuje też pewne typy interakcji międzyludzkich. W interesujący sposób - poprzez pryzmat literatury - za­ gadnienie to zostało ujęte przez D. Stasik. �6 O rozmaitych aspektach granic, pogranicza, traktują również niektóre prace recenzowane na naszych łamach. Teksty zamieszczone w dziale „Pole­ miki i dyskusje" są natomiast sygnałem zmian dokonujących się w obrębie polskiej etnologii. Skłaniają one m.in. do zastanowienia się nad naszą „za­ wodową tożsamością" oraz zmuszają do odpowiedzi na zasadnicze, a tak rzadko stawiane sobie przez etnologów pytanie z zakresu etyki zawodowej. W przypadku badań terenowych jest ono szczególnie istotne. Mamy bowiem do czynienia z sytuacją szybko zmieniającej się rzeczywistości, w której badacz staje się często ostatnim świadkiem pewnych procesów, pozbawio­ nym nierzadko możliwości powtórzenia badań i ponownego kontaktu ze swymi informatorami. Redakcja � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7b4c34453ee7bbd6d045eb462a5cd8ca.pdf 6933f537aef6297d0aa052541e21b9cb Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1533 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1993 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1418 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1993 t.37 z.2 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1993 t.37 z.2, s.4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K ETNOGRAFIA POLSKA XXXVII Zeszyt 2 Warszawa 1993 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA S E K R E T A R Z R E D A K C J I : IWONA KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, LAnna Zambrzycka-Steczkowska Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska-Stawarz Na okładce wykorzystano grafikę Alicji Czajkowskiej-Magdziak Korekta: Autorzy ' Etnografia Polska © Copyright 1993. All Rights Reserved All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland P L ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality 01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 3814 88, 38 2627 Zam. nr 54/93. Objętość ark. wyd. 13. Nakład 500 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI Prof. Anna Kutrzeba-Pojnarowa (1913-1993) - Maria Biernacka 5 S T U D I A I MATERIAŁY Anna Z i e l i ń s k a - Prestiż i funkcje języka polskiego w okolicach Baranowicz na Białorusi Prestige and functions of Polish language among the Polish population in Byelorussia Antoni K u c z y ń s k i , Władysław Ł a t y s z e w - O działalności pedagogicznej Bronisława Piłsudskiego (prezentacja źródeł) Educational activity of Bronisław Piłsudski (new source material) Witold T r u s z k o w s k i , - Zdrowie i choroba w poglądach i ujęciu nazewniczym mieszkańców wsi tradycyjnej The concept of health and illness in traditional peasant views and terminology Katarzyna P a r a d o w s k a - Włochy i Włosi w czasopiśmiennictwie polskim lat 1871-1914 (na przykładzie „Kłosów") Italy and the Italians in the years 1871-1914 in Polish periodical literature (the case of „Kłosy") Maciej Z ą b e k - Zwyczaje kulinarne i wzory konsumpcji pożywienia w tradycyjnej kulturze Sudańczyków Culinary customs and patterns of food consumption in the Sudanese traditional culture 19 28 29 44 45 76 77 93 95 119 KRONIKA Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze - Danuta Paprocka, Bogusław Paprocki Źródła do dziejów rodziny Kolbergów (1819-1939) - Bogusław Paprocki I Europejska Konferencja Muzeów Etnograficznych - Muzea i społeczeństwa w Europie kultur, Paryż, 22-24 lutego 1993 r. - Edward Pietraszek Ekologia i Folklor - Violetta Przerembska I I Międzynarodowa Sesja „Duchowość narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Eros i Thanatos", część I , Lublin 30 marca - 2 kwietnia 1993 r. - Iwona Kabzińska-Stawarz Sympozjum ku uczczeniu 500-lecia ewangelizacji Ameryki Łacińskiej, Pieniężno - Michał Krzyżagórski SVD The Xinjiang Oirad in the 1990s: A Preliminary Report - Krystyna Chabros 121 132 137 141 145 152 159 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/a521d6767185cd76b03ea41631fe1586.pdf 76cf26ac410727b4a0970103891a2547 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1542 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1994 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1426 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1994 t.38 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1994 t.38, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ A K A D E M I I NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XXXVIII Zeszyt 1-2 Warszawa 1994 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA ZASTĘPCA R E D A K T O R A : I W O N A KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska-Stawarz Na okładce wykorzystano reprodukcję fotografii wykonanej przez hr. Augustynę Zamoyską pt. „Po tolerancji religijnej. Z okolic Włodawy" (brak bliższych danych). Zdjęcie ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, depozyt J.J. Michalskich Korekta: Autorzy Wydanie publikacji dofinansowano przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 1994. All Rights Reserved All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland P L ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zaklad Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38 Zam. nr 24/94. Objętość ark. wyd. 21,5. Nakład 500 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Część I Marian Grzegorz G e r l i c h - „Śląska krzywda" - przejaw zbiorowego poczucia poniżenia wśród górnośląskiej ludności rodzimej (okres międzywojnia) "Silesian injustice" - a sign of common sense of abasement among Upper Silesian native population in the years 1922-1939 Halina G e r l i c h - Obrazy świata minionego - oswajanie Ziem Zachodnich. Analiza jednego przypadku w świetle relacji autobiograficznych Images if the world bygone - T a m i n g of west Lands. Analysis of the one case in the light of autobiographical narrations Dagnosław D e m s k i - Naliboki i Puszcza Nalibocka - zarys dziejów i problematyki Naliboki and the Forest of Naliboki. Outline of history and problems Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - „I po co ta granica?" "Is the frontier really necessary?" Andrzej W o ź n i a k - Jeszcze o „Tygodniku Polskim" i tyfliskiej Polonii More about "The Polish Weekly" and the Polish colony in Tbilisi 5 24 25 50 51 77 79 104 107 112 Część II Antoni K u c z y ń s k i -Korzenie i współczesność polskich badań etnologicznych w Afryce Origins and the present in Polish ethnological researches in Africa Maciej Z ą b e k - Psychoterapia w kultach zaar w Sudanie Psychotherapy in the Zar cults in Sudan 113 159 161 185 Część III Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Współzawodnictwa w sytuacjach granicznych. Część II Competitions in liminal situations. Part I I 187 218 NEKROLOGI Maria Gładyszowa (27.07.1912 - 23.03.1994) - Zofia Szromba-Rysowa, Danuta Tylkowa 221 KRONIKA Konferencja Międzynarodowej Komisji do Badania Kultury Ludowej w Karpatach i na Bałkanach. Lwów, 29 X I - 1 X I I 1993 r. - Danuta Tylkowa, Krystyna Hermanowicza owak Francuskie badania dziedzictwa kulturowego - Bronisława Kopczyńska-Jawor ska III Międzynarodowa Sesja „Duchowość narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Eros i Thanatos", cz. I I , Lublin, 19-22 kwietnia 1994 r. - Iwona Kabzińska-Stawarz 225 228 233 �R E C E N Z J E I OMÓWIENIA Wojciech Burszta, Krzysztof Piątkowski, O czym opowiada antropologiczna opowieść, Instytut Kultury, Warszawa 1994, ss. 184, il. 18 - Teresa Karwicka Jadwiga Kucharska, Poszukiwanie tożsamości kulturowej ludności kaszubskiej w Polsce i Kanadzie, Łódź 1993, ss. 136 - Barbara Bazielich Lech Mróz, Geneza Cyganów i ich kultury, Wydawnictwa Redakcji „Historia pro Futuro". Rozprawy, t. I I I , Warszawa 1992, ss. 295, mapa 1 - Andrzej Woźniak Antoni Kuczyński, Syberia - czterysta lat polskiej diaspory. Antologia historyczno-kulturowa, Ossolineum, Wrocław 1993, ss. 435, il. 80, indeks nazwisk - Leszek Dzięgiel Kobieta i społeczeństwo na ziemiach polskich w X I X wieku. Zbiór studiów, Instytut Historyczny U W , Warszawa 1990, A . Żarnowska, A . Szwarc (red.), t. 1, ss. X I + 246; Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w X I X i X X wieku. Zbiór studiów, Instytut Historyczny U W , Warszawa 1992, A . Żarnowska, A . Szwarc (red.), t. 2, cz. 1, ss. 283, cz. 2, ss. 345 - Adam Walaszek Elżbieta Mazur, Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa 1921-1939. Materialne warunki bytu robotników i inteligencji, Instytut Archeologii i Etnologii P A N , Warszawa 1993, ss. 175, fot. 15, rys. 47, tab. X I , wykresów 13 -Andrzej Woźniak Irena Turnau, European occupational dress, Instytut Archeologii i Etnologii P A N , Warszawa 1994, ss. 204, il. 58 - Barbara Bazielich „Pro Georgia. Prace i materiały do dziejów stosunków gruzińsko-polskich", z. I I , 1992, Warszawa, ss. 72, fot. 13, Towarzystwo Gruzińsko-Polskie - Urszula Doro­ szemska „Zeszyty Łużyckie", nr 1-8: 1994 - Ewa Siatkowska 241 246 247 251 255 261 264 266 268 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/c4c22363f17bce30c03038d7ffc6df60.pdf 888507cacc772785b2a93c552e0e07d1 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1555 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1995 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1438 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1995 t.39 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1995 t.39, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XXXIX Zeszyt 1-2 Warszawa 1995 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA ZASTĘPCA R E D A K T O R A : I W O N A KABZIŃSKA-STAWARZ Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska-Stawarz Na okładce wykorzystano reprodukcję fotografii wykonanej w roku 1937 na Polesiu przez p. Józefa Szymańczyka. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Państwowego Мш.ешп Etnograficznego w Warszawie Korekta: Redakcja i autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 1995. All Rights Reserved All Papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Printed in Poland P L ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38 Zam. nr 60/95. Objętość ark. wyd. 23,5. Nakład 500 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Wanda P a p r o c k a - Ludność białoruska a polska polityka mniejszościowa w okresie międzywojennym The Byelorussian minority and the minority policy of the Polish state between the two world wars Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Polacy na Białorusi - informacja o badaniach prowadzonych przez pracowników Instytutu Archeologii i Etnologii P A N w War­ szawie Poles in Byelorussia Anna M a l e w s k a - S z a ł y g i n - Zarys tradycji stosowania pojęcia „wiedza potoczna" On the tradition of the concept of "common knowledge" Jarosław K o l c z y ń s k i - „Kozioł ofiarny" a etnologia. O teorii René Girarda . . . . "Scapegoat" and ethnology. On the theory of Réne Girard Ryszard T o m i c k i - Wczesne źródła wiedzy o Ameryce w Polsce: Jan Dantyszek i Dekady Nowego Świata (1516) Pietra Martire'a D'Anghiery Early sources of knowledge about America in Poland: Jan Dantyszek and De orbe novo Decades (1516) by Pietro Martire D'Anghiera Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Współzawodnictwa w sytuacjach granicznych. Część III Competitions in liminal situations. Part П1 Franciszek М. R o s i ń s k i - Ruchy ekstatyczno-charyzmatyczne na Nowej Gwinei Ekstatisch-charismatische Bewegungen in Neuguinea Michael A b d a 11 a - Mleko w kulturze ludowej współczesnych Asyryjczyków na Bliskim Wschodzie Milk in folk culture of the contemporary Assyrians of the Near East Andrzej К I o n der - Wyżywienie ubogie i dostatnie w miastach Prus Królewskich w X V I I wieku Armliche und reichliche Ernáhrung in den Stádten des Kóniglichen PreuBens im 17 jh 5 31 33 48 51 62 65 75 77 106 109 140 143 157 159 179 181 212 KRONIKA O potrzebie badań nad konfliktami etnicznymi - Piotr Kraszewski, Krzysztof Wawruch Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Pogranicze - Kultura - Tożsamość. Dzie­ dzictwo przeszłości i współczesne problemy", Kraków, 25-21X 1994 r. - Urszula Kaczmarek II Międzynarodowa Konferencja „Ekologia i folklor", Łódź, 3-6 VI1994 r. - Maria Łukowska, Violetta Przerembska Nowe spojrzenie na małe ojczyzny i historię Europy Środkowo-Wschodniej. Z obrad X V Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, Gdańsk, 19-21 I X 1994 r. - Edward Pietraszek V Międzynarodowa Sesja „Duchowość narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Eros i Thanatos", cz. I I I , Lublin, 24-27 I V 1995 r. -- Iwona Kabzińska-Stawarz . . . . „Po prostu. W białoruskich wioskach 1993-1994" - Katarzyna Dolęgowska Żydowski Wiedeń - Bronisława Kopczyńska-Jaw orska 213 220 223 225 229 234 239 �R E C E N Z J E I OMÓWIENIA Krystyna Romaniszyn, Świat gospodarek ludzkich, Kraków 1994, Uniwersytet Jagielloń­ ski, ss. 147 - Barbara Olszewska-Dyoniziak Sławoj Szynkiewicz, Pokrewieństwo. Studium etnologiczne, Warszawa 1992, Wydaw­ nictwo UW, ss. 354 - Tomasz Szlendak Shamans and cultures, M.Hoppál, K.D.Howard (eds.), I S T O R Book 5, Akadémiai Kiadó Budapest 1993, International Society for Trans-Oceanin Research, Los Angeles, ss. 302 - Iwona Kabzińska-Stawarz Piotr Eberhardt, Przemiany narodowościowe na Białorusi, Warszawa 1994, ss. 182 - Maria Wojnicka, Iwona Kabzińska-Stawarz Adam Walaszek, Świat imigrantów. Tworzenie polonijnego Cleveland 1880-1930, Kraków 1994, Zakład Wydawniczy „Nomos", ss. 231 - Tomasz Biernat Arkadiusz Żukowski, W kraju złota i diamentów. Polacy w Afryce Południowej X V I - X X w., Warszawa 1994, Wydawnictwo Naukowe PWN, ss. 312 - Elżbieta Sękowska Warszawa egzotyczna. O społecznościach narodowych i wyznaniowych stolicy w przeszło­ ści i współcześnie, Warszawa 1995, Muzeum Woli, ss. 86, tab. 6 - Andrzej Woźniak Jonathan Boyarín, Polish Jews in Paris. The Ethnography of Memory, Bloomington-Indianopolis 1991, Indiana University Press, ss. X I I + 195 - Adam Walaszek „Rocznik muzułmański", R. I , Т. I : 1413 h (1992), ss. 123; R. I l l , T . 2: 1414 h (1994), Warszawa, Wydawca: Stowarzyszenie Jedności Muzułmańskiej, ss. 111 - Andrzej Woźniak Wiesława Korzeniowska, Codzienności społeczności wsi rejencji opolskiej w aspekcie zachodzących przemian (1815-1994), Opole 1993, Państwowy Instytut Naukowy - Instytut Śląski w Opolu, ss. 282, nib 1 - Zofia Szromba-Rysowa Róża Godula, Od Mikołaja do Trzech Króli. O roli daru w obrzędzie, Kraków 1994, Wydawnictwo Wawelskie, ss. 147, il. 7 4- 48 - Hubert Czachowski Piotr Kowalski, Samotność i wspólnota. Inskrypcje w przestrzeniach współczesnego życia, Opole 1993, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Instytut Filologii Polskiej, ss. 133 - Hubert Czachowski Zbigniew Libera, Rzyć aby żyć. Rzecz antropologiczna w trzech aktach z prologiem i epilogiem, Tarnów 1995, Wydawnictwo Liber Novum, ss. 263 - Konrad Górny, Mirosław Marczyk Ubiory w Polsce. Materiały I I I Sesji Klubu Kostiumologii i Tkaniny Artystycznej przy Oddziale Warszawskim Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa, paździer­ nik 1992, Warszawa 1994, Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Wydawnictwo Kopia, ss. 216, ryc. 80 - Irena Turnau Tamás Hofer, Edit Fél, Hungarian Folk Art, Budapest 1994, Corvina, ss. 208, ryc. 269, w tym barwnych 207 - Irena Turnau Alice Gáborján, Szürujjasok, A Néprajzi Muzeum Tárgykatalógusai, 1.1, Budapest 1993, ss. 132, ryc. 26 + 97 tab. wykrojów -f- 16 barwnych - Irena Turnau Ludmila Ivanovna Malenka, Belaruskae narodnae adzenne. Metadyčny dapamožnik, Mińsk 1992, Belaruski Instytut Prablem Kultury, ss. 64, 57 tab. rysunków i wykrojów - Irena Turnau 243 250 254 257 267 270 274 276 278 280 282 284 288 290 292 294 295 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/64fd8d8945abfab87b96b116500fcc78.pdf 277c5967fe20158ddc164394fd9a462d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1568 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1996 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1450 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1996 t.40 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1996 t.40, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K ETNOGRAFIA POLSKA XL Zeszyt 1-2 Warszawa 1996 �REDAKTOR: WANDA PAPROCKA ZASTĘPCA R E D A K T O R A : I W O N A KABZIŃSKA Członkowie Rady Redakcyjnej: Maria Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, A l . Solidarności 105 Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska Na okładce wykorzystano reprodukcję fotografii wykonanej w roku 1937 na Polesiu przez p. Józefa Szymańczyka. Zdjęcie pochodzi ze Zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie (reprodukcja Krzysztof Chojnacki) Korekta: Redakcja i Autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 1995. All Rights Reserved All papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Indexed in: I B Z - International Bibliography of Periodical Literature IBZ - CD-ROM I B R - International Bibliography of Book Reviews of Scholarly Literature BR - CD-ROM Printed in Poland P L I S S N 0071-1861 Skład i druk: Zaklad Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38 Zam. nr 34/96. Objętość ark. wyd. 31. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI Od Redakcji Iwona Kabzińska 5 ARTYKUŁY Część I Leszek D z i ę g i e l - Życie codzienne i historia najnowsza - nowe pole badań etnologa Everyday life and modern history - new area of anthropological studies Anna Z a d r o ż y ń s k a - Krótki szkic o chamstwie Short essay on caddishness Anna M a l e w s k a - S z a ł y g i n - Wiedza potoczna o sprawach publicznych. Lokalny wizerunek gminnej sceny politycznej Common knowledge of public affairs. The image of local political scene Maria P a r a d o w s k a , Anna U r b a ń s k a - Kult św. Wojciecha w polskiej kulturze ludowej. Zarys problematyki The cult of St. Adalbert in Polish folk culture. An outline of essential problems 11 17 19 28 29 39 39 52 Część II Jolanta K o w a l s k a - Taniec Eurynome The dance of Eurynome Jarosław K o l c z y ń s k i — Trójnożna koza. Uwagi o symbolice trójnożności A three-legged goat. Some remarks on the symbolism of three-leged creatures Dagnosław D e m s k i - Niebramińskie źródła ludowego hinduizmu. Bogowie mniejsi Non-Brahmanic sources of folk hinduism. Minor deities 53 78 81 106 109 124 Część III Ryszard R a d z i k - Charakterystyka pojęcia grupy etnicznej na przykładzie Poleszuków The concept of ethnic group. The case of the "Poleshuki" (Byelorussia) Danuta Ż y c z y ń s k a - C i o ł e k - N a r ó d , język i państwo w wypowiedziach mieszkańców wsi pod Lidą na Białorusi The concepts of „nation", "language" and "state" in the language of peasants near Lida in Byelorussia Katarzyna W a s z c z y ń s k a - K t o to jest szlachcic, czyli o obrazie szlachcica w oczach współczesnych mieszkańców pogranicza litewsko-białoruskiego Who is "a nobleman"? Images and stereotypes of petty gentry as a social group on the Lithuanian-Byelorussian borderland Beata C z e c h - Chłopskie obrzędy rodzinne na Oszmiańszczyźnie Peasant rituals of the life cycle in the region of Oszmiana (Byelorussia) Iwona K a b z i ń s k a - O kulturze „polskiej nacji", kulturze narodowej i możliwościach ich transmisji (na przykładzie Polaków z Białorusi). Uwagi wstępne On the culture of "Polish natsia", national culture and the possibilities of its transmission (the example of Poles in Byelorussia) Halina R u s e k - Socjologiczne aspekty badania zróżnicowania kulturowego Zaolzia Sociological aspects of the researches of cultural differentiation in Zaolzie . . . . Sławoj S z y n k i e w i c z - Polacy w Kazachstanie. Świadomość etniczna i stosunki z obcymi The Poles in Kazakhstan. Ethnic identity and relationships with other groups Andrzej W o ź n i a k - Z badań nad Polonią gruzińską drugiej połowy X I X i początku X X wieku From the studies on the Polish colony in Georgia in the second halfth of the 19th and the beginning of the 20th century 127 134 137 155 186 189 205 209 225 229 236 237 252 255 274 �Agnieszka H a l e m b a - Kto jest Ałtajczykiem? O tożsamości narodowej rdzennych mieszkańców Republiki Ałtaj Who is a Altaian? On national identity of the indigenous population of the Republic of Altai Piotr В o r a w s k i - Turcy meschetyńscy -jeden z problemów etnicznych współczesnego Kaukazu The Turks of Meschetia - one of the ethnic problems of the contemporary Caucasus 277 306 307 318 NEKROLOGI Maria Frankowska (1906-1996) - Maria Paradowska Jadwiga Kucharska (1922-1995) - Maria Biernacka 319 327 R E C E N Z J E I OMÓWIENIA Mitologie popularne. Szkice z antropologii współczesności, Dariusz Czaja (red.), Kraków 1994 - Bartosz Gomółka Shamanism in performing arts, Tae-gon Kim, M . Hoppál, O.J. von Sadovszky (red.), Akadémiai Kiadó, Budapest 1995, ss. 291 - Iwona Kabzińska Shamanism in Siberia. Selected reprints, V. Diószegi, M . Hoppál (red.), Akadémiai Kiadó, Budapest 1996, ss. 189 - Iwona Kabzińska Antoni Kuczyński, Polskie opisanie świata. Studia z dziejów poznania kultur ludowych i plemiennych, t. 1, Azja i Afryka, Wrocław 1994, ss. 433, 205 il., 2 mapy - Janusz Kamocki Dziennik Józefa Kopcia, brygadiera wojsk polskich. Z rękopisu Biblioteki Czartoryskich opr. i wyd. A. Kuczyński i Z. Wójcik, Warszawa-Wrocław 1995, ss. 404, il. - Ryszard Tomicki Ogród spustoszony. Kontynuacja i zmiana w kulturze współczesnej wsi polskiej, Ryszard Kantor (red.), Kraków 1995, ss. 123 - Urszula Kaczmarek Kultura międzywojennego Wilna. Materiały z konferencji w Trokach (28-30 V I 1993), Anna Kieżuń (red.), Białystok 1994, ss. 387 - Stanisław Ciesielski Zdzisław Julian Winnicki, Szkice kresowe, Wrocław 1995, ss. 155, 44 fot. - Iwona Kabzińska Leszek Dzięgiel, Lwów nie każdemu zdrów, Wrocław 1991, ss. 372 - Grzegorz Hryciuk Grzegorz Hryciuk, „Gazeta Lwowska" 1941-1944, Wrocław 1992, ss. 160 - Leszek Dzięgiel Jacques Heers, Święta głupców i karnawały, Warszawa 1995, ss. 224 - Irena Turnau Karol Daniel Kadłubiec, Górniczy śmiech (komizm ludowy pogranicza czesko-polskiego), Wrocław 1995, ss. 307 - Mirosław Marczyk Zbigniew Libera, Wstęp do nosologii, Wrocław 1996, ss. 122 - Marcin Brocki John van Maanen, Tales of the Field. On Writting Ethnography, The University of Chicago Press, Chicago - London 1988, ss. 144 - Przemysław Hensel Kultura przedsiębiorczości, Brigitte Berger (red.), Warszawa 1994 - Ludomira Trojan Bronisław Baczko, Wyobrażenia społeczne, Warszawa 1994, ss. 275 -Agnieszka Pokropek Bill Devall, George Sessions, Ekologia głęboka, Warszawa 1995 - Paweł Kalinowski Deborah Tannen, T y nic nie rozumiesz! Kobieta i mężczyzna w rozmowie, Warszawa 1995 - Aleksandra Sadowska Andrzej Zajączkowski, Elity urodzenia, Warszawa 1993, ss. 96 - Witosław Klembowski 335 337 342 343 345 348 352 355 358 360 365 368 370 373 374 376 377 379 380 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural nthropology. �Od Redakcji Fakt wydania 40 rocznika pisma nieodparcie wywołuje skojarzenia z ju­ bileuszem, okrągłą rocznicą... Starsze pokolenie etnologów pamięta zapewne narodziny „Etnografii Polskiej", która od czterdziestu lat jest wciąż obecna w naszym życiu naukowym. Dla młodego pokolenia „Etnografia Polska" to tytuł, który był zawsze, do którego sięgały (i sięgają nadal) kolejne roczniki studentów i badaczy (nie tylko etnologów). Jubileusz czterdziestolecia można, jak to się dzieje zazwyczaj w przypad­ ku rozmaitych rocznic, wykorzystać jako okazję do podsumowania dorob­ ku, w tym również odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu poszczególne kierunki etnografii (etnologii, antropologii kulturowej), problemy badawcze, wydarzenia naukowe, znalazły odbicie na stronicach pisma, w jakiej mierze było ono wizytówką środowiska, otwarcia Redakcji na współpracę z bada­ czami związanymi z różnymi ośrodkami działającymi w Polsce i w innych krajach świata, reprezentującymi różne szkoły, metody, koncepcje, a także dyscypliny. Świadomie zrezygnowaliśmy jednak z przygotowania tomu, który byłby podsumowaniem minionego czterdziestolecia, próbą oceny do­ robku edytorskiego „Etnografii Polskiej" albo omawiania osiągnięć dyscy­ pliny, której pismo służy od tylu lat. Chcemy natomiast zaprezentować artykuły informujące o niektórych realizowanych obecnie w Polsce kierun­ kach badań etnologicznych i antropologicznych. Czytelnikom pozostawiamy ocenę, na ile są one interesujące lub też wiodące w naszej dyscyplinie. Koncentrując się, zgodnie z przyjętą koncepcją, na dniu dzisiejszym polskiej etnologii, a - z konieczności - na prezentacji fragmentu jej obrazu, chcemy jednak uczynić wyjątek, by przypomnieć Osobę założyciela i wielo­ letniego Redaktora „Etnografii Polskiej", ś.p. Prof. Witolda Dynowskiego, który powołał to pismo w trudnych latach ograniczeń badawczych naszej dyscypliny. W tym roku minęła 10 rocznica Jego śmierci. Pragniemy także wspomnieć o Pani mgr Krystynie Małkowskiej, która przez ponad dwa­ dzieścia lat pełniła funkcję sekretarza Redakcji, współtworząc w znacznej mierze obraz pisma. Bez Niej „Etnografia Polska" po prostu by nie istniała. Dziękujemy Jej serdecznie za ogromny wysiłek i serce, jakie włożyła w reda­ gowanie pisma. Chciałabym także osobiście podziękować za wieloletnią współpracę Pani Redaktor Zycie Kwiecińskiej z wrocławskiego oddziału Ossolineum. Dziś widzę, jak wielce przydatna okazała się wiedza redakcyjna przekazywana mi przez Panią Zytę, aczkolwiek zdobywanie tych doświad­ czeń nie było łatwe. �6 OD REDAKCJI Etnologom nie brakowało ostatnio okazji do jubileuszy. W 1994 r. w Po­ znaniu, w ramach obchodów 75-lecia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, z inicjatywy Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej U A M oraz Ko­ mitetu Badań Etnologicznych PAN, zorganizowano sesję, podczas której dyskutowano m.in. nad aktualną kondycją nauk etnologicznych w Polsce i oceniano możliwości ich rozwoju. W 1995 r. we Wrocławiu odbyły się natomiast uroczystości z okazji 100-lecia Polskiego Towarzystwa Ludo­ znawczego i czasopisma „Lud". Owocem wspomnianych obchodów są dwie znaczące publikacje. Referaty zaprezentowane podczas jubileuszu 100-lecia PTL zostały wydane w 78 t. „Ludu" (1995 г.), teksty z konferencji poznań­ skiej opublikowano natomiast w książce pt. Etnologia polska między ludoznawstwem a antropologią, pod red. A. Posern-Zielińskiego (Poznań 1995); obydwie prace ukazały się na rynku w pierwszej połowie 1996 r. Myślę, że najnowszy, jubileuszowy numer „Etnografii Polskiej" może stanowić ważne uzupełnienie wspomnianych publikacji, przede wszystkim w zakresie roz­ ważań nad współczesnym obrazem naszej dyscypliny, poszerzając znacznie i uaktualniając prezentowaną w nich problematykę, jak też listę autorów i reprezentowanych przez nie ośrodków (warto przy tym, jak sądzę, zwrócić uwagę na znamienne podziały „regionalne" występujące wśród współpra­ cowników poszczególnych tytułów). W najnowszym numerze „Etnografii Polskiej" kontynuujemy publikację tekstów poświęconych zagadnieniu tożsamości (etnicznej, narodowej, kul­ turowej), poruszamy szeroko rozumianą problematykę polonijną, prezen­ tujemy też nowe prace z zakresu antropologii kultury. Sygnalizujemy rów­ nież powstanie tematów badawczych, świadczących o stałym poszerzaniu pola zainteresowań etnologów. Do tematów tych należą: 1. Analiza kul­ turowa epoki „realnego socjalizmu" w Polsce i w innych krajach tego systemu, z jego mitologią, propagandą i metodami socjotechnicznymi, z nie objętą dotąd badaniami etnologicznymi sferą życia codziennego w jego najszerszym nurcie (artykuł L. Dzięgla); 2. Kulturowa analiza zjawiska określanego terminem chamstwo, przeciwstawianego najczęściej kulturze (w wąskim sensie). Zjawisko to, jak pisze A. Zadrożyńska, wymaga zde­ finiowania, określenia zasadniczych cech, atrybutów i relacji zbioru no­ szącego miano chamstwa. Próbując określić jego istotę, autorka dotyka także problemu genezy zjawiska, sięgając do przekazów biblijnych; 3. Nie­ wątpliwe novum w pracach etnologicznych stanowią badania inspirowane koncepcją „teatru życia publicznego", rozwiniętą przede wszystkim w ba­ daniach socjologicznych. W tym nurcie mieści się artykuł A. Malewskiej-Szałygin oparty na wynikach badań terenowych, jakie w latach 1993-1995 autorka (wraz z grupą studentów) przeprowadziła w dwóch gminach ma­ zurskich, by ukazać lokalny wizerunek sceny politycznej. Wspomniane kierunki zrodziły się z refleksji badaczy nad obecną rzeczywistością, nad mechanizmami rządzącymi zachowaniami ludzkimi w naszym społeczeń­ stwie i korzeniami owych mechanizmów. �OD REDAKCJI 7 Nowym zagadnieniem podejmowanym przez etnologów jest rola i funk­ cjonowanie kultu świętych we współczesnej kulturze ludowej (artykuł M . Paradowskiej i A. Urbańskiej o kulcie św. Wojciecha). Odrębny nurt sta­ nowią prace, których autorzy próbują np. interpretować i wyjaśniać zna­ czenie oraz funkcje określonych obiektów i zachowań rytualnych, korzy­ stając z różnego typu źródeł: opisów obrzędów, tekstów folklorystycz­ nych, mitów, zabytków archeologicznych i in. W bieżącym Zeszycie „Etno­ grafii Polskiej" prezentujemy wyniki studiów J. Kowalskiej w zakresie antropologii tańca oraz efekty prac J. Kolczyńskiego ukazujące symbolikę trójnożności. Dużym zainteresowaniem etnologów (i przedstawicieli innych dyscyplin) cieszą się obecnie badania nad zagadnieniem tożsamości, specyfiką pograni­ cza, zjawiskiem regionalizmu, etniczności, nie mówiąc już o poszukiwaniu metod opisu i interpretacji badanej rzeczywistości (por. również uwagi A. Posern-Zielińskiego o rosnącym znaczeniu studiów etnicznych w etnolo­ gii i antropologii kulturowej /społecznej zawarte w artykule opublikowanym w 78 t. „Ludu"). Teksty poświęcone tak ważnej dla mieszkańców współ­ czesnego świata problematyce tożsamości, kwestiom etnicznym, narodowoś­ ciowym tworzą wyraźny blok w najnowszym tomie „Etnografii Polskiej". Nie jest przypadkiem, że dotyczą one głównie terenów byłego Związku Radzieckiego. Jak wiadomo, wraz z rozpadem ZSRR i uformowaniem się nowych państw na jego terenach, ujawnione zostały m.in. występujące na tych obszarach poważne problemy etniczne i narodowościowe (por. artykuł P. Borawskiego, historyka i orientalisty, na temat Turków meschetyńskich). Na tę część świata zwróciło spojrzenie wielu badaczy (w tym również z Pol­ ski). Niektórzy spośród nich podjęli bezpośrednią penetrację wybranych obszarów. Realizacji badań sprzyjało otwarcie dostępu do terenów, które przez dziesiątki lat niechętnie gościły nazbyt dociekliwych badaczy, zwłasz­ cza pochodzących z innych krajów. Jeden z etnologów młodego pokolenia, zafascynowany badaniami odleg­ łych ludów w poszukiwaniu nieuświadamianych struktur myślenia i syste­ mów kulturowych, w prywatnej rozmowie ze mną stwierdził niedawno, że tak częste dziś podejmowanie badań nad tożsamością, stosunkami narodo­ wościowymi, konfliktami etnicznymi itp. jest wynikiem mody i prowadzi do niepotrzebnego upolitycznienia etnologii. Moim zdaniem, powstanie nowego i wyraźnie dziś zarysowanego, także w Polsce, kierunku badań nad szeroko rozumianą problematyką etniczności/narodowości świadczy przede wszyst­ kim o otwartości badaczy, jest wyrazem pragnienia poszerzania zakresu badań, chęci wypracowania nowych metod poznania, opisu i interpretacji oglądanej przez nich rzeczywistości. Wynika także z obowiązku podjęcia tematów, które przez ponad 40 lat stanowiły tabu w nauce polskiej (również w etnologii). W jakimś stopniu zainteresowanie badaczy wspomnianą tema­ tyką jest także efektem zdumienia, zadziwienia zjawiskami, jakie objawiły się ich oczom po podniesieniu kurtyny, skrywającej wiele prawd i problemów, �8 OD REDAKCJI które stały się nagle widoczne, wymagając zarazem weryfikacji sposobu, w jaki przedstawiano je dotychczas opinii społecznej świata. Na naszych oczach nastąpiła również demitologizacja obrazu społeczeństwa, którego jesteśmy członkami. Dziś nikt już nie ukrywa choćby tego, że tereny polskiego pograni­ cza nie są wolne od różnego typu konfliktów, mających nierzadko podłoże w określonych decyzjach i posunięciach polityków, a także w odpowiednich działaniach propagandowych, że możemy tam obserwować efekty wieloletniego dążenia do unifikacji i asymilacji kulturowej tzw. mniejszości etnicznych i narodowych, decydujące m.in. o stanie tożsamości członków tego typu społeczności (por. artykuł H . Rusek dotyczący Zaolzia). Podobne efekty występują dziś również na terenie byłego Związku Radzieckiego. Ukazuje to m.in. artykuł S. Szynkiewicza poświęcony świadomości etnicznej Polaków z Kazachstanu. Autor zwraca również uwagę na rolę stereotypów w kontak­ tach międzykulturowych, ilustrując to zagadnienie materiałami zgromadzonymi podczas badań terenowych. W swoim artykule, opartym na wynikach badań, jakie przeprowadziłam wśród Polaków z Białorusi (Grodzieńszczyzna i Mińszczyzna) piszę m.in. o wpływie rusyfikacji na stan wiedzy badanych o kulturze własnej grupy odniesienia i ograniczonych możliwościach kontynuacji polskich tradycji, a także na proces kształtowania tożsamości narodowej Polaków. Problem zachowania elementów obrzędowości rodzinnej przez Polaków z Bia­ łorusi (Oszmiańszczyzna) stanowi natomiast przedmiot artykułu B. Czech. Oszmiańszczyźnie oraz jednej z parafii litewskich, leżącej na pograniczu litewsko-białoruskim, poświęcony jest tekst K. Waszczyńskiej. Na podstawie wypowiedzi mieszkańców badanych terenów autorka podjęła próbę przedsta­ wienia współczesnego obrazu szlachcica i zakresu znajomości tradycji szlache­ ckiej przez osoby reprezentujące różne grupy społeczeństwa. Efektem badań nad świadomością członków lokalnych społeczności wiejskich jest także artykuł D. Życzyńskiej-Ciołek oparty na materiałach zgromadzonych w okolicach Lidy. Autorka wyjaśnia znaczenie terminu 'nacja' i 'nacjonałność' oraz związek tych pojęć z przynależnością indywidualną i grupową. Ukazuje także stosunek badanych do władzy, państwa i pojęcia 'ojczyzna'. Wszystkie artykuły dotyczą­ ce Białorusi, a także innych rejonów byłego Związku Radzieckiego, są zarazem dokumentalnym zapisem zmian w świadomości mieszkańców tego państwa wywołanych przez przeobrażenia sytuacji politycznej ostatnich lat. Warto przypomnieć, że do prekursorów prowadzonych w Polsce badań nad tożsamością należała zmarła w 1995 r. Prof. dr hab. Jadwiga Kucharska (Jej sylwetkę naukową przypominamy we wspomnieniu pióra M . Bierna­ ckiej). Myślę, że dla wielu badaczy studia Prof. J. Kucharskiej są nie tylko przykładem rzetelnej pracy badawczej, lecz także stanowią znakomity mate­ riał do badań porównawczych. Jesienią 1996 r. pożegnaliśmy także Prof. dr hab. Marię Frankowską - badaczkę, która stworzyła podwaliny polskiej amerykanistyki. Badanie procesów etnicznych i narodowych wymaga precyzyjnego zde­ finiowania i stosowania terminów: grapa etniczna, etniczna zbiorowość, �9 OD REDAKCJI naród, ukazania cech charakterystycznych każdej z wymienionych grup. Czasem jednoznaczne przyporządkowanie badanej społeczności do określonej grupy może sprawiać trudności. Bardzo ważne jest wówczas ustalenie podsta­ wowych wyznaczników, obiektywnych cech kulturowych właściwych dla danej grupy, zdefiniowanie używanych pojęć, a także określenie ich relacji względem siebie. Zdefiniowaniu pojęć 'grupa etniczna' i 'etniczna zbiorowość' oraz ich relacji w stosunku do pojęcia 'narodu' poświęcony jest artykuł socjologa R. Radzika. Propozycje autora dotyczą przede wszystkim Poleszuków, można je jednak z pewnością rozpatrywać znacznie szerzej, dokonując zarazem konfrontacji z określeniami używanymi przez innych badaczy. Prowadzone obecnie studia nad tożsamością i autoidentyfikacją człon­ ków wybranych grup nie tylko stwarzają etnologom możliwość poszerzenia dotychczasowego pola badań oraz wypracowania nowych metod gromadze­ nia i opracowywania materiałów, lecz także sprawiają, że w centrum zainte­ resowania badaczy bardzo wyraźnie staje pojedynczy człowiek widziany nie tylko jako przedstawicieli określonej grupy, lecz przede wszystkim w rela­ cjach z innymi. (Przed badaczami otwiera się także szansa poszerzenia ogólnej wiedzy o Człowieku, a także refleksji nad granicami dyscypliny i własnych możliwości poznawczych). Zgromadzone podczas badań tereno­ wych wypowiedzi informatorów, zarówno te, które można uznać za typowe dla większej społeczności, jak i odbiegające od nich, wskazują m.in. na różnorodne relacje między jednostką i grupą. Pozwalają też wnioskować o stopniu zróżnicowania badanej społeczności i różnych odcieniach (katego­ riach) tożsamości. Mogą też stanowić punkt wyjścia do opisu struktury etnicznej określonego obszaru. Dzięki nim, jak stało się np. w przypadku badań A. Halemby, przeprowadzonych wśród mieszkańców Republiki Ał­ taju, możliwa jest ponadto weryfikacja dotychczasowych ustaleń badaczy, nie uwzględniających często spojrzenia na kwestie etniczne „od wewnątrz". Wiele nowych, nie publikowanych dotąd informacji przynosi też artykuł D. Demskiego, oparty na materiałach terenowych zgromadzonych wśród indyjskich pasterzy Rabari, znacznie wzbogacający wiedzę o panteonie bóstw hinduistycznych zwanych „bogami mniejszymi" („niższymi"). Od kilku lat z różnych stron słychać głosy wieszczące kryzys etnologii. Niech mi będzie wolno wyrazić nadzieję, że najnowszy tom „Etnografii Polskiej", podobnie jak dwie wspomniane tu wcześniej publikacje, jest zapo­ wiedzią przezwyciężania kryzysu. Cieszymy się, że możemy publikować efek­ ty prac tak wielu autorów na łamach „Etnografii Polskiej" i wierzymy, że pismo to będzie towarzyszyć Czytelnikom jeszcze przez wiele lat, otwierając się nadal na współpracę interdyscyplinarną. Iwona Kabzińska � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/496a70092399aba8027807a75cb9475e.pdf e050db29296f02482045e4d272fb56fe Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1588 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1997 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1469 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1997 t.41 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1997 t.41, s. 3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLI Zeszyt 1-2 Warszawa 1997 �REDAKTOR: IWONA KABZINSKA SEKRETARZ REDAKCJI: DAGNOSŁAW DEMSKI Członkowie Rady Redakcyjnej: Wanda Paprocka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Woźniak Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Email: red.etno@iaepan.edu.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska Na okładce wykorzystano reprodukcję rysunku p. Młodnickiego „Huculi i ich mieszkania" zamieszczonego w 383 numerze „Kłosów" Zdjęcie pochodzi ze Zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Korekta: Redakcja i Autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografla Polska © Copyright 1997. All Rights Reserved All papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Indexed in: IBZ - International Bibliography of Periodical Literature IBZ - CD-ROM IBR - International Bibliography of Book Reviews of Scholarly Literature BR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38, tel. 6314518, 631 41 37 Zam. nr 40/97. Objętość ark. wyd. 25. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Piotr K r a s z e w s k i , Krzysztof W a w r u c h - Konflikt etniczny - projekt badań interdyscyplinarnych Ethnic conflict - an interdyscyplinary research project Anna U r b a ń s k a - Koncepcja mimesis René Girarda The René Girard's conception of mimesis Joanna D o m a ń s k a - Obraz Przemienienia Pańskiego. Próba wyjaśnienia nazwy laskami słynącego wizerunku z kościoła św. Małgorzaty w Nowym Sączu . . . . The image of Transfiguration. Attempt at explanation of the name of the miraculous painting from Nowy Sącz Ewa T i er l i n g - Mityczny obraz wsi kresowej w prozie Marii Rodziewiczówny . . . . The mythical image of the Polish Eastern Borderland in the novels by Maria Rodziewiczówna Anna M i l e w s k a - M ł y n i k - Huculi, polscy panowie i „surdutowcy" w XTX-wiecznych Karpatach , The Hutsuls, the Polish lords and clerks in the Carpathian Mountains in the 19th century Andrzej F u r i e r - Czeczenia i jej mieszkańcy w oczach Polaków Chechenia and the Chechens in the eyes of the Poles Laura R i v a l - Podzielone. Spożyte. Dopełnione. Znaczenie spożywania jedzenia i zmieniające się relacje wśród Indian Huaorani z Amazonii ekwadorskiej . . . . Shared. Consumed. Consummated: the use of food consumption and changing relations among the Huaorani Indians of Amazonian Ecuador 5 19 21 45 47 68 69 96 97 119 121 146 147 168 STUDIA I MATERIAŁY Anna Z i e l i ń s k a - Sytuacja socjolingwistyczna polskich rodzin w Sopoćkiniach i okolicznych wsiach (w świetle relacji ich mieszkańców) Sociolinguistic studies on the Polish inhabitants of Sopoćkinie and surrounding villages (Belarus) Danuta T y s z y ń s k a - K o w n a c k a - „Źurnal domowy" Ananiasza Rodziewicza . . . „The Home Journal" of Ananiasz Rodziewicz Katarzyna W a s z c z y ń s k a - „Fenomen" poetycki Brasławszczyzny Folk poetry in the region of Brasławszczyzna (Belarus) Inga K u ź m a -Dziecięce światy Manhattanu The worlds of the children of Manhattan 169 181 183 193 195 203 205 214 NEKROLOGI Prof, dr Alicja Iwańska (1918-1996) - Ryszard Tomicki 215 Dr Kazimierz Jagiełłą (1939-1996) - Danuta Tylkowa, Krystyna Hermanowicz-Nowak 220 Dr Jarmila Palickova-Pâtkovâ (1930-1996) - Irena Turnau 222 KRONIKA Antropologiczna refleksja nad Europą - Wojciech Olszewski „Wobec kultury - problemy antropologa", Łódź, 17-18 października 1996 - Noemi Modnicka, Jarosław Eichstaedt „Tropami Świętego Wojciecha" - sesja naukowa, Poznań-Gniezno, 3-5 marca 1997 - Anna Urbańska I I I Międzynarodowa Konferencja „Ecology and Folklore", Łódź, 23-25 września 1996 - Violetta Przerembska, Maria A. Łukowska „Przemiany tożsamości kulturowej społeczności pogranicza", Cieszyn, 4-5 grudnia 1995 - Urszula Kaczmarek 223 224 226 234 236 �„Etnologia i antropologia kulturowa a badanie kultur regionalnych i regionalizmu w społeczeństwach nowoczesnych", Cieszyn, 23-25 października 1996 - Stanisława Trebunia-Staszel Kult Matki Boskiej w polskiej kulturze ludowej - Hubert Czachowski Życie codzienne na Kociewiu na początku XX wieku - realizacje skansenowskie - Kinga Turska-Skowronek, Hubert Czachowski Kaszubski park etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich - Irena Turnau Dorobek ks. Krzysztofa Kluka (1739-1796) a nauka współczesna. Muzeum Rolnictwa im. K . Kluka w Ciechanowcu, 1-2 lipca 1996 - Irena Turnau Wystawa „Polacy w Gruzji" - Anna Milewska-Mfynik O poznańskiej sympatii do Wilna - Andrzej Furier O języku Gidarów i Centrum Afrykańskim w Poznaniu - Andrzej Furier Pożywienie i podróżny. Wpływ migracji, imigracji oraz turyzmu na tradycyjne pożywienie etniczne. X I Międzynarodowa konferencja poświęcona etnologicznym badaniom nad pożywieniem, Cypr, 2-8 czerwca 1996 - Urszula Lehr, Zofia Szromba-Rysowa Spotkanie Costume Committee ICOM (International Council of Museums) - Barbara Bazielich Wystawa poświęcona prof. Tadeuszowi S. Grabowskiemu i prof. Janowi Grzegorzew­ skiemu, Sofia, 24 czerwca 1996 - Urszula Kaczmarek Zalecenie w sprawie ochrony kultury tradycyjnej i ludowej - Bronisława Kopczyńska-Jaworska 239 243 244 246 247 249 250 252 255 258 259 261 RECENZJE I OMÓWIENIA The Anthropology of Europe. Identities and boundaries in conflict, red. V.A. Goddard, J.R. Llobera, C. Shore, wyd. 2, Londyn 1996, ss. 310 (wyd. 1 - rok 1994) - Mieczysław Trojan Polskie badania nad mniejszościami kulturowymi. Wybrane zagadnienia, red. G. Babiń­ ski, J. Mucha, A. Sadowski, Pogranicze. Studia Społeczne, t. 6 (numer spe­ cjalny), Białystok 1997, Wydawnictwo Filii Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 160 - Iwona Kabzińska Anna Szyfer, Warmiacy. Studium tożsamości, Poznań 1996, wyd. SAWW, ss. 244, 23 fot., tłum. niem. - Barbara Bazielich „Pro Georgia". Prace i materiały do dziejów stosunków gruzińsko-polskich, t. V, Warszawa 1996 - Anna Milewska-Młynik Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego - Janusz Bohdanowicz Danuta Bartkowiak, Ernest Malinowski, konstruktor kolei transandyjskiej, Poznań 1996, ss. 306 - Andrzej Furier Krzysztof Szatrawski, Przestrzeń sakralna wkancjonale mazurskim, Olsztyn 1996, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Studia i Materiały WSP w Olsztynie, nr 104, ss. 143 - Irena Bukowska-Floreńska Carla Corradi Musi, Shamanism from East to West, Akadémiai Kiadó Budapest 1997, Bibliotheca Shamanistica. International Society for Shamanistic Research, ss. 113 - Iwona Kabzińska E. Hooper-Greenehill, Museums and the Shaping of Knowledge, London and New York, 1993, Routledge - Anna Wieczorkiewicz Rastislava Stolicnâ, JedM a napoje naśich predkov, Bratislava 1991, ss. 240, nib. 4 - Zofia Szromba-Rysowa Se vêtir pour dire, red. Yvonne Elisabeth Broutin, Cahiers de Linguistique Sociale. Collection Bilans et Perspectives, Université de Rouen, Rouen 1996, ss. 265, ryc. 43 + 14 barwnych, 6 map - Irena Turnau 267 268 273 275 276 278 280 282 283 285 287 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/9f37536f973dc5423c64588d98c389de.pdf 8189584e9c0cf9e67493f8fe365eb81d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1604 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1998 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1484 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1998 t.42 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1998 t.42, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLII Zeszyt 1-2 Warszawa 1998 �REDAKTOR: IWONA KABZTŃSKA SEKRETARZ REDAKCJI: DAGNOSŁAW DEMSKI Członkowie Rady Redakcyjnej: Wanda Paprocka, Mirosława Drozd-Piasecka, Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Woźniak Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Email: red.etno@iaepan.edu.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska Zdjęcie na okładce przedstawia gości weselnych i kapelę ludową ze wsi Handzlówka k. Łańcuta; lata trzydzieste, fotograf nieznany. Własność: Maria Magryś, Rzeszów. Odbitka pochodzi z Archiwum Zakładu Etnologii IAE PAN, „Wieś polska w fotografii (do 1948 r.)"; sygn. 336-55 Korekta: Redakcja i Autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 1998. All Rights Reserved All papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Indexed in: IBZ - International Bibliography of Periodical Literature IBZ - CD-ROM IBR - International Bibliography of Book Reviews of Scholarly Literature BR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38, tel. 631 45 18, 631 41 37 Zam. nr 30. Objętość ark. wyd. 21. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Mirosława Drozd-Piasecka - Społeczność wiejska w okresie przełomu systemowego Peasant society and systemie transformations Krzysztof A b r i s z e w s k i - Socjologia wiedzy jako możliwy paradygmat teorii etniczności Sociology of knowledge - a possible paradigm for the theory of ethnicity Wanda Paprocka - Szkolnictwo białoruskie na Kresach Wschodnich w świetle polityki mniejszościowej I I Rzeczypospolitej Belarussian schools on the Eastern Territories and the minority policy of the Polish state in the years 1918-1939 Dagnosław Dem ski - Cudzoziemcy w Nalibokach w okresie od początku XVIII do końca XIX w Foreign residents in the demesne of Naliboki (now Belarussia) in the 18th and 19th centuries Katarzyna W r z e s i ń s k a - Konserwatyści poznańscy a Kresy Wschodnie (1918-1939) Politicians of conservative orientation in Poznań and the problem of Polish Eastern Territories in the years 1918-1939 Ryszard T o m i c k i - Między Scyllą pogaństwa a Charybdą chrześcijaństwa: Indiańscy arystokraci z Tetzcoco (Nowa Hiszpania) w 1539 roku. Studium mikroetnohistoryczne Between Scylla of paganism and Charibdis of Christianity. The Indian aristocracy of Tetzcoco (New Spain) in 1539. A microethnohistorical study Andrzej W o ź n i a k - Kult świętego Wojciecha we wsi mazowieckiej XVIII i pierwszej połowy XIX wieku na tle kultu innych świętych The cult of St. Adalbert among the rural population in Masovia (Central Poland) in the 18th and the first halfth of the 19th centuries compared with the cult of other saints Paweł Schmidt - Tacy sami, ale inni. Potoczna interpretacja rzeczywistości pogranicza The same but different. 'Common sense interpretation' of the social reality of ethnic borderland 5 40 41 50 51 72 73 92 93 106 107 140 141 160 161 172 STUDIA I MATERIAŁY Grzegorz P e ł c z y ń s k i - Kultura ludowa w filmie polskim lat siedemdziesiątych The Images of Folk Culture in Polish Films Zofia W o ź n i a k - Fenomen disco polo i jego miejsce w polskiej kulturze masowej lat dziewięćdziesiątych "Disco polo" - a cultural phenomenon and its place in Polish mass culture of the 90's 173 186 187 203 RECENZJE I OMÓWIENIA S.R. Barret, Anthropology: A Student's Guide to Theory and Method, University of Toronto Press, Toronto 1996, ss. 270 - Mieczysław Trojan Fieldwork and Footnotes. Studies in the History of European Anthropology, H.F. Vermeulen, A.A. Roldan, (red.), London - New York: Routledge 1995, ss. 261 - Mieczysław Trojan 205 206 �Nigel Barley, Niewinny antropolog. Notatki z glinianej chatki, Warszawa 1997, Prószyński i S-ka, ss. 211 - Aleksandra Rzepkowska 208 Halina Rusek, Kulturowe wzory życia polskich rodzin na Zaolziu a asymilacja, Katowice 1997, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, ss. 167 - Urszula Kaczmarek 211 Niemieckimi śladami po „Ziemi Obiecanej". Auf deutschen Spuren im „Gelobten Land", Łódź 1997, Wydawnictwo Literatura, ss. 208 - Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Krzysztof Woźniak 213 Dariusz Matelski, Mniejszość niemiecka w Wielkopolsce w latach 1919-1939, Poznań 1997, Wydawnictwo Naukowe UAM, ss. 576 - Andrzej Furier 216 W stepie dalekim. Polacy w Kazachstanie. W stępi dalekoj. Poljaki w Kazachstanie, M . Gawęcki, J. Jaskulski (red.), Poznań - Ałmaty, ss. 144, fot. 29 - Andrzej Furier 221 Grzegorz Pelczyński, Ormianie polscy w wieku XX. Problem odrębności etnicznej, Warszawa 1997, Koło Zainteresowań Kulturą Ormian przy Oddziale Warszawskim PTL, ss. 183 - Andrzej Woźniak 224 „Zabawy i zabawki". Kwartalnik poświęcony zagadnieniom ludyzmu i ludyczności, R. Kantor (red.), wyd. Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach i Towarzystwo Rozwoju Zabawkarstwa w Kielcach, Kielce 1997, ss. 183, il. - Joanna Bar 225 Rzeki - kultura, cywilizacja, historia, J. Kołtuniak (red.), Katowice 1992-1995 | - Janusz Bohdanowicz \ 226 Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anthropo­ logy. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural Anthropology. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/fded2b62cf07f222cfa165507a14f7f8.pdf b09a9b9c625c37d1049ea0dd8a7b3cee Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1661 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2000 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1536 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 2000 t.44 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 2000 t.44, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLIV Zeszyt 1-2 Warszawa 2000 �REDAKTOR: IWONA KABZIŃSKA Członkowie Rady Redakcyjnej: Wanda Paprocka, Mirosława Drozd-Piasecka, Andrzej Woźniak, Dagnosław Demski Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, Al. Solidarności 105 Email: red.etno@iaepan.edn.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska, Łukasz Smyrski Zdjęcie na okładce przedstawia kobiety spożywające posiłek w czasie rytualnej ofiary Kurban, Bułgaria (1990). (Fot. Łukasz Smyrski) Tłumaczenia streszczeń angielskich: Anna Kuczyńska-Skrzypek Korekta: Redakcja i Autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 2000. All Rights Reserved All papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Etnografia Polska is regularly indexed in the International Bibliography of the Social Sciences; in IBZ-CD-ROM; IBR-International Bibliography ofBook Reviews of Scholarly Literature; IBR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality Warszawa, ul. Brylowska 35/38, tel. 6314518, 631 41 37, 0 605 115 592 Drukarnia: PUIP, Jachranka 94 Zam. nr 45. Objętość ark. wyd. 20. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Część I Barbara Olszewska-Dyoniziak - Co to jest postmodernizm w antropologii? Postmodernism in anthropology - what does it mean? Ryszard T o m i c k i - IbéricaFrankowsciana. Przyczynki do zainteresowań Eugeniusza Frankowskiego baskijską kulturą ludową Ibérica Frankowsciana. Contribution to the problem of Eugeniusz Frankowski's interest in the Basque folk culture I w o n a K a b z i ń s k a - Między grupą etniczną a narodem Between ethnic group and nation K a t a r z y n a W r z e s i ń s k a - Problem mniejszości białoruskiej w publicystyce konser­ watystów poznańskich w latach 1918-1939 The problem of the Belarussian minority in Poland in the publications of the Poznań conservatives in the years 1918-1939 D a g n o s ł a w Dem ski - „Najważniejsze, żeby pamiętać..." Cmentarz jako źródło do badań tożsamości zbiorowej mieszkańców wsi na Białorusi i ich wyobrażeń na temat śmierci "Most important is to remember..." Cemetery as a source for research on collective identity and representations of death. The case of a village community in Belarussia Agata W i ś n i e w s k a - Proces kształtowania się i rozwoju tożsamości etnicznej mieszkań­ ców Wierszyny (Syberia środkowa) Formation and development of ethnic identity of the inhabitants of the village of Wier szyna (central Siberia) A n n a Z i e l i ń s k a - Ziemiaństwo polskie w Republice Litewskiej wobec języka polskiego (okres międzywojenny). Uwagi wstępne Polish landed gentry in the Republic of Lithuania and their attitude to Polish language R a f a ł Beszterda - Rodzina Szulców The Szulc family 5 14 15 37 39 60 63 78 79 97 99 114 115 124 125 138 Część II Anna U r b a ń s k a - Kult bohatera religijnego na przykładzie świętego Wojciecha . . . Cult of religious hero. The case of St. Adalbert Magdalena P r o s i ń s k a - Papież chodzi po Podhalu Wanders Holy Father in Podhale J a r o s ł a w K o l c z y ń s k i - Ofiara z człowieka. Wspomnienie trzech wydarzeń z końca XIX i początków XX wieku w podgórskich wsiach w Polsce Human sacrifice. Memory of three events from the end of the \9 and the beginning of the 20 century in the villages in southern Poland 139 154 155 170 173 tk iA 190 ARTYKUŁ RECENZYJNY, RECENZJE I OMÓWIENIA A n d r z e j W o ź n i a k - Czasopismo kaukaskiej Polonii Urszula Kaczmarek, Na węgierskiej ziemi. Rzecz o Polonii węgierskiej, Poznań 1999, — ss. 256 - Iwona Kabzińska 10 193 197 �Barbara Olszewska-Dyoniziak, Antropologia totalitaryzmu europejskiego XX wieku, Wrocław 1999, Atla 2, ss. 243 - Iwona Kabzińska Dominant Culture as a Foreign Culture: Dominant Groups in the Eyes of Minorities, edited by Janusz Mucha, East European Monographs, No DXII, Distributed by Columbia University Press, New York 1999, ss. 274 - Iwona Kabzińska Jan Rocha, Murder in the Rainforest. The Yanomani, the Gold Miners and the Amazon, Latin America Bureau, London 1999, ss. 88 - Magdalena Krysińska-Kałużna Belorusy, B.K. Bondarćik, R.A. Grigor'eva, M.F. Pilipenko (red.), Moskva 1998, seria „Narody i kultury", „Nauka", ss. 503, 229 fot. i rycin czarno-białych, 15 ryc. barwnych - Iwona Kabzińska „Wrocławskie Studia Wschodnie", t. 3: 1999, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ss. 274 - Iwona Kabzińska Miscellanea Ethnomusicologica Ludovico Bielawski dicata - „Muzyka", R. XLIV: 1999, nr 2, ss. 173 - Ewa Dahlig 198 200 201 202 203 205 KRONIKA Wystawa Fotograficzna „Święty Wojciech w polskiej kulturze ludowej", 18.04 - 04.05.2000, Centrum Kultury „Zamek" w Poznaniu - Anna Urbańska Na nowo odczytanie/na nowo pisanie, czyli amerykańskie i europejskie badania slawistyczne u schyłku wieku - Anna Brzozowska-Krajka Międzynarodowe Sympozjum „Folkloryzm na przełomie stuleci" („Folklorizmus na prelome storoći"), Bratysława - Bańska Bystrzyca, 10-12 listopada 1999 - Violetta Przerembska Pobyt naukowy w Bambergu - Agnieszka Szczepaniak Sara - królowa wędrowców. Święto w Saintes-Maries-de-la-Mer, Prowansja - Inga Kuźma 209 210 215 217 220 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/c5c4052edf3103a4b318b48e98f446cd.pdf f0cb6e8c6dc1c0fe77dc48b963686c1a Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1695 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1568 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 2001 t.45 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 2001 t.45, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLV Zeszyt 1-2 Warszawa 2001 �REDAKTOR: IWONA KABZIŃSKA Członkowie Rady Redakcyjnej: Wanda Paprocka, Mirosława Drozd-Piasecka, Andrzej Woźniak, Dagnosław Demski Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, A l . Solidarności 105 E-mail: red_etno@iaepan.edu.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska, Dagnosław Demski Na okładce wykorzystano fragment plakatu wydanego z okazji święta Kumbha Mela w Allahabadzie (ze zbiorów prywatnych D . Demskiego) Tłumaczenia streszczeń angielskich: Anna Kuczyńska-Skrzypek Korekta: Redakcja i Autorzy Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Komitet Badań Naukowych Etnografia Polska © Copyright 2001. A l l Rights Reserved A l l papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Etnografia Polska is regularly indexed in the International Bibliography of the Social Sciences; in IBZ - CD-ROM; IBR - International Bibliography ofBook Reviews of Scholarly Literature; IBR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality, 01-216 Warszawa, u l . Brylowska 35/38 Tel.: 631 45 18, (0-22) 607217879, fax: 63141 37, e-mail: rwlq@optimus.waw.pl Drukarnia: PUIP, Jachranka 94 Zam. nr 48. Objętość ark. wyd. 23,5. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI Etnologia w X X I wieku [?] - Iwona Kabzińska 5 ARTYKUŁY Wanda P a p r o c k a - Instytucje i organizacje polskie na Kresach Wschodnich 1920-1939 Polish institutions and organizations in the Eastern Borderland of Poland in the years 1920-1939 Anna E n g e l k i n g - Poleska ekspedycja etnosocjologiczna Józefa Obrębskiego w latach 1934-1937. Organizacja. Metody badań. Problematyka. Uczestnicy Ethno-sociological expedition of Józef Obrębski to Polesie in the years 1934-1937. Organization. Research methods. Problems. Participants Mirosława D r o z d - P i a s e c k a - Andrzej Lepper - chłopski przywódca charyzmatyczny? (Wizerunek medialny przewodniczącego „Samoobrony") Andrzej Lepper - the charismatic peasant leader? (The media image of the leader of "Samoobrona" ["Self-Defence"] peasant trade union) Inga K u ź m a - Emocje jako przedmiot wiedzy i wiary Les emotions comme l'objet d'une foie et d'un raison Iwona K a b z i ń s k a - Utopijna idea słowiańskiej jedności w świetle podziałów w łonie katolicyzmu i prawosławia oraz konfliktów między „siostrzanymi Kościołami" (przykład Słowian wschodnich i zachodnich) The Utopian idea of the Slavonic unity in the light of the religious divisions within Roman Catholicism and Russian Orthodox Church and the conflict of "sister churches". (The case of the Eastern and Western Slavs) Dagnosław D e m s k i - 12-letni cykl jowiszowy w Wielkiej Tradycji hinduizmu. Cykl świąt Kumbha Mela The twelve year Jovian cycle in the Great Tradition of Hinduism. The ritual cycle of Kumbha Mela Eugeniusz K ł o s e k - Górale dwóch narodów? O warunkach i konsekwencjach polsko-słowackiego rozbratu we wsiach Bukowiny rumuńskiej The highlanders of two nations? Circumstances and consequences of the Polish-Slovakian breach in the villages of the Romanian Bucovina Justyna D o b o s z y ń s k a - Tbilisi - mała ojczyzna gruzińskiej Polonii Tbilisi - the "little homeland" of the Polish colony in Georgia Andrzej W o ź n i a k - K a r t k i z dziejów prawosławnej parafii św. Aleksandry w Stanisławo­ wie koło Modlina Some pages fron the history of the St. Alexandra Russian Orthodox parish in Stanisławów near Modlin 9 22 23 45 47 84 85 97 99 116 117 134 135 153 155 181 183 194 STUDIA I M A T E R I A Ł Y Zuzanna G r ę b e c k a - Świat staroobrzędowców północnej Białorusi. Ciągłość i zmiana tradycyjnej kultury i obyczajowości The world of the Old Believers in northern Belarus. Continuity and change of their traditional culture Jacek G ą d e c k i - Turystyka czy neokolonializm? Tourism or neocolonialism? 195 214 215 221 �RECENZJE I OMÓWIENIA George E. Marcus, Ethnography through thick and thin, Princeton 1999, Princeton University Press - Marcin Brocki Polskie opisywanie świata. Od fascynacji egzotyką do badań antropologicznych, A . Kuczyń­ ski (red.), Wrocław 2000, Katedra Etnologii Uniwersytetu Wrocławskiego - Anna Milewska-Mfynik Andrzej Bieńkowski, Ostatni wiejscy muzykanci. Ludzie, obyczaje, muzyka, Warszawa 2001, Prószyński i S-ka - Małgorzata Bujak Dariusz Matelski, Niemcy w Polsce w X X wieku, Warszawa - Poznań 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. - Andrzej Furier Antoni Kroh, Sklep potrzeb kulturalnych, Warszawa 1999, Prószyński i S-ka - Mariola Kuligowska Wielka Syberia małych narodów, Ewa Nowicka (red.), Kraków 2000, Zakład Wydawniczy „ N O M O S " - Katarzyna Kulikowska Lech Leciejewicz, Nowa postać świata. Narodziny średniowiecznej cywilizacji europejskiej, Wrocław 2000, Monografie Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej - Iwona Kabzińska Gerard Labuda, Święty Wojciech. Biskup - męczennik, patron Polski, Czech i Węgier, Wrocław 2000, Monografie Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej - Iwona Kabzińska Anna Engelking, Klątwa. Rzecz o ludowej magii słowa, Wrocław 2000, Monografie Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej - Iwona Kabzińska Magdalena Zowczak, Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej, Wrocław 2000, Monografie Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej - Iwona Kabzińska Jarosław Komorowski, Kresowym szklakiem: kapliczki, pomniki, groby. Część I : Polesie, Świdnica 1997, część I I - Nowogródczyzna, Świdnica 2000 - Zdzisław J. Winnicki „Studia Angerburgica", t. I (1996), t. I I (1997), t. I I I (1998), t. I V (1999), Węgorzewo - Zuzanna Grębecka 223 225 228 230 232 235 237 238 239 240 241 243 KRONIKA Zapomniany odłam Dajów w Chinach - Sławoj Szynkiewicz „Kroniki Sejneńskie" - Zuzanna Grębecka Wystawa „Wigilia - czas oczekiwania, czas magii" - Olga Kwiatkowska 247 250 253 �Najnowszy tom Etnografii Polskiej, ukazujący się na początku no­ wego wieku i milenium, pragniemy zadedykować Pani Prof. dr hab. Wandzie Paprockiej - długoletniemu Kierownikowi Zakładu Etnologii Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (dawniej: Instytut Historii Kul­ tury Materialnej), Redaktorowi pisma w latach 1986-1996, Autorce i inicjatorce wielu prac badawczych z zakresu etnografii Polski i Sło­ wiańszczyzny, etnografii historycznej, mniejszości narodowych, pogra­ nicza polsko-białoruskiego, zmian kulturowych, przede wszystkim zaś niezrównanemu Nauczycielowi i Niezwykłemu Człowiekowi. Chcemy Jej serdecznie podziękować za inspirację i wspieranie na­ szych pasji badawczych, wielką życzliwość, opiekę naukową, jak też za stworzenie niepowtarzalnej atmosfery przyjaźni i zaufania w miejscu, z którym od wielu lat związane są nasze losy. Redakcja � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/c0692dae7ab2ea120c2f85232b371548.pdf 40efe1211d89baf65d1b7d2699dce0cc Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1711 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2002 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1583 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 2002 t.46 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 2002 t.46, s.3-4 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLVI Zeszyt 1-2 Warszawa 2002 �REDAKTOR: IWONA KABZIŃSKA Członkowie Rady Redakcyjnej: Wanda Paprocka, Mirosława Drozd-Piasecka Andrzej Woźniak, Dagnosław Demski Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, A l . Solidarności 105 E-mail: red_etno@iaepan.edu.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska, Anna Rejf Zdjęcie na okładce: Muzułmanie ze Słonimia (Białoruś) podczas modlitwy Fot. Monika Jakubowska (2001) Korekta: Redakcja i Autorzy Recenzenci tomu: Ryszard Tomicki, Katarzyna Waszczyńska Etnografla Polska © Copyright 2002. A l l Rights Reserved A l l papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografla Polska Etnografia Polska is regularly indexed in the International Bibliography of the Social Sciences; in IBZ - CD-ROM; IBR - International Bibliography of Book Reviews of Scholarly Literature; IBR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality, 01-216 Warszawa, ul. Brylowska 35/38 Tel.: 631 45 18, e-mail: rwlq@optimus.waw.pl Drukarnia: PUIP, Jachranka 94 Zam. nr 28/02. Objętość 25 ark. wyd. Nakład 420 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY Mirosława D r o z d - P i a s e c k a - Postkomunizm. Ideowe i społeczne płaszczyzny dialogu Post-communizm. Ideological and social planes of the debate Marian Grzegorz G e r l i c h - Powoływanie narodu śląskiego. Od Katowic do Strassburga - wyboista droga rejestracji Związku Ludności Narodowości Śląskiej Calling the Silesian nation into being. From Katowice to Strassburg - the ardous way to the registration of the Association of People of Silesian Nationality Magdalena K r y s i ń s k a - K a ł u ż n a - Wobec inności - Europejczycy i Indianie In face of otherness: Europeans and Indians Iwona K a b z i ń s k a - „Być może moglibyśmy żyć razem..." Dialog między judaizmem a chrześcijaństwem i zmiana modelu sąsiedztwa "Perhaps we could live together..." Dialogue between Judaism and Christianity. Changing the model of neighbourhood Inga K u ź m a - Wypowiedzieć niewypowiedziane Exprimer l'inexprimable Piotr B o r a w s k i - Wierzenia religijne Chewsurów Religious beliefs of the Khevsurs Grzegorz D ą b r o w s k i - Uwagi na temat używania środków odurzających w tzw. kultu­ rach tradycyjnych a aspekty uniwersalnego modelu rytuału przejścia w MONAR-ze Remarks on the use of hallucinogens in so-called traditional cultures and aspects of universal model of rites of passage in the therapy of drug addiction Agnieszka S z c z e p a n i a k - K r o l l - Bamberska rodzina Bajerleinów - j e j wkład w historię i kulturę Poznania Bamberger Familie Bajerlein - ihr Einsatz in die Kultur und Geschichte von Posen 5 28 29 49 51 75 77 99 101 116 119 142 143 162 163 180 STUDIA I MATERIAŁY Anita B r o d a - Tożsamość „przesiedleńca". O ludności przesiedlonej po I I wojnie świa­ towej ze wschodniej Polski w rejon dziatłowski (zachodnia Białoruś) The identity of "transplanted inhabitants". Population removed from the Eastern terri­ tory of post-war Poland to Western Belarus in the years 1944-1947 Anna R e j f - Obraz Matki Boskiej Żyrowickiej w świadomości katolików i prawosławnych rejonu Słonimskiego The holy picture of Our Lady from Żyrowice in the consciousness of Roman catholic and Russian orthodox inhabitants in the district of Słonim, Western Belarus 181 205 207 226 ARTYKUŁY RECENZYJNE, RECENZJE I OMÓWIENIA Mirosława D r o z d - P i a s e c k a - Lud na celuloidowej taśmie PRL-u Andrzej W o ź n i a k - O religii katarów i okcytańskiej cywilizacji Jacek G ą d e c k i - Dean MacCannell, Turysta. Nowa teoria klasy próżniaczej, Warszawa 2002, Muza S.A Beyond Integration. Challenges of Belonging in Diaspora and Exile, Maja Povrzanovic Frykman (red.), Lund 2001, Nordic Academic Press, ss. 224 - Grzegorz Sokół 227 230 237 242 �James Clifford, Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, War­ szawa 2000, Wydawnictwo KR, ss. 411 - Agnieszka Ewa Taper Trudne sąsiedztwa. Z socjologii konfliktów narodowościowych, Aleksandra Jasińska-Kania (red.), Warszawa 2001, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, ss. 247 - Katarzyna Kulikowska Roman Dzwonkowski SAC, Oleg Gorbaniuk, Julia Gorbaniuk, Postawy katolików obrządku łacińskiego na Ukrainie wobec języka polskiego, Lublin 2001, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ss. 230 - Zdzisław J. Winnicki Ks. Edward Walewander, Problematyka wychowawcza w środowiskach emigracyjnych, Lublin 2000, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ss. 106 - Helena Giebień Walter Żelazny, Francja wobec mniejszości narodowych. Etniczność, etnopolityka, etnosocjologia, Tyczyn 2000, Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza, ss. 339 - Joanna Cukras Z kraju nad Leną. Związki polsko-jakuckie dawniej i dziś, Antoni Kuczyński (red.), W rocław 2001, Wydawnictwo Atla2, ss. 246 - Anna Milewska-Młynik Henryk Zins, Kupcy i kidnaperzy. Handel niewolnikami w dziejach Afryki i Ameryki, Lublin 2001, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, ss. 230 - Arkadiusz Żukowski Wstyd w kulturze. Zarys problematyki, Ewa Kosowska (red.), Katowice 1998, „Śląsk", ss. 1 7 0 - Jadwiga Agnieszka Budzyńska-Daca Maria Paradowska, Krzysztof Arciszewski. Admirał wojsk holenderskich w Brazylii, Wrocław-Warszawa 2001, Stowarzyszenie „Wspólnota Polska", Wydawnictwo DTSK Silesia, ss. 201 - Iwona Kabzińska Wojciech Lipoński, Encyklopedia sportów świata, Poznań 2001, Oficyna Wydawnicza Atena - Iwona Kabzińska 255 r KRONIKA Komunikacja międzykulturowa we współczesnej diasporze. Między odtwarzaniem „małej ojczyzny", dopasowaniem do obcej kultury i tożsamością ponadnarodową. Konfe­ rencja Niemieckiego Towarzystwa Ludoznawczego, Monachium, październik 2000 - Mieczysław Trojan Projekt nowego podręcznika do metod badań terenowych, Łódź, 3-4 grudnia 2001 - Inga Kuźma Rola kontaktów polsko-syberyjskich (w X I X i X X wieku) we wzajemnym kształtowaniu się wiary i kultury - Lilianna Światek Wystawa „Grodno i Wołkowysk w I I Rzeczypospolitej" w Muzeum Etnograficznym w Gdań­ sku Oliwie, 12 lipca - 31 października 2001 - Wiktoria Blacharska 257 260 263 266 269 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/a5c57bd788f0c1a2c27da7fa1e3dbe73.pdf 8ff8568a64b011914a6889d641e8b714 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1742 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2004 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1612 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 2004 t.48 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 2004 t.48, s.3-5 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text INSTYTUT ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK ETNOGRAFIA POLSKA XLVIII Zeszyt 1-2 Warszawa 2004 �REDAKTOR: IWONA KABZIŃSKA Członkowie Rady Redakcyjnej: Jarosław Derlicki (sekretarz Redakcji), Dagnosław Demski, Janusz Mucha, Maria Paradowska, Andrzej Woźniak Zespół recenzentów: Mirosława Drozd-Piasecka, Wanda Paprocka, Ryszard Tomicki Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, A l . Solidarności 105 E-mail: red_etno@iaepan.edu.pl Koncepcja okładki: Iwona Kabzińska Zdjęcie na okładce: Na jarmarku. Kurpie. Puszcza Zielona 1957 | Fot. Jacek Olędzki Archiwum Zakładu Etnologii IAE PAN Korekta: Redakcja i Autorzy Etnografia Polska © Copyright 2004. A l l Rights Reserved A l l papers, photos and cover are copyright to their authors and to Etnografia Polska Etnografia Polska is regularly indexed in the International Bibliography of the Social Science? in IBZ - CD-ROM; IBR - International Bibliography of Book Reviews of Scholarly Literature IBR - CD-ROM Printed in Poland PL ISSN 0071-1861 Skład i druk: Zakład Wydawniczy Letter Quality 01-216 Warszawa, ul. Brylowska 35/38, tel. 631 45 18 Drukarnia: PUIP, Jachranka 94 Objętość 25 ark. wyd. Nakład 350 + 10 egz. Papier offset 80 g �SPIS TREŚCI ARTYKUŁY CZĘŚĆ I Zbigniew J a s i e w i c z - Etnologia polska przed rokiem 1956 i jej reakcja na wprowa­ dzanie wzorów radzieckich Polish ethnology in 1945-1956 and its response to introducing Soviet patterns to Polish science Ryszard T o m i c k i - Ibérica frankowsciana. W 120 rocznicę urodzin Eugeniusza Frankowskiego Ibérica Frankowsciana. The 120th birth anniversary of Eugeniusz Frankowski Grzegorz D ą b r o w s k i - Muzyka Oskara Kolberga The music of Oskar Kolberg 5 15 17 35 37 55 CZĘŚĆ I I Mirosława D r o z d - P i a s e c k a - Globalizacja - proces i próby jego opisu przez nauki o społeczeństwie Globalization - the process and attempts of its description by social sciences Anna M a l e w s k a - S z a ł y g i n - Tradycja stosowania pojęcia dyskurs i jego przydatność w antropologii współczesności Tradition of the usage of the notion of discourse and its usefulness in the studies in anthropology of the present time Jolanta K o w a l s k a - Nowy opis obyczajów The new description of customs Inga K u ź m a - Krótki zarys historii i problematyki francuskiej etnologii symbolicznej . . . A short outline of the history and problems of French symbolic ethnology Jarosław K o l c z y ń s k i - W poszukiwaniu symboliki pustki, ciemności i milczenia . . . . A Quest for the Symbolic Meaning of the Void, Darkness and Silence Robert P i o t r o w s k i - Skrzypce, taniec i czarty - o diabolicznym charakterze muzyki Fiddle, dance and devils. On the diabolic character of music 57 79 81 96 99 Ill 113 1 30 131 147 149 159 CZĘŚĆ III Janusz M u c h a - „Sukcesja etniczna" w parafii katolickiej w niewielkim mieście ame­ rykańskim „Ethnic succesion" in a Roman Catholic Parish in an American Town Magdalena Ś n i a d e c k a - K o t a r s k a - Przyczyny udziału kobiet w walkach powstań­ czych - guerrilli w Ameryce Łacińskiej The reasons for women's participation in uprising battles - Guerrilla in Latin America Joanna K s i ą ż e k - Problemy integracyjne niemieckich przesiedleńców z Rosji w Niemczech The integration problems of the German immigrants from Russia in Germany 161 175 177 195 197 219 �Andrzej W o ź n i a k - Przedmiejskie gry i zabawy. O czasie wolnym i świętowaniu na Gocławiu w dwudziestoleciu międzywojennym 221 Suburban games and entertainment. Leisure time, holidays and cérémonies in the community of Gocław in 1918-1939 252 KRONIKA Anioły na/w Zielonym Wzgórzu: konferencja angelologiczna, Karpacz 21-23 listopada 2003 - Anna Brzozowska-Krajka Współczesna etnologia francuska - sesja Société d' Ethnologie Française, Musée National des Arts et Traditions Populaires, Paryż, 17-19 marca 2004 - Inga Kuźma „Wszystko jeszcze przed tobą": Być młodym na Syberii - Jarosław Derlicki 253 255 257 ARTYKUŁ RECENZYJNY, RECENZJE I OMÓWIENIA Dagnosław D e m s k i - Narracje łotewskie, czyli przeszłość w świetle relacji osobistych historii 263 Kościół katolicki na Syberii. Historia - Współczesność - Przyszłość, A. Kuczyński (red.), Wydawnictwo DTSK Silesia, Wrocław 2002, ss. 780 - Anna Milewska-Młynik 270 Tadeusz Kruczkowski, Polacy na Białorusi na tle historii i współczesności, Słonim 2003, ss. 272, tabele, mapy - Helena Giebień 273 Mirosław Marczyk, Grzyby w kulturze ludowej, Wrocław 2003, Wyd. ATLA 2, ss. 168 - Violetta Wróblewska 277 Wojciech Olszewski, Patriotyzm i tolerancja. Nurt humanistyczny w polskiej myśli etnologicznej do drugiej wojny światowej wobec procesów etnicznych na Kresach, Toruń 2001, ss. - Zdzisław J. Winnicki 281 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/b2bb4cf1cbbe07bcbee35ea0f84c65b1.pdf 641f0d1398aa89728f45014df9ac658d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:457 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1961 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:414 Title A name given to the resource Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA t.4 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1961, t.4, s.5-12 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text ETNOGRAFIA POLSKA IV ��INSTYTUT HISTORII POLSKIEJ KULTURY AKADEMII MATERIALNEJ NAUK ETNOGRAFIA POLSKA IV WROCŁAW —WARSZAW A - K R A K Ó W ZAKŁAD NARODOWY IMIENIA OSSOLIŃSKICH WYDAWNICTWO POLSKIEJ AKADEMII NAUK �KOMITET REDAKCYJNY: Kazimierz Dobrowolski, Witold Dynowski (redaktor), Józef Gajek, Mieczysław Gładysz (zastępca redaktora), Jadwiga Klimaszewska, Anna Kutrzeba-Pojnarowa, Adolf Nasz, Zofia Szromba (sekretarz redakcji), Andrzej Waligórski, Kazimiera Zawistowicz-Adamska жлкъо ••TNUKKAW m m Ine.ntnti.- K a l o r i i KaTtm.y Materialne? PÜLSU': J AKADEMII NAUK W a r s ¿ u w a al. Hoża Hf 74 ]Vv, , w ]T l/j Redaktor Wydawnictwa Emilia Fischerowa Wszelkie prawa zastrzeżone Printed in Poland Zakład Narodowy im. Ossolińskich—Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk. Wrocław 1961. Wydania I . Nakład 500 + 200 cgz. Obj. ark. wyd. 35,10, ark. druk. 28,13, ark. iorm. A - l 37,41. Papier druk. sat. kl. V , 70g, 70x100, z fabryki we Włocławku. Oddano do składania 13 I X 1960 roku. Podpi­ sano do druku 13 V I 1961 roku. Druk ukończono w czerwcu 1961 roku. Wrocławska Drukarnia Naukowa — Zam. nr 173/60 — T-7 — Cena zł 80.— �SPIS T R E Ś C I ARTYKUŁY Kazimierz D o b r o w o l s k i — Studia nad teorią kultury ludowej Streszczenie w j . angielskim Maria D e m b i ń s k a — Z badań nad konsumpcją żywnościową w Polsce średnio­ wiecznej Streszczenie w j . rosyjskim Jadwiga K l i m a s z e w s k a — Zakazy magiczne związane z rokiem obrzędowym w Polsce Streszczenie w j . angielskim Witold A r m o n — Polski badacz Jakutów — Mikołaj Witaszewski Streszczenie w j . rosyjskim ZAGADNIENIA 15 91 93 106 109 135 141 152 DYSKUSYJNE Anna К u t r z e b a -Po j n aro w a — Atlas kultury ludowej Polski jako jedna z form pracy etnograficznej Streszczenie w j . niemieckim 153 170 STUDIA I MATERIAŁY Maria F r a n k o w s k a — Zwierzęta w gospodarce, wierzeniach i zwyczajach Indian Peru X V I i X V I I w. w świetle kroniki Felipe Guarnan Poma de Ayala Streszczenie w j . francuskim Maria S ą g a j ł ł o - K a c z a n o w s k a — Barwniki używane w Polsce do kraszenia jajek w X I X i X X w Streszczenie w j . rosyjskim Władysław J e ż - J a i e c k i — Materiały do ludowego łowiectwa w Polsce . . . Streszczenie w j . rosyjskim Jadwiga P a w ł o w s k a — Sposoby przesuszania zbóż w Polsce Streszczenie w j . niemieckim Maria B i e r n a c k a — Z badań nad współdziałaniem gromadzkim we wsi Potakówka, pow. jasielskiego Streszczenie w j . francuskim Jerzy W i e l o wiej s k i — Obróbka drewna na Śląsku u schyłku starożytności (w okresie późnolateńskim i rzymskim) Streszczenie w j . niemieckim 173 205 207 232 235 249 251 259 261 274 277 297 �6 SPIS TREŚCI B A D A N I A TERENOWE Śląsk Prace pod kierunkiem Ш. Gładysza Mieczysław G-ładysz — Z monograficznych badań wsi śląskich w latach 1958-1959 Krystyna К w a ś n i e w i c z o w a i Władysław K w a ś n i e w i c z — Błotnica Strze­ lecka i Centawa Zofia Szromba — Wieś Dzierżysławice Anna Z a m b r z y c k a - K u n a c h o w i c z — Wieś Owsiszcze t 299 304 316 323 K R O N I K A I RECENZJE Prof. dr Antonin Václavík — líicliard Jefábek 333 Polska Konferencja w sprawie utworzenia międzynarodowej Komisji Badań Kultury Ludowej w Karpatach — Mieczysław Gładysz Z działalności naukowo-badawczej i dydaktycznej w zakresie tańca ludowego w Polsce w latach 1945—1959 — Jacek Tomasik Rudolf H . Nocoń, Dzieje, kultura i upadek Inków — Anna Kowalska-Lewicka 339 343 349 В ułgaria Działalność Instytutu Etnograficznego i Muzeum przy Bułgarskiej Akademii Nauk w Sofii w 1958 i 1959 r. — Ghristo Wakarelski 353 Czechosłowacja Początki kartograficznego opracowania kultury ludowej w Czechach — Drahomíra Stránská 359 Ceskoslovenská Etłmografie, R. 1 — 7: 1953—1959 — Zofia Szromba 360 Slovensky Národopis, R. 1 — 7: 1953 —1959 — Anna Zambrzycka-Kunachowicz 366 Jugosławia Etnologia w Jugosławii w latach 1958 i 1959 — Djurdjica Palośija 372 Zbornik za narodni zivot i obicaje juźnih Slavena, t. 35 — 39: 1951 — 1957 — Irena Nizińska 376 Niemiecka Republika Demokratyczna Etnografia łużycka w 1959 r. — Pavol Nedo Z działalności Instytutu Niemieckiej Etnografii przy Niemieckiej Akademii Nauk w Berlinie — Doris Stockmann Agrarethnographie — Stanisław Bronicz 383 385 391 Rumunia Pierwsza monografia rumuńska o języku tracko-dackim — Nieolae Dunare i Bronisława Kopczyńska-Jaworska 394 Węgry Najważniejsze osiągnięcia etnografów węgierskich w 1959 r. — Jeno Barabds . . 397 �SPIS TEEŚCI 7 ZSE E Z działalności Instytutu Etnografii im. N . N . Mikłucho-Makłaja Akademii Nauk ZSEE w 1959 r. - Olga Ganckaja Советская этнография, 1946—1959 — Edward Pietraszek Wieś Wiriatino w przeszłości i teraźniejszości. Praca zbiorowa pod redakcją. P. I . Kuszniera — Krystyna Adamus Inne kraje 403 410 419 . Międzynarodowe pismo antropologiczne — Andrzej Waligórski Etnograficzne antologie — Leszek Dzięgiel Harry L . Shapiro, Aspects of Culture — Krystyna Małkowska Jacques Berque, Histoire sociale d'un village égyptien au X X Anna Damrosz Peter A. Munch, A Study of Cultural Change — Antoni Stojak Indeksy — Zofia Szromba 422 424 425 é m e siecle — 427 429 433 �СОДЕРЖАНИЕ СТАТЬИ Казимеж Д о б р о в о л ь с к и — Исследования по теории польской народной культуры Краткое содержание на английском языке Мария Д э м б и н ь с к а — Из исследований по продовольственному вопросу в средневековой Польше Краткое содержание на русском языке Ядвига К л и м а ш е в с к а —Магические запреты связанные с годичными обря­ дами в Польше Краткое содержание на английском языке Витольд А р м о н - Миколай Виташевски —польский исследователь Якутов Краткое содержание на русском языке 15 91 93 106 109 135 141 152 О Б С У Ж Д Е Н И Е ВОПРОСОВ Анна К у т ш е б а - II ойн ар о в а — Атлас народной культуры Польши — одна" из форм этнографического труда . .' 153 Краткое содержание на немецком языке 170 МАТЕРИАЛЫ И ИССЛЕДОВАНИЯ Мария Ф р а н к о и с к а —Животные в хозяйстве, верованиях и обычаях Индейцев, жителей Перу в X V I и X V I I вв., в освещении Фэлипэ Гуаман Пома де Аяля Краткое содержание на французском языке Мария С о н г а й л л о - К а ч а н о в с к а — Красители, употребляемые в Польше для крашения яиц в X I X и X X вв Краткое содержание на русском языке Владислав Е ж - Я р э ц к и —Материалы по народной охоте в Польше. . . Краткое содержание на русском языке Ядвига П а в л о в с к а — Способы просушивания хлебных злаков в Польше . Краткое содержание на немецком языке Мария Б е р н а ц к а —Работы по вопросу общинного сотрудничества в де­ ревне Потакувка, ясельского уезда Краткое содержание на французском языке Ежи В е л ё в е й с к и —Обработка дерева в Силезии в конце древнего пери­ ода (в позднелатенский и римский периоды) Краткое содержание на немецком языке 173 205 207 232 235 249 251 259 261 274 277 297 �9 SPIS THKŚCI ПОЛЕВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ Силезия Труды под руководством М. Гладыша Мечислав Г л а д ы ш —Работы по монографии силезских деревень в 1958 — 1959 гг Крыстына К в а с н е в и ч о в а и Владислав К в а с н е в и ч — Деревня Блотница Стшелецка и Центава Зофия Ш р о м б а — Деревня Дзержиславице •Анна 3 амб ж и ц на - Ку н а х о вич — Деревня Овсище 299 304 316 323 ХРОНИКА И РЕЦЕНЗИИ I Проф. др Антонин Вацльавик — Рихард Ежабэк 333 Польша Конференция по вопросу создания Международной Комиссии для Исследо­ вания Народной Культуры в карпатском районе — Мечислав Гладыш Научно-исследовательская и преподавательская деятельность в области народного танца в Польше в 1945—1959 гг. — Яцек Томасик . . . . . Rudolf Н. Nocoń, Dzieje, kultura i upadek Inków — (Рудольф Ноцонь, Исто­ рия, культура И упадок Инков) —Анна Ковальска-Левицка . . . . . . 339 343 349 Болгария Деятельность Этнографического Института и Музея Болгарской Академии Наук в Софии в 1958 —1959 гг. —Христо Вакарельски 353 Чехословакия Начальные опыты картографической разработки народной культуры в Че­ хии —Драгомира, Странска 359 Ceskoslovenská Ethnografie (Чехословацкая этнография) за годы 1953 — 1959 — Зофия Шромба 360 Slovensky Národopis (Словацкая этнография) за годы 1953 — 1959 — Анна, Замбжицка-Кунахович 366 Югославия Этнология в Югославии в 1958 —1959 гг. —Дюрдица Палошия Zbornik za narodni zivot i obicaje jużnih Slavena (Сборник народного быта и нравов южных славян) за годы 1951 — 1957 —Ирена Низинъска 372 376 Немецкая Демократическая Республика Лужицкая этнография 1959 г. —Паволь Недо Деятельность Института Немецкой Этнографии Немецкой Академии Наук в Берлине —Дорис Штокманн Agrarethnographie (Аграрная этнография) —Станислав Бронич 383 385 391 Румыния Первая румынская монография о трако-дакийском языке —Николаэ и Бронислава Копчынъска-Яворска Дунарэ 394 �10 SPIS TREŚCI Венгрии Важнейшие достижения венгерской этнографии в 1959 г. — Енэ Барабаш 397 СССР Деятельность Института Этнографии им. I I . I I . Миклухо-Маклая Академии Наук СССР в 1959 г. —Ольга Ганская Советская этнография за годы 1940—1959 — Эдуард Петрашек Село Вирятино в прошлом л настоящей. Коллективный труд под редакцией П. И. Кушнера — Крыстына Адамус 403 410 419 Другие страны Международный антропологический журнал —Анджеи Вашгурски . . . . Этнографические антологии —Лешек Дзенгелъ . . . . Harry L . Shapiro, Aspects of Culture (Гарри Шапиро, Аспекты культуры) — Крыстына Малковска Jaques Berque, Histoire sociale d'un village égyptien au X X siécle (Жак Берн, Социальная история египетской деревни X X века) —Анна Дамрош Peter Munch, A Study of Cultural Change (Пэтэр Мунч, Изучение вопро­ сов культурных изменений) —Антоны Стояк Индексы — Зофия Шромба 422 424 425 é m e 427 429 433 �CONTENTS AETICLES Kazimierz Dobrowolski, Studies on the Theory of Folk Culture . . . . English Summary Maria D e m b i ń s k a , Food Consumption in Medieval Poland Russian Summary Jadwiga K l i m a s z e w s k a , Magical Prohibitions Connected with the Traditional Ceremonial Year in Poland English Summary Witold A r m ó n , Mikołaj Witaszewski — Polish Explorer of the Jakuts Russian Summary 15 91 93 106 109 141 152 DISCUSSION Anna K u t r z e b a - P o j n a r o w a , The Atlas of the Polish Folk Culture as one of the Forms of Ethnographic Research Work German Summary . 153 170 R E P O R T S AND MATERIALS Maria F r a n k o w s k a , Animals in the Economy, Beliefs and Customs of the Indians in Peru of the 16th and 17th cent, in the Light of the Diary of Felipe Guarnan Poma de Ayala French Summary Maria S ą g a j ł ł o - K a c z a n o w s k a , Dye-stuffs for Decorating Egg Used in Poland in the 19th and 20th cent Russian Summary Władysław J e ż - J a r e c k i , Methods of Folk Hunting in Poland Russian Summary Jadwiga P a w ł o w s k a , Grain Drying Methods of the Polish Peasantry . . . German Summary Maria B i e r n a c k a , Economic cooperation on a Community Basis in the Village of Potakówka, distr. Jasło French Summary Jerzy Wielo wiej ski, Early Wood Working in Silesia (Late L a Тёпе and Roman Period) German Summary 173 205 207 232 235 249 261 259 261 274 277 297 �12 SPIS TREŚCI F I E L D STUDIES Ś l ą s k (Silesia) Besearch under the supervision of M. Qladysz Mieczysław G ł a d y s z — Field Studies in Silesian Villages in 1958—1959. . . Krystyna K w a ś n i e w i c z o w a , Władysław K w a ś n i e w i c z — The Villages Błot­ nica Strzelecka and Centawa Zofia Szromba — The Village Dzierżysławice Anna Z a m b r z y c k a - K u n a c h o w i c z — The Village Owsiszcze 299 304 316 323 CURRENT EVENTS; BOOK REVIEWS Prof. dr Antonin Václavík — Richard Jefábek 333 Poland Folk-Culture of the Carpathians: An International Research Project. Preliminary Conference Held in Cracow on 1959 — Mieczysław Gładysz The Folk Dance in Poland: Research and Practical Teaching (1945— 1959) — Jacek Tom,asik Rudolf H . Nocoń, History, Culture and Decline of the Incas —Anna KowalskaLewicka 339 343 349 Bulgaria Activities of the Ethnographic Institute and Museum, Bulgarian Academy of Sciences in Sofia (1958 and 1959) — Ghristo Wakarelski 353 Czechoslovakia Report on the Recently Started Cartographic Study of Folk Culture in Czechoslovakia — Drahomira Siránská Ceskoslovenská Ethnographie. 1 — 7: 1953—1959 — Zofia Szromba Slovensky Národopis. 1 — 7: 1953—1959 — Anna Zambrzycka-Kunachowicz . . 359 360 366 Yugoslavia Ethnology in Yugoslavia in 1958 and 1959 — Djurdjica Palosija 37? Zbornik za narodni zivot i obicaje jużnih Slavena. Vol. 35 — 39: 1951 — 1957 — Irena Nizińska 376 German Democratic Republic Lusatian Etnography in 1959 — Pavol Nedo Activities of the Institute of German Ethnography, German Academy of Sciences in Berlin — Doris Stockmann Agroethnography — Stanisław Bronicz 383 385 391 Roumania The First Roumanian Monograph on the Thraco-dacian Language — Nicolae Dunare and Bronisława Kopczyńska-Jaworska 394 Hungary Hungarian Ethnography in 1959 — Jenó Barabás 397 �SPIS TPTÍHCÍ 1,3 USSK Activities of the N . N . Miklucho-Maklaj Institute of Ethnography, Soviet Academy of Sciences, in 1959 — Olga Ganclcaja Советская Этнография (Soviet Ethnography) 1946— 1959 — Edward Pietraszek The Village Wiriatino in the Past and at Present. Collective Work Edited Ъу P. I . Kusznier — Krystyna Adamus Other 403 410 419 countries Current Anthropology: A World Journal of the Sciences of Man — Andrzej Waligórski 422 Ethnographic Anthologies — Leszek Dzięgiel 424 Harry L . Shapiro, Aspects of Culture — Krystyna Małkowska 425 Jacques Berque, Histoire sociale d'un village égyptien au X X siecle — Anna Damrosz ' 427 Peter A. Munch, A Study of Cultural Change — Antoni Stojak 429 Indexes — Zofia Szromba 431 é m e � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/bfa2c7acf9d543d0af4639f93edd78b7.pdf 5409acd00a7887f910a80a4c808f6a43 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1998 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1946 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1854 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1939-45 t.36 Description An account of the resource LUD 1939-45 t.46, s.495-502 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text 495 R Z E C Z Y SPIS I. Rozprawy str. Cholewa Mieczysław Cz., Stroje ludowe Ziemi Sądeckiej . 256 Czekanowski Jan, Półwiecze Towarzystwa Ludoznawczego 33 Fischer Adam, Zorian Dołęga Chodakowski . . . 89 Frankowska Maria, Regionalne muzea ludoznawcze w Polsce 316 Halban Leon, O potrzebie badań etno-socjologicznych nad religijnością 135 Haltsonen Sulo, O jednym z fińskich znaków magicznych. 313 Kostrzewski Józef, Przyczynek do dawności niektórych wy­ tworów polskiej kultury ludowej . . . . .280 Nosek Stefan, Znaleziska w Biskupinie a współczesna kul­ tura ludowa Słowian 289 Poniatowski Stanisław, Mahavrata 107 • Reinfuss Roman, Pogranicze krakoweko-góralskie w świetle dawnych i najnowszych badań etnograficznych . . 222 Seweryn Tadeusz, W nauce u zwierząt . . .185 Stelmachowska Bożena, Na drodze do teorii sztuki ludowej 163 II. R e c e n z j e i sprawozdania Bujak Franciszek, Ogólny zarys historii osadnictwa niemiec­ kiego na ziemiach Polski, Inglot Stefan, Kolonizacja wewnętrzna a napływ Niemców do Polski od X V I - X V I H w . (Anna Kutrzebianka) . Gniezno w zaraniu dziejów (od V I I I do X I I I wieku) w świetle wykopalisk. Praca zbiorowa pod redakcją Józefa Ko­ strzewskiego (Stefan Nosek) 378 374 �496 atr. I In Kutrzebianka Anna, Etnografia polskich grup ludnościowych na Zachodzie (Tadeusz Delimat) . . . .379 Muhlmann Wilhelm, Methodik der Volkerkunde (Edward Bulanda) • 348 Lehr-Spławiński Tadeusz, O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian (Władysław Kuraszkiewicz) . . .381 Lehr-Spławiński Tadeusz, Początki Słowian ( W . K . ) . . 386 Lehr-Spławiński Tadeusz, Zagadnienie kaszubskie a ple­ miona słowiańskie na wschodnim pograniczu w wiekach średnich,, Nitsch Kazimierz, Polskie gwary ludowe ziem zachodnich ( A . K.) 378 Świeży Janusz, Ubiór ludowy i haft krzczonowski (Giza Frenklowa) 370 Uroeni na Slovensku-Odkaz, zeme a lidu. Dzieło zbiorowe pod red. Soureka (J. R.) 368 Wóicik Adam, Strój Pogórzan (Józef Gajek) . . .370 Znamierowska-Prufferowa Maria, Ości rybackie (J.G.) . 373 III. S p r a w y muzealne Dekoweki Jan Piotr, Muzeum regionalne w Tomaszowie Mazowieckim 400 Krajewska Janina, Sprawozdanie z Miejskiego Muzeum Etnograficznego w Łodzi 396 Misiewicz Jan, Muzeum Ziemi Sanockiej . . .398 Pietkiewicz Kazimierz, Stan muzeów i zbiorów etnograficz­ nych w Polsce 389 IV. Kronika S.p. prof. Adam Fischer (Józef Gajek) . . . . Pamięci wybitnego etnologa polskiego, prof, dra Stanisława Poniatowskiego (Edward Bulanda) . . . . Odszukanie teki podhalańskiej Oskara Kolberga (Juliusz Zborowski) . . . . . . . . 6 19 402 �497 str. Na marginesie programu badań etnograficznych na Ziemiach Odzyskanych (Józef Gajek) . . . . . 403 Sprawozdanie z działalności Komisji Etnograficznej Instytutu Śląskiego w Bytomiu (Maria Suboczowa). . .404 Etnografia bułgarska po 1944 roku (Cbr. Vakarelski) . 405 Polski Atlas Etnograficzny (Józef Gajek) . .408 Sprawozdanie z XX walnego zebrania Towarzystwa Ludo­ znawczego . . . . . . . . 412 Sprawozdanie z Х Х Г walnego Zebrania T. L , . . .413 Statut Towarzystwa Ludoznawczego . . . .417 Resume 425 Indeks nazwisk 471 Indeks miejscowości 478 Indeks rzeczowy 487 Errata 494 Spis 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. rycin Fotografia prof. A . Fischera Fotografia prof. S. Poniatowskiego . . . . Para Góralska z Sidziny Kaftany Sukmany Gospodarz spod Izdebnika ubrany w płaszcz typu ślą­ skiego Lach Sądecki z Podegrodzia Gazda Podegrodzki Lach Sądecki z Długołęki Górale z Pytoc od Łącka Górale Lącko-Kamieniccy, węzeł rycerski. Lachy Podegrodzkie, sercówka U s z k a Sądecka Góralka Sądecka 17 rycin znalezisk przedhistorycznych, wczesnohistorycznych i współczesnych Płozy drewnianych sań wczesnohistorycznych . . 6 19 233 235 237 243 257 259 263 267 271 275 277 284 286 �498 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. Tablica I . Chaty kultury ceramiki malowanej i sznurowej Tablica 11. Chaty kultury łużyckiej . Tablica I I I . Chaty k u l t u r y łużyckiej • Tablica I V . Chaty kultury wenedzkiej Tablica V . Chaty z okresu wpływów rzymskich Tablica V I . Chaty wczesnohistoryczne W r o t a z bramy grodowej w Biskupinie Koło tarczowate i oś wozu z Biskupina Fiński znak magiczny str. 291 293 294 295 297 299 301 303 313 Mapy 1 . Północne granice polskiej Góralszczyzny (R. Reinfuss) 229 2. Mapa zasięgu ubiorów ludowych na pograniczu góralsko-krakowskim (R. Reinfuss) 245 3. Granice Gpialszczyzny polskiej i zagadnienie poczucia przynależności grupowej ludności pogranicznej (R. Rein­ fuss) 249 4. Zasięg grup etnicznych i typów stroju ( M . Cholewa) 272-3 5. Mapka polskich muzeów etnograficznych (K. Pietkiewicz) 391 �499 T A B L E DES MATIERES Essays Cholewa Mieczysław, Les costumes nationals de la contree de Sącz 256 Czekanowski Jan, U n demi • siecle de la Societe Ethnographique . . . . . . . . 33 Fischer A d a m , Zorian Dołęga Chodakowski • 89 Frankowska Maria, Les musćes ethnographiques regionals en Pologne . . . . . . . 316 Halban Leon, De I'importance des recherches ćthno-socioIogiques de la religiosite . . 135 Haltsonen Sulo, De l'un des signes magiques finlandais . 313 Kostrzewski Józef, Etude sur I'anclennete de quelques-uns des produits de la culture du peuple polonais . . 280 Nosek Stefan, Les decouvertes a Biskupin et la culture po­ pulaire actuel des Slaves . • • . -289 Poniatowski Stanisław, Mahavrata . . .107 Reinfuss Roman, Limitrophe de Cracovie et des Górale dans les anciens et nouveaux recherches ethnographiques . 222 Seweryn Tadeusz, A I'apprentissage chez les animaux . 185 Stelmachowska Bożena, A la recherches d'une theorie d'art populaire 163 II. Critiques et rapports Bujak Franciszek, L'ebauche general de l'histoire de colo­ nisation allemande en Pologne, Inglot Stefan, Colonisation interiuere et I n f l u e n c e des Allemands en Pologne de X V I - X V I I I s. ( A n n a Kutrzeba) . . . . . 378 �500 Les fouilles de Gniezno de le commencement de l'histoire. Essay generał sous la redaction de Józef Kostrzewski. (Stefan Nosek) . Kutrzeba Anna, L'ethnographie des groupes p o p u l a t e s po­ lonais a 1'Ouest (Tadeusz Delimat) . . . . Muhlmann Wilhelm, Methodik der Volkerkunde ( E d w a r d Bulanda) Lehr-Spławiński, L'origine et 1'ancienne patrie des Slaves (Władysław Kuraszkiewicz) Lehr-Spławiński, Les origines des Slaves ( W . K.) . Lehr-Spławiński, Le probleme casubien et les races Slaves a la frontiere orientate au moyen-age, Nitsch Kazimierz, Les diatectes populates polonais du pays de 1'Ouest ( A . K ) . . . . . . . Świeży Janusz, Le costume national et l'ornementation de Krzczonów (Glza Frenkel) . . . . . Umeni na Slovensku-Odkaz zeme a lidu. Essay general sous la redaction de Soureka (J. R.) Wójcik Adam, Les costumes des Podgórzan (Józef Gajek) Znamierowska-Priiffer Maria, Les poincons des pecheurs (J.G.) III. Les str. 374 379 348 381 386 378 370 368 373 m usees Dekowski Jan Piotr, Le musee regional к Tomaszów de Mazowsze .400 Krajewska Janina, Le rapport du Musee Ethnographique Communal a Łódź . . . . . . 396 Misiewicz Jan, Le musee du pays de Sanok . -398 Pietkiewicz Kazimierz, 1'etat des Musćes et des collections ethnographiques en Pologne 389 IV. La cronique A la memoire du prof, dr A d a m Fischer (Józef Gajek) . A la memoire d'un ćthnologue eminent prof, dr Stanisław Poniatowski (Edward Bulanda) . . . . 6 19 �501 Les materiaux de Podhale d'Oskar Kolberg retrouves «t'. (J. Zborowski) . . . . 402 A la marge du programme des recherches ethnographiques des terres recuperśes (J. Gajek) • . . 3 L e contrendu des travaux de la Comission Ethnographique de Hnstitut de la Silesie a Bytom (Maria Subocz) • 404 L'ethnographie bulgare apres 1944 (Chr. Vakarelski) . 405 L'Atlas ethnographique polonais (J. Gajek) . . . 8 Compte rendu de Г assemblee general de la Societe Ethnogr. 412 Compte rendu de 1' assemblee general de la Societe Ethnogr. 413 Le statut de la Societe Ethnographique . . 4 1 7 Resume 425 Index 47 L—494 4 0 4 0 V. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 11. 12. 13. 14. 16. 17. 18. 19. Table des figures La photographie du prof. A . Fischer 6 L a photographie du prof. S. Poniatowski • . . 1 9 Les Górale de Sidzina • . .' . .233 Les casaquins .235 Les casaques 237 Le paysan de Izdebnik en manteau du type silesien - 243 Lach du pays de Sącz de Podegrodzie • • -257 Le berger de Podegrodzie . 259 Les Górale Ł ą c k o - K a m t e n i e c c y - l e noeud de chevalier, Lachy de Podegrodzie - J e coeur" . • . .271 Laszka de Sącz 275 Góralka de Sącz .277 Images des trouvailles prehistoriques du commencement des temps historiques artuels 284 Les barres des traineaux de bois du commencement des temps historiques .286 f i g . 1 . Les chaumieres de la culture de la ceramique peinte et des cordons . . . . . 291 f i g . 2. Les chaumieres de la culture de Iusacienne • 293 f i g . 3. Les chaumieres de la culture de Iusacienne . 294 f i g . 4. Les chaumieres de la culture de venedienne • 295 �502 20. % . 5. L e s chaumieres de l'epoque des influences rómaines . . • . 297 21. fig. 6. L e s chaumieres du temps de le commencement de l'hiitoire . .299 22. Portes de 1'enłree a Biskupin • . -501 23. L a roue ел forme de bouclter et I'essieu du charette a Biskupin •. i. 303 24. L e aigne magique finlandais • • • • -313 I" Cartes 1. Les frontiers du Nord de pays des Górale polonais (execute par Reinfuss) • • • • • 239 2. Carte ^'extension des costumes nationaux a lalirmtedes Górale et de Kraków (execute par Reinfuss) . . 245 3. Les Hmites de pays des Górale polonais (execute par Reinfuss) 249 4. L'extension des groupes etbniques et des types de cos­ tumes (execute par Cholewa) • • • • .272-3 5. Carte des musees ethnographiques en Pologne (execute par Pietkiewicz) • • 391 1 ' i i t> i � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7d4a3f0d07ac2dd393630aae055f78b7.pdf ba8358c216be35192808c86e379d1e0d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5155 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1948 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4783 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1948 t. 38 Description An account of the resource LUD 1948 t.37 s.780-782 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text LIST 0Г I. CONTENTS A r t iс 1 es C r i t i c a l e v o l u t i o n i s m a n d other treads i n e t h n o l o g y i K a z i m i e r z Mo­ szyński) The p r o b l e m o f p a r a l l e l i s m of p a l a e o l i t h i c a n d e t h n o l o g i c a l c u l t u r e s IStanisław P o n i a t o w s k i ) The o r i g i n of Indioeuropeaiis a n d t h e i r e a r l y a r r i v a l i n E u r o p e (P. W i l ­ h e l m Schmidt) . . . The H o t t e n t o t s — t h e i r c u l t u r e , language, f o l k - t a l e s , a n d songs (Ro­ m a n Stopa) P r o b l e m s of the e t h n o g r a p h i c a l atlas ( M a r i a F r a n k o w s k a ) F o l k - t a l e as a n expression of Slav m u t u a l i t y (Julfan Krzyżanowski! State and aims of Polish e t h n o g r a p h y ( K a z i m i e r z Moszyński) E t h n o g r a p h i c i c o n o g r a p h y (Tadeusz Seweryn) Bronisław M a l i n o w s k i (Feliks Gross) E t h n n g a p h i c w o r k of Joseph Róhrer (Adam Fischer) Bogumił H o f f s r e l a t i o n to O s k a r K o l b e r g ( M a r i a T i v r c z y n o w i c z o w a i .. 11. R ev ie w s and 3 2S ,1.» 50 147 20(1 210 227 277 28!) 209 r ep oris W i n c e n t y Slyś, E c o n o m i c Progress of the C o u n t r y s i d e — A S t u d y of the V i l l a g e H i i s o w a . T h e W o r k s of the W r o c l a w Science So­ ciety 1947 (Jan C z e k a n o w s k i l Józef K o s t r z e w s k i , The A n c i e n t Slavs — t h e i r H i s t o r y a n d C i v i l i z a t i o n . Poznań 1940 (Stefan Xosek) K a z i m i e r z Moszyński, F o l k - c u l t u r e of the Slavs. V o l . I I . S p i r i t u a l C u l • ture. Kraków 1934—1939 ( M i l o van Gavazzii K a z i m i e r z Moszyński. The P r o b l e m of O r i g i n of the Slavonic L a n ­ guage. R e p r i n t . Pol. Ac. of Sc. (1947) (J. Gajeki Jan C z e k a n o w s k i . Polish Slavonic Synthesis Q u a l i t a t i v e l y Assessed. Pol. Ac. of Sc. i J. G.l Jan Gzekaiiiowski, A n t h r o p o l o g i c a l a n d E t h n o g r a p h i c a l Survey of the P r o v i n c e of L u b l i n . T o w n and C o u n t r y P l a n n i n g , the Region o f L u b l i n . W a r s z a w a 1947 (J. G.) ' ' '. A n t o n i L a u f e r s k i . The C o u n t y P o p u l a t i o n of the D i s t r i c t of P y z d r o a c c o r d i n g to Court Rooks of X I V and X V C e n t u r y . A n n a l s of H i s t o r y XV, fasc. I I I . Poznań (Z. Malewska) . . . Józef Wąsowicz, The L i n g u i s t i c P o s i t i o n i n Silesia i n the l i g h t of G e r m a n Science. W r o c ł a w — W a r s z a w a 1947 i M . S u b o r z o w a i .. Józef Gajiek, An E t h n o g r a p h i c Survey o f W e s t e r n P o d o l i a . L u b l i n 1947 (R. Reinfuss) ' Tadeusz Seweryn, F o l k - A r t . i n P o l a n d . P a i n t i n g , Sculpture, P r i n t s . Ca­ talogue o f an E x h i b i t i o n . K r a k o w 1948 l i i . lihiniówiiti' 309 3l3 314 318 319 320 322 325 321 331 �778 pT h e Sociological Review, vol. V I I I — I X . Łódź 1946—47 lA. K u l r z e b i a n k a and I . T u m a n ) , 335 Maisswrian Calendar. M a s s u r i a n I n s t i t u t e , year X V I I ;!947), a n d X V I I I 11948) G.) ' 339 R o m a n Reinfuss, P r o b l e m s a n d Needs of E t h n o g r a p h y i n M.idlle a n d L o w e r Silesia. T h e Silesian Instiiitute. K a t o w i c e — W r o c l a w 1947 (J. G.I 340 M a r i a Z n a m i e i r o w s k a - P i r i i f f e r o w a , The P r e s e r v a t i o n of t h e M o n u m e n t s o f F o l k - A r t . C e n t r a l I n s t i t u t e f o r C u l t u r e . W a r s z a w a 1947 (J. G.) 340 A d o l f Nasz, Opole. A r c h e o l o g i c a l L i b r . W r o c l a w 1948 (R. Reinfuss) 341 Stanisław R e s p o n d , The State a n d Needs of P o l i s h L i n g u i s t i c s i n Silesia w i t h p a r t i c u l a r r e g a r d t o L o w e r Silesia. The Silesian I n s t i t u t e . K a t o w i c e — W r o c ł a w 1947 (J. G.I 34'2 Sovietskaya E t n o g r a f i a ( E t h n o g r a p h y i n USSR i , fasc. 3, 1 p u b l i s h e d b y the Academy of Sciences USSR (Z. Malewska) 343 N a r o d o p i s n y S h o r n i k , Casopis N a r o d o p i s n e h o Odbo.ru M a l i c e Slovenskćj. Year V I — V I I , fasc. 1—2 a n d 3—4 11945—46), year V I I I 119471, fasc. 1—2 (J. Reychman) 355 N a r o d o p i s n y S h o r n i k , Ćasopis N a r o d o p i s n e h o O d b o r u M a l i c e Slovens k e j . ' Y e a r V I I , fasc. 3 — 4 , 1947 357 D r a h o m i i r a Stranska, Z i v o t k y a k a b a t k y slovenskych k r a j u (Z. Ma­ lewska) ' .' 359 H u n g a r i a n E t h n o g r a p h i c P u b l i c a t i o n s 1945—47 (J. Reychman) 361 Miło v a n Gavazzi, Pregled E l n o g r a f i j e H r v a t a . Zagreb 1940 ('S. P k i ) . . 363 W i l h e l m S c h m i d t , Rassen u n d V o l k e r i n V o r g e s c h i c h l e u n d Geschichte des A b e m l l a m l e s . L u c e r n e 1946 (E. B u l a n d a S. J.) 365 A n n a l i L a t e r a n e n s i (Publicazioine del P o n t i f i z i o Museo Missioiiairio E t n o l o g i c o , v o l . X I , p u b l . i n 1947) (L. H a l b a n ) 367 A l b e r t M a r i o n s , Le m i l i e u social. Rruxelles 1941 (L. II.) 374 S t u d i a Fenica — r e w n e de l i n g u i s t i q u e et d ' e t h n o l o g i e finnoises. V o l . V. H e l s i n k i 1947 (T. M i l e w s k i ) 377 Robert W . E r i c h . Some Recent T r e n d s i n C u l t u r a l A l h r o p o l y g v . Ar­ cheology a n d P h y s i c a l A n t h r o p o l o g y 381 J o h n R. S w a n t o n , T h e E v o l u t i o n of N a t i o n s . W a s h i n g t o n 1942 (P. Fr. M i r e k ) 401 С. E. C h a m b t i s , The B o t a n y a n d H i s t o r y of Zizamia A q u a t i c a L . ( w i l d r i c e ) . W a s h i n g t o n 1941 i J . D.) . 405 J o h n G i t l i n , Moche a P e r u v i a n Coastal C o m m u n i t y . S m i t h s o n i a n i n s t i ­ t u t i o n . W a s h i n g t o n 1947 (A. K o w a l s k a ) 405 Raymond Kennedy. Contours of Culture in Indonesia. Smithsonian I n s t i t u t i o n . W a s h i n g t o n 1943 (J. Dembińska) 409 H . G. D e i g n a n , Siani — L a n d of Free M e n . S m i t h s o n i a n I n s t i t u t i o n . W a s h i n g t o n 1943 (J. D.I 412 111. Muse uш s R o m a n Reinfuss, The P o s i t i o n o f E t h n o g r a p h i c Museums i n the Pro­ vince of W r o c ł a w M a r i a Z n a m . i c r o w s k a - P r u f f e r o w a , The E t h n o g r a p h i c Section of the M u n i c i p a l M u s e u m in Toruń L o n g i n M a l i c k i , The E t h n o g r a p h i c Section o f the Silesian M u s e u m on the T w e n t i e t h A n n i v e r s a r y of its F o u n d a t i o n J . G. — H i e r o n i m the P r o v i n c e S k u r p s k i , Some R e m a r k s on F o r m e r Museums i n of O l s z t y n . The W a r s a w I n s t i t u t e i n O l s z t y n , 1947 4l6 432 439 444 �779 p. Znamierow-ska-Prufferowa, The Organization g r a p h i c Section of the R a p p e r s w i l l Museum IV. Notes and of the Ethno­ 445 n e w s i l l General M e e t i n g of the P o l i s h F o l k l o r e Society (T. D.) .eport o f the Cracow Section, P o l i s h F o l k l o r e Society (A. K u t r z e bianka) Report of t h e L u b l i n Section, Polish F o l k l o r e Society 1947 (J. Świeży) Report o f the Mszana D o l n a Section, P o l i s h F o l b l o r e Society (S. Fiiizakl Report o f the Poznań Section, P o l i s h F o l k l o r e Society |E. F r a n k o w s k i ) Report o f the Toiruń Section, P o l i s h F o l k l o r e Society (M. P r i i f f e r o w a ) E t h n o g r a p h y a n d E t h n o l o g y i n S w i t z e r l a n d i n 1939—1947 (T. Choclzidto) On С. I . A. P. a n d the E x h i b i t i o n o f F o l k A r t (J. Gajek) Commission I n t e r n a t i o n a l e des Arts et T r a d i t i o n s P o p u l a i r e s , M a y 1—5, 1945 ." Congress of A n t h r o p o l o g i c a l a n d E t h n o l o g i c a l Sciences. Brussels, August 15—2.3, 1948 (J. T u w a n o w n a ) X X V I I I Congrcs I n t e r n a t i o n a l dies Amebic artistes Commission I n t e r n a t i o n a l e des A r t s el T r a d i t i o n s P o p u l a i r e s . NewC o n s t i t u t i o n (L. H a l b a n ) Some Remarks on С. I . A. P. and the E x h i b i t i o n of F o l k - A r t i n Hern |J. Gajek) The State of N o r t h A m e r i c a n A r c h e o l o g y ( D o r o t a L. K e u n Books Purchased by the P. F. S. i n 1948 451 457 459 450 461 462 464 470 472 479 480 610 614 622 035 O b itua ri es Jerzy K o w a l s k i ( M a r i a n Pleziai W a l e r i a n Ratko ( H e n r y k Z w o l a k i ewiczi L u b o r Niederle (Stefan Nosek) V. J . M a n s i k k a (Sulo H a l t s o u e n l English Summaries Subject Index, Folk . X V I I I A u t h o r s ' Index, « F o l k » , X V I I I I n d e x of E t h n o g r a p h i c Names. « F o l k » , X V I I I I n d e x of Scientific Associations a n d I n s t i t u t i o n s , «Folk>, X V I I I I n d e x of Scientific Periodicals and P u b l i c a t i o n s , - F o l k , X V I I I I n d e x of I l l u s t r a t i o n s , « F o l k » , X V I I I List of Hottentot Words, «FoIk», X V I I I List of H o t t e n t o t Names, F o l k > , X V I I I .. 656 661 663 665 669 740 757 766 774 774 775 776 776 N ' �SPIS R Z E C Z Y I. К o z p r a w у str K a z i m i e r z Moszyński, E w o l u c j o n i z m k r y t y c z n y na tle i n n y c h k i e r u n ­ ków w e t n o l o g i i 3 • Stanisław P o n i a t o w s k i , Zagadnienie p a r a l e l i z a c j i k u l t u r p a l e o l i t y c z ­ n y c h z k u l t u r a m i etivologicznynvi 28 ' P . W i l h e l m S c h m i d t , Pochodzenie Indoeuropejczyków i i c h pierwsze p r z y b y c i e do E u r o p y 3.3 • K o m a n Stopa", H o t e n t o c i — k u l t u r a , język, b a j k i , pieśni 50 Ma i a F r a n k o w s k a . P r o b l e m y atlasu etnograficznego 147 - J u l i a n Krzyżanowski, B a j k a l u d o w a j a k o w v r a z wzajemności słowiań­ skiej ' '. 20v K a z i m i e r z Moszyński, Stan i zadania e t n o g r a f i i p o l s k i e j 210 Tadeusz Seweryn. I k o n o g r a f i a etnograficzna 227 F e l i k s Gross, Bronisław M a l i n o w s k i 277 Л d a n i Fischer, Prace etnograficzne Józefa R o h r e r a 289 M a r i a Turczynów iczowa. Bogumił I f o f f i jego stosunek do Oskara K o l ­ berga .' , 29' II. R eсen zj e i spra w o / da n i a W i n c e n t y Styś, D r o g i postępu gospodarczego w s i . S t u d i u m szczegółowe na przykładzie zbiorowości próbnej w s i H u sowa. Prace W r o ­ cławskiego T o w . N a u k . 1947 ( J a n Czekanowski) 309 Józef K o s t r z e w s k i , Prasłowiańszczyzua. Zarys dziejów i k u l t u r y Prasłowian. Poznań 1946 (Stefan Nosekl 313 K a z i m i e r z Moszyński, K u l t u r a l u d o w a Słowian. Т. I I . K u l t u r a d u c h o w a . Zesz. 1—2, Kraków 1934—-39 i M i l o v a n Gavazz.il 314 K a z i m i e r z Moszyński, Z zagadnień pochodzenia j e z v k a słowiańskiego. Odb. ze Spraw. P. A. U. T „ t. X L V I I I 11947)', ni- 4 (J. Gajek) . .'. . 318 Jan C z e k a n o w s k i , Polska synteza s l a w i s t v c z n a w p e r s p e k t y w i e ilościo­ w e j . P. A. V. Rozpr. W y d z H i s t . F i l . , s. I I , t. X L V I 11. 71|. n r 2 (J. G.i 319 Jan C z e k a n o w s k i . P e r s p e k t y w y a n t r o p o l o g i c z n e i etnograficzne w o j . lubelskiego. P l a n o w a n i e przestrzenne. Region L u b e l s k i I . W a r ­ szawa 1947 (J. Gajek) '. '. 320 \ n t o u i L a u f e r s-ki, Ludność w i e j s k a p o w . p y z d r s k i e g o w świetle zapi­ sek sądowych X I V i X V w i e k u . R o c z n i k i H i s t o r y c z n e , o r g a n T o w . Miłośników H i s t o r i i w P o z n a n i u . R. X V , z. 1 i I I (Z. M a l e w s k a l 322 Józef Wąsowicz. S t o s u n k i językowe na Śląsku w świetle n a u k i nie­ m i e c k i e j . W r o c ł a w — W a r s z a w a 1947 (M. Suboczowa) 325 Józef Gajek, Zarys e t n o g r a f i c z n y zach. części Podola. L u b l i n 1947 (R. Reinfussi ' '. i 32-, �781 • sir. idcusz Seweryn, Sztuka l u d o w a w Polsce. M a l a r s t w o , rzeźba, g r a f i k a . K a t a l o g w y s t a w y . Kraków 1948 ( H . Blumówna) zegląd Socjologiczny, K w a r t a l n i k Pol. I n s t y t u t u Socjol. T . V I I I — I X . Łódź 1946—47 'l A. K u t r z e b i a n k a i I . T u r n a u ) l l e n d a r z d l a Mazurów. I n s t y t u t M a z u r s k i . Koczu. X V I I (1947), r o c z n . X V I I I (1948) (J. G.) ; ; m i a n Keinfuss, Zagadnienia i p o t r z e b y e t n o g r a f i i na Śląsku Środko­ w y m i D o l n y m . I n s t y t u t Śląski. K a t o w i c e — W r o c ł a w 1947 (J. G.) aria Z n a m i e r o w s k a - P r u f f e r o w a , O c h r o n a zabytków k u l t u r y l u d o w e j . P o r a d n i k . C e n t r a l n y I n s t y t u t K u l t u r y . W a r s z a w a 1947 (J. G.) . . toll' Nasz, Opole. B i b l . Archeologiczna. Wrocław 1947 IR. Reinfuss) . anisław Rospoml, Stan i p o t r z e b y językoznawstwa p o l . na Śląsku ze szczególnym uwzigl. Dolnego' Śląska. I n s t y t u t Śląski. K a t o w i c e — W r o c ł a w ' 1947 |J. G.) . . ' b i o g r a f i a w Z. S. R. R. (Sowetskaja E t n o g r a f i a , zesz. 3, r. 1948. w y d . p r z e * Akademię N a u k w Z. Ś. R. R.) (Z. Malewska) i r o d o p i s u y Sbornfk, Casopis N a r o d o p i s n e h o O d b o r u M a t i c e Sloveuskćj. Roczn. V I — V I I , zesz. 1—2 i 3—4 11945—1946), r o c z n . V I I I il947». zesz. 1 i 2. Turczan.ski Św. M a r c i n i . I . Reychman) . . . . i r o d o p i s n y S b o r n i k , Casopis N a r o d o p i s n e h o O d b o r u Matice S l o v r n skej. Roczn. V I I , zesz. 3, r. 1947 -alioi та Strainska, Z i v o t k y a k a b a t k y slovenskych k r a j u (Z. Ma­ lewska i 'egi'i'skie w y d a w n i c t w a etnograficzne z l a l 1945—1947 i . I . Reychman) itovan Gavazzi, Pregled E t n o g r a f i je H r v a l a . Zagreb 1940 (S. P k i ) . . ' i l l i e i m S c h m i d t . Rassen u n d V o l k e r i n Vorgeschicbte u n d Geschiehfe das Abendlandes. L u c e r n a 1946 I E . B u l a n d a Т. J : ! una li I.ateranensi (Publicazione del P o n t i f i z i o Museo M i s s i o n a r i o E t n o l o g i c o i . t o m X I , w y d a n y w г. 1947 |L. Halban) tbert M a r i n u s . Le m i l i e u social. B r u k s e l a 1941 (L. I I . I India Fenn.ica — revue de l i n g u i s t i q u e et d ' e t h n o l o g i c finnoises. Т. V. H e l s i n k i 1947 (T. M i l e w s k i I obert W . E r i c h . Some Recent T r e n d s i n C u l t u r a l A n t h r o p o l o g y , Ar­ chaeology a n d Physical A n t h r o p o l o g y olin R. S w a n l o n . T h e e v o l u t i o n o f nations. C i t y o f W a s h i n g t o n 19-12 Iks. F r . M i r e k ) " ' l i . E. Chamblis, The b o l a ł y a n d h i s t o r y of Z i z a u i a A q u a t i c a L. ( w i l d rice). W a s h i n g t o n 1941 (J. D.i o l i u G i l l i n , Moche a P e r u v i a n Coastal C o m m u n i t y . S n i t h s o n i a n I n s t i ­ t u t i o n . W a s h i n g t o n 1947 (A. K o w a l s k a ) t a y m o n d ' K e i i n e d y , C o n t o u r of C u l t u r e i n I n d o n e s i a . S m i t h s o n i a n I n s t i ­ t u t i o n . W a s h i n g t o n 1943 i . I . Dembińska) !t. G. Deign an, Siam l a n d o f free m e n . S m i t h s o n i a n I n s t i l u l i o n . W a s h i n g t o n 1943 (J. D.) 1 III. 331 335 339 340 340 341 342 343 355 357 359 361 363 365 367 374 377 381 401 405 407 409 412 Muzea Roman Reinfuss, Stan muzealiów e t n o g r a f i c z n y c h w województwie wrocławskim M a r i a Znamieirow-ska-Priifferowa, Dział e t n o g r a f i c z n y M u z e u m M i e j ­ skiego w T o r inni u .' L o n g i n M a l i c k i , Dział e t n o g r a f i c z n y M u z e u m Śląskiego w 20-lecie za­ łożenia i n s t y t u c j i 41(5 4,'j2 439 �782 sir. J . G. — H i e r o n i m S k u r p s k i , U w a g i o byłych m u z e a c h 11 > ? ir/<- w o ­ jewództwa olsztyńskiego. I n s t y t u t M a z u r s k i w •)•••. ••• .;. • .-9!7 M a r i a ZnamieTOwska-Prufferowa, O r g a n i z a c j a Działu •fc.o'U./ae^o Muzeum w Rapperswilu . Щ 1 IV. 14,, K r o n i k a W y c i ą g z protokółu X X I I W a l n e g o Z g r o m a d z e n i a Pi-W.-. i 'i" > л i r z y s t w a L u d o z n a w c z e g o (T. D.) S p r a w o z d a n i e k r a k o w s k i e g o Oddziału Pol. T o w . Lud^ <. , лч/е^.i ^ 1 . KuŁraebianka) . . S p r a w o z d a n i e Oddziału P o l s k i e g o T w a Ludoznawcze'. . v i..ilij" . 1947 r . (J. Świeży) .... S p r a w o z d a n i e Oddziału P o l s k i e g o T o w . L u d o z n a w c z e g o w \Ь<.п*н oi n e j (S. Fliizak) . ... S p r a w o z d a n i e poznańskiego Oddziału Pol. T o w . Ludo/'* • • i » чFrankowski) Spawozdaaiie z działalności T o w . L u d o z n a w c z e g o w T i r a : i e za -.'kres od 18 I I I 1947—1 I V 1948 (M. Pruffeirowia) E t n o g r a f i a i e t n o l o g i a w Szwajcanii w l a t a c h 1$>39—194. ( l ' - ' b r . U i d . o ! W s p r a w i e С. I . A. P. o r a z w y s t a w y s z t u k i hułowej (.;. > . 1, i , . C o m m i s s i o n I n t e r n a t i o n a l e dies A r t s et T r a d i t i o n s Po.-.•'.<ires 1 - Ч 1947 Kongres N a u k Antropologicznych i Etmologicznych. t: i i ;."--:> s i e r p n i a 1948 (J. Tuwanówna) . .. 28 K o n g r e s Międzynarodowy Amerykanisłów ( X X V I I I * Сопцп-:, l i v e n a t i o n a l des Americanistes) 4ó. T V. 159 Ml 4fi2 'S» 170 !7'.' ;"У 180 Różne I r e n a B a r o w a , B i b l i o g r a f i a E t n o g r a f i i P o l s k i e j za r. " S t a t u t K o m i s j i Międzynarodowej d l a s p r a w szituki l u r • , (••••,., С. I . A. P. ( C o m m i s s i o n Internaitiioniale des A r t s l'i,. i •> pulaiires) (L. H a l b a n ) W s p r a w i e С. I . A. P. oraz w y s t a w y s z t u k i l u d o w e j w ,'. n-ń> Stan a r c h e o l o g i i półnoono-ameryikańskiej ( D o r o t a L . " 'i ... W y k a z książek n a b y t y c h przez P. T . L. w r. 1948 ,( - Г ., , , Nekrologi Jerzy K o w a l s k i ( M a r i a n Plezia) Walerian Batko (Henryk Zwolakiewicz) L u b o r Niedeirle (Stefan Nosek) V. J . M a n s i k k a (Sulo Haltsonen) . . i ( •. Resume I n d e k s rzeczowy, « L u d » , t o m X V I I I I n d e k s autorów, « L u d » , t o m X V I I I Indeks nazw etnograficznych, «Lud», t o m X V I I I Indeks towarzystw i instytucji naukowych, «Lud», I n d e k s czasopism i w y d a w n i c t w , « L u d » , t o m X V I I I I n d e k s r y c i n , «Lud>\ t o m X V I I I Słownik wyrazów h o t e n t o c k i c h , <'Lud», t o m X V I I I I m i o n a Hotentotów, « L u d » , t o i n X V I I I 10 >il t>22 . .;!.>-> .. >-^ 4 ' >S « ->1>в <gr" Щ\ 4t£2 Ci .71 • � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7760ed8dddb92903f61caa0b4feffdc1.pdf 5b6f29ba785a1083785971b7a9abc24e Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:132 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1951 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:114 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1948-51 t. 39 Description An account of the resource LUD 1948-51 t. 39, s.799-806 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Lap ,~ot - ziemia na terenach górzystych 212 Lap gu - rudawiec 211 Lap gUIIdo - ziemia w zagrodach opuszczon. 207, 209 Lop Illala - glina ciężka czen"ona 203, 204, 211 Lop odowa - ziemia rudawc'owa 2 [2 Lop ombo - ziemia z białymi kamieniami 2[2 Lop pundo - ziemia czarna 205, 26 lvladho kon,~'o - picie piwa 197 Madongo - duży, dorosly [85 Mbora - ugor 202 Mikaye pierwsza, naj starsza żona, forma zwracenia się do kobiet 2[3 Muhogo - cassava roślina jadaJ. 195 MlIruka - nacZf'lnik 188, 189 JI{'galo -- osoba 185 Nindo - spać [85 Nyaka - ku 185 Nyana imię żeń. 223 },(yaniek mon - roś\. Cyanthula poIycephala 213 Nyim orzeszki ziemne również sezam 195 .Nyime - naprzód 185 Ochok - roślina wskaz. urodzajność gleby, Solanum campylacanthum 213 Cchuoga - roślina wskaz. malą urodzajność gleby, Carissa edulis 213 Odila - wielki głód 216 Ogungu - czarny bocian przepow. deszczu 22 [ Okwada - ptak przepow. deszczu 221 Ok fryal - nie wolno I El5 Okang' - ziemia dzika, dziewicza 201 Olenge trawa 20[ Olemo - roślina wskazująca malą Ul'odz. gleby, Ximenia Americana 213 0100 Filip - nazwisko 216 alusia - roślina wskaz. urodzajność gleby, Vernonia amygdalina 213 ambo krzemień 212 Ombugu - roślina wskaz. małą urodz. gleby, Digitaria Scalarum 214 Onge - niema 185 Onyieko - roślina wskaz. malą urodz. gleby, Bidens pilosa 213 Opon - okres krótkich deszczów 219 Orango p. rango - skierowana 185 aro - okres suszy 2 [9 Osadhe - roślina wskaz. urodz. gleby, Vernonia Holstii 2[3 Osangla - roślina wskaz. malą urodz. gleby, Rhus sp. 213 Osiep - przyjaciel 192 Osuga roślina wskaz. urodz. gleby, Solanum campylacathum 213 Otagalo - roślina wskaz. urodz. gleby, .Acanthus sp. 213 Oyicko - roś\. wskaz. urodz. gleby, Sesbania aegyptiaca 213 Pala - nóż do kukurydzy [93 Pap - równina 201 Piny - kraj, okolica 225 Poko - czerpak do wody 209 Pugo - czerpak do wody 209 Puodho - ziemia uprawna, pole, ogród 201, 202 Rabuon - pata ty 195 Rangach - brama z pałi 201 Rango - patrzeć, skierować Siała - roś!. wskz. urodz. gleby, Markhamia platycalyx 213 Sim-sim -- sezam, roślina oleista [95 Simba, plur. Simbani - dom nieżonatych [85, 225 Singori - pole po strączkowych 202 Sino - kawałek nieuprawionej ziemi 202 Siwandha miejsce w obrębie dala, gdzie pije się piwo 197 Somo - czytać, josomo - ten co umie czytać, chrześcijanin 225 To - lecz 185 Thim - pustkowie 200, 20[ Tiang' - rżysko 202 Tiang bel rżysko po sorgo 202 Tiang oduma - rżysko po kukurydzy 202 Wih7ho - warstwa urodzajna 201 IFich - głowa, wiya - moja glowa [83 185 wschodni 185 Wuok chieng' -- kierunek zagrody 184 WIIOII dala - kierownik [91, 208, 216, 217 Wu~yi - syn, woda - mój syn, yawota moi synowie 185 Talh - lekarstwo, substancja magiczna 221 Tor, sing. yo - ścieżki polne, 185, 200 SPIS RZECZY I. Rozprawy ~ugeniusz Frankowski, Etnografia radziecka S. P. Tolstow, W. 1. Lenin i k' I. . ... ' . . . . . S A T k . . a tua ne zagadmema etnografii . .'. o arew, Zagadmeme etnogenezy w etno rafii KazImierz Dobrowolski, Zderzenie kultur (t g. .).... Jan Czekanowski Z d . '. , s reszczeme , zleJow wozu I zaprzęgu R)'szard Horna (CSR), Folklore juridique L eon Hałban Z· . ,naczellIe zwyczaJ'ów prawnych. . . 'I b d ' Andrze' "V r '. k' G I IC I a allIe ", a 'gOJs I, Icboznawstwo pierwotne G eraI'd CIOlek, Wplyw środowo k . . . . . . . downictwa w' , k' [Sp a geograficznego na formy osadnictwa ib leJs lego w olsce uStefan Nosek Przedhisto b d ."............. Tadeusz Sew~rvn Ikonor~czfine u OWfillICtwOmieszkalne na ziemiach polskich ,'\dam ' ' , gla a etnogra czna . . . . . . . . . Chętnlk, Przemysi I sztuka bursztyniarska nad Narwią .. H. Recenzje Str. 43 65 102 110 133 148 181 228 253 291 355 i sprawozdania Potiechin, ('Zadaczi bor'b k r. Et fi Y s 'osmopo Itlzmom w etnografii» Sowietskaja nofigraMa zesz. 2, 1949 r. Wyd. Akad. Nauk Z. S. R. R Moskwa (Z o a l a ewska) . . . . . . . . . Instytut,Etnografii im. Miklucho-Maklaja. Aka'de'mia 'N~uk ·s· kIJe Soobszczenija'>, zesz. V i VI r. 1949 (Zofia M I' k' ). . (, ratM. LeWIn ]. R . k'" W C' a ews a ..... Et ' ~gInS IJ, . zeboksarow, ('Anglo-amerikanskij rasizm» Sowietskaja M~~~:kaj' ~es~ .. 1, .1~49 r. wyd. Akad. Nauk Z. S. R. R. Moskwa (Zofia ]. Z J. C R R' K' . Filif'. «P~ća~7 ~Iowanskeh~ .~sidI~n~ ~ 'C~sko;lo;'e~sku>; Praha 1946' S~o~ . eenos pr te starozltnostJ, s. 96 (Jerzy Pogonowski) asopl~ vlahsleneckeho spolku m~sejniho w Olomou~i Roc. 58 r. '19~9' Oddii uc ovedn. V OlomouCI 1949. Nakl V S 1\1 O gonowski). . . . . . . . .• . . . str. 104 (Jerzy PoM. Gotkiewicz (,Górna O ·····h·············· R d F' M rawa w pracac slowacklego etnografa'> aymon Irt, ala)' Fishermen, Their Peasant Economy London 1946, Kegan P.aul, str. 12-353 (Andrzej Waligórski) , ]. Czekanowski, Polska SI ", . Biblioteka \Vied P oWlanszczyzn~, perspektywy antropologiczne, (Jan Mydlarski/Y .0. ~ls~e, t. III, \\arszawa 1948. S. Aret. str. 389 H. Batowski Zwięzl d ' . -' ·S· '.' . , . .' Y zarys zleJow lowlańszczvzny Kraków 1948 Spóld P racy [ Uzyto\'n'k' C" ,z. . ' I ow Z. o. u. « zytelnik* str. 193 Skoro 'd . , 1 nazw geog fi h ., " ,WI Z ImIOn ra cznyc , tresc (SpIS rzeczy) i mapy (Jerzy Pogonowski) V. i. h 435 �III. Muzea Paulina Chrzanowska, !vluzeum w Tarnowie Franciszek KOIula, łvluzeum w Rzeszowie . Kazimierz GotIfried, Muzeum w Jarosławiu \\"1. Kabat, Muzeum w Zamościu Sprawozdanie z działalności lvluzeum Etnograficznego w Łodzi od dnia I. V. 1946r. do 31. XII. 1948r. (Janina Krajewska) l\:luzeum Etnograficzne w Toruniu (:\1aria Znamierowska-PrUfferowa . . . . Tadeusz Dclimat, Muzeum morskie w Szczecinie (komunikat) . . . Zarys organizacji muzeów we l'rancji ze specjałnym uwzględnieniem Muzeów Etnograficznych (janina Tuwanówna) . . . . . . . . ~1aria Znamierowska-Prilfferowa, Ludoznawst\\"O i ochrona kultury ludowej w Szwajcarii . . . . ., . aor Str. 444 445 447 448 448 455 461 Sir Indeks rzeczowy (,Lud,>, tom XXXIX. . . . Indeks osobowy (,Lud,>, tom XXXIX . . . . Indeks nazwisk Ludowych, .Lud,> tom XXXIX Indeks etno-geograficzny "Lud,), tom XXXIX . . Indeks Instytucji Naukowych "Lud", tom XXXIX Indeks czasop,ism i wydawnictw wymienionych w XXXIX Indeks Muzeow, «Lud,), tom XXXIX. . . . Indeks rycin, "Lud,>, tom XXXIX Slownik wyrazów Luo, (,l.ud", tom XXXIX IV. Kronika Sprawozdanie z działalności P. T. L. za rok 1948 (L. Halban) Wyciąg z protokółu z XXIV 'Walnego Zgromadzenia Polskiego TowarzysIwa Ludoznawczego w Toruniu w dniach II-q. VI. 1949 r. (O. G.) . . Sprawozdanie z prac w bibliotece Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Mirosława Kwiatkowska . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bilans zamknięcia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego na dzień 31 grudnia 1948 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sprawozdanie nad uporządkowaniem archiwum Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Delegat Pań twowej Komisji Planowania Gospodarczego, mgr Bolesław Kuźmicz przemówienie na 7 zjazd P. T. L. w Toruniu w dn. 9-12. VI. 1949 r. Sprawozdailie z Ekspedycji Pomorzoznawczej w lecic 1948 r., urządzonej staraniem prof. dr Bożeny Stelmachowskiej z zasiłku Ministerstwa Oświaty (Eugenia Romanówna) .,. . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sprawozdanie z dzia}alności zakładu Etnografti Uniwersytetu Lódzkiego (.Jadwiga Chelrnińska-Swiątkowska) . . . . . . . . Komunikaty, Kazimierz Pietkiewicz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wystawy i konkursy sztuki ludowej Ministerstwa Kultury i Sztuki w r. 1948 Kazimierz Pietkicwicz . . . . . . . . . . Wystawy i konkursy Ministerstwa Kultury i Sztuki w r. 1949 Kazimierz Pietkicwicz Rozwój badail etnograficznych ziemi krakowskiej, Anna Kutrzcbianka Kongres Towarzystwa Etnografii Francuskiej Paryż 18-20 lipca 1948 r. (janina Tuwanówna) . . . . . . . . . . . ., Zadania Polskit"go Towarzystwa Ludoznawczcgo \\. okresie najbliższego G-cio lecia (józef Gajek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sześcioletni plan pracy Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (Jóuf Gajek) Konferencja emografów w Krakowie 17-19. II. 195' r. (O. G.) . . . . . NIemorial opracowany przez Konferencję emografów: Ocena dorobku Polskiej Etnogralli i Etnologii z punktu widzenia postępo\\'ej myśli społecznej 520 529 532 533 536 537 540 544 549 551 562 569 604 601> 61, 62-1: 626 V. Różne \\'vkaz książek nabytych przez \\'~'kaz książek nabytych przez Rl'surr:e: w j,zyku rosjskim w j,z\-ku angielskim P. T. L. w r. 19+9 P. T. L. w r. 1930 690 715 Lud. T. XXXIX 741 767 777 tomie' «I~ud : u> 779 79° 791 792 793 797 �_",' II L M y 3 e łl CO II Pa\AHIIE L )JłlccepTaI,HH EBreRHi'\ (1JpaRKoBcKH, COBeTcKail :;J1'HOrpagiIIH . C. fI. 'rOlICTOB, B. lL JIeRHR H aKTyaJJbRblB BOllpOCbl ::J1'ROrpaqJłlH C. A. TOł;apeB, np06:IeMa aTRoreHe3a n aTHorpaqmH . Ka3lll'tlHp )J06pOBonbCKH, CTOlIKROBeRłJe Ky:fbTyp (pe310Me) . RH L[eKaRonCKH, I1CTOpHH B03a II ynpmKH . PHxaplJ, f Op Ba (L[. C. P,), IOpHIJ,H'JeCIwe HapO;U:OBe):J:eRHe (TOJIbKJlbOP a;lOpIJAłlK) . JIeB faJIb6aR, 3Ha'JeRlłe IOpJJ):J:IPleCKHX 06bl'laen H IłX IICCJ[e)J;OBaHlłe AHApeH Ba.nurypCKłl, IJepB06b!Tł!Oe 3eMJICAe.·Ib'łeCKOe 3Ralille ..... fepapA UlIO:I9K, BJIHJlRHe reOrpaTHqeCIWo. CpeAb! Ha <pOp~lbl rrOCeJICHHH łl CeJIbCKOrO CTpOłlTem,CTBa B n OJIbllle . . CTerraH HocaK, .uOllCToplPleClwe CTpOHTeJIhCTBO iKl1.T1łlm B nOJlhllIe Ta):J:eVlll CaBapUR, 8THorpa<plł'łeCKaJl HIWHorpa<płlJl , , .. A"al'ti XeHTHIłK, IIpOMhlIllJIeRROCTb II 06pa60TKa lmTapJl Rail. HapBeH II. Pe ~ e H 3 fi. 11 H OT CTp. nał<JlIIHa XIIlaHOBCKa, lIlY3efl B TapRone . . . . . . . . . . . . <])paHI.\ KOTyJISI, :-IY3efl B Jt;ewoue . . . . . . . . . . . . . . . . Ka3I1~Illp I'OTT<PPłlA, :-IY3ef! B HpOCJlaBe . . . . . . . . . . . . . B:l. Ra6aT, MY3ef! B 3a~IOCTbII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . OTqeT ;:re!ITenbROCTU 3THorpaqm'le('Koro M~'3eSI B JIoA3e, C l. i-o 194.6. r. AO 3l. 12 1948. r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3TROrpaTll'łeCrm!i :'![Y3eij n TopyHe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. TaAeyrn )JaJIIIMaT, JllY3efI :I[OpClwn n iUeUłlRe (H:'lBemeHHe). .. . .. O'IepK opraRII3a~łlłl MY3eeB BO <I>paH~ł1łl C oco6eHBblM npłlRH1'łleM BO BRłlM aRRe aTRorparjJWleCKIIX MY3eeB. . . . . . . . . . . . . :\IapIIR 3RaMepoBcKa-nplOql<pepoBa, HapoJ,03RaRlIe II oxpaRa HapoJ(Roii KyJlbTypbI B ll1BefI~apIIłl . . . . . . . . . . l 43 65 102 HO 133 14,8 181 228 253 290 355 q e T hl M. IIOTexIlH, ,,3aAatlłl 60pb6bI C KOCMOnOJIłlTI1::JMOMB ::lTHOrpaqHJłl". COBeTCKaJl 3THorpaWllH, BbIIlyCR 2., 1949. r. JiI3AaTeJIbCTBO AlcaAeMłlH HaYK C. C. C. P., ~[oeKBa. (COWbR ~laJIeBcKa) . MRcTłlTyT 31'Horpa<płlłl HM. MIIKJIJ'xo-:\laKJIaH. AKaAeMłUI HaYK C. C. C. P. "KpaTKHe co06memUI", BbIllyCK 5. łl Ii., 1949. r. (Corpbll MaJIenCłca) M. JIeBIlH, M. PorHRcKRll, B. Qe60KcapoB, "Anrrro-aMepłlKaRCKłlfi paCH3M". COBeTCKaJl 3TROrpaTRlT, BbIllyCK L, 1949. r., H3,Tl,aleJIbCTno AKaAeMl1łl HaYK C. C. C. 1'., (COr(JbH ~laJ[eBcKa) . M. (I>II:I Hn, "Ha'lano c.:raBJJRCKOrO rrOCeJleRłlJl B qexOCJIOnaKłlłl", lIpara 1946. r. ~polecnost pratel star(>~itno6ti, c. 96. (lOpnil noroHoBcKH). Casopig vlasteneckeho spolku l11usejniho wOlomollCi E;KeroARłlK 58., 1949. r., V. r Or1c1il dl1chovedny. O;IO~lOJ'~ 1949, n łl3AaRRIi V. S.:\[ O. c. 104., (IOIHlfl nOrOaOBCKIl). . . ~I. f01'IC.eBH'I, "B. Opana B Tp;Y)l,aX C::IOnaUKOro :)TROrpa<pa C>lapbJlH fOTl>eBlIq). . . PaiIMORIJ, 'PHpTC, :-laJIRii 1lHIIlepM:.:HI, "RpeCTb5:IHCKOe X03RrtC1'BO" .;rOHUOH, 1940. r., l{::lraR napb, c. l2. łl 354. (ARApef! BaJlHrypcKłl). HH QBI-;aROBCKH, "IIO;Ibllla -- C:laU5:IHCTBO, aH1'pono.:ronlqeCKRe nepcneKTIfBbl', Błl6.:lIfoTelcu 3RaRml O 110J:hme, T. lIr., HaplllaBa 19ł8. 1'., C. ApoT, c. 38g. (HR l\ILJ;.JJl)jl)(~KJl) " .. f. BaToBcKR. I~pa1'KI1i'[ O'1epK HCTO]lI1łl t'.]aB5:IHCTBa. Rpa,KO~ 19ł5. r., hOOllepa1'I1B TpYAa łl l1oT[lc6HTeneii C or. ~'., c. 19b, J ł,asaTenb łl~leH H Ha3BaHRfl reorpaąrH'IeCKIłX, couep;KaHue łl KapTb!. (lOpl1i'! 110rOHOBCI'H). . . 416 419 424 426 426 427 ,135 I V. X p 442 PeeCTp KRRr ItynJIt'HHhIX "IeRIIłl 19,j,9. r. PeeCTp KRRr KylweHHhIX "leHHIl 1950. r. ;l R 448 4M 461 467 484 a OT'IeT )],eRTeJIblłOr:nr P. T. L. C 1948. r. (JI. faJlb6aR) BbIlllIcKa H3 JJpOTOKOJla 14. 06I~ero C06]!aRłlJl IloJIbcKoro 06JJ\eCTBa HapOi.(03naHłIH n TopYRe, B )],H. H-a. VI. 1949. r. (O. f.) ... OT'1eT Tpy)],OB 6łl6JIIfOTeKłI Ilo.1JbcKoro 06l.ueCTBa HapoA03RaRIIH (lIlłlpOCJIana RBJlTKOBcRa) . BaJałIc nOJIhCIWrO 06mecTBa HapoA03RaRIIR Ra )],CRb 31. AeKaópR 1948. rona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . •........ O1''1e1' npoBepKll apuma nOJIbCh~Oro 061uecTBa HapoJJ.03RaRłllT ..... )JeJIeraT focy):J:apc1'BeHRofi KOMłICCHII X.03HJ1cTBenHoro JIJIaRHpOBaHHH, MarłlcTp BOJIeCJlaB KyaMII'I (peqb Ra 7. C'e3J1:e IIOJIbCKOrO OÓlIleeTBa HapO)],03HaHHR B Topyue, .!l. 9-12. 6. 1949. r ..... O1'qeT 3EcrreJJ.łll\HłI IToMopbe:maRHJ! JleTOM 1948 r, opraRH30BauHoii rrpoqJ. AOKTOpO~J Boa;eHof! Cl'CJIh~ra, OBCKofI, Iloc0611eM MłlllłlcTepCTBa flpocBelIleRłlH (EBreBIJlT PO~IaROBRa \. . . O1''łeT AeRl'e;IbROCTłI 3ane.ueHłlR 8THorpaqJłllł Y HllBepCIITe1'a B JIO,lJ,3e (H)],BHra XeJIMIIHCKa-CBIIOHTIWBCKa) . C0061IleRłlR (Ka3HMHp IIe-l'KeBłl'J). . . BbICTaBKI1 II Iwrmypcbl RapOARoro łlcKyccTna MRRRCTepCTBa KyJIbTypLl łl IICKycC1'Jla, B 1949. r. (KU3łlMłlp f1eTEeBII'J) , . BbICTaBI>H łl IWHK~'pCbI l\IłlHIIcTepeTBa KyJlbTJ'PU łl MCKyccTl:la B 1949 r. (Ka3łl~IHp IJeTKeI:lRq). . . Pa3BII1'Re aTHorpaCpłl"IeCKRX IICCJlep;OBaHIIfi B KpaKonCKofI 06JIaCTH (ARHa KYTllle6a) . KOHrpecc OómeeTDa <])paR~Y3CKOf\ 3TRorpa<pllII, Ilapłla;, 18-20 HIO!!L)1 1948. r. (2HHHa TJ'BaRoBRa) . 3a;ra"IlI IJOJlbCKOro 06JueCTBa HapO;:lOaHaHIISI Ha npOTH;lCeRłlłl IlleCTHJIeTIIl! (IIoCłI<p faeK) . . . . . . . . .. . . I\OHTepeRUłlil ~+rHOl'pa<pOB B I\paKoBe. 17-19. 2. 1951. r. (O. r.) :\f e~IOplIaJI 06paÓ01'aRRhlf[ Ha IWRtf1epeR UJIłl :HHorpaqIOB: Ol\eHICa ,il,OCTU;lCeHłlf!IToJIbclwfl ;::hRorpa<lIHH 118THOnOrHlI (' TO'JKH 3peRml nporpecclIBHof! MblCJIR B ,,6 Il(pCTBe. . . Y. P a 438 O li H R 444 445 4;1,7 448 520 529 523 533 536 53i MO 544 M9 :;51 562 569 604 006 624 6:26 bl e n f10:IhCROM OimeCTBe Hap0;.\03uaIlIIH B Te- B nOJIb('I,O~r HapOJJ.03HaHHH B Te- O(lllleCTBe 630 669 51* �CT'. PE3IOME Ha PYCCKOM $J3bIKe ..• Ha aHrHH~CKOM R3MKe YKa3aT6Hb TPY;rJ;OBofl, .J11O;rJ;>, TOM 39 YKa3aTeHb uepcoHaHbHbIf!, ••TJ:1O;rJ;>,TOM 39 ... YKa3aTelIb HapO;rJ;HbIX HallMeHOBaHHfl, .J1IO;rJ;>, TOM YKa3aTeHb 8THorpaifJll'leCKllll, .J1IO;rJ;>, TOM 39 YKa3aTeHb HaY'IHbIX 33Be;rJ;eHnf!, .J11O;rJ;', TOM 39 YKa3aTeHb JKypHaHOB' li ll3;rJ;aTeHbCTB npllB6AeHHMX, YK33aTeJlb My3eeB, • .:IIOA>, TOM 39 ..... YKaaaT6Jlb HlIJIIOCTpaullfl, .J11O;rJ;>, TOM CHoBapb eJlOB .JIlOO>, «,lIIO;rJ;" TOM 39 39. , .. 690 7H> 39 . .J1lOA>, . TOM 39 741 767 777 779 791 790 792 793 797 LIST OF CONTENS I. Articles Page ~uviel Etlmography (Eugeniusz Frankowski) . . . . . . . . Lenin and the Problems of Ethnography (S, P. '1'olstov) The Problem of Ethnogeny in Ethnography (S. A. Tokarev) The Clash or Cultures (A summary). (Kazimierz Dobrowolski). Notes on the History of the Cart and Harness (Jan Czekanowskij Folklore Juridique (Richard Homa) The Importance of Legal Customs and their Investigation (Leon Halban) Agricultural Knowledge of the Luo of Kenya (Andrzej Waligórski) The Influence ofGeographv upon the Type of Rural Settlement and Housin,~ in Poland (Gerard Ciolek) . . . . . . . . . . . . . . . The Development of Human Shelter on Polish Territories (Stefan Nosek) Ethnographic Iconography (Tadeusz Seweryn) . . . . . . . Amber Ar! and Crafl on the River Narew (Adam Chetnik) II. Reviews and J 43 65 102 110 133 143 18 I 221l 253 291 35.') reports J. Potiechin, The st~uggle with cosmopolitan tendencies in ethnography, So\'ietskaya Etnografia, NO.2. 1949 (Z. Malewska). . . . . . . . . . Ethnographic Institute of the Soviet Academy of Sciences, A brief communication, Nos. V and VI, 1949 (Z. Malewska) . . . . . . . . . M. Levin, .J. Raginskij, N. Chebaksarov, Anglo-American racism, Sovietskaya Etnografia, No I, 1949 (Z. Malewska) . . . . . . . . . . . . . . J. Filip, The beginnigns ofthe Slavonic settlement in Czechoslovakia, Praha 1946 (Jerzy Pogonowski) . . . . . . . . . , . . . . . . . . . . . . . Journal of thi' Museum vVorkers in Olomouc, vol. SB, 1949 (Jerzy Pogonowski) M. Gotkiewicz, Higher Orava in the works of Slovak ethnogr;iphy Raymond Firth, Malay Fishermen: their Peasant Economy, London 1946 (Andrzej Waligórski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . J. Czekanowski, Poland and Slavdom ._- anthropological prospects, \Narsaw 1941l (Jan Mydlarski) H. Hatowski, A short historv of the Slavonic peoples, Kraków 1948 (Jerzv PogonOll'ski). . . . . . .. III. 416 419 424 426 426 427 435 43fl 442 Museums Paulina Chrzanowska. The Museum in Tarnów Franciszek Kotula. The Museum in Rzeszów' Kazimierz Gottfried, The Museum in J aros!aw \\'1. Kabat. The Museum in ZamoŚĆ . . . . . The repon on the activity of the Ethnographical Museum in Łódź covering period :VIay 1st. 1946 to December 31st. 1948 (Janina Krajn"ska) Flhno~ranhical Museum in Toruń (Maria Znamierowska-Priifferowa) Tadeusz DeJimat, The Maritime 1\1useum in Szczecin (.'\ communique). 444 445 447 448 the 448 4.55 46 I �ODBITKI 806 TV. Current 484 532 ;;33 536 537 540 544 549 :)5' 562 566 j I .Moszyitski K. - EvVOIXCJOXIZ~[ KRYTYCZNY NA TLE INNYCH KIERuNK6w W ETNOLOGII Stopa K. - HOTENTOCI - Kl;L'l'URA, JĘZYK, BAJKI, PIEŚNI PRAOE I MATERIAŁY ETNOGRAFIOZNE Zakrzewska ~I.-PROCESY I XVIII w. PRAOE I MATERIAŁY O CZARY W LUBLINIE ETNOGRAFIOZNE VI: W XVII VII: Dobrowolska A. - STR6J JACKÓW JABŁONKOWSKICH Reinfus6 R.-ŁElUKOWIE JAKO GRUPA ETNOGRAFICZNA Dekowski .l, P. - ZWYCZAJE WESELNE W POWIECIE 01'0CZYŃSKDf 604 606 6'2 624 626 V. Miscellaneous List of Books purchased in '949 List of Books purchased 1I1 '950 . . Russian Summaries . . English Summaries . . . . " . . . Index-Subjects, «Lud,) vol. XXXIX Index-l'\ames, «Lud,), \'01. XXXIX . Index-Popular l'\ames, «Lud,), vol. XXXIX. lndex-Ethnogeographical, «Lud,) \"01. XXXTX List of Scientific Tnstitutions, "Lud,) \'0J. XXXIX List of Scientific publications. <,Lud,) \'01. XXXIX. List of ;vluseums, (,Lud,) \"01. XXXIX List of Illustrations, <,Lud,), \'01. XXXIX List of Luo \\'ords, «Lud», vol. XXXIX LUD XXXVIII: 520 529 LUDOZNAWCZEGO Chodzidło T. - ~nESZKAXIE "C JAKCT6W Fischer A. - RYSZARD WINCENTY BERWIXSKI Krzyianowski J. - :\IORFOLOGIA BAJKI Seweryn T. - IKONOGRAFIA ETKOGRAFICZNA Stopa R. - ARCHAIZM K"CLTeR Y BUSZ~fEXSKIEJ 467 events Report on the activity of the Polish Ethnographical Society canTing the vcar 1948 (Ł. Halban) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Extract from the report of the General Mecting of the Polish Ethnographical Society held in Toruń, .Tune "-'4, '949 (O. G.). . . . . . . . . The present state of the Library of the Polish Ethnographical Society. A report (Wiesława Kwiatkowska). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . The Polish Ethnographical Society, Accounts for the year ended 31st October 1948 A report on the state of Archives of the Polish Ethnographical Society. .. An address by Bolesław Kuźnicz, M. A., delegate of the State Commissionfor Economic Planning given to the Conference of the Pol. Ethn. Soc. held in Toruń, June 9-12, 1949 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Report on the field expedition to Pomorze, Summer '948 organized by Prof. B. Stelmachowska (Eugeria Roman). . . . . . . . . . . . Report on the activity of the Department of Ethnography of the Łódź University (Jadwiga Chelmińska-Świątkowska) . . . . . . . . . . . . . " . . Communiques (Kazimierz Pietkicwicz) Exhibitions and Prize Contests of Folk Art organized by the Ministry of Art and Culture in '948 (Kazimierz Pietkiewicz) Exhibitions and Prize Contests of Folk Art organized by the Ministry of Art and Culture in 1949 (Kazimierz Pietkiewicz) Ethnographic Investigations in the Province of Cracow (Anna Kutrzebianka) The Conference of the French Ethnographical Society held in Paris, June 1820, 1945 (Janina Tuwanówna) . . . . . . . . . . . . . . . . . . The tasks of the Polish Ethnographical Society during the next six years (Józef Gajek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . The 6-year plan of the Polish Ethnographical Society (Józef Gajek) . . . . The Conference of Ethnographers held in CracO\v, February '7-'9, '95' (O. G.) Progressive Tendencies in Polish Ethnography, a memorandum jointly evolved by the Conference of Ethnographers . . . . . . . . . . . . . TOWARZYSTWA LUD XXXVII: Page The Organization of l\.fus('ums in France ,,"i,h particular reference to Ethnographical ~1useums (Janina Tu\\'anó""na! . . . . . . . . . . . . . \laria Znamiero\\'ska-Prlifferowa, Folklore and lhe protection of folk-culture in S\\itzerland . . . " . . . . . . " . . . . . . POLSKIEGO 630 669 690 7 I ') 74' 767 777 779 790 791 792 793 797 PRAOE I MATERIAŁY Świą,tkowska-Cllcłmiilska ARCHIWUM ETNOGRAF. J. - WYCINANKA VIII-IX: ŁOWICKA ETNOGRAFIOZNE Nr L Oleszczuk Aleksander - LuDOWE OBRZĘDY WE· SELNE NA PODLASIU 1951 Nr 2. Baranowski Bohdan - NAJDAWNIEJSZE PROCESY O CZARY W KALISZu 1951 Kr 3. Szczotka Stanislaw - MATERIAŁ Y DO DZIEJ6W ZB6JNICTWA GÓRALSKIEGO Z LAT 1589-1782 POLSKIE SKŁAD GŁÓWNY TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE POZNAŃ, FREDRY 10 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ef286aca745ad30caa6d8dec792e83e0.pdf ed031c8dbba148a7c32ba6804c1f43ae Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:105 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1954 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:90 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1954 t.41 cz1. Description An account of the resource LUD 1954 t.41 s.2-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text KOMITET REDAKCYJNY: W. DYNOWSKI, J. GAJEK, A. KUTRZEBA. J. MATUSZEWSKI K. MOSZYŃSKI, A. NASZ, M. PRUFFEROWA, IS. SZCZOTKA) T. SZCZURKIEWICZ, R. REIM'USS SPIS RZECZY B. STELMACHOWSKA Profesor dr Franciszek Bujak Profesor dr Adolf Eustachy Chybiński Jadwiga Chełmińska-Świątkowska 1. Rozprawy. REDAKTOR: JÓZEF GAJEK " ZAKŁAD IMIENIA OSSOLII'lSKICH - WYDA WNICTWO _ WROCŁAW 1954 Tadeusz \X. rób l e w s k i, "Etnografia radzieoka a zagadnienia etnogenezy'\\r świetle prac Stalina o językoznawstwie". . Jerzy K u l c z y c k i, "Teoria matriarchatu w świetle prac radzieckich" Kazimierz M o s z y ń s k i, ,,0 Neurach Herodota" . .j Tadeusz M i l e w s k i, "Swiatopogląd kilku plemion Indian północnoamerykańskich w świetle analizy kategorii rodzaju ich języków" Jan C z e k a n o w s k i, "Syntetyczne szkice V. Kiparsky'ego. Finowie nadbałtyccy i Bałtowie" . Józef G a je k, "Metoda. retrogresywna w etnografii polskiej" Ryszard G a n s i n i e c, "Krystalomancja". ~'Walerian S o b i s i a k, "Zabudowania i inwentarz ruchomy (martwy) , w gospodarstwach dworskich biskupstwa poznańskiego w XVIIXVIII w. w świetle materiału źródłowego" . Józef B iiI'" z t a, "Zagadnienie "nawsia" w osadnictwie wiejskim" Jan Piotr D e k o w s k i, "Badania nad przeszłością kulturalną opoczyńskich miasteczek" Wojciech H e j n o s z, "Patry ja". (przyczynek do porozumiewania się na odległość W dawnych wiekach) Zygmunt K o l a n k o w s k i, "Znamiona bartne klucza iłżeckiego" Józef B u r s z t a, "Znamiona bartne puszczy Wyszkowskiej" . Bohdan B a r a n ,ow s k i, "Wyrok sądu owczarskiego z Zachodniej Wielkqpolski z końca XVIII w." Zygmunt K o l a n k o w s k i, "Sąd owczarski na Mazowszu Płockim w końcu XVIII w.". . . . . . Adam Henryk K a l e t k a, "Zapiski do dziejów sądownictwa owczarskiego" " .... .. Józef B r o d a, "Chłopskie tartaki na Zywiecczyżnie w XVII i XVIII wieku" . . . . .' . . . . . Czesław Ł u c z a k, "Młynarstwo wiejskie na Kujawach Zachodnich od XVI w. do chwili obecnej" . . . . . . Michał Pęk a l s k i, "Miary pola (gruntów) w Urzędowie" .. Longin M a l i c k i, "Drukowanie płócien na Śląsku" Marian G o t k i e w i c z, ,,0 płóciennikach na górnej Orawie" .<•••. str. 36 66 134 15'3 183 '242 257 340 439 499 511 518 530') 538 546 552 555 583 611 613 626 �2 Marian G o tk ie wic z, .,,0 "Knapach" i "Płacienikach" w Chochołowie" . . . . . . . . . Adam G l a p a, "Ubiory chłopskie w księgach cechowych krawcow" Tadeusz S e w e r y n, "Ikonografia etnograficzna" Józef K o s t r z e w s k i, "Kiedy zjawiły się w Polsce krosna poziome?" . . . . . Tadeusz W l' Ó b l e w s ki, "KUka uwag o ,geograficznym zasięgu występowania krosien poziomych i pionowyc.h". . . .' . Roman Rein fu SIS, "Tradycje otwartego o.gtrlłSka.w małopolskIm budownictwie ludowym" . . . . Wanda J o s t o w a, "Tradycyjne pożywienie ludności Podhala" Krystyna T o k a l' z Ó w n a, "Przydomki górali szczawnickich" . . . Kazimierz M o s z y ń s k i, "Z pogranicza zainteresowań przyrodmka i etnologa" . . . . . . ><.PrzemysŁaw B 'li l' C h a r d, Leszek D z i ę .gi e l, "Socha żelazna na PodLas1u" (Odkirycie nowego narzędzia do OI1ki). . . . . Zenon S o b i e raj s k i, "Jak publikować utwory poezji ludowej" (Próba ustalenia pisowni) . . .. . . . . . . . ,Tózef G a je k, "Instrukcja do indeksowania czasopism i ważniejszych . dzieł etnograficznych" . . . . . . . .. L..' Józef G a je k, "Metodyka monograficznego opracowywama stroJow ludowych. . . .. . . . . . Roman R e i n f u s s, "Instrukcja w sprawie materiału ilustracyjnego dla Atlasu Polsk~cn Strojów Ludowych" . . . . ,) . Gerard L a b u d a, "Kilka 'uwag o zadaniach Polskiego Atlasu Etno- + graficznego" . . , Alfred Z arę b a, "Zastosowanie J1icznylch w Szwecji" II. R e c e n z j e . . . . kwestionariusza . . do badań . . . etnogra- Armo";') '. . V. N. B e 1i c e l' Narodnaja odeżda Udmurtow, Materiały k etnogenezu AIk. N. S. S. R. Trudy IiIl'stituta E'1mografii 'im. MikłuchoMakłajatom X, Moskw,a 1951 (Eugeniusz Frankowski) M. R ec h a c z e w, Chołmogorskaja rezba po kósti. ArchangieLsk 1949, (Zofia Malewska) . "CESKY LID" Ceskos1ov. AJkad. Ved. Praha 1946-1951 rocznik 1-6 Z. {Jify Damo()rsk'Jj} 667 677 699 703 728 736 .. CESKO-SLOVENSKA ETNOGRAFIE, C. S. A. V. Praha 1953. . Ewa W r a b c o wa. Radziecka folklorystyka jest nasz.ym wzorem (resume 'referatu z 'I Konferencji czeskich i słowaoklch folklorystów w marcu 1953) (Zofia Malewska) 914 930 . . . . . . . 1, 2 . . l' Tuwanówna) 80a 912 Cimocnowski). 1951 nr '. _ . Paul R i vet et Georges de C l' e q u .i- M o n f o r t: oBibliog,raphie dies langues aymara et kicua. Centre National de la Recherche Scientifique, Paris, 1951 (Tadeusz Milewski) . . . . . . "Le MOrs D'ETHNOGRAPHIE FRANCAiISE". Bulletin de la Societe d'Ethnographie Franl;aises r. 6, nr 1, 'Paris 1952 (Helena Przeslaw- 806 88lt . TE SHJKENCAVET Tirana o i - G o U l' h a n : Evolution et techniques. L'homme et la Editiop: Albin Michel. Paris 1943; str. 367. (Janina Tuwanówna). Andre L e l' 'O i - G IQ. U r h a n: Evolution et techniques. Milieu et Techniques. Edition Albin Michel, ParLs 194'5; str. 512: (Janina 797 847 855 878 . I l'NSTITUTIT (Wacław 767 831 Fischerowa) Andre .•..L e matiere. 755 908 . Emilia BULETIN 746 s p r a wo z d a n i a. . Otakar N a h o d i l, Krytyka pewnych teorii idealistycznych o pochodzeniu religii (Zofia Malewska) Olga Sk a l n i k o w a, Zagadnienie zbadania kultury i życia czeskich i słowackich górników (Zofia Malewska) . Ludwik K u n z, Kobza, szkic o ludowych instrumentach muzycznych Dymitr K a it" o n d ż a ł o w, Madarski jeździec. Z zagadnień etnogenezy Bułgarów (Zofia Malewska.) . . Rozwój zorganizowanych badań terenowy,ch czechosłowackich etnografów (tłum. Emilia Fischerowa) " . Rezolucja III-ej ogólno-państwowej konferencji roboczej czechosłowackich etnografów (tłum. Emilia Fiscnerowa). . . . Antropologia (przedmowa Wojciecha F e t t e l' a do artykułu M. F. N e s t u r c h a z WIELKIEJ SOWIECKIEJ ENCYKLOPEDII (tłum. 635 639 647 823 Etnografia w pierwszych 12 tomach drugie~o wydania ,,~IELKIEJ ENCYKJLOPEDII RADZIECKIlEJ" (Eugemusz Frankowskt) "SOWIIETSKAJA E'I1NOGRA!FIJA" wyd. A.N. Z. S. S. R. Moskwa 1950 zeszyt 1--4 (Zofia Malewska). . . . . . . . . SOWI:ETSKAJA ETNOGRAFIJA" 1951 r. z. 1-3 (Maria Frankowska) ",SOWlJETSKAJA E'I1NOGRAFIJA" 1951 r. z. 4 (Tadeusz Wróblewski) ;,TRUDY :LNSTITUTA ETNOGRAFII I,M. MliKŁUCHO-MĄKŁAJA'.' .. Nowa seria tom I - XVIII, Moskwa-'Lemngrad 1-947-1'952 (Wttold Str. I t I l I. ( 1 ska) . . . . . . . . . . . . . . "BULLETIN de l'INSTITUT FRANCAIS d'AFRIQUE NOIRE" Dakar 1952 nr. 3 (Maria Frankowska) "BULLETIN de la SOCllf:T:E: ROYALE BELGE d'ANTHROPOLOGI:E et de PREHlISTOI'RE r. 1949-50, t. XL-XLI (Helena Przeslawska) "ANTHROPOS" Revue Internationale d'Ethnolog.ie et de L1nguistique Szwajcaria. Anthropos-Institut, 19'53 t. XLVUr (Tadeusz Wróblewski) . Hakan Fe 932 933 934 935 936 937 94-0 941 953 961 965 PROCES- VERBAUX MENSUELS DE LA SOClf:TE DAUPHINOrSE' D'ETHNOLOGI,E ETD'ARCHEOLOGIE, lo952r. 27 (Helena Prze.sławska) Str. 968 971 974 977 l' n h o l m, Ljustęrfiske. Znamierowska- Priifferowa) Stockholm 1952, t. VI. (Maria "MAN" A Monthly Record of AnthrQPOloglcal SCience. Londyn 1952. Vol. LN. Art. 1-'120 ,(Helena Przesławska) . ,,'PRIMITIiViE MAN". Quarterly Bulletin of the catholic Anthropological Conference. WashilIlgton 1952. Vol. 25 nr. 1-.2 (Helena Prze- 990 992 sławska) 999 "HAN.DBOOK of SOUTH A!MERiICAN INDIANS" Smithsonian Institution. Washington, 1946-1950 '(Anna Kowalska-Lewicka) . . 1004 Harry T s c h o p i k, JR., The Aymara of Chuccuito, Peru, AIIlth:ro,pological Papers of the Amer,ican Museum of Natural Hi'story. New York Vol. 44 part. II (Anna Kowalska-Lewicka) 1008 ,.PRZEGLĄD ANTROPOLOGICZNY"tom I-XX (Franciszek Wokroj) 1009 Józef M a t u s z e w 5 k i, Arty\kuły słowiańskie "Zwierciadła Saskiego", Poznań 1948 (Władysław Sobociński) . loa �5 4 Str. Franciszek S ł a w s k i, Słownik etymologiczny języka polskiego, zeszyt 1 (A-Czar). Kraków 1952 (Tadeusz Milewski) . Pierwszy zeszyt "Słownika etymologicznego języka polskiego" Franciszka S ł a w s k i e g o wobec "Słownika etymologicznego języka polskiego" A. B r li c k n e r a (Kazimierz Moszyński) . Henryk U ł a s z y n, Pochodzenie etniczne nazwy Ukrainiec. Ł. T. N. Łódź 1947 (Zenon Sobierajski) . Sebastian Fabian K lon o w i c, Flis. Bib!. Nar. Wrocław 1951 (Józef Mitkowski) . Anzelm G o s t o m s k i, Gospodarstwo. Mitkowski) Stanisław (Zofia Bib!. Nar. Wrocław 1951 (Józef . . A l' n o l d, Geografia Semrau) historyczna Polski. Warszawa 1951 . Bohdan B a r a n o w s k i, Znajomość Wschodu w dawnej Polsce do XVIII w. Ł. T. N. Łódź 1950 (Jan Reychman) Jan F i ja ł e k, Pabianice i włość pabianicka w II połowie XVII i XVIII w. Instytut Historyczny U. Ł. Łódź 1952 (Zofia Libiszowska) 1019 1020 1023 1024 ~. I \~ . 1031 1035 A. P l' Z Yb o ś, Powstanie Kotski Napierski'ego 1651 r. Jan R e y c hm a n, W .spr.awie Illowych >badań nad ;przeszłością 'ruchów s!połecz1038 Illych n,a Podhalu. Wierchy, t. 2Q, 1950/51 (Janina Bieniarzówna) Stanisław S z c z o t k a, Powstanie chłopskie pod wodzą Kostki Na1041 pierskiego, Warszawa 1951 (Janina Bieniarzówna) 1044 Józef B u r s z t a, Wieś i karczma, Warszawa 1950 (Józef Gajek) . Agnieszka D o b r o w o l s k a, Ikonografia ludowej odzieży zach. sło1046 wiań!Skiej. Pamiętnik Słowiański II. Kraków 1951 (Józef Gajek) Krystyna P i e l' a d z k a, Uwagi o bartnictwie na Łużycach. Pamiętnik 1049 Słowiański l. Kraków 1949 (Anna Kutrzeba) Władysław R u si ńs ki, Tkactwo lniane na Śląsku do 1850 roku. 1049 Przegląd Zachodni nr 11/12. Poznań 1949 (Józef Burszta) Jan Żołna-M a n u g i e w i c z, Polski strój ludowy. Wiedza i Zycie 1053 nr 11. Warszawa 1951 (Franciszek Kotula) . "ATLAS POLSKICH STROJOW LUDOWYCH" Adam G l a p a, Strój 1056 szamotuiski, (Ludwik Gomolec) 1066 Adam G l a p a, Odpowiedź na recenzję'· Vnodzimierz H o ł u b o w i c z, Garncarstwo wiejskie zachodnich tere1068 nów Białorusi. Prace historyczne tom 3/4. Toruń 1950 (Józef Gajek) Ksawery P i w o c k i, O historycznej genezie polskiej sztuki ludowej. Wrocław, 1953. Studia z historii sztuki polskiej tom 1. (HeLena 107i} Przesławska) "POLSKA SZTUKA LUDOWA" rocznik I-V Państwowy Instytut :Sztuki., Warszawa-Kraków 1947-51 (Henryk Zwolakiewicz) Rachmiel B r a n d waj n, La langue et l'esthetique de Proudhon. Prace W. T. N. Wrocław 1952 (Stanislaw Gniadek) . "PRACE I MATERIAŁY ETNOGRAFICZNE" tom VIII-IX Łódź, Lublin 1950/51 (Jan Szczepański) . Adolf N a s z, Żarna wczesnodziejowe. Polskie Tow. Archeo!. Warszawa, Wrocław 1950 (Jerzy Pogonowski) . .', 1026 1029 1079 1094 1096 1104 Str. lU. Muzea I l I , ~. Maria ~ l' a.n k o w s k a, Osiągnięcia etn:),grafkznego muzeoznawstwa radZ1ecklego . . . . . . Alfred Z a l' ę b a, Uwagi o muzeach skandyn~wskich Jan. M a n u g.i e w i c z, Muzeum Kultur Ludowych Jamna -.Kra J e w s k a~ Sprawozdanie z działalności Muzeum Etnograf1Cznego w ŁodZI . Maria Z n a m i e l' o w s k a - P l' li'f f e'r o .; a, Dział 'Etn~graficzn;' Muzeum Pomorskiego w Toruniu Ryszard Kuk i e r, Z '~ystawy stroj'ów iudowYCh północnej Polski w Muzeum PomorskIm w Toruniu . ,Stanisław B ł a s z c z y k, Sprawozdanie z działalnoŚci Muze~m Naro~ dowego w POZna?1U w zakresie Działu Kultury i Sztuki Ludowej Alfons K o wal SkI, Sprawozdanie z działalności Muzeum w Mię~ dzyrzeczu. . . Franciszek K o t u l a, Spra~ozd~nie 'z działalności Mu'zeu~ w' Rze~ szowie . . . . . Jan1:lsz O p t o ł o w i c z, Sprawozdani~ z działalnoś~i Działu Etnograf~cz~ego Muzeum Lubelskiego . . . KazImIerz G o t t f l' i e d, Muzeum w Jarosławiu Krzysztof Wo l s k i, Muzeum w Przemyślu S. S t e f a .ń.s k i, Muzeum w Sanoku, Wy,staw; "Sztuka 'l:ud~wa Ziemi SanockIej w Muzeum w Sanoku" Jan Piotr D e k o w s k,i, Muzeum w Tom~szo";"ie Mazo~ieckim L. (O. (Sebastwn ł 1166 1171 1176 1178 1183 1184 1188 1189 1190 1193 1195 IV. Kro n i ka Kaz;i:nierz P i e t k i e w .ic z, Wystawy i konkursy s'ztu'ki ludowej Mimsterstwa Kultury 1 Sztuki w r. 1950, 1951 . . . Kazimierz P i e t k i e w i c z, Wystawy i konkursy sztuki ludowej w 1952 r. . . . . . . . . . . . Wyci;ąg, z protokółu XXV Walnego Zgromadzenia P. T: L. (O. G.) Protok<;Jł z XXVI Walnego Zgromadzenia P. T. L. (O. G.)·. . Protokoł z XXVII Walnego Zgromadzenia P. T. L. (O. G.) Wyciąg z p~tokołt~ XXVIII Walnego Zgromadzenia P. T. G.) Sprawozdallle z dZIałalności Oddziału Krakowskiego P. T. L. (194819152r.) '(Anna KowaLska-Lewicka) . . . . . . . . Sprawozdanie z działalności Oddziału krakowskiego P. T. L. za okres cd 1. VI, 1953'-1. VI. 19154(Anna Kowalska-Lewicka) . . . Sprawozd~llle z. pracy Oddziału P. T. L. w Mszanie Dolnej 1953 r. , 1106 1134 1164 Fltzak) . . . . . . . Spra;vozdallle z działalności Oddziału sude~klego P T. L .; Jel~niej' Gorze za 19i53 r. (Seweryn Gersten) . Sprawozdanie z pracy Oddziału śląskiego P. T. L. za 1953 r. (Maria Suboczowa) . . Sprawo.zda<ni~z d~iałaln~ści Oddziału :.vro~ławskieg~ P. (Halma Btttnerowna) . . . . . . . T. L.' za 1953 r~ Sprawozdanie z działalności Oddziału poznańskiego P. T. L. za lata 1949--195.2 (Helena Wankowicz-Taige). . . . . Sprawoz?ame z działalności Oddziału poznańskiego P. T. L. za 1953 r. (Stamslaw Sprawozdanie (Kazimiera Blaszczyk) z działalności . . Oddziału Zawistowicz-Adamska) . łódzkiego P. T. L. za 1953 r. 1198 1209 1216 1219 1225 1229 1236 1242 1245 1246 1248 1250 1251 1253 1254. �Sprawozdanie z działalności {Janusz Swieiy) Sprawozdanie . . z działalności lina Antonowiczowa) . Oddziału P. T. L. w Lublinie Oddziału P. T. L. w Toruniu 1255 . 1953 r. (Ka- .. Sprawozdanie z prac w Archiwum P. T. L. (Helena Przeslawska) . Sprawozdanie z badań terenowYIch Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w 1952 r. (O. G.) ... Sprawozdanie z konferencji w sprawie badań ferenowych nad rolnictwemi hodowlą z dnia 9---10 V. 19531'. (O. G.) . . Sprawozdanie z prac nad Polskim Atlasem Etnograficznym za okres 1947-1953' r. (Zofia Staszczak6wna). . . . . .'. "SBRAWOZDANIA Z CZYNNOŚCIl I PRAC POLSKIEJ AKADEMII NAUK" rok I nr l, 2, Warszawa 1953 (O. G.) . "KWARTALNIK HISTORII KULTURY MATERIIALNEJ" rok I nr 1,2, Warszawa 1953 {O. G.) W sprawie księgi jubileuszowej ku czci Oskara K o l b e l' g a . 1256 1258 1259 PROFESOR DR FRANCISZEK BUJAK 1266 Z szeregów uczonych polskich ubył profesor dr Franciszek Bujak. Dnia 22 marca 1953 r. zmarł w Krakowie uczony wielkiej miary, bada'cz o szerokim wachlarzu zainteresowań, czołowy polski historyk dziejów gospodarczych, organizator zbiorowych poczynań badawczych i edytorskich, członek czynny b. Polskiej Akademii Umiejętności, członek honorowy iPolskiego Towarzystwa Ludoznawczego, współpracownik całego szeregu naukowych organizacyj polskich i zagranicznych .. Zainteresowania naukowe Bujaka niejednokrotnie doprowadzały go na pogranicze historii i etnografii. Niektóre z jego prac znane są etnografom i długo jeszcze będą im służyć pomocą przy podejmowaniu badań z zakresu ich dyscypliny. Przynoszą one - jak Studia n{1d osadnictwem Ma!opols-ki (Kraków 1905), czy Hi- 1280 128~ 1284 1283 V. Ró żne Resume: w języku rosyjskim (Zofia Malewska) w języku angielskim (Andrzej Walig6rski) Ilndeks rzeczowy :Indeks ellnogeogral£iczny I!ndeks osobowy . . . Wy<kaz instytucj,i naukowYi::h Wy<kaz czasopism Spis rycin U wag str. za 1953 r. a: Tom XLI "Ludu" sklada się z 2 vol. (vol .. 1 obejmuje prawy, vol. 2 - pozostale działy). 1287 1359 1423 1442 1455 1475 1477 1478 roz- storia .,l. .) It :·,,/, .~ • 1 J ,t· ; osadnictwa ziem polskich w (Warszawa 1920) syntetyczne ujęcia ważnych dla etnografów problemów dziejowych, Prof. dr Franciszek Bujak inne jak Maszkienice (Kraków 1901, cz. II 1914), Limanowa (Kraków 1902) i Żmiqca (Kraków 1903) - stanowiły przez okres prawie półwiekowy wzór monografii lokalnych, które niejednokrotnie były wyj{orzystywane przy etnograficznych badaniach terenowych i poważnie na ich ujęciu i wynikach zaciążyły. Osobno wymienimy drukowane przez Bujaka na łamach Ludu przyczynki archiwalne, rzucające promień światła na pewne sprawy, zwłaszcza obyczajowe i społeczne, w zamierzchłej przeszłości. Oto one: krótkim zarysie � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/282858adf73d452c8fd7b5b8d164c347.pdf f47e35fe5eec36d7241999f5ef67f00b Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:109 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1955 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:92 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1955 t.42 cz.1 Description An account of the resource LUD 1955 t.42.cz.1 s.3-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text " .;"' .•.... ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA Ll1DOZNA WCZEGO ORGANł< DE LA SOCIETE ZAtOŻONY OGÓLNI':GO POLONAISE W ROKU ZBIORU TOM D'ETHNOLOGIE 1895 XLII ZA ROK 1955' PL WROCt"AW OSKAR KOLBERG 1814-1890 Odbitka portretu z tomu .,Przemyskie", wydanego w 1891 r. z materiałów pośmiertnych przez I. Kopernickiego ZAKtAD IMIENIA WROCł,AW OSSOLIŃ'SKICH 1956 �ł "l, '.' J KOMITET RŁDAKCYJN) K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA, POJNAROWA, J. J. GAJEK. MATUSZEWSKI, M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA, T. SZCZURKJEWJCZ. A. KUTRZEł:3A- K. MOSZYŃ'SKI, SPIS RZECZY A. NASZ, l. R o z p r a w y R. REINFlTSS, B. STET.MACHOWSKA " J () REDAKTUH Z E F G A.J ~:K li "" lj.: .1 . l ( Zakład im. Ossolińskich - Wydawnictwo - Wrocław 1957. Nakład 1030+145 egz. Obj. arkuszy wyd. 66,40. arkuszy druk. 62 +20 wklejek. Oddano do skład. 3. IV. 1956. podpisano do druku 8. XII. 1956. druk ukończ. w styczniu 1957. papier druk. sat. kI. V. 70 g. 70X100, Zam.108/165. K-7-3595. Cena cz. 1 i 2 zł 130.-' POZNAJ{rSKA DRUKARNIA NAUKOWA-POZNAŃ. FREDRY 10 I ''', Julian K r z y Ż a n o w ski. Oskar Kolberg i jego dorobek w dziedzinie literatury ludowej Józef G a j e k, Oskar Kolberg jako etnograf. Tadeusz D e I i m :'i t, Stosunek Oskara Kolberga do kultury wsi i jej przemian . Adam G l a p a, Zagadnienie rozwarstwienia wsi wielkopolskiej w świetle opisów odzieży ludowej Oskara Kolberga . , Tadeusz W rób I e w >. k i, Budownictwo ludowe w pracach Oskara _ Kolberga . . . . . . . . . . . . . ( Walerian. S 6 b i s i Co k, Materiały Oskara Kolberga o ludowej kulturze L- materialnej wsi wielkopolskiej w świetle źródeł rękopiśmiennych XVIII w. Maria T u r c z y n o w i c z o w a, Badania etnograficzne Oskara Kolberga na obszarze Wielkiego Księstwa Poznańskiego . .Janusz a p t o ł o w i c z, "Lubelskie" O. Kolberga Maria T r a w i ń s k a, Mazowsze' Stare w świetle badań O. Kolberga i badań współczesnych tego terenu . . . . Zofia S z y f e l b e j n, Próba oceny wartości materiałów Oskara Kolberga dla badali. nad kulturą materialną Kurpiowszczyzny , . Krzysztof W o l s k J, Badania O. Kolberga w dorzeczu średniego Sanu Mieczysław G ł a d y s z, Silesiana w tekach O. Kolberga . . . Kazimiera Z a w i s t o w i c z - A d a m s k a, "Lud" Kolberga jako źródło do badań nad obrzędowością ludu polskiego Wojciech H e j n o s z, Prace P" r;:olberga pomocą w badaniach nad prawem zwyczajowym .'.;' Adam G l a p a, Wpływ Łużyczanina Smolerja na prace Oskara Kolberga Klemens Kra j e w s k i, Kolbergowska metoda notowania melodii ludowych Witold A r m o n, Zainteresowania O. Kolberga folklorem litewskim. Tadeusz M a l i n o w s k i, Archeologia w dziełach Oskara Kolberga . Kazimierz D o b r (\ w o l s k i, Charakterystyka Sesji Kolbergowskiej . Jan C z e k a n o w s k 1, Konsekwencje słowianoznawcze syntezy antropologicznej . . Tadeusz S e we r y n, Ikonografia etnograficzna Adam R i e g e r, Zagadnienie leksykalnego indeksowania melodii ludo\\'ych II. R e c E' nzj e Za.1f{czkowski\ . 9 35 49 69 115 143 200 21G 249 264 294 307 332 413 421 425 431 446 454 465 522 554 sprawozdania KRATKIJ'E SOOBSZCZENI.JA Instituta Etnografiji A. N. SSSR z. V-VII, X, XIII-XV, XVIII-XX (Włodzimierz Zajqczkowski) . SREDNIEAZJATSKI.J ETNOGRAFICZESKIJ SBORNIK, Trudy InstitU? etnografij i A. N. SSSR im. Mikłucho-Makłaja, t. XXI (Wlodziml€1'Z: Sh. 607 608 �6 7 SIr. SBORNIK MUZEJA ANTROPOŁOGII I ETNOGRAFII, t. XIV, XV (Zofi.a Malewska) . . . . SOWIETSKAJA ETNOGRAFIJA A. N. ZSRR, 1954, z. l, 2 (Zofia Malewska) . . . . . . .. Kowalska-Lewicka). . ... REVISTA DEL INSTIT1JTO ETNOLOGICO NACIONAL, 1943, BOLETIN DE ARQUEOLOGIA (Organi del Servicio Arqueologico Nacional) Bogota 1945 (.4nna Kowalska-Lewicka).. ., Paul R a d i n, Indians of south America (The American Museum of Natural History Science Series, t. III) Nowy Jork 1945 (Anna Kowalska-Lewicka) . . . . P. F e j o s, Ethnography of the Yagua (Viking Fund Publications in Anthropology, nr l) Nowy Jork 1943 (Anna Kowalska-Lewicka) . R S t o p a, Problem języka pigmejskiego (w związku z recenzją artykułów Van Bulcka i O. P. Schebesty). . . . . . . KWARTALNIK IHKM PAN, R. II. nr 1-2 i 3, Warszawa 1954 (Anna Kutrzeba-Pojnarowa) .. . . . . . . . . . LUD, tom XL. Indeks t. I-XXXIX, oprac. przez J. Gajka i Z. Malewską, Poznań 1953 (Leopold Węgrzynowicz) . . . . . WIERCHY, R. 23, PTTK, Kraków 1954 (Anna Kowalska-Lewicka) LINGUA POSNANIENSIS IV; Biuletyn Fonograficzny, Poznań 1953 (Witold Armon). . . . . . . . . . POLSKA SZTUKA LUDOWA, tom VI, VII, PIS, Warszawa (Henryk I Kar Zwolaki.ewicz) p i ń s k a, Polskie (Adam Glapa).. . . ubiory . ludowe . . na . scenie, ... ... " . . . . 1952, 1953 . . Londyn . 1953 T. D e l i m a t, O genezie łodzi klepkowych na Pomorzu. .. Marco P o l o, Opisanie świata, PIW, Warszawa 1954 (Włodzimierz Zojqczkowski) . .. A. M a t y fi i a k, Rozkwit ludoznawstwa na Łużycach J. B u r s z t a. Społeczeństwo i karczma, Warszawa 1951 (Wojciech Hejnosz) . Garncarstwo ludowe na ludowe, płótnie, Warszawa Warszawa 1955 1953 (Tadeusz 795 797 Delimat) III. 644 666 679 j" .t 689 710 J. E. C o r i a t, El hombre deI amazonas y ensayo monografico de loreto, Lima 1943 (Anna Kowalska-Lewicka) . D. B. S t o u t, San bIas cuna acculturation: An introduction (Viking Fund Publications in Anthropology, nr 9) Nowy Jork 1947 (Anna Gajek) druki 643 694 701 Kwaśn;ewicz). W. K o p p e r s, Kultur und Sprache (Roman Stopa) . E'olk-LIV ACTA ETNOLOGICA ET FOLKLORISTICA EUROPEA, t. XIV, XV, XVI (Andrzej Waligórski) . J. S i:i d e r s t r o m, A Sparman,s Ethnographical Collection from James Cook's 2nd Expedition (1772-1775), Stockholm 1939 (Mo.ria Znamierowska-PruJferowa) (Józef E. R e i n f u s s, . W. W. M a w r o d i n, Dookoła Antów, "Sowietskaja Etnografija", 1954, z. 2 (Marian Plezia). . . . . D. D o b r o w o l s k a, Badania etnograficzne nad kulturą klasy robotniczej w ZSRR . CESKY LID, Ceskoslov. Akad. Ved, Praga 1952, 1953, t. I i II (.liry Damborsky i J. NavratH) . . .. .. CESKOSLOVENSKA ETNOGRAFIE, C. S. A. V., Praga R. l, 1953, R. II, 1954 (.lir?) Damborsky i .T. Navratil) . ETHNOGRAPHIA. A Magyar Neprazji Tarsagag Dolyoirata, R. LXIV, 1953 (Jan Reychman) . R Wei s s, Volksln;,nde der Scpweiz, Erlenbach - ZUrich 1946 (Włodzimierz SIr. E. R e i n f u s s, Polskie 609 726 727 729 . , ( 732 733 736 738 749 758 Mu ze a Od Redakcji Muzeum Przyrodniczo-leśne w Białowieży (Edmund Wagner) . Muzeum w Białymstoku (Zofia Bawarska) . Muzeum w Łomży (.ladwiga Krajewska) Muzeum w Grudziądzu (Józef Blachnio) . Muzeum Pomorskie w Toruniu (Kalina Antonowiczowa) . Muzeum Kujawskie we Włocławku (Henryka Królikowska) Muzeum Pomorskie w Gdańsku (Longin Malicki). . Muzeum na wolnym powietrzu we Wdzydzach (Longin Malicki) Muzeum Kaszubskie w Kartuzach (Franciszek Freder) . Muzeum w Kwidzynie (Longin Malicki) . . Muzeum Świętokrzyskie w Kielcach (Aleksandra Dobrowolska) Muzeum w Radomiu (Anna Apanowicz).. -. Muzeum w Darłowie (A. Tarnowski) . Muzeum w Słupsku (Anna Zaborowska) . Muzeum Etnograficzne w Krakowie (Longin Malicki) Muzeum w Nowym Sączu (Stan'isław Radwal) . . .. Muzeum Regionalne im. W. Orkana w Rabce (Sebastian Flizak) Muzeum w Tarnowie (Paulina Chrzanowska) Muzeum Tatrzańskie im. T. Chałubińskiego w Zakopanem (Edyta Starek) Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum . ... w Zywcu (Jan Studencki) . w Chełmie (Kazimierz Janczykowski) w Lublinie (Janusz Optołowicz) . w Zamościu (Ryszard Splewiński) . w Łowiczu (Henryk Swiqtkowski) w Piotrkowie Trybunalskim (Julian w Sieradzu (Zofia Neymanowa). w Tomaszowie Mazowieckim (Jan P. w Kętrzynie (Zofia Licharewa) . Mazurskie w Olsztynie (A. Klonowski) w Szczytnie (Franciszek Myśliński) . . . Kaczmarek) . . . Dekowski) . . . 801 801 802 803 807 808 815 817 817 819 820 822 825 826 827 830 843 844 845 846 851 854 855 860 861 865 867 869 870 871 875 762 IV. Kro 765 768 Prof. dl' Stanisław 779 782 Zofia Malewska (Olga Gajkowa) .. .... Józef G a je k, Sprawozdanie z udziału w Sesji AN ZSRR. P. 1. K u s z n i e r, Rosyjski atlas historyczno-etnograficzny (tłum. Z. Malewska) . . . . . . . . . . . . L. P. P ~ t a p o w, Badania nad kształtowaniem się socjalistycznych narodow (tłum. Z. l\IIale1.Vska) . . . . . . . . . Józe~ G a j e k, Uwagi do Polskiego Atlasu Etnograficznego.. Konferencja dotycząca Polskiego Atlasu Etnograficznego (O. G.) . 785 787 794 Burszta) Szczotka nika (1912-1954), Chłop-góral, uczony (Józef 879 88-1 886 894 897 899 908 �8 Józef G a j e rl:. Podstawowe teL.)" dotyczące przedmiotu i celu etnografii. . . . . Stanisław B ł a s z c z y k, Uwagi na marginesie badań terenowych nad rolnictwem i hodowlą -- do kwestionariusze: PAE Nr 1. . . J. P a w ł o w ska. Z. S t <1 S 7. C Z a k 6 w n a, Uwagi do kwestionariusza PAE Nr 2. . . . . . . . . K. P i e t k i e w i c L., Ważniejsze imperzy i wystawy sztuki ludowej Ministerstwa Kultury i SL.tuki w roku 1953. . . . . . A. G l a p a, Wystawa Polskiej Sztuki Ludowej w Poznaniu na rok 1954 Sprawozdanie bergowskiej Sprawozdanie Sprawozdanie Sprawozdanie Sprawozdanie Sprawozdanie rok 1954) Sprawozdanie Sprawozdanie 1954--1955) Sprawozdanie 1953) . Sprawozdanie z XXIX Walnego Zgromadzenia PTL oraz Sesji Kol(1954) (H. Bittnerown·a, Z. Staszczakówna). . . z działalności Oddziału Krakowskiego PTL (za rok 1954) z działalności Oddziału PTL "f Limanowej (za rok 1954) z działalności Oddziału PTL w Lublinie (za rok 1954). z działalności Oddziału Lódzkiego PTL (1954) . . . z działalności Oddziału PTL w Mszanie Dolnej (za . . . .. z działalności Oddziału PTL w Olsztynie (za rok 1954) z działalności Oddziału PTL w Poznaniu (za rok . " . . z działalności Oddziału PTL w Toruniu (za lata 1949. .. .. .. z działalności Oddziału PTL w Toruniu (L.a rok 1954). Streszczenia: w języku rosyjskim w języku angielskim w języku niemieckim Spis rycin . Stl. R 909 o z p R A w y 913 922 Y25 935 t. JULIAN 938 94'; 949 950 951 KRZYŻANOWSKI OSKAR KOLBERG I JEGO DOROBEK W DZIEDZINIE LITERATURY LUDOWEJ" I 952 954 955 95; 961 9tH 976 98;~ 9911 , ' Mówić o Oskarze K o l b e r g u w 140 rocznicę jego urodzin charakteryzować jego dorobek jako folklorysty, zwłaszcza zaś dorobek ten oceniać, to sprawa i nieprosta, i niełatwa. Mamy wprawdzie jego monumentalny "Lud", a więc około dwunastu tysięcy stronic druku, ujętych w niemal czterdziestu tomach, niezwykle bogatą encyklopedię wiadomości o życiu chłopa polskiego w połowie XIX W., ale zarówno zwięzły opis naukowy tego' wielkiego dzieła ujęty od strony folklorystyki, jak dotarcie przez to dzieło do jego twórcy, to zadanie z natury rzeczy bardzo trudne, zwłaszcza że nie mamy tutaj nieodzownych, choć pomocniczych narzędzi poznawczych. Nie mamy książki o K o l b e r g u przedstawiającej życie i pracę tego niezwykłego badacza kultury chłopskiej. Zastąpić jej przecież nie mogą doraźne szkice 1. K o p e rnickiego, J. Karłowicza i H. ŁopacińskiegoJ, pisane w latach 1889 i 1890 w związku z pięćdziesięcioleciem pracy, a w rok później z śmiercią K o l b e r g a. Szkice te miały charakter * Artykuly oznaczone gwiaL.dką zostały wygłoszone w formie odczytów na XXIX Walnym Zgromadzeniu PTL i Sesji Kolbergowskiej w Jeleniej Górze 18 VI 1954 r. l L K o p e r n i c k i, Oskar Ko!berg, Kraków 1889; T e n ż e, Przedmowa wydawcy do tomu Kolberga Przemyskie, Kraków 1891; T e n że, Smierć O. Ko!berga, "Wisła" IV, 1890; J. Kar ł o w i c z, Oskar Kolberg, "Wisła" III, 1889; R. L u b i c z, Hieronim Ł o p a c i ń s k i, Oskar Ko!berg, .,Ateneum", t. III, 1890. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/49134f1b89ac422fb5652f66b911f9cf.pdf 05720f3c35c7e5656073da3377b435b9 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:143 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:123 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1956 t.43 Description An account of the resource LUD 1956 t.43, s.2-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text ORGAN POLSKIEGO TOV1ARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCIETE ZAŁOŻONY , I OGÓLNEGO ,~ POLONAISE W ROKU ZBIORU D'ETHNOLOGIE 1895 TOM XLIII ZA ROK 1956 I PL 'I i I i WROCł,A'W ,h, POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE W R O C Ł AW 1958 �KOMITET REDAKCYJNY K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA, J. GAJEK, A. KUTRZEBAPOJNAROWA, J. MATUSZEWSKI, K. MOSZYŃ'SKI, A. NASZ, M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA, R. REINFUSS, T. SEWERYN, T. SZCZURKIEWICZ SPIS RZECZY 1. Rozprawy , REDAKTOR JOZEF J'ózef G a j e k, Rola polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w polskiej etnografii w latach 1945-1955 Adolf N a s z. Działalność Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w ostatnim dziesięcioleciu w zakresie prac naukowo-badawczych i wydawniczych. Konstanty J u d e n k o, Nowe prądy metodologiczne w etnografii polskiej okresu dziesięciolecia (1945-1955) i ich odbicie w pracach i publikacjach Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego . Maria T r a w i ń s k a - K w a Ś n i e w s k a, Życie społeczne w pracach wydawniczych Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w okresie ostatniego dziesięciolecia. Edward Kar w o t, Zagadnienie wierzeń i magii w pracach Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego na tle osiągnięć etnografii polskiej w ostatnim dziesięcioleciu Walerian S o b i s i a k, Zagadnienie źródeł archiwalnych w pracach Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Anna C z e k a n o w s k a, Badania nad muzyką ludową w ostatnim dziesięcioleciu Bolesław K u ź m i c z, Zagadnienie popularyzacji etnografii . Kazimiera Z a w i s t o w i c z - A d a m s k a, Dawność i teraźniejszość w badaniach etnograficznych . Tadeusz M a 1i n o w s k i, Zagadnienie współpracy etnografii z archeologią w latach 1945-1955 GAJEK \ .1 f :, ': 1(. I I, II. SOWIETSKAJA t Kojdecka) ~ P O LS K I E T OW A R ZYS TW O LU D O Z N AWC Z E - W R O C Ł A W 1958 Nakład 1819 egz. Obj. ark uszy wyd. 32,0. arkuszy druk, 32,25. Oddano do składania 15. n. 1958. Podpisano do druku 14 VlI 19[8, Druk ukończono w sierpniu 1958 Papier ilu str. kl. V 70 g, 61 x 86, Zam. 4130. R-10. Cena zł 75•...: POZNA~SKA DRUKARNIA NAUKOWA-POZNA~. FREDRY 10 I~ ,~ , k. I .,' I' Recenzje ETNOGRAFIJA, . (Maria 49 63 71 93 122 157 169 183 Pl.: N. ZSRR, 1954, z. 3, 4 (Anastazja 192 . _ ." 225 226 232 wińska-Kwaśniewska) JAHRBUCH 33 i s p r a w o z d a n ia S. A. W y s z n i e p o 1 s k i, Mfr~~je morskije puti i sudochodstwo (Oczerki), Moskwa 1953. (Tadeusz Delimat) . CESKY LID, Ceskoslov. Akad. Ved., Praha 1954 (Emilia Fischerowa) . ZEITSCHRIFT FUR OSTFORSCHUNG. LANDER UND Vl)LKER 1M OSTLICHEN MITTELEUROPA, R. 1954, z. 1. Marburg. (Maria TraDEUTSCHES 9 FUR VOLKSKUNDE Trawińska-Kwaśniewska) . R. 1: 1955, z. 1 2, 236 �7 .6 \ ., K. H. O t t o, Archaologische Kulturen und die Erforschung der konk:eten Ges~hich~e von Stammen und Volkerschaften. "Ethnographlsch-ArchaologIsche Forschung", Berlin, 1953, nr 1. (Jerzy Wielowiejski) • . . . . G. R. G a y r e, Teuton and Slaw on t~e P~lish' Fro~tier: (Wacław Petsch) . G. 241 J. Lo~don '1954: . E. Leopold S c h m i d t, Volkskunde' Zwi~che~ Wi~tsc~afts~esch'icht~ und Kulturgeographie. "Osterreichische Zeitschrift fUr Volkskunde" N. S. B. 9 Gesamtserie B. '58 Wien 1955 Heft 1-2 (Krzysztof Kwaśniewski) .l o h a n n a N i c k e l, Sprawozdanie z prac etnograficznych w Niemieckiej Republice Demokratycznej za lata 1945-195'5 Maria. ~ n a m i e r o w s k a - P r li f f e r o w a, Przyczynek do z~ajo~ mOSCI ludoznawstwa w Szwecji, Norwegii, Danii i Finlandii • RICERCHE SLAVISTICHE t. 2, Praha 1953 (Arturo Cronia) rec. (J. Holub i F. Kopecny), Etymologicku slov·nik jazyka ceskeho Praha 1952. (Helena Przeslawska) • • • . • . . : L. D u m o n d, La Tarasque. Essai de description d'un fait local d'un point de vue ethnographique. Gallimard, 4e edition. (Wanda Gajzlerawa). . . ENQuETES DU MUSE~ DE' LA 'VIE' WA~ON~E, ~ull~tin-Ques~ion~ naire Janvier-Decembre 1954, tome VII-31° Annee N°s 73-76 60 ilustr., 1 mape (Krzysztof Kwaśniewski) • . •' . • . P. R i vet e t G. D e C r e q u i - M o n t f o r t, Bibliographie des langues aymara et kicua, Vol. 2 (1876-1915), publie avec Ie concours du Centre National de la Recherche Scientifique. Paris. 1952, (Tadeusz Milewski) • PAPERS OF THE MICHIG~N A~AD~M; OF 'SCI~NC~, A~TS ~~ LETTERS: L. A. W h i t e, Ethnografic notes on Sandia pueblo, New MeXICO, vol. 31 : 1945, PUblished 1947. (Anna Kowalska-Lewicka) " CH. S. B r a n t, Preliminary 'data' on ~esq~e p~eblo: Ne":" M~Xico: vol: 34: 1948, Published 1950. (Anna Kowalska-Lewicka) . . • • R. N. A d a m u s, Half house: a pithouse in Chaco Canyon, Vol. 35=1949, Published 1951. (Anna Kowalska-Lewicka) . . B. ~. M e g g e r. s, The Beal-Steere collection of pottery from Marajó Island, BraZIl, vol. 31 : 1945, Published 1947 (Anna Kowalska-Lewicka) . L. A. W h i t e, Miscelleaneous notes on th~ Ke~esa~ PU~blos', vo;. 32 :' 1946, Published 1948. (Anna KowalskaLewicka). . • • F u n k and Wag n a 11s, Standard Dictionery of Folklore, Mythology and Legend, v. 1, 1949, v. 2. 1951, Nev York. (Ryszard Szczepański) A. W. M a c J. S. 253 ci o n a l d, A propos der 2UO 272 Asiatique" Zyga). . Zwolakiewicz) 274 III. 280 282 283 284 1'j 285 286 ) 288 "Journal W. C i ch o w i c z i J. O rań s k a, Wielkopolska w grafice K. W. Kielisinskiego, Kórnik 1952 (Adam G/,apa) J. M. S o b i e s c y, Szlakiem kozła lubuskiego. Pieśni i muzyka instrumentalna Ziemi Lubuskiej, Kraków, 1954 (Aleksander Pawlak) WIERCHY, rocznik 24, Kraków 1955 (Anna Kowalska-Lewicka) . ATLAS POLSKICH STROJOW LUDOWYCH. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze (Janina Rosen-Przeworska) . POLSKA SZTUKA LUDOWA. P.I.S. R. 8: 1954, Warszawa (Henryk 255 287 de Prajapati. tom 240: 1952 (Ludwik Skurzak) . F. I l i n, Szudry i Raby w drewnieinijskich sbornikach zakonow, "Westnik Drewniej Istorii", 1950, nr 2 (Ludwik Skurzak) • C z e k a n o w s k i, Uwagi dotyczące makiety I tomu Historii Polski. Instytut Historii P.A.N. Warszawa 1955 • Kar w o t, Katalog magii Rudolfa. Źródło etnograficzne XIII w. Prace Etnograficzne t. IV. Wrocław 1955 (Ryszard Gansiniec) B u r s z t a, Szkice z dziejów wsi. L.S.W. 1955 (Wojciech Hejnosz) C z e r n i k, Chłopskie pisarstwo samorodne. P.I.W. 1954. (Aleksan- ,~ I '" i .;. . Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum Muzeum 298 300 314 323 325 331 332 333 337 345 Muzea w Bielsku-Białej (Stanislaw Bronicz) Górnośląskie w Bytomiu (Ludwik Dubiel). Górnośląskie w Chorzowie (Janusz Modrzyński) w Cieszynie (Ludwik Brożek) w Częstochowie (Helena Hohensee) w Gliwicach (Andrzej Duma) Górnicze w Sosnowcu (Maria Zywirska) w Brzegu (Leon Polczyński) . w Nysie (Stanislaw Kramarczyk) w Opolu (Longin Malicki) . w Raciborzu (Halina Urbanowicz) w Kaliszu (Wacław Klepandy) . w Lesznie (Stanislaw Chmielowski) w Rogalinie (Stanislaw Blaszczyk) Instrumentów Muzycznych w Poznaniu (przemysław 359 361 303 354 3e6 368 369 372 373 375 378 379 381 382 Micha387 lowski) .Muzeum Muzeum :muzeum Muzeum Muzeum 296 w w w w Jarosławiu (Kazimierz Gottfried) Przemyślu (Krzysztof Wolski) . Rzeszowie (Franciszek Kotula) Sanoku (Stefan Stefański) w Szczecinie (Tadeusz Delimat) . 388 3£10 3aL395 396 �8 o R Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie (Tadeusz De!imat) . Muzeum w Jeleniej Górze (Zbigniew Michniewicz) Muzeum w Kamiennej Górze (Stanisław Sabak) • Muzeum we Wrocławiu (Leszek Itman) • Muzeum w Międzyrzeczu Wielkopolskim (A. Kowalski) . Muzeum w Zielonej Górze (Maria Przybylska) . Zbiory Etnograficzne w Gdyni (Bożena Stelmachowska) . Muzeum w Golubiu (Władysław Łęga) . Zbiory Sztuki Ludowej Centralnego Zarządu Sztuk Plastycznych i Ministerstwa Kultury i Sztuki (Kazimierz Pietkiewicz) . Wzorcownia Krajowego Związku Spółdzielni Przemysłu Ludowego i Artystycznego w Warszawie (Janina Orynżyna) 398 405 408 411 413 413 415 419 JOZEF Halina B i t t n er - S z e w c z y k o w a, Materiały do bibliografii grafii polskiej (1945--1954). Suplement do 43 t. Ludu. etno- R A w y GAJEK ROLA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO W POLSKIEJ ETNOGRAFII W LATACH 1945-1955 * 419 421 424 427 431 435 441 442 447 451 459 464 472 487 497 500 505 510 p 1 IV. Kronika Prof. Zygmunt Wojciechowski (Jan Czekanowski) Wspomnienie o Tadeuszu Henzlu (Franciszek Wokroj) Prof. Marian Lewicki (Stanisław Kałużyński) . Prof. Jan Mydlarski (Franciszek Wokroj) . W. J a c o b e i t, Sprawozdanie z sesji etnograficznej Berlińskiej Akademii Nauk B. G a r y g a, Międzynarodowa konferencja w sprawie badań nad narzędziami do orki . Z konferencji paremiograficznej w Cieszynie (Stanisław Swirko) K. P i e t k i e w i c z, Ważniejsze imprezy i wystawy sztuki ludowej Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1954 r .. K. P i e t k i e w i c z, Ważniejsze imprezy Ministerstwa Kultury i Sztuki w zakresie sztuki ludowej w 1955 r .. J. L i g ę z a, Przegląd prac nad, folklorem muzycznym Sląska w latach 1945--1955 Polemika E. Kar w o t, Odpowiedź na recenzję. Wyciąg z protokołu z XXXII Walnego Zgromadzenia w Warszawie (O. G.) Sprawozdanie z seminarium poświęconego zagadnieniom afrykanistycznym (Halina Gorczyńska) J. G a j e k, Uwagi w sprawie sprawozdania Dyrekcji Instytutu Historii Kultury Materialnej za rok 1955 . Streszczenia: J. G a j ek, Polskoje etnograficzeskoje obszczestwo w 1945--1955 g. J. G a j e k, The Polish Ethnographic Society 1945--1955 . z ) f Minęło 10 lat od chwili, gdy w 1945 'r. na pierwszym powojennym a XXI z kolei Walnym Zgromadzeniu w Lublillie Towarzystwo Ludoznawcze podjęło dawną działalność w nowych warunkach historycznych, jakie zaistniały w wyniku II wojny światowej w Polsce Ludowej. Zgrom"dzenie to przekształciło nazwę Towa'rzystwa Ludoznawczego na Polskie Towarzystwo Ludoznawcze i 'rozpoczęło pracę nad sporządzeniem nowego programu działalności naukowo~badawczej i wydawniczej. Za główne zadanie badaiwcze uznano już w 1945 r. Polski Atlas Etnograficzny, w zakresie zaś wydawniczym kontynuowanie wydawania czasopism: Lud, Prace i Materiały w Etnograficzne oraz prowadzenie nowych wydawnictw: Prace Etnologiczne i Atlas Polskich Strojów Ludowych. Tych 5 tytułów wydawniczych Towarzystwa stało się ośrodkiem organizującym pracę etnografów polskich. Dorobek naukowy i wydawniczy Towarzystwa, a zwłaszcza prace nad przebudową etnografii w ciągu minionego dziesięciolecia, warto podsumow1a:ćnie tylko z Tacji jubileuszowego roku, ale również i ze względu na konieczność wytknięcia nowych dróg własnej działalności, która w obliczu dokonanych przemian musi również nadążać za postępowymi formami życia w nowoczesnym państwie. Referat wygłoszony w dniu madzeniu Polskiego Towarzystwa 28 XI 1955 r. na XXX Walnym Ludoznawczego w Warszawie. Zgro- � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/b61b0bee4f9e1e346641bd001ca48c22.pdf dd267a31c2413021a6fd5bda7065695b Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:161 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1959 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:137 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1957 t.44 Description An account of the resource LUD 1957 t.44, s.2-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L u D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCIETE Z A Ł O O G O Z POLONAISE O N Y W ROK L N E G O Z B lOR U D'ETHNOLOGIE l895 U T O M XLIV ZA ROK 1957 '( PL WROCŁAW PQLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE WR OCŁAW 1959 , \ I �·~ó _{ KOMITET It REDAKCYJNY ZA WISTOWICZ·ADAMSKA, POJNAROWA, J. GAJEK, J. MATUSZEWSKI, IK. MOSZYNSKI.I M. ZNAMIEROWSKA-PROFFEROWA, T. SEWERYN, A. KUTRZEBAR. REINFUSS, SPIS RZECZY T. SZCZURKIEWICZ I, R o z p r a w y Jan C z e k a n o w s k i, Balticum a Skandynawia Wacław P e t s c h, Powiśle i zagadnienie Prus Wschodnich na Konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. Herbert W i l c z e w s k i. Z problematyki etnografii wybrzeży Bałtyku Ryszard G a n s i n i e c, Eucharystia w wierzeniach i praktykach ludu Marian G o t k i e w i c z, Walki religijne w pieśniach i podaniach Spisza i Orawy , Wojciech H e j n o s z, Etnografia, a prawo. Wincenty S t Y ii, Motywy ekonomiczne kojarzenia się małżeństw chłopskich Józef G a je k, Zadania i metody Polskiego Atlasu Etnograficznego REDAI{TQR JO Z E F GAJE K l II. (Anastazja Iw. ETNOGRAFIJA \~ •••.. ---' ~~.' 'V·-' '~J\A.~. POLSKIE Nakład druku Z~m. TOWARZYSTWO 1819 egz. Obj. ark. 863 L-lI 0133 LUDOZNAWCZE 43,25. Oddano 17. L 1959. D1Uk l'J<ończono ~e\ OA3 do w kWletniu składania 1959. Papier WROCŁAW 1959 15. VIII. 1958. Podpisano ilust. kI. V. 70 gr. do 61 x 86. Cena 85.- 118· 130 137 153 205 ATLAS AZJI SRODKOWEJ . Historycko-narodopisny 238 Atlas Ceskoslovenska, Praha 1956 (Krzysztof Kwaśniewski) , Kazimierz S t r z a ł a, Folklorystyka radziecka na nowych drogach 1. C. C h i t i m i j a, Zagadnienie klasyfikacji i określenie literatury ludowej w prozie . Jiri D a m b o r s k y, Stan badań folklorystycznych w Czechosłowacji BANICKA DEDINA 2AKAROVCE, SA V, Bratislava 1956 (Tadeusz ~I 75 A. N. ZSRR, Moskwa 195'5, z. 1-4, Kojdecka) (Bolesław Garyga) D, S t r a n s k a, \ . ~.' 56 Spr aw ozda n ia i r ecen zje HISTORYCZNO - ETNOGRAFICZNY j' 47 i SOWIETSKAJA ; \ł .. 11'-' '~, '7 Delimat) . Marian G o t k i e w i c z, Ostatnia praca A. Kavuljaka o Orawie . ANTHROPOS, Fryburg 1954, tom 49 (Tadeusz Wróblewski) . L'ETHNOGRAPHIE, Paryż 1952-1953, nr 4'7, 48 (Tadeusz Wróblewski) E. B u r g s t a 11 er, Das Fragewerk zu den volkskundlichen Karten (Krzysztof Kwaśniewski) 250 253 266 267 274 281 298 325 336 �A. F i e d l e r, R. Wei n h o l d, Das scho:>e Fachwerkhaus SlidThliringens (Maria Trawiitska) Sebastian F l i z a k, Sidziniarki . Walerian S o b i s i a k, O budownictwie wiejskim w Wielkopolsce w XVII i XVIII w. (na marginesie recenzji) . Jan M e ś k a n k, Serbskie narodne drasty. Drasty Katolskich Serbów, Budyśin, 1957. (Adam Glapai . III. 348 (Józef Mitkowski, Anna (Ryszard Kutrzeba-Pojnarowa) . 351 391 453 481 poło XX w. 488 495 498 500 . ebografii za rok 195'5 . . 541 VI. Róż n e Streszczenia w jęz. niem. ang. i ros. . Spis rycin Józef G a j e k, Kwestionariusz do budownictwa Dodatek do XLIV t. Ludu 59!) chłopskiego w y BALTICUM A SKANDYNAWIA Z dziejów badań. - Wyniki badań Zofii Ehrhardt. - Ekspedycja Bałtycka. - Materiał liczbowy i jego analityczne ujęcie. - Analiza wyników prac dawniejszych. -, Bałtowie .i południowi Finowie nadbałtyccy. Wyniki ogólne. Z DZIEJOW i 512 527 V. B i b l i o g r a f i a G a w i n, Bibliografia A Ogłoszenie tej antropologicznej pracy w organie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego uzasadnia nie tylko to, że jest ona w znacznej mierze kontynuacją pracy N. N. Czeboksarowa (1954), ogłoszonej w publikacji "Trudy Instituta Etnografii im. N. N. Mikłucho-Makłaja". Bardziej istotne jest to, że stawia ona sobie za zadanie wyjaśnienie stosunków e t n o g e n e t y c z n y c h obsza-· ru nadbałtyckiego w oparciu o syntetyczne ujęcie stosunków antropologicznych. 477 479 Profesor Feliks Przyjemski (Irena Nizińska) Inżynier Kazimierz M. Osiński (Krzysztof Wolski) . B,adania nad kulturą Podhala w latach 1951-1956 (Irena Nizińska) Protokół z XXXI Walnego Zgromadzenia i Konferencji Podhalańskiej PTL (Zofia Staszczakówna) . Statut Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego . Bolesław R I ..• Kukier) w pierwszej p JAN CZEKANOWSKI ik a historii z 343 Maria Z n a m i e r o w s k a - P r li f f e r o w a, Muzea i działy etnograficzne w Polsce (Aktualne potrzeby i zarys stanu obecnego) Tadeusz S e w e r y n, Metody ekspozycji i struktura ideologiczna muzeum etnograficznego Adam W r z o s e k, Przedwojenne Muzeum Kaszubskie w Dębkach Krystyna M i e r z e j e w s k a, Muzeum w Płocku. Wanda J o s t o w a, Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej na Orawie Profesor Bożena Stelmachowska Etnografia i nauki pomocnicze o 340 Mu ze a IV. Kron R 338 BADAŃ Badania antropologiczne ludności obszaru nadbałtyckiego rozpoczęto równocześnie z badaniami zainicjowanymi przez Komisję Antropologiczną Krakowskiej Akademii Umiejętności. Był to okres wielkiego zainteresowania zagadnieniami antropologii w Europie, łączący się z działalnością Pawła Broca'i we Francji, Rudolfa Virchowa w Niemczech, Anatola Bogdanowa w Rosji. i Izydora Kopernickiego oraz Józefa Maj'era w Polsce. W okresie przedwojennym badań antropologicznych obszaru nadbałtyckiego nie prowadzono z takim rozmachem jak w Polsce, jakkolwiek posiadały one poważny punkt oparcia w katedrze anatomii uniwersytetu dorpackiego, zwłaszcza w tym okresie, gdy profesorem tego przedmiotu był wielce zasłużony Ludwik Stieda, późniejszy profesor anatomii w Królewcu. Praca eksploracyjna ześrodkowywała się na ogłaszaniu dysertacyj inauguralnych, pisanych przez kandydatów, ubiegających się o stopień � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/a97ebd412739ea42f66a614de0b8a3ab.pdf d7cb17996199f74eff4b61d3758dab67 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:176 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1960 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:151 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1958/59 t.45 Description An account of the resource LUD 1958-59 t.45, s.2-12 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text ()RGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORCANE DE LA SOCIETE POLO~AlSI;: w Z·AŁOŻONY OGÓL~EGO HaKU ZEIOHU ZA ROK D'ETH~OLOCIE 1895 TOY! XLV 1958/59 .' PL WROCIJAW (I POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C ł. A W LUDOZNAWCZE I9bO �KOMlTET REDAKCYJNY K. ZA WISTOWICZ-ADAMSKA, POJNAROWA, J. J. GAJEK, MATUSZEWSKI, PRUFFEROW A, A. KUTRZEBA- M. ZNAMIEROWSKA- R. REINFUSS, T. SEWERYN, SPIS RZECZY T. SZCZURKIEWICZ L Rozprawy REDAKTOR jOZEF GAjF~K .f C z e k a n o w s k i, Struktura etniczna Afryki a nawarstwienia naj młodsze . Stefan Ł y s i k, Pigmeje afrykańscy i zagadnienie ich języka . WaCław Kor a b i e w i c z, Makonde - wielcy rzeźbiarze . Edward B u l a n d a, Czy kryzys etnologicznej szkoły wiedeńskiej'! .otMaria T r a w i ń s k a-K w a Ś n i e w s k a, Studia nad zagadnieniem zbiorowej trójpolówki we wsi Hruskie (pow. Augustów) w XI:< i XX wieku . .•Bolesław G a r y g a, Literatura rolnicza XVIII i XIX wieku jako źródło badania historii narzędzi uprawy roli . Krzysztof K w a Ś n i e w s k i, Uprawa bru w Małopolsce w XX wieku Tadeusz S e w e r y n, Łowieckie sposoby wabienia . Maria F r y c z o w a, Zwierzęta w chacie. Analiza polskiej bajki zwierzęcej . Witold K li n g e r, Jeszcze o rusałkach i pokrewnych postaciach demonicznych i ich zależności od tradycji grecko-rzymskiej . Str. Jan II. POLSKIE TOWARZYSTWO Redakcja, LUDOZNAWCZE-WROCŁAW Wrocław, Nankcra4 1960 _ Nakład 1819 egz. Obj. arkuszy wyd. 43,25 arkuszy druk. 4[,75 + 3 wkl, Oddano do składania L VIII. 1959. Podpisano do druku 4. IV.1960. Druk ukończono w kwietniu 1960. Papier ilustr. ki III. 80 g, 6lx86. Zam. 535170. L-l. Cena zł 88,DRUKARNIA UNIWERSYTETU IM. A. MICKIEWICZA - POZNAN. FREDRY 1" 13 35 70 91 125 158 203 223 263 307 Sp r aw ozd a n i a i r e cen zj e SIBIRSKIJ ETNOGRAFICZESKIJ SBORNIK II (Trudy Instituta Etnografii Akademii Nauk ZSRR im. N. N. Mikłucho-Makłaja t. XXXV Moskwa-Leningrad 1957 (Włodzimierz Zajączkowski) . 315 SOWIETSKAJA ETNOGRAFIJA A. N. ZSRR, Moskwa 1956 z. 3 (Anastazja Kojdecka) . . 320 Jan R e y c h m a n, Z węgierskich wydawnictw etnograficznych . 334 Sz. Judit M o r V a y, Asszonyok a nagycsaladban, Budapest 1956 (Maria Trawińska-Kwaśniewska) . 340 S. Georgieva S t o j k o v a, Ogniszczeto v b'lgarskija byt, Sofia 195G (Maria Trawińska-Kwaśniewska) . 342 Florea Bobu F lor e s c u, Opincile la romini, Bucuresti 1957, Studii de arta populara si etnografie t. I (KrzysztOf Wolski) . . 347 ANTHROPOS, Fryburg 1955-1956, t. 50, 51. (Tadeusz Wróblewskt). . 348 BULLETIN INTERNATIONAL DES SCIENCES SOCIALES t. IX (1957) nr 3, UNESCO (Krzysztof Kwaśniewski) . 368 .~, �7 Str-. 6 Str. DAS INTERVIEW. Formen. Technik. Auswertung. Praktische Sozialforschung. Herausgegeben von Rene Konig unter Iv!itarbel~ '1011 Dietrich Riischenmeyer und Erwin K. Scheuch. Kain 1957 . . 370 BEOBACHTUNG UND EXPERIMENT IN DER SOZIALFORSCHUNG. Praktische Sozialforschung II. Herausgegeben von Rene Konig unter Mitarbeit von Peter R. Heinz und Erwin K. Scheuch, Kain 1!J:1G. (LEi Maria Szwengrub) Julius E. L i p s, U źródeł cywilizacji. Wiedza Powszechna, Warszav,'<). 1957 (Krzysztof Kwaśniewski) . 373 Jan C z e k a n o w s k i, Wstęp do historii Słowian. Perspektywy antropologiczne, etnograficzne i językowe. Wyd. II na nowo opracowane. Instytut Zachodni, Poznań 1957 (Valentin Kiparsky) 377 Hill~ka V i l p p u l a, Das Dreschen in Finnland, K'msatit!teellinen Arkisto X, Helsinki 1955 (Zofia Staszczakówna) . . 382 J. P. D e k o w s k i, Wnętrze chaty' jasieńskiej. Prace i Materiały Mu·· zeum Arch. i Etn. Seria etno nr 2, Łódź 1958. (Zofia Staszczakówna) 384 Władysław K w a ś n i e w i c z, Nowe publikacje z dziedziny budownictwa wiejskiego 386 Stefan N o w a k o w s k i, Adaptacja ludności na Sląsku Opolskim. Instytut Zachodni, POZnal) 1957 (Liii Maria Szwengrub) . 397 Władysław Z i e m a c k i, Materiały do historii odzieźy z lat 1818-1863. Archiwum Etnograficzne nr 10, Wrocław 1956. (Irena TUTllQ7:) 399 Stanisław C z e l' n i k, Polska epika ludowa, Biblioteka Narodowa. Seria I, Wrocław 1958 (Aleksander Zyga) . . 402 Jan S. l' Y c z e k, Chłopskim piórem. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Warszawa 1957 !Aiskwnder Zyg1) . .406 Stanisław C z e l' n i k, Humor i satyra ludu polskiego. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Warszawa 1956 (Aleksander Zyga) . . 407 III. o n ik a Kazimierz N i t s c h jako dialektolog, badacz znawca dowej (Stanisław Bąk) . Ludwik Chomii;ski (Euzebiusz Łopaciński) . Krzysztof K w a ś n i € W s k i, Z działalności etnograficznych naukowych zagranicą Kaznowska-J(~recka) (Adam Glapa, Sprawozdanie (piotr kultury lu- towanystw . 427 ·458 . 460 Jadwiga 517 Kucharsk(~, z działalności Orzechowsk (Janusz (Jadwiga (Sebastian lu belskiego PTL (Stanisław (Tadeusz PTL . . 547 PTL w Mszanie Dolnej 549 . Klonowski) Oddziału olsztyńskiego PTL . 553 . Oddziału opolskiego PTL . 556 . z działalności Wróblewski) Sprawodanie łódzkiego Oddziału z działalności Bronicz) Sprawozdanie Oddzialu . z działalności (A. Franciszek Sprawozdanie Oddziału poznańskiego PTL 558 . z działalności Oddziału toruńskiego PTL . Antonowiczowa) Sprawozdanie (Wanda Oddziału 545 z działalności Fliza.k) 560 z działalności Lubowiecki) Oddziału wałbrzyskiego PTL . 564 . z działalności Jostowa) 531 544 Kucharska) Sprawozdanie ;;19 PTL . i) z działalności Sprawozdanie (Kalina Kużmicz) Optolowicz) Sprawozdanie .1 Boles!aw Oddziału limanowskiego Sprawozd anie z działalności (Lesław fiprawozdanie z działalności działu etnograficznego Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi (Maria Misińska) . . 411 Ekspozycja zabytków sztuki ludowej Powiśla w Muzeum w Kwidzynit! (Hel'beri Wilczewski) . . 418 Krystyna C z e r n i e w s k a, Z pobytu w Museum fUr Voelkerkunde w Lipsku . 421 l' (Barbara Protokół z XXXII Walnego Zgromadzenia PTL w Szczecinie w dniach 6-8 września 1957 r. (Adam Glapa) . Protokół z XXXlII Walnego Zgromadzenia PTL w Cieszynie. Sprawozdanie Iv! u z e a IV. K /. Dymitr Kra n d ż a J o w. Z dyskusji "karpackiej", przeprowadzon(;'j podczas XXXI Walnego Zgromadzenia P.T.L. we wrześniu 1956 1'. W Zakopanem 472 Sprawozdanie z udziału w V Kongresie Nauk antropologicznych i et~;o' logicznych w Filadelfii w dniach 1-9 VIII 1956 1'. (Roman Stora) 485 Uwagi o zeszycie próbnym Polskiego Atlasu Etnograficznegu (Zofia Staszczakówna) 494 Pole'nika Oddziału zakopiańskiego PTL 566 . Róźne Streszczenia w jęz ang. i ros. - Eugeniu.5z Jeleniewski Indeksy XLII, XLIII. XLIV i XLV t. LUDU (wyk. O. G.) Spis ilustracji . Spis treści Vi jęz. ang. i w jęz. ros. 571 613 660 663 �-~ -~-~----. �PROF. KAZIMIERZ MOSZYŃSKI profesor i kier·Qwnik katedry Etnografii Słowian Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wiln:e, prezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w latach 19 !7-1953, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Umiejętności, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, i przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Historii Kultury Materialnej P. A. N., członek honorowy Węgi·erskiego Towarzystwa Etnograficznego, członek korespondent Słowackiej Akademii Nauk, członek korespondent Ukraińskiego Towarzystwa Naukowego im. Taras'a Szewczenki we Lwowie, członek korespondent Ugrofińskiego Towarzystwa Naukowego w Helsinkach, kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta i Krzyża Walecznych. odznaczony Medalem U. S. B. w Wilnie i Medalem Dziesięciolecia, najwybitiniejszy współczesny etnograf Polski i Słowiańszczyzny, twórca kierunku ewolucyjno-krytycznego w etnografii, autor "Kultury Ludowej Słowian", "Atlasu Kultury Ludowej w Polsce" i wielu innych prac, współzałożyciel i redaktor "Ludu Słowiańskiego", Urod-z·ony w 'Warszawie 5 marca 1887 r. zmarł w Krakowie 29 marca 1959 r. f ,t " �R z o p R A w y PROF. DR RYSZARD GANSINIEC profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, b. profesor i organizator studium filologii klasycznej na Uniwersytecie Warszawskim, b. profesor Uniwersytetu w Poznaniu, b. profeSiOr Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, b. profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, członek Polskiego Towarzystwa Filologicznego, członek Polskiego Towarzystwa Archeologicznego, członek Towarzystwa· Naukowego we Lwowie członek Towarzystwa Naukowego we Wrocławiu, redaktor Wydawnictw Polskiego Towarzystwa Filologicznego "Eos", "Eos Supplementa" Kwartalnik Klasyczny, założyciel i redaktor "Filomaty" Przeglądu Humanistycznego, "Palestry" oraz wyd awn idw: Biblioteczka Filomaty, Hermaion, Teksty FHoma.ty, Zbiór pisarzy klasycznych, Scriptores Latini et Graeci, Przekłady pisarzy greckich i łacińskich, Parnasos, Zbiór pisarzy polsko-łacińskich. Urodzony w Si-emianowicach Śląskich 6 marca 1888 r. zmarł w Krakowie 8 marca 1958 r. JAN CZEKANOWSKI STRUKTURA ETNICZNA AFRYKI A NAWARSTWIENIA NA.JMŁODSZE Wytyczne i założenia. Podstawy nawiązań chronologicznych. Hipotetyczne warstwy archaiczne. ·Nawarstwienia późniejsze. Eksploatacja kolonialna i jej konsekwencje. WYTYCZNE I ZAŁOZENIA Zadania badań ludoznawczych w Afryce ześrodkowują się na wYJasmeniu stosunków zachodzących między wyróżnianymi grupami etnicznymi, zarówno obecnie, jak i w przeszłości. Podstawy ich wyróżni-enia nie staiIlowi pr,zy tym wyłąeZTlie język, l-ea wszelakiego rodzaju przejawy i konsekwencje ściślejszego współżycia grup ludzkich. Język, umożhwiający dokładne porozumiewanie się, jest niewątpliwie najłatwiej dającym się stwierdzić przejawem odr~b~ ności; jednakż,e w Afryce środkowej zawodzi on najzupełme.l tam, gdzie uprawiają-cym rolę Murzynom przeciwstawiają si(~ Pigmeje lUib olbrzymi pasterscy Bahima ,i Batutsi. Nie tyl~(J Pigmeje, żyjący z myślistwa i zbieractw.a, nie posiadalją własnych języków, lecz mówią wyłącznie narzeczami swoich murzyńskich sąsiadów, bądź teraźni-ejszych, bądź też dawniejszych. Również i pasterscy Bahima i Batutsi, tworzący bardzo ekskluzywną, arystokratyczną warstwę panującą, mówią wyłączniC' językami swoich rolniczych poddanych. W tego rodzaju prz~~ padkach podstawę wyróżnienia grup ludzkich muszą stanowIC szerzej ujęt-e kryteria kulturowe a zNłaszcza antropologiczne, gdyż pod tym względem mamy tu możność stwierdzenia najjaskrawszych kontrastów jaki-e w ogóle można obserwować nn obszarze całej ekumeny. Kryterium lingwistyczne zawodzi tu � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/924b64d2e59e87290d0364c78c376d00.pdf 2fd999f63413861fe4654481431f3f49 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:192 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1961 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:166 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1960 t.46 Description An account of the resource LUD 1960 t.46, s.2-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L u D ORGAN POLSKIEGO TO\VARZYS1'WA LUI)OZNA WCZEGO ORGAN F DE LA ~OCn;T(: POLO!\ A\SE IYI:~Tl-fNOLOGU: Z A t O Ż O N Y W ROK li 1895 OGÓLNEGO ZBIORU TOM XLVI ZA HaK 1960 - .. , ..... PL WROCł:,AW POLSKIE TOWARZYSTWO W R a C Ł A W LlDOZ?\AWCZ£ 1961 �KOMITET REDAKCYJNY K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA, J. GAJEK, A. KUTRZEBAPOJNAROWA, J. MATuSZEWSKI, M. ZNAMIEROWSKAPRUFFEROWA, R. REINfCSS T. SEWERYN, T. SZCZlJRKIEWICZ SPIS RZECZY L Rozprawy Teof il C h c d z i d l o. Karaga,si - Tefalary. Monografia etno- Str. 9 ~~~M S t e f a n I n g lot, Sląska literatura rolnicza i 'cz,2sopismaod XVIXVIII w. juko źródła do dzi-ejów wsi i rolnidwa . \1 i oC h a ł S t 2 S z k Ó w, S,p.rawy o "Z?lbranie sławy" w sądownictwie wiejskim Malo;J,obki XV-XVIII wieku . H a l i n a M y ( n i k ó w n a, Flisactwo nad górną Solą :vI a l' ia B y t n a l' - S u b o c z o w a, Układ prz,estrzenny ruchów -ludnościowych wpcw~fcie or,:Jolskim . R o l e s l a w G a l' y g a, Zasady klasyfikacji narzędzi uprawy ziemi. Zagadnienia systematyki elementów kultury materialnej l' a d e u s z D z i e koń s k i, Formy i technika wykonania męskich lu.dowy.ch nakryćgbO'\vy . REDAKTOR JĆ)ZEf GA]EK II. S op r a w o SOWIETSKAJA (Anastazja ETNOGRAFIJA 7.:,oj an;j a A. N. ZSSR, Moskwa 172 [96 259 19'56, z. 1-3 Kojdeckc:) Wróbleu:ski) 155 165 rece'nzje 315 Husskij folklcr. Materialy i issljedowanija (t. III, izdstielstwo AN ZSSH. M-l, 1958, str. <H6) (Kazimierz Strzala) . I. P. P o t a p o w, Narody juźnroj Sybirt, NowC'sybiifsk 1953 ss. 190, 16.0. (Tadeusz 135 354 358 . r P. R a b o s z n o w a, Russkcje Narodnoje Krużewo "Chudożcstwiennyje Promysly HSF8R". Moskwa 19.5'0,str. 45 - te.bl. barw. 6, il. 71 (Oiga Mulkiewicz) .J o s e f ]\If a c li l' e k. Valasi na Tesinsku epo 30 lete valce (v 2 .polovi-ne l'1-stoleti) SlezsJ{y Sb(lrnik 52, 1954, 1-2 s. :K-102. (ALeksander .)o s e f I? o L S K I E T O W A R Z Y S T waL u Da Z N A W CZ E Redakcja, Wrocław. Nankcra 4 W R a C L A W 1961 Nakład 1820 egz. Obj. arkuszy wyd. 49.50. arkuszy druk. 44 + 2 wkl. Oddano do składania 1. VIlI. 1960. Podpisano do druku 24. III. 1961. Druk ukończono w marcu 19fil. Papier ilustr, kI. III. 80 g, 61 x 86. Zam. 513/9. E - 3. Cena zł 88,DRUKARNIA UNIWERSYTETU 1M· A. MICKIEWICZA - POZNAŃ'. FREDRY 10 '\ Nyrck) K . 361 363 u d l a c e k, Prispevo·k k stu.diu wzniku staro·s10vanskeho Siove.nsky Narodo,pis, rocnik V. 19'57 orneho pol'nohospodarstva cislo 1, str. 3-44 z Hi ryc. (Jerzy Wic1ou:icjski) . :\ n t o n i n Va c l a w i k, G€nese· obratnich piachet, koutnice a uvodnice. Prispevky k lidovym obradum roclinnym. lidovemLl umen;. a kroji. Nadbitka z pracy: "F'ra:Jku Wollmanovi ksedmdc,atir.am" Brno 1958 str. 482-529. (Adam Glapa) . Cianci i grada za kultLlrn~l istoriju is:ocne Bosne, t. l, T'Jzla 1957, ss. 256 (Zb'.gniou: Jasiowie'!) . 368 :>75 376 �7 6 ANTHROPOS (Fr('iourg-Pcsieux) tom .~2 z. l-o, 1~;j7 (TndeiLSz W:,"ri- AN'THROPOS t. 3.3, 1958, zesz. 1-2, 3-4. 5-G. Fr: ..burg Szwajcaria L'ETHNOGRAPHIE, t. 50, 1955 (Paris 1956) . L'ETHNOGRAPHIE, t. 51, 1956 (Tcdeusz Wróbleu;::ki) . p a u l S c h e u e l' m e i er, Bauernwerk in Italie:1 df~r ita!ienischel~ und riHorcmanischen Schweiz, Cz. L Zurich 19·n (Z. S.) . Wal t e l' E s c h er, Dorfgemeinschaft und Silvestersingen in St. Antonien. Ein Beitrag zurn Problem Gemeinscr.aft und Brauch. Schriften der :':'ch\veizeri~che·n G£se,llscha.ft fur V{),lksk~tr1ck, Band 31. BL<chdruckerei G. Krebs VerlagsbuC'hhandlung A. G, Basel 191.7 (Maria Fryczou;a) . ,,1000 Ostereli,~;:, und Ostergebackeaus ganz Eumpa" (Sonderheit d,,>.!" Zeitschrift "Der He,chwacht.Er'· Marz 1957, Verlug Paul Haupt. Bern) (M. Frzeidziecka) USTERREICHISCHER VOLK2KUNDEATLAS, Li:1z/DonRu 1959, red. E. Burg3,taller i A. Helbok. ),1; m "'P, wykaz ,pU11t~tów '. l;:ome.ntarz..e I (Kl'zysztof Kwa.śniewski) (Krzysztof ci E dictionary "Laos". t. "CURRENT T h e o d or'2 Aleutian Arts and \ 403 408 ..109 .• 24 1957, ';3.• . . ' zbiory etnograficzne w MU:Sf~ede l'Hemmc '\ 449 451 451 45 .• 457 460 w Par~'żu (Wanela 463 IV. Kro -!31 HO u zea .Tosto1Va) n n a K o wal s k a - L c w i c k a, Z2intE:reso\var~ia ;;merykanistyczne w Polsce po II wojnie światcwej . .\ z t. E' k - A 11o 11i rn. Zdob~'Cie :\Teksyku, Tłumacz.enie i opraC'owa~i'~ )A . Polskie +28 437 .•50 . IILM ~, 4"- i x o n. Ake Hultkn'.:1tz. i Laurits Bodker: International ci regiC)nal etirc:pe8:1 anthrc<pology and folklore. Gdb, III. 195.5 Ko:.:enhaga (T, W,) ANTHROPOLOGY". z, l (Andrzej Waligórski) P. B a n k. Botanical and dhncbctanical Studie3 in the 131<1<lds.P2per5 cf the Michigan Academy of :':cier-ce. Letters. vol. XXXVIII. 19:53, s. 415-431 (Tadeusz Wró. Glapa) SI r. l' och sccial kuls. 62. map 24. rys. 44 433 i) (Adam e n a T u r n a u, Wytwórczość tekstylno-odzieżowa w manufakturach warsz.awski'ch w XVIII \X,;,iekuPrzegląd Historycz.ny, t. XLVIII zesz. 4 str. 727-750 (Adam Clapa) .J ó z e f Li g ę z a, Zarys kultury ludowej rejonu bytomskiego, "Dz.ie· więć wieków Bytomia - szkice z dzi~jów miasta i Ziemi Bytom, s·kiej", praca zbiorowa ;pod reda.kcją Franci.szka Ryszki. Stalinogród 1956 r. s. 313-339 (M. Meysner-Rostuorouska) . STUDIA I MATERIAŁY DO HISTORII KULTURY WSI POLSKIEJ w XIX i XX w. Zajęcia pozarolnicze. Współdziałanie gospodarcze. Biblio-teka Etnografii Polski~j, onr 1, Wrocław 1958. PRACE I MATERIAŁY ETNOGRAFICZNE, tom XJII. Pol. Tew. Ludozn., Wro· cław 19~9; LODZKIE STUDIA ETNOGRAFICZNE, t. I, Pol. Tow. Ludozn. Oddział w Łodz.i, łJódź 1959 (Zofia Staszczak) . S e w e l' y n C o s z c z y ń s k i, Dziennik podróży do Tatrów. Opr. Stanisław Sierotwiński. Biblioteka Narodowa, S. I, nr 170. Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1958 (Aleksander Zyga) p o l e m i k a (Krystyna Czerniewska) . .\ 13 . bleusk 191 I L Materiel] KH:aśniewski) T 397 -i-2!J ATLAS OVER SVENSK FOLKKULTUR tur. Red. Sigurd Erixon. Uc1devalla f: u r 388 414 Kwaśr.i.eu;ski) BAFSSLER-AHCHIV. BEJTRAGE ZUR V()LKERKUNDE. Neue Folge, terny T. IIr·-V. 18:-;2, 1P5~-1957. Berlin D, Reim"l' VeTlag (Tadeusz Wl'óbleu;skij W (. l f L i.ick; n g, Trach t:,:nleben in Deutsehla,nd. I Schaum'ou!rgLippe. EinfUhrung von Martha Bri::gemeier. In~titut f Lir Deutsche Volkskunde aill der Deutschen Akademb der Wissenschaften 2,11 I3€din. Akacemie- Verlag: - BerHn 1958. Str, 99. w tym tekstu ?ol. reszta ilustra'cje. (AdC!111 Gl,a .ra) ATLAS DER DEUTSCHEN VOLK~KUNDE. Neue FoIge. Red. Mathias Zender. IvIarburg 1958. 12 map, 1959 - te,kst s. 232 (Kr;;?J.~ztof S i Tadeu,za :vIi!cwskiegc. Biblioteka Narodowa, Seria II Nr 110, Zakład Narodow~' Ossolińskich, Wrocław-Kraków 1959, s. XCIX + 160, 2 mapy, 6 ilustr. (R. H. Nocoń.) . .r ci n C z e k a ,1a 'IN s k i, W gląb lasów Aruwimi. Dz.iennik wypra".;\· do Afryki. PRACE ETNOLOGICZNE, t. VI, Pol. To'"" Lud., Wroclaw 1958, s. 401 (Jerzy Grocholski) :'II i e c z y s ł a ',V Le p e c k i, Od Amazonki do Ziemi Ognistej. Warsz.awa 195il, s. 400 (Janusz Bohdanowicz) A d a rn N a h l i k, Tkaniny z XIII-XlV-wiecznego cmentarzyska w miejscowości .Równina Dolna, pcw. Kętrz.yn Ro-cznik Olsztyński" t. I, Olsztyn 1958. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 171- SU' 378 blqwskl) n ik a Wspomnienie a Profesorze Leonie Halbanie (Helena Ja1'oclzka) . Dr J a n i n a T u wan ó w n a (Tadeusz Dzi2koński) K r z y s z t o f K w a ś n i e w s ki, Etnografi8 w Polsce - Placówki i pracownicy Sprawozdanie z prac Zakładu Etnografii 1. H. K,!VI.·· P, A, N. we Wrocławiu za 1960 r. (J. G.) . B r () n i "ł a w a K o P c z y ń ska - Ja\\' (\ r s k a, Badania nad pasterstwem \',' Rumunii . 471 -ł76 H8 ..98 508 �8 •Stl' Z koresipondencji Sprawozdanie z działalności 515 Oddziału BiałostockiEgo PTL p H A w y 520 Sprawozdanie z działalności Oddziału Gdańskiego PTL (Lorzq;ll 52l Malicki) Sprawozdanie z działalności Oddziału Kielecki'E'go PTL (Aleksandra 523 Dobrowolska) SJprawozdanie Nizińska, z działalności lHałgor:.ata OddZJiału Krakowskiego PTL (Iren" Matuskówna) Sprawozdanie Sprawozdcvnie z działalności Oddziału Ślą~kie,go PTL (Maria Żywirska) z XXXIV Walnego Zgromadzenia PTL w Olsztynie (Anna Łyszcz i Józef Lech) Sprawozdanie z całokształtu prac PTL w 1959 r. (O. G,) Sprawozdanie roczne z pracy w BIbliotece P T. L. za 1959 r. (AnEo 525 526 528 535 TEOFIL CHODZIDLO KARAGASI - TOFAŁARY Wstęp. 1. Zródła etnograficzne o Karagasach. II. Kraj i ludność. Administracja. III. Kultura materialna. Gospodarcze podstawy bytu Karagasów. IV. Kultura spalec2.lla Karagasów. l\lalżeństwo, rodzina, ród i szczep, plemię. V. Kultura duchowa. ReUgia i etyka. VI. Wiedza. VII. Analiza kulturowo-historyczna. 537 Wir]:Szowa) Sprawozdanie (Irena z o (Zygmun: Ciesielski) Łyszcz- R z działa'lności Komitetu Kclbergowskiego za rok UJ.~~l 538 Chruiicie/owa) V. B i b l i o g r a f i a Bibliografia et:1ograd'ii po.lskiej za mk 19,,)6-1958. slaw Gawin Indeks XLVI t. Ludu wyk. O. G. Streszczenia w jęz. ang. i ros. wyk. Spis rycin Spis treści w jęz. ang. i ros. E. Jeleniewski Opracował B o l e· 541 636 668 69;; 697 W s tęp P.olska literatura etnDgraficzna nie posi'ada żadnej monografii a nawet obszerniejszego artykułu na temat Karagasów. Ni'e lepiej p:rzedsitawia się ~Iprawa w li,t€lratrurze zagrarnicznej, gdzlie 'poza dwoma krótkimi ,artykułami i kilkoma krótkimi nDtatkami, 1'ozprDszonymi pD różnych czasopismach i dzi·ełach podróżników, prawie nic nie pisano o Karaga$lach. Najwięcej, ho ponad 900/n literatury D Ka.ragasach z,ostał<>opracowanej w języku rosyjskim. Lecz i ta literatura, w p0l'6wnaniu do literatury traktującej D in.. nych szczepach jest stos'llnkDwo mala (T o() kar i e w S. A., Etno· graf w narodów ZSRR. MOE.kwa 1958, str. 430). To słabe zaint·2· resJOwan'ie się Karag:asami pochodzi <prawdopodohnie stąd, że s'zczep ten był mały i kc'Czował w trudno dOlStę'pnej tajdze gór Sajańskich. Mimo znikomej liczby. bo na początku naszego stulecia liczył zaledwie 'około 40005Ób, szczep ten jest jednak bar', dzo ciekawy jako .~:ltO'sunkowD d'olxze zbadany przykład, ilustrujący przeobrażenia i rozwój jego pierwotnej kultury zbieracz.omyśliwskiej pcprzez wyższe my~;]istvvo i hodowlę renów aż do całkowitej utraty świadomc,ści odrębnośd etnicz.nej. Rewolucja Październikowa głęboko zmieniła warunki bytu tego nielicznego szczepu. W 1930 r. został zorganizowany "Tofałarskii nacjDnalnyj rejDn" z administracyjno-kulturalnym ośrodkiem w Ałygdżerze. który \VSzedl w skład Niżnieudinskiego rejonu � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/4c416cdfb7647369b6cd3abcc8713ee8.pdf 8b308a8419aec873844f05eda07a23be Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:206 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1962 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:179 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1961 t.47 Description An account of the resource LUD 1961 t.47s.2-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text WYDAWNICTWA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO LUD Tom Tom Tom Tom Tom Tom Tom Tom Tom XXXIX za lata 1948-1951 pod red. J. Gajka I T. Seweryna XL - Indeks 39 tomów, pod red. J. Gajka • XLI za rok 1954 XLII - za rok 1955 (ku czci Oskara Kolberga) XLIII za rok 1956 • Suplement: H. Blttner-Szewczykowa - Materiały do bibllografll etnograflI polskiej XLIV za rok 1957 • Suplement: J. Gajek, Kwestionariusz do badań nad budownictwem wiejskim XLV - za rok 1958/59 XLVI za rok 1960 XLVII za rok 1961 PRACE I MATERIAŁY 87.87.140.130.75.55.85.-10.86.86.85.- \ .~ \ i 120.25.45.- 68.16.78.20.72.46.32.- ETNOLOGICZNE Tom II Witold Klinger, Wschodnio-europejskie rusałki i pokrewne postaci demonologii ludowej, a tradycja grecko-rzymska, Lublin-Kraków 1950 Tom III Marian Plezia, Creckie i łacl:'1skle źródła do najstarszych dziejów Slowllln cz. I (do VIII wieku), Poznań-Kraków 1952 . Tom IV Edward Karwat - Katalog magli Rudolfa (wyczerpany) . Tom V R. H. Nocoń - Dzieje, kultura l upadek Inków (wyczerpany) Tom VI J. Czekanowski, W głąb lasów Aruwlml . Tom VII Ch. Vakarelski, Etnografia Bułgarii (W druku) . \ Il II 17.- 4.50 37.14.45.45.- LUD TOM XLVlL ETNOGRAFICZNE Tom VIII/IX Prace zbiorowe, pod red. J. Gajka i K. Zawistowlcz-Adamskiej, f,6di., Lublin 1950/51 • Tom X cz. I pod red. K. Moszyńsklego, Kraków 1955 . cz. II pod red. K. Dobrowolskiego, Kraków, 1957 Tom XI Marian Szulc, Fotografia na usługach etnogr. (wyczerpany) Tom XII Antonina Wozaczyńska, Struktura pieśni kurpiowskich, pod red. J. Gajka i T. Strumilly, Wrocław 1956 • Tom XIII Prace zbiorowe. Tom łódzki pod red. K. Zawistowicz-Adamsklej, Wrocław 1959 • Tom XIV Prace zbiorowe. Sląsk Cieszyński, pod red. M. Suboczowej, Katowice-Cieszyn 1959 • Tom XV st. Wallis I J. Ondrusz, Przysłowia śląskie pod red. St. Bąka I M. Suboczowej, Wrocław 1961, 2 vol. . Tom XVI Prace zbiorowe. Tom szczeciński pod red. J. Gajka i Z. Jankowskiego, Szczecin 1959 • Tom XVII W. Łęga, Ziemia Chełmińska pod red. J. Gajka i M. Znamlerowsklej-PrUfferowej, Wrocław 1961 • Tom XVIII Prace zbiorowe. Tom lubelski pod red. O. Gajkowej . Tom XVIII, część II - Anna Czekanowska: "Pieśni Biłgorajskle" PRACE cena zł :1 �Rektorowi, Profesorowi doktorowi JANOWI Seniorowi, Polskiego CZEKANOWSKJEMU Prezesowi i Człon/wwi hOl1ororoemu Towarzystwa Ludoznawczego Szermierzowi w walce o realizacj(j "Pol sl<iego At! asu Etnor; raficznego" w 80-tą rocznic(j Redakcja poświ(jca urodzin XL Vll tom LUDU �u L D ORGAN PC)LSKIEC;O 'row ARZYSTW A LU DOZNA WCZEGO OHGA:\I'~ DE LA SOClł~T(~ POLONAISE ZAt O oG 6L~ 2: O E GO l'\ Y W ROK Z B lOR ZA ROK POLSKIE '. L D'ETHJ\OLOGIE U 1895 T O M XLVII 1961 TOWARZYSTWO W R O C L A W LtDOZi'lAWCZE 1962 �KOMITET REDAKCYJNY K. ZA WISTOWICZ-ADAMSKA, W. ANTONIEWICZ, CZEKANOWSKI, J. GAJEK, A. L. GODLEWSKI. M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA, R. REINFUSS. J. SPIS RZECZY I. Rozprawy. str . n K u b a r y. Przyczynek do znajomości wysp Anachorites. R Ysz a r d C a n s i n i e c, Postrzyżyny w kulturze śródziemnofl1or~kipj J CI n C z c k a n o w s k i, Podhale \v świetle antropologii . ..Ló z e f G CI j e k. Studia nad etnograficzną regionalizacją Polski Kry s t y n a H o f m a n - L i a n d z i s, Niektóre tradycyjne uprawy na wsi polskiej w XIX i XX wieku . .J e r z y G r o c h o l s k i, Formy przesuszania zżętych zbóż w polskich gospodarstwach chłopskich w XIX/XX w. . J CI n u s z B o h d a n o w i c z, Spichrze na tle innych pomieszczeń do przechowywania ziarna w gospodarstwach chłopskich w Polsce na przełomie XIX-XX w. . . T o m a s z S kar ż y ń s k i. Stodoły w polskim budownictwie ludowym XIX i XX w. . K a z i m i e r z P u d ł o, Tradycje używania bydła rogatego do prac pociągowych w gospodarstwach chłopskich w Polsce z końcem XIX w. i w II poło XX W. . K r z y s z t of K wa Ś n i e w s k i,~.Lę.m.e.n~~~_~ski~_ z~iŁ zane z hodowlą w Polsce w końcu XIX i XX W. . . . . .J REDAKTOR JÓZEF GAjEK CI 7 49 149 165 210 231 283 383 415 439 S P r a w o z d a n i a i r e c e n zje. SOWIETSKAJA (Anastazja POLSKIE 'l'O\LĄ.RZYSTWO RF,DAK('JA. LUDOZ:\'AWCZE wnO(,T,AW, - WROCL.-\.\V 1962 NANKERA 4 Nakład 1800.L30 egz. Alek.wyd. 19,75, druk. 44,25. Papier ilustr. V kl.. 90 g, 70xl00 Oddano do siadania w sierpniu 1961 r. Druk ukończono w lipcu 1962 r. Cena zł 85.Nr zam. 177161 D·9 WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA, ~WIERCZEWSKIEGO 19 ETNOGRAFIJA Kojdecka) . A. N. ZSSR, Moskwa . 1959, 1960, . . . . Kratkij oczerk drewniej istorii Chakasow Chagkiz-Abakan, 1951. (Tadeusz Wróblewski.) . D u s a n D r l j a c a, Zarys stanu badań etnologicznych w Jugosławii V i l k o N o w ak, Slovenska ljudska kultura. Lubljana 1960. (D. S. W. 4159 K i s j e l e w, Drljaća i T. Skarżyński) . . . . . . 560 B o z i woj :'.1 e D r o b n jak o v i Ć, Etnologija naroda Jugoslavije. Belgrad. 1960. (D. Drljaca, T. Skarżyński) . a r i a n G o t k i e w i c z, Obrzędy i wierzenia ludu rumuńskiego w palud. Bukowinie 540 544 562 565 �. (} str. L'ETHNOGRAPHIE, t. 52 Paris 1958 (F. Wróblewski) . G. B r a s s e u r, G. S a von n e t, Carte Ethno-demografiquc. Dakar 1960. (K. Kwaśniewski) . D i o g o G o m e s, De la premiere decouverte de la Guinee. Bissau 1959. (K. Wolski) . KULTURA LUDOWA WIELKOPOLSKI. Poznań 1960. (l. Turnau) . Wal e r i a n S o b i s i a k, Rozwój latyfundium biskupstwa poznańskiego od XVI-XVIII w. Poznań 1960. (K. Wolski) . '. TAŃCE I ZABAWY WIELKOPOLSKIE. Biblioteka Popularna PTL. t. 3, opracował A. Glapa i A. Kowalski (Jan Tacina) . Towarzystwo Naukowe Płockie 1820-1820, 1907-1957. Szkice i Materiały. Płock 1957. (K. Pudlo) III. Kro (Z. Jankowski) 579 580 A w y (na Oceanie Wielkim) 594 Wyspy Anachorites (Les Anachoretes) odkryte przez Bougainvillea w 1'. 1768, leżą na 0°54' szer. płd. i 145°30' dłg. wschod., i stanowią wraz z sąsiednimi: Hermit (Los Ermitanos, Agomes), Los Monjes, wyspą Commerson, La Boudeuse, Echiquier (Ninigo), Durour, Matty i jedną w r. 1859 na l° szer. płd. i 141° dIg. wschod. odkrytą wysepką, część archipelagu nowobrytańskiego najpółnocniejszą i najdalej do Mikronezji wysuniętą. Znajomość nasza dotychczasowa wysp mających stanowić przedmiot zarysu niniejszego, jest dotąd bardzo ograniczona. W dziele antropologicznym Wa i t z a 1, będącym zestawieniem wszystkich dotąd znanych badań i opisów, ledwie że spotyka się wzmiankę o tych wyspach. M e i n i c k e 2 w swej monografii geograficznej zadowalnia się również, tylko zaliczeniem ich do archipelagu Nowej Brytanii. M i k I u c h o - M a c ł a y daje bardzo interesujące szczegóły antropologiczne o krajowcach wysp sąsiednich Taui, Agomes i Ninigo, które jednak nie dotykają wysp Anachorites. Jedyną wiadomość natury etnograficznej znajdujemy w notatkach S t r a u c h a 4, który zastępował interesa etnografii podczas podróży niemieckiego okrętu wojennego "Gazella". Lecz uwagi jego nie tylko że nie powiększają o wiele naszej wiedzy o tych wyspach, gdyż "Gazella" zatrzymała się 596 603 605 6011 Sprawozdanie 626 635 Róż n e. Streszczenie w jęz. ang. i ros. (E. Jeleniewski) Indeks XLVII t. Ludu, O. G. Spis rycin i map . Spis treści w jęz. ang. i ros. R PRZYCZYNEK DO ZNAJOMOSCI WYSP ANACHORITES 586 615 . p 584 n i k a. z XXXVI Walnego Zgromadzenia PTL w Białymstoku. (T. Delimat i M. Suboczowa) . Sprawozdanie z całokształtu prac PTL za 1961 r. O. G. z .JAN KUBARY* Narodowym Wspomnienie o etnografie pomorskim ks. dr W ł a d y s ł a w i e Ł ęd z e. (L. Malicki) . Dr J a n i n aKr a j e w ska. (J. Rosen-Przeworska) Sprawozdanie z XXXV Walnego Zgromadzenia PTL w Szczecinie. o 578 M u z e a. Wielkopolska Sztuka Ludowa. Wystawa w Muzeum w Poznaniu. Czerwiec-lipiec 1961. (A. Glapa) Muzeum w Lahore (Pakistan). (K. Wolski) . IV. R 571 643 685 699 705 • Jan Stanisław K u b a r y, 1846-1896; badacz Mikronezji. W 1874 osiadł w Ponape (Karoliny); Obrządki pogrzebowe Pelauczyków, Die sozialen Einrichtungen d. Pelauer. (1885). Ethnographische Beitrdge zur Kenntnis des Karolinen Archipels (1889-95). b � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ee395c9fcdcea78a29fb987b9cbfdd72.pdf 2ce527828975d8726af2ac0a160e531d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:222 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1963 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:194 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1962 t.48 Description An account of the resource LUD 1962 t.48, s.5-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCIETE ZAŁOŻONY OGÓLNEGO POLONAISE D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895 ZB IORU TOM ZA ROK 1962 XLVIIl WYDANE Z ZASIŁKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK PL WROCIJAW POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C Ł AW LUDOZNAWCZE 1963 �L- ';'>J WYDA WNICTWA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO LUD Tom Tom Tom Tom Tom XXXIX za lata 1948-1951 pod red. J. Gajka i T. Seweryna XL Indeks 39 tomów, pod red. J. Gajka . XLI za rok 1954 XLII za rok 1955 (ku czci Oskara Kolberga) XLIII za rok 1956 Suplement: H. Bittner-Szewczykowa - Materiały do bibliografii etnografii polskiej Tom XLIV za rok 1957 . Suplement: J. Gajek, Kwestionariusz do badań nad budownictwem wiejskim Tom XLV - za rok 1958/59 Tom XLVI za rok 1960 Tom XLVII za rok 1961 PRACE 87.87.140.130.75.55.85.10.88.8B.85.- TT I MA TERIAŁ Y ETNOGRAFICZNE Tom VIII/IX Prace zbiorowe, pod red. J. Gajka I K. Zawistowicz-Adamskiej, Łódź, Lublin 1950.'51 (wyczerpany) . Tom X cz. I pod red. K. Moszyńsklego, Kraków 1955 . cz. II pod red. K. Dobrowolsk'ego, Kraków 1957 • Tom XI Marian Szulc, Fotografia na usługach etno gr. (wyczerpany) Tom XII Antonina Wozaczyńska, Strulttura pieśni kurpiowskich, pod red. J. Gajka i T. Strumilly, Wrocław 1956 (wyczerpany) . Tom XIII Prace zbiorowe. Tom łódzki pod red. K. Zawistowicz-Adamskiej, Wrocław 1959 Tom XIV prace zbiorowe. Sląsk Cieszyński, pod red. M. Suboczowej, Katowice-Cieszyn 1959 (wyczerpany) Tom XV St. Wallis i J. Ondrusz, przysłowia śląskie pod red. SI. Bąka i M. Suboczowej, Wrocław 1961, 2 vol. . Tom XVI Prace zbiorowe. Tem szczeciński pod red. J. Gajka i Z. Jankowskiego. Szczecin 1959 (wyczerpany) Tom XVII W. Łęga, Ziemia Chełmiilska pod red. J. Gajka i M. Znamierowskiej-PrUfferowej, Wrocław 1961 Tom XVIII Prace zbiorowe. Tom lubelski pod red. O. Gajkowej Tom XVIII, część II - Anna Czekanowska: "Pieśni Biłgorajskie" Tom XIX - Praoe zbiorowe Olsztyńskie 'I'om XXII - Konferencja Pomorzoznawcza w Szczecinie PRACE •._..:..~ ,_ •.~. 120.25.-45.- 4. Uprawa wg K. 17.-· 68.- Strona 224, legenda XLVII 20.-72.46.32.45.15.- .' LUDU. do mapy 7. Winno i tradycje uprawy Kwaśniewskiego ln\l 4. 394, lege~da 2. chałup wąskofrontowych, 3. pomieszczeń gospodarskich pod jednym dachem z domem mieszkalnym z biegnącym przeważnie przez środek wzdłuż osi dłuższej przejSClem (korytarzem). Wg. K. Kwaśniewskiego. 78.- 37.14.45.-45.- do tomu Strona 16.- 4.50 Errata Jest: ETNOLOGICZNE Tom II Witold Klinger, Wschodnio-europejskie rusałki i pokrewne postaci demonologii ludowej, a tradycja grecko-rzymska, Lublin-Kraków 1950 . Tom III Marian Plezia, Greckie i łacińskie źródła do najstarszych dziejów Słowian cz. I (do VIII wieku), Poznań-Kraków 1952 . Tom IV Edward Karwot - Katalog magii Rudolfa (wyczerpany) . Tem V R. H. Nocoń - Dzieje, kultura i upadek Inków (wyczerpany) Tem VI J. Czekanowski, W głąb lasów Aruwimi '1'om VII Ch. Vakarelski, Etnografia Bułgarii (w druku) . •••••• ł•1i:st ••• •••• ,liMi"'~ •••"'•••• •··••• · ••• _..-_-....:.- cena zł być: Uprawa i tradycje uprawy wg K. Kwaśniewskiego. do mapy bru 4. 2. pomieszczeń gospodarskich pod jednym dachem z domem mieszkalnym, z przejściem (korytarzem) biegnącym przeważnie przez środek, wzdłuż osi dłuższej domu. Wg K. Kwaśniewskiego. 3. chałup wąsko·· frontowych. Wg K. Kwaśniewskiego. �V KONGRESOWI SLAWISTYCZNEMU w Sofii poświęca XLVIII REDAKCJA POLSKIEGO tom LUDU I ZARZĄD TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO �u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCIETE ZAŁOŻONY POLONAISE W ROKU D'ETHNOLOGIE 1895 O G Ó L N E G O Z B lOR U T O M XLVIII ZA ROK 1962 WYDANE POLSKIEJ Z ZASIŁKU AKADEMII NAUK PL WROCJ:,AW POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C Ł A W • I LUDOZNAWCZE 1963 �KOMITET REDAKCYJNY SPIS RZECZY K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA w. ANTONlEWrCZ, J. CZEKANOWSKI, J. GAJEK, A. L. GODLEWSKI, M. ZNAY1IEROWSKA-PRUFFEROWA 1. Rozprawy J oach im M a i - , REDAKTOR J Ó Z E E-'I"G ",A J E K ,.'<, , :':(-'t! .i...~;t,\ .l-·"j..rw .11 /I' , . .: 013 Yom tJbergang zur imperialistischen -pomorskie. . A g n i e s z k a D o b r o w o l s k a - Z badań nad kulturą materialną Pomorza Zachodniego. 'W a l t r a u d Woe 11 e r - Sozialer Protest in den Volksmarchens Mecklenburgs und Pommerns Jar o m i r J e c h _ Wpływy inter-etniczne na prozę ludową na Ziemiach Odzyskanych R Y s z a r d Kuk i er - Pochodzenie etniczne i specyfika etnograficzna ludności powiatu Miastko w latach 1945-1960 II. P o s z u k i wan Obwolutę Z. J ózef Gaj ek - wykonał Klimczyk III. Dzwonniczka 1961, _ TOWARZYSTWO REDAKCJA, _._--- LUDOZNAWCZE WROCŁAW, NANKERA WROCŁAW 4 1963 .•.. Naklad 1800 egz. Obj. ark. wyd. 48,25. Ark. druk. 43,25+2 wkl. Papier ilu,tr. IlJ kl. 100 g 70 X lCO. Oddano do' skladania w styczniu 1963 r. podpi.aoo do druku w sierpniu 1963 r. Druk ukończono we wrześniu 1963 r. Cena zł 85.- Nr zam. 1011163 S-7 (Anastazja 9 19 257 277 299 321 367 337 39!J ia do odganiania 445 burz gradowych SP r aw ozd a n ia i r ecen zj e J ó z e f G a j e k - podsumowanie tez Międzynarodowej cji Pomorzowawczej . SOWIETSKAJA ETNOGRAFIJ A A. N. ZSRR, ZO 1, 2 POLSKJE Polen-Po- Htik Preussen-Deutschlands im "Pomorze". B a r b a r a S z y d ł o w s k a - C e g lowa - Materialna kultura luf) o dowa Drzewian połabskich w świetle poszukiwań słownikowych. K a z i m i e r z P o l a ń s k i - Stan badań nad językiem połabskim. R e n a t e W i n t e r _ Slawische Entlehnungen im niederdeutschen Wortschatz des ehemaligen Hinterpommerno J i f i D a m b o r s k Y - Niektóre wspólne cechy językowe hanacko- Kojdecka) Konferen451 3, Moskwa . 474-4c82 485-496 Mo482 SOWIETSKAJA ETNOGRAFIJA A. N. ZSRR, z. 2, s. 24-39, skwa 1961, (Józef Gajek) RUSSKIJ FOLKLOR, Materiały i issledowanija, t. V, IzdaUelstwo Akademii Nauk SSSR. 1960. (A. Zyga) . W. M. S i d i e l n i k o w, POETIKA RUSSKOJ NARODNOJ LIRIK1. posobije dla wuzow. Uczpiedgiz, Moskwa 1959. (A. Zyga) . 496 502 �8 M. ·M. S a kij e w, TIURSKAJA I ARABSKAJA LIEKSYKA W KABARDINO-CZERKIESKOM JAZYKlE. (Z. Ciesielski) . Vera Vall i n h e i m o, DAS SPINNEN IN FINNLAND UNTER BESONDERER BERUCKSICHTIGUNG SCHWEDISCHER TRADITION, Helsinki 1959. (Halina Bittner-Szewczykowa) . Reinhard P e e s c h, DIE FISCHERKOMMtl'NEN AUF RUGEN UND HIDDENSEE, Akademie Verlag, Berlin 1961. (Jadwiga Kucharska) R 503 Adam C h ę t n i k, STROJ KURPIOWSKI PUSZCZY ZIELONEJ, Atlas Polskich Strojów Ludowych, cz. IV ,z. 7, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1961. (Kazimierz Pietkiewicz). Józef G a je k - VI Kongres Międzynarodowej Unii Nauk Antropologicznych i Etnologicznych w Paryżu . Uchwały powzięte przez Stałą Radę i przedstawione Kongresowi. (K. W.) . Statut Międzynarodowego Kongresu Nauk Antropologicznych i Etnologicznych. (A. L. G.) . Włodzimierz A n t o n i e w i c z - Zjazd Stałej Rady Międzynarodowej Unii Nauk Antropologicznych i Etnologicznych w Pradze w dniach 2-3-11 sierpnia 1962 r. . IV. Kro JOACHDf (E. Jeleniewski) R A w y r: nirersiWt (jreijstl:ald VO.M UBERGAXG ZUR 1J.łIPERIALISTISCHEN POLENPOLITII( PREeS8EN-DEUTSCHLANDS IJ[ "PO~7J!IORZE". 523 529 542 545 548 56:l 571 578 531 581 590 599 623 632 633 Różne Streszczenie w językach angielskim i rosyjskim. Indeks XLVIII t. Ludu. (O. G.) Spis tablic, map i rycin . Spis treści w językach angielskim i rosyjskim p ::'IIA I Ernst-Jloritz-Anult. nik a Profesor dr Eugeniusz Frankowski. (Tadeusz Dziekoński) Profesor dr Witold Klinger. (Tadeusz Wróblewski) Janusz Świeży. (Henryk Zwolakiewicz) . Jan Edward Zaremba. (Waldemar Babinicz) . Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji PomorzoznawczeJ, PTL w Szczecinie, 3-6. IV. 1960 r. (Olga Gajkowa) . Sprawozdanie z XXXVII Walnego Zgromadzenia PTL w Łańcucie w dniach 28-29 września 1962 r. (piotr Kaleciak) . Sprawozdania z działalności Oddziałów PTL . Łańcuckie w książce, prasie i akwarelii. (Eugenia Czado) Etnograficzna sesja naukowa w Poznaniu. (L. M. Szwengrub) Przedruk z Katalogu rozpraw doktorskich i habilitacyjnych Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego. 1959-1962 z 506 513 . o 639 662 685 687 ~ Die Geschichte del' deutsch-polnischen Beziehungen gegen Ende des 19. Jh. hat von bii.rgerlicher Seite in del' jungsten Zeit eine sehr bezeichnende DarsteUung erfah.ren: In del' vom Gbttingel' Arbeitskreis herausgegebenen Schrift "Deutschlands Ostproblem - Eine Untersnchung del' Beziehungen des deutschen Volkes zu seinen ostlichen ~achbarn" heii3t es: "Es gab in Preui3en niemaIs diskriminierende Mai3nahmen gegen die Polen auf wirtschaftlichem odeI' rechtlichem Gebiete ... es herrschte Meinungsfreiheit" und "zunehmender vVohlstand". Die "Assimilierung" der polnischen 13evblkerung ist nach Auffassung der IIerausgeber fbrmlich von selbst VOl' sich gegangen und saUte lediglich "durch bestimmte Verwaltungsakte beschleunigt werden"l. H. Rothfels legte aufs neue die Ansicht dar, Bismarck sei kein Feind des polnischen Volkes gewesen, sondern habe nur die Interessen des deutschen Volkes gegenuber den Polen verteidigt und keine "Drang -nach - Osten" - Politik betl'ieben 2. In derselben Front steht del' amerikanische Historiker H. C. Meyer, der auf dem X. Internationalen Historikerkongrei3 den deutschen "Dmng nach Osten" mI' die Zeit von 1860 bis 1914 faktisch abstritt und fill' die Jahre bis 1890 nul' einen "bedrohlichen Aspekt" der Staatsmison Bismarcks gelten liei33• Diese drei Beispiele sind typisch; sie zeugen davon, dai3 maBgebliche btirgerliche Historiker rm:fang und Chamktel' der preuBischdeutschen Polenpolitik entste1lt widergeben. Der ~achwei" dafur � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/89e1acf9f3de4cfeeb0893dd4668cbd2.pdf 5663afb19fe3aa56bf96bfaa9c53a6fa Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:240 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1965 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:210 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1963 t.49 Description An account of the resource LUD 1963 t.49, s.6-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYST\VA LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCIETE POLONAISE ZALOZONY OG W ROKU D'ETHNOLOGIE 1895 O L N E G O Z B lOR U T O M XLIX ZA ROK 1963 WYDANO Z ZASIŁKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK PIT WROCŁAW POLSI,IE TOWAH.ZYSTvVO W H. O C L A W LUDOZNAWCZE 1965 �WYDAWNICTWA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO LUD c e n:] Tom XXXIX - za Tom XL Tom XLI - Illdeks 39 tomów. za rok 1954 Tom XLII Tom XLIII - za za rok rok rok 1948-1951 1955 (ku 1956 pod czci red. J. Os!'ara Kolberga) Suplement: H. Bittn=r-Szewczykowa grafii polskiej Tom XLIV - za rok 1958'59 Tr'm XLIVI - za rok 1%0 Tum XLIVII - za rok 1961 Tom XLIV III - za rok 1962 (na Tom XLIX - za rok 1963 Tom L - PRACE za rok G"jka - :\Iateriały do bibliografii ctno- zl 87.-87.140.120.75.55.- sa.- Kongres Slawistów w 88.85.85.100.- Sofii) 196<Pw drul'll I MATERIAłY ETNO GRAFICZNE L IT D U TOm XII Antonina W o z a C z y ń s k a, Struktura pIes m kurpiowskich. red .. T. Gajka i T. Strumilly. Wrocław 1956 (wyczerpany) Tom XUI Prace zbiorowe. Tom łódzki pod red. K. Z'awistowicz-Adamskiej. Wrocław 1959 Tom XIV Prace zbiorowe. Śląsk Cieszyński, tOwice-Cieszyn 1959 (wyczerpany) pod red. M. Suboczowej. 17.GB.- Kalu.- Tom XV St. Wall i s i J. a n d r u s z. Przyslowia i M. SuboczoweJ. Wrocław 1961, 2 vol. śląskie Tom J. Gajka XVI Prace zbiorowe. Tom szczeciński skiego. Szczecin 1959 (wyczerpany) . pod pod pod red. St. Bąka 78.- red. i Z. Janlww20.- Tom XVII W. Łęg a, Ziemia ChełmiIlska pod red. J. Gajka i M. Znamierow_ Skiej-PrUfferowej, Wrocław 1961 Tom ":VIII Prace zbiorowe. Tom lubelski pod red. O. Gajkowej Tom XVIII. część II - Anna C z e k a n a w s k a: "Pieśni Tom XIX - Prace zbiorowe - Olsztyńskie Tom XXII - Konfer"ncJa Pomorzoznawcza w Szczecinie . Tom XXIII Prac" zbiorowe. Tom śląski Bilgorajskie" Tom w województwie XXIV lubelskim Z. S t a s z C z a k - Budownictwo (w XIX i XX wieku) PRACE chłopskie VIII K. 32.45.- 1,.ao.45.- ETNOLOGICZNE Tom III Marian p l e z i a. Greckie i laciń,kie źródla clo najstarszych Slowian cz. I (do VIII wieku), POZnaJ1-Kraków 1952 Tom IV Ed\vard Kar \v o t - Katalog nlagii Rudolfa (\\ryczerp8ny) Tom V R. H. N o c o J1 - Dzieje. kultura i upadek Inków (wyczerpano') Tom VI J. C z e k a n a \V s k i. W głąb lasów Aruwimi Tom VII Ch. Va kar e I ski. E'nografia Bułgarii T0m 12.46.- P i e t k i e w i c z. Kultura ludowa Łotwy (w druku) dziejów 37.lt.45.45.- TOM XLIX �T[TLI"l'·CZ J' h.J.J D1RUlTOH l\ICZELi[ ZB()ROvVSKI TATHZAŃSIllEGO \\' ZAIlC PANEM Redaktor Gazety Podhala1iskiej, Członek Honorowy Polskiego TowaTzystlL'a Ludoznawczego, Członek Hono7'Owy Związku Gómli Podhalańskich, Odznaczony dwak1'Otnie Ziolym Kl'zyżem Zasługi, Oficerskim Krzy.:i:ern Polonia Restitllta, Urodzony w 1388 roku we Lwowie Zmarł 15 czerwca 1965 r. w Zakopanem ~Jj~ ;it~! ~1 ~i1;:: ~~~ ~ID~;~!.~;~I~I~I,.~!~:q~~~~~~~~~r~m~.I •••••••••••••••••••••••••••••••• ~ �ILIII_._ .•...•.•••••••••••••••• :j;i.~i;,;:;g\·:r;:1irWi_iaijl',;u1~'''ilit,",'ii!~ii'''iiilijijliiit.·Vlil!R1lUiM:łoilll'IPiiJll"••••••••••••••••••• ·.::;~~i.l~~viViłjłił;lr).'Hji1łjtłU.:;tk-il'4f;rtri'i!i·iC·;·;'i'l'i?w·' . ,." ;-t; u L ORGAN ;i~rf!' -:~{~j OHGANE D POLSKIEGO TO\VARZYST\VA LUDOZNA WCZEGO DE LA SOCIETE POLO:'JAISE Z A 1'.O Ż O N Y W OG H O 1~li D'ETHNOLOGIE 1895 O L N E G O Z B [O H C T O 1\1 XLIX ZA RO.K 1963 WYDA:-·:O Z ZASIŁKU POLSKIE,J AKADE:VUI NAUK Dyrektorowi Muzeum Tatrzańskiego Zakopanem JULIUSZOWI ZBOROWSKIEMU Seni01'owi i Członkowi honorowemu Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za inspiracje twórcze i szerzenie znajomości kultury góralskiej 'LV TOM NINIEJSZY LUDU REDAKCJA POŚWIĘCA POLShlE TOWARZYSTWO W R O C ł- A W LUDOZNAWCZE 1965 7· ~. �-ftO\IlTET HED\I"CYJNY K. ZA WISTOWICZ-ADAl\ISKA, W. ANTOJ\TE\VICZ CZEKA:':OVVSKI, J. Gl\.JEK, A. L. GODLEWSKI, M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA j. SPIS RZECZY Część :; u l i li" Z Z b or ow s k i (W. L K u c h a r ska. szubach HEDAKTOR JOZEF GAJEK in dcl' mecklcnburgischen 19. Jahrhunderts Przybrzcżne rybołówstwo und H zespołowe volkskundliche S o b i s i a k, chodniego na tle Z badan Inventarisation odzyskanych Pomorza Ś l i :ć i ił s k i. przystosowania nad włókiennictwem obszaru Pomorza X"kiaci 70 >: :3. \T TO\VARZYSTWO HEDAKCJA, H'OO -,- 25 egz., 100 z Zakładów 1963 r. Druk WARSZTATY ark. LUDOZNAWCZE - \VHOCŁA WROCŁAW, NANKEHA 4 wyd. 51, ::;;, ark. Papierniczych ukończo:1o w w czerwcu ZASADNICZEJ SZKOŁY Nr zam. druk. Dąbrowicy. 57. Papier Oddano 1965 r. POLIGHAFICZNEJ, !I,) 6:3 0-12 W ilustr. do 1964 Cena NOWA zł 100.RL"D.o\ Zachodnim na ziemiach Z kClszubskiej społeczno-ekonomiczne żnym i słowińskiej zbiorowa: się repatriantów Zarys stanu w l1fi ka171 literatury części skim Bu r s z t a, Przegląd Pc morzu Zach:Jdnim do nowego środowiska ludowej ludności kultury pow. złotowskiego ludowej 229 bJra B a z i e l i c h, rzc;dzia prat:y W2nd:; ,J o s t o \\' a, w .. BCirach w woj. . 307 rdzennej koszaliń359 perspektywy badań etnograficznych na 417 Część E2i 75 historyczno-kulturowego 147 Stosunki przybrz kJ. 1:1 składa/h; 6-3 Za- Zachodniego środkowo-wschodniej POLSKIE 55 L a t u c h, Migracje zewnętrzne na PomOO'~u Zachodnim w latach 1951-1959: towarzyszące im zmiany i niektóre zagadnienia Praca J~i~ef Fische- an der deutschen Ostseekliste ludoznawcze Krzysz.tofa CelestySiupska w 1826 r. bałtyckiego Zdzisław B a t o r o w i c z, szubskim rybJłówstwie \Tikołej na Ka- der Zygmunt D u l c z e w s k i, Okres pionierski na Pomorzu :,Ic:ria T r a w i 11 s k a, Zmiany modelu rodziny chłopskiej Jerzy pom- 21 Die reigerate und der Fischerb:lOle W](>slaw B! e ń k o w s k i, Badania na IVlrongowiusza w ok,)licach Walerian I . P c e s c h, ReinhctrrJ Antoniewic:z) Hozprawy CharLJtte II i r s c h, Sozialkritik m0rschen Volkssage des .i::dwiga I W~'konawcy II haftów krzyżykowych i ich na451 "-!alcl'iały Orawskich" do zagadnienia gospodarki chłopskiej 503 �Stanb;aw T O l: a r z, Przydomki górali Zubn:ycy G6rn(:j i Dcil1E:j(pr;r1 Babią G6rą) . Jadwiga P <; w ł o w s k a, Przemiany s.::;olecznc i kulturo\\'e \V dolnJśląskiej wsi Pracze w pJwiecie milickim, w latach 1945-1960 Feliks O l e s i e juk. Przyczynek do badań nad grupami etnograficznymi północnej części powiatu radzyńskiego w Lubclskiem II. Recen zj e i sp r Gl ETI-INOGRAPHIA A MAGYAR NEPRAJZI TARSASAG FOLYOIRATA, 1962 (Jan Reychman) .Karol O g i e r, Dziennik podróży do Polski 1635-1636. cz. I, Gdailsk 1953 (Józef Gajek) StE:fan C h m .i e l e w s k i, Zmiany w zachodniej granicy zasięgu ~ochy w Europie w świetle źródeł historycznych, społecznych i gospodarczych, t. XXIII, 1961, Poznań 1962, str. 51-83 (lVI. Pokropek) F. P i a ś c i k, 1. T ł o c z e k, Budownictwo mies~kaniowe na wsi. Dom jednorodzinny, Warszawa 1961 (M. Tra.wi1iska) Elizabeth C h e s l e y B a i t y, Ameryka przed Kolumbem, Warszawa 1962 (Anna Kowalska -Lewicka) Bernal Diaz deI C a s t i 11 o, Pamiętnik żołnierza Korteza, czyli prawdziwa historia podboju Nowej Hiszpanii, Warszawa 1962 REVISTA DE FOLCLOR, Bogota 1961 (Wanda (Wanda Hans Stęślic:ka) 677 G r i fi m, Einfi.ihrung in die Anthropclogie. P a h l h a u s e n, Das Wanderhirtentum 691 6f)!> 705 und seine Vorstufen, Seventy-Eighth Annual Report of the Bureau of American Ethnology 1960-1961. \Vashington 1962 (K. W.) . Di,~ zweite GeneratiCln mittcleuropaischer SiedJer in Israel. Ti.ibingen 1962 (K. W.) l\Tarlene V e s p e r. T:1llsende Inseln - C'in SLat (IC. IV.J· 735 741 74:3 lu- 71.j IV. Kro 723 n ik Gl \VsDomnienie o Romanie Horoszkicwiczu (C',es1a u; KliTek) Półwiecze członkostwa .Jana Czel·:anowskiego w Polskim To\vanystwie Ludoznawczym (J. H.) Sprawozdanie z całokształtu prac Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za rok 1962 (Olga GajlcowrL) Se~ja naukowa poświęcona Józefowi Lompie (Henryka Rom.ańska) Statut prowizoryczny CIAP Informacje dotyczące dzlała:.ności CIAP Lech GodlewskU niusz w językach V. It ó ż n e rosyjskim, angielskim Jeleniewski) Indeks XLIX t. Ludu, Spis rycin i map (O. G.) 787 789 792 803 80~) Sprawozdanie z roboczej KonIu'cncji Redakcji DE:yrOS, Moskwa 9--14. VI. 1963 (Józef Gajek) Sprawozdanie zarządu redakcji DETvIOS z działalności ,~a okres od konferencji w Brnie (J. G.) Zagadnienia etniczne i etnograficzne na V l\Iiędzynarodowym Kongresie Slawistów VI Sofii 17-'23, IX. 1963 (Józef Gajek) Wyciąg z protokółu z XXXVIII Walnego Zgromadzenia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego z dnia 8. XI. 1963 w Opolu Spra\vozdanie z dziolłalności Polskiego Komitetu Międ7.ynarodowego Kongresu Nauk AntrorCllogicznych i Etnogf£lficznych (J. GCijek) Streszcz'.'nia 7.'il 'il7 781 718 721 74.1 :VIu z e a i'lIuzeum Tatrzańskie (Wanda Jostowa) Etnografia w muzeach Ukrainy (Stefan Lew) Zbiory, prace naukowo-badawcze i popuh,ryzacja wied:/.y działu etnograficznego Muzeum w Przemyślt'\;vv latach 19:38--1962 (Stefan (Aleksander 711 pych) III. 63: Jena 1961 (Wanda Braunschweig 1954 (Jadwiga Klic/tors/w) Johann K r u s e. Hexen unter uns? Magie und Zauberglauben unscrer Zeit, Hamburg 1951 (Liii Maria SzwengTu/J) BADISCHE FUNDBEHICHTE, Freiburg-Karlsruhe 1962 (Kor-rad Wy- 727 728 Lew) 708 Stęś/icka) Henn 673 7tl2 RIVISTA Dl ANTROPOLOGIA, Roma 1961 (Wand ( Stęślicka) G. R. G a y r e, Teuton and Slaven the Polish Frontier, London 1944 W spra\vie recenzji (T. \.-\!róblewskU . Odpywiedż recen,entki (Iren~. Tnrnau) Kilka uwag o przysłowiach i charakterysty<.:zny<.:h p'Jwiedze:1iach dowych na Śląsku Cieszyńskim (.tl/0j:V Preis.~ne7") 65.:! Stę.m- ckn) LE FOLKLORE BRABAN<;:ON, Bruksela 1962 (Tomasz Skarżyi,ski) ETNOGRAFIA W PRACACH UNESCO (l960-Hl62), (T. Skarżyński) POLSKA SZTUKA LUDOWA, rok XVI, 1962, nr :" (K. Pietkiewicz) Polpmika 613 693 Kowalska-Lewicka) COLOMBlANA 5ib w o z da n i a SOW1ETSKAJA ETNOGRAFIJA, A. N. ZSRR, Moskwa 1961,z. 2, z. 3, z. 4, z. 6; Moskwa 1962. z. 1, z. 2, (Anasta~ja Kojdccka) (Anna 5).~ niemieckim 810 814 817 821 823 (Euge83:3 865 l:13:3 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/1db05ddd4b238bf8eb622849cedb71e3.pdf 821f7473d52d8000ef378fd1320ad25d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:265 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1966 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:234 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1964-65 t.50 Description An account of the resource LUD 1964-65 t.50, s.I-IV Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text u L D ORGAN POLSKIEGO l'O'VARZYST"~ LUDOZNA WCZEGO ORGANE DE LA SOCUtTE POLONAISE ZAŁOŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895 OGÓLNEGO ZBIORU TOM L ZA LATA 1964·65 WYDANO Z ZASIŁKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK ill WROCŁAW POLSKIE TOW A RZYSTWO LUDOZNAWCZE W R O C Ł A W 1966 �i.;" I \t", WYDAWNICTWA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO LUD cena zł Tom Tom Tom Tom XL _ Indeks 39 tomów, pod red. J. Gajka XLI - za rok 1954 2 cz. . XLII - za rok 1955 (ku czel oskara Kolberga) 2 cz. XLIII - za rok 1956 Supl. H. Pitlner-Szewczykowa Mater. do bibli~grafii etno Tom XLI V - za rok 1957 Tom XLV - za rok 1958/59 Tom XL"I - za rok 1960 Tom XLVII - za rok 1961 Tom XL\'III - za rok 1962 (na Kongres Slawistbw w Sofii) Tom : LIX - za rok 1963 2 cz. Tom L - za rok 1964 2 cz. . PRACE I MATERIAŁY LUD ETNOGRAFICZNE Tom XIII Prace zbiorowe. Tom łódzki p~d red. K. Zawist~wicz-Ada:nskieJ. Wrocław 1959 Tom XIV Prace zbiorowe. Sląsk Cieszyński, p:.>d red. M. Sub~czowej, Katowice-Cieszyn 1959 (wyczerpany) Tom X St. Wall i s i J. C n d r u s z, Przysłowia śląskie pol red. St. Bąka i M. Suboczowej, Wrocław 1961, 2 cz. . Tom XVI Prace zbi:>rowe. Tom szczeciński pod red. J. Gajka i Z. Jank~wskiego, Szczecin 1959 (wyczerpany) . Tom XVI! W. Łęg a. Ziemia Chel:nińska p~d red. J. Gajka i M. Znamierowskiej-Prdferowej, Wrocław 1961 • Tom XVIII Prace zbiorowe. Tom lubelski pod red. O. Gajk~wej Tom X Ill, cz~ść II, Anna C z e k a n a w s k a: "Pieśni Eilgorajskie" Tom XIX - Prace zbiorowe - Olsztyńskie • Tom xxn - Konferencja Pomorzoznawcza w Szczecinie Tom XXI n - Prace zbiorowe. Tom śląski pod red. St." Bąka Tern XXIV Z. S t a s z c z a k, Budownictwo chłopski~ w woj. lubelski:n Tom XXV, J. P a w ł a w ska. Dolnośląska wieś Pracze w powiecie ml1ickim w latach 194:;-1960 (Studium etnograficzne, cZ. I) (w druku) PRACE 87.14~.130.75.55.85.88.88.85.85.100.100.- TOM L 68.16.- 7a.20.72.46.32.45.15.- ao.45.- ETNOLOGICZNE Tom lIT Marian P l e z i a, Gro;ckie i łacińskie źródła do naj starszych dziejów Sl~wian cz. I (d~ VIII wieku), Poznań-Kraków 1952 . Tom IV Edward Kar wat, Katal()g magii RuIoHa (wycz~rpany) T~m V F. H. N o C o ń. 07ieje, kultura i upadek Inków (wy-z'r~any) Tom'I J. Czekanowski, W gląb lasów Anwimi Tom vn Ch. Va kar e l s k i, Etno[rafia Fulgarii . Tom VIII K. P i e t k i e w i c z, Kultura ludowa Łotwy (w druku) 37.14.4'.4'.·80.- CZĘŚĆ I ,~• '0 .~ �L u D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORCANE DE LA SOCIli:TE POLONAISE ZAŁOŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895 OGÓLNEGO ZBIORU TOM L ZA LATA 1964-65 POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C Ł A W Lt'DOZNAWCZE 1966 �SPIS RZECZY KOMITET K. ZA WISTOWICZ-ADAMSKA, I J. CZEKANOWSKI, Część I. REDAKCYJNY W. AKTO;\,IE\VICZ I J. GAJEK, I. Rozprawy A. L. GODLEWSKI M. ZKAMIEROWSKA-PROFFEROWA ~-ii"1',\ -,.\ ," ! 41. ~. 1~ ~/1'- _~~~" "1'. LI.. ..: , , . O j 3 .. REDAKTOR JÓZEF GAJEK W 70-lccie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (J. Ga}ek) . S t a n i s ł a w P o n i a t o w s k i, Dziennik wyprawy (do Kraju Goldów i Oroczonów w 1914 roku) . F r a n c i s z e k Wok r o j, Ludność Nadarnurska w świetle antropologicznych materiałów SL Poniatowskiego (2usammenfass,mg, KpaTKoe co.uep)f(aHHe) J ó z e f G l i n k a, Somatoskopia i somatotypologia (konstytucjocio'laJn'l) grup nadamurskiej ludności Galdów i Oroczonćw (2usammenfassung, KpaTlwe cOl1ep)f(aHl1e). T a d e u s z L e w i c k i, Przeżytki starych kultów i wierzeń pogańskich u śre:1niowiecznych Berberów doby muzułmańskiej (Resume, KpaTKOeco.uep)f(aHHe). T a d e u s z M i l e w s k i, Ziemia niebo w poezji Azteków (Summary, KpaTKoe COlIep)f(aHlfe) II. R e c e 11z j e (K. l POLSKIE TOWARZYSTWO REDAKCJA, IXDOZNAWCZE - \YROCL\W WROCŁAW, "ANKIER A 4 Nakład 1200 egz. Ark. wyd. 49,5, druk. I i k!. III, 100 g, 70X100. Oddano do składania czono w lutym 18 II 1966 r. Cena zł L\KL\DY KARTOGHAFJCD1E, 1965 II tomu 52,00 Papier ilustr. 18 II 1~64 r. Druk ukor,100. 2am. 199/64 (0-12) WROCŁA \Y, l"L. T. KOSClCSZKI 29 121 191 230 297 i s p r a w o z d a n ia Sztuka Kamerunu, Muzeum Etnograficzne w Krakowie. Kraków 1961 r., s. 11, tabL 12 (J. Gajek) . E r n e s t o Ve i g a d e O l i v e i l' a i F e r n a n d o G a l h a n o, Casas da zona central do litoral portugucs, Porto 196]·--1962 H en r y dan, Dov N sche 7 321 322 Wolski) F i e l d, Camel brands and graffiti from Irac, Syria, JorIran and Arabia (Krzysztof Wolski) . o y, Jefet Schwili erzahlt hundertneunundsechzig jementiVolkserzahlungen aufgezeichnet in Israel 1957--1960, Berlin 1953 (Konrad WYPuch) . P e t e l' F u c h s, Die Volker der Siidost-Sahara, Tibesti, Borku, Ennedi, Wien 1961 (K. IV.) . R e i n H e l m u t, Die Insektennahrung dcl' australische.1 Ureinwohner, Berlin 1962 (K. W.) . lVIa l' i e R e a y, The Kuma-Freedom and Conformity in the New Guinea Highlands, Carlton 1959 (K. W.) . 323 324 326 328 329 �III II BEITRA.GE ZUR V(jLKERFORSCHUNG, Hans Damm zum 65. Geburtstag, Veroffentlichungen des :\Iuseums fur Volkerkunde zu Leipzig, Berlin 1961 (Konrad WY1Jych) G Ot t f r i e d O o s t e r wal, People of the Tor, Rotterdam 1961 (K. W.) A. L. Kro e b e r, Anthropology, l'~ew York and Burlingame 1948 (Wanda StęśLicka) . ANTHROPOLOGY TODAY, Chicago 1953 (Wanda Stęś/icka) CURRENT ANTHROPOLOGY, Chicago 1956 (Wanda StęWcka) CAHIERS FRAN<;AIS D'ANTHROPOLOGIE, Paris 1963 (Wanda 331 ( 340 341 345 348 M a r i a n P o kro p e k, Niektóre tradycje historyczne a współczesne przeobrażenia kultury wsi północno-wschodnich terenów Polski (Summary, KpaTKoc cO,L(ep)f(aHHe) E d war d P i e t r a s z e k, Problematyka kultury robotniczej a etnografia (Summary, I<paTKoe cOUepJKaHl1e) B r on isł a w a K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a, Problematyka karpackiego szałaśnictwa i chowu owiec w czechosłowackich publikacjach etnograficznych z lat 1959-1962 . II. Stę- ślicka) 350 352 ski) 353 354 357 •• I. R o zp r a w y Pietkiewicz) Burszta) 1962 Roma1tska) P r i m o v s k i, Ii jJ . '. 634 635 636 641 646 pesni, Sofia 654 655 657 665 672 1962 Romańska) (K. Simiczijew) 652 673 . Trudnovo-pomynacni D i n e k o v P e t ar, Brat'ja Miladinovi v istorijata na balgarskata folkloristika, Sofia 1962 (Henryka Romańska) . IZWESTIJA NA ETNOGRAFSKIJA INSTITUT I MUZE.J, ~ofia 1962 j 629 647 (Henryka (Henryka 601 639 PRACE I MATERIAŁY MUZEUM ARCHEOLOGICZNEGO I ETNOGRAFICZNEGO W ŁODZI, Łódź 1957-1962 (Irena Tmnau) PRZEGLĄD HISTORYCZNY, Warszawa 1962 (Irena Turnau) . NARODOPIS V HISTORICKE EXPOSICII VLASTIVEDNEHO MUZEA, Brno 1959 (Halina Bittner-Szewczykowa) SBORNIK SLOVENSKEHO NARODNEHO MUZEA, Bratislava-Martin 1960 (HaLina Bittner-Szewcz)Jkowa) . ETHNOGRAPHICA, Brno 1fJ59 (Halina Bittner-Szewczykowa). KRATKIJE SOOBSZCZENIJA, Moskwa 1962 (Barbara Bazielich) P e t r o v P e t a r, Kragovidni pametnici v Zapadna Balgarija, Sofia Atan as 585 zj e i sp r a w ozd a n ia G i u s e p p e C o c c h i a r a, Istorija fołkłoristiki w Jewropie, Moskwa 1960 (Aleksander Zyga) . RUSKIJ FOLKŁOR, Moskwa-Leningrad 1962 (Kazimierz Strzala) DEUTSCHES JAHRBUCH FDR VOLKSKUNDE, Berlin 1962 (Józef CZĘSĆ II J a n C z e k a n o w s k i, Zagadnienie praojczyzny Słowian w slawistyce polskiej a wyniki antropologiczne (Zusammenfassung, 365 KpaTKoe coueplKaHlle) R o d e ryk L a n g e, Kinetography Laban (Movement Notation) and 378 the Folk Dance Research in Poland (KapTKoe coueplKaHl1e). A n n a C z e k a n o w s k a, The Diatonic Melodies of the Narrow 392 Range in Slavic Countries . B o h d a n B a r a n o w s k i, Zanik użytkowania wolów jako siły pociągowej w Polsce i w krajach sąsiednich (Summary, KpaTKoe 411 cOUepJKaHl1e) T a d e u s z W l' Ó b l e w s k i, Pogranicze polsko-niemieckie w świetle materiałów etnograficznych (Zusammenfassung, KpaTKOe 431 cOUepJKaHlle) S t e f a n L e w, Dom przysłupowy w górnym i środkowym dorze467 czu Sanu (Swnmary, KpaTKoe couep)Kamle) J a n u s z B o h d a n o w i c z, Analogie słowiańskie i odrębności kultury ludowej Pomorza Zachodniego w świetle atlasowych opracowań etnograficznych (Smnmary, KpaTKoe couep)f(aHl1e) 526 W Ol f g a n g J a c o b e i t, Agrarethnograph'sc'he Forschungen in dfr Deutschen Demokratichen Republik 557 11 R i c h a r d Wei s s, Hauser und Landschaften der Schweiz, Erlenbach-Zurich und Stuttgart 1959 (J. Gajek) . H e n ryk Z w o l a k i e w i c z, Etnografowie i regionaliści w badaniach kultury ludowej Lubelszczyzny, Lublin 1962 (J. Gajek) P i o t r Ś w i e l' c, Pieśni Józefa Lampy ze zbioru Juliusza Rogera, Opole 1963 (Henryka Romańska) . L i n d a D e g h, Marchen, Erzahler und Erzahlergemeinschaft, Berlin 1962 (Maria Fryczowa) ŁATYSZSKIJE NARODNYJE PREDANIJA, Rjga 1962 (Kazimierz M. O. K o s wen, Etnograficzeskije Rezultaty Wielikoj Siewiernoj Ekspedycji 1733-1743, Moskwa-Leningrad 1961 (Antoni KuczY1iZ. P. S o koł o w a, Zamietki ob Ewienkach bas3iejna Keti, Sibirskij etnograficzeskij sbornik, Moskwa 1962 (Antoni Kuczyński) ISTORIKO-ETNOGRAFICZESKIJ ATł_AS SIBIRI, Moskwa-Leningrad 1961, (Antoni Kuczyński) Contents of part I . Rece 568 673 674 675 �::, Ie S, ~ j , ,; j'w,c'ojen~::~=:·w::.::'=-'-----r styczne RO:vIANOSLAVICA, Bukareszt 1963 (J6zcf Gajek) PRZEGL\D HU:vIANISTYCZNY, Warszawa 1953 (:l1al'ia Frurzo1c'o) Kir i a n o v A n g e l, Narodnostni elementy v ezika na "Istorija slavjanobalgarska", Sof Li 1962 (H, R.) RUSSKU FOLKŁOR, t. VIII, ::-.:oskwa-Lenmgrad 196,3 (Hen)'yka Ramańs.1w) 677 690,' ( 694 I 695 096 III. M u z e a M a r i a Z n a fi i e l' O W S k a - P r li f f e r o seum Collections in Poland . IV. Kro VIi a, Ethnographk Mu701 n i Je a Wspomnienie o drze Tadeuszu Delimacie (J. Gajek) . Sprawozdanie z całoksztaltu prac Polskiego Towarzystwa Ludoz~;a'vvczego w 1963 r. (O. G.) . SprawozQmia z działalności naukowej i dyGaktycLnej Katec'r i Zakładów Etnografii (zestawili K.W. i T.S.) . Seminarium amerykanistyczne zorganizow:cne przez krakowski Oddział Folskiego Towarzystwa Ludoznawczego (Tadeusz Milewski) V. R ó żn e Indeks L t. Ludu (O. G.) . Spis rycin i map . Contents of part I. and. part II PROF. I # l I i i ł, DR JAN CZEKA:"JOWSKI 1882-1965 Dnia 20 VII 1956 r. zmarł w Szczecinie PROF. DR JAN CZEKANOWSKI - czlonek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, członek Towarzystwa Artropologicznego w Brnie Morawskim i Zurichu oraz członek koresponde:lt Societe d'Anthropologie de Paris i Royal Anthropological Institute oi' Great Britain and Ireland, przewodniczący Komitetu Antropologicznego PAN. prezes i członek honorowy Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, FO'sk'ego Towarzystwa Antropologicznego, rektor Uniwersytetu Jana Kaz'mierza we Lwowie, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, profear Uniwersytetu w Poznaniu, doktor honoris causa Uniwersytetów w Poznaniu i Wrocławiu. Członek Stałej Rady Międzynarodowej Unii Nauk Ant~'oPO]ogicznych i Etnologicznych, przewo~niczący Polskiego Komitetu Narodowego MUNAiE, członek honorowy wielu innych towarzystw naukowych w kraiu i za granicą. O:lszedł wybitny antropolog, etnolog, twórca antropologicznej szkoły ]\\'O\\'sl,izj, reprezentan~ kierunku historycznego w etnologii, a zarazem \\'ybiL'y afrykanista i slawista. Zao''''i Towarzystwa i Redakch "Ludu" składaj, hold pc'mięci jed:'err.u z najwybitniejszych uczonych polski~h XX stuie:ia. � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/d30bd9861be3a15c9b3357eaf420c3a4.pdf 3b61480f55cb4cb7cbb18eb0ae631e6a Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:293 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1967 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:259 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1966 t.51 cz.1 Description An account of the resource LUD 1966 t.51 cz.1,s.2-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U·D ORGAN ORGANE POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO DE LA SOCIETE POLONAISE ZAŁOŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOlVl LI ZA ROK 1966 CZ. I WYDANO Z ZASIŁKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK PL WROCLAW POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE W R O C Ł A W 196, �LUD TOM LI CZĘŚĆ [ �u L ORGAN D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO ORGAN E DE LA SOCIETE POLONAISE Z A ł. O Ż O l D'ETIINOLOGIE Y W ROK U 1895 ('HZEZ ANTONIEGO KALINF; OG6LNEGO ZBIORU TOM LI ZA ROK 1966 Cz. I POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C ł. A W LUDOZNAWCZE 1967 �KOMITET REDAKCYJNY K. ZA WISTOWICZ-ADAMSKA, IJ. W. ANTONIEWICZ I, J. GAJEK, CZEKANOWSKI A. L. GODLEWSKI M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA ~ ..~..-l. ~ (. t...·~ .M ~1Ś' \' .•.ti ..••••..• ~··· ,L '. ",1 ~. 1 'VI 4.,) 11") V I"'.') REDAKTOR JÓZEF GAJEK POLSKIE TOWARZYSTWO REDAKCJA, Nakład Oddano LUDOZNAWCZE WROCŁAW, 1200 egz. Ark. wyd, 26,2, druk. 22. Papiel' do składania 12 X 1966 r. Druk ukończono Zam. 297'66 - D-12. WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA. - WROCŁAW NANKERA 1967 4 ilustr. kI. III. 70 g, 70xlCO. w lipcu 196, r. Cena zł 4'} WROCŁA\V. UL. LELEWELA 2?- �Spis rzeczy L Rozprawy O l g a G a j k o w a, Historia Polsk~ego Towarzystwa Ludoznawczego. Jego powstanie, rozwój i znaczenie w ciągu 70-lecia (Summary) . J a n M a n u g i e w i c z, Etnografia w Warszawskich Towarzystwach Naukowych i ich zastępnikach . W i e s l a w B i e ń k o w s k i, Badania etnograficzne Komisji Antropologicznej Akademii Umiejętności w Krakowie oraz Komisji Etnograficznej Polskiej Akademii Umiejętności (Summary) T a d e u s z W rób l e w s k i, Rozwój zainteresowań ludoznawczych w Wielkopolsce (Summary) W. K. B a n d a r c z y k, Bielaruskaja etnografija u pracach polskich dasledczykow XIX L. A. M a l a s z - A k s a m i t o w a, Z. J. Dołęga-Chodakowskij (Adam Czarnockij) i jewo nasledije . K o n r a d W YP Y c h, Jan Stanislaw Kubary. W 70-tą rocznicę zgonu (Summary, Zusammenfassung) II. ETNOGRAFIA styna Kar POLSKA, z. VII, Wrocław-Warszawa-Kraków 83 93 123 165 181 polskie w Kancjonale Mazurskim. "KomuOlsztyn 1963, nr 3 (81) s. 333-374 (Anto- Wozaczyńska) O. P o lon e c, Slovanske valasky fok os e a cakany. Zbierky Slovenskoho Narodneho Muzea, Narodneho Od boru w Martine. Wyd. Osveta n.p. Bratislava-Martin 1963 (Józef Gajek) . D i m i t r Kra n d Ż al o v, Va1asi na Morave-materialy, problemy, metody. Acta Universitatis Palackianae Olomucensis, 1963 (Kazimierz S~qski) . OBERLAUSITZER FORSCHUNGEN. Beitrage wr Landesgeschichte. Wydal Martin Reuther, Leipzig 1961 (Jerzy Damrosz) . A. V i n k e v i c, B. 1. Dybowskij, Osnovnyje etapy źizni i dejatelnosti, Irkuck 1961 (Antoni Kuczyński) . ~-\.L. C e k a n o w s kij, Sbornik neopublikowannych materialow A. L. Cekanovskogo statji o jego naucnoj rabote. Irkuck 1962 (Antoni Kuczyński) SOWIETSKAJA ETNOGRAFIJA. Akademija Nauk ZSRR, Moskwa 1964, z. l Jasiewicz) 70 1963 (Kry- Czerniewska) (Zbigniew 61 S p r a w o z d a n ia i r e c e n z j e o l H l a w i c z k a, Melodie nikaty Mazursko-Warmińskie", nina 7 185 187 188 191 193 195 197 �6 CISLENNOSTT' I RASSELENIE NARODOV MIRA. Moskwa 1962; S. J. Bruk (red.) Atłas narodov mira. Moskwa 1964 (Zygmunt KŁodnicki) . AZJA I AFRYKA SIEWODNIA. Moskwa 1963, nr 6 i 12 (Krzysztof Zielnica) C a l' l e t o n S. C o o n, The origin of races. New York 1962 (Wanda Stęślicka) CAHIERS FRAN<;AIS D'ANTHROPOLOGIE. Paris 1964, r. II, nr 1 (Wanda Stęślicka) 201 203 206 T h e A n t h r o p o log y o f F r a n z B o a s. The American Anthropologist, vol. 61, No.5, 1959 (Tadeusz Milewski) G e o l' g P e t e l' M u l' d o c k, Africa. Its Peoples and Their Culture Histor.v. London 1959 (Krystyna Swierczyńska) JAHRBUCH DES MUSEUMS FaR VbLKERKUNDE ZU LEIPZIG. T. XX, Berlin 1964 i t. XXI, Berlin 1965 (Konrad Wypych) . Przegląd ważniejszych wydarzeń zagranicznych w zakresie folkloru tanecznego w roku 1963 (Roderyk Lange) . III. K l' XL Walnego Zgromadzenia, IV. B i b l i o g G a w i n, Bibliografia 211 212 215 Przemyśl l' etnografii 1965 (piotr 219 222 226 228 230 233 234 242 243 244 Kaleciak) 247 251 1959-1960 257 Kaleciak) Wyciąg z Protokołu 207 o n ik a Prof. dr Jan Czekanowski (O. G.) . Prof. dr Tadeusz Milewski (WŁadysŁaw Kuraszkiewicz) Prof. dr Karol Koranyi - wspomnienie pośmiertne (Jerzy Pogonowski) Prof. dr Gerard Ciołek (Józef Gajck) . Prof. dr Stefan Nosek (Jan KowaLczyk) . Tadeusz Zygler (Rod eryk Lange) . Międzynarodowa Unia Nauk Antropologicznych i Etnograficznych (J. G.l Obrady S.I.E.E. (Tomasz Skarżyński) . Sprawozdanie z I Ogólnopolskiego Seminarium Afrykanistycznego w Krakowie (Tadeusz Milewski) . Etnograficzne Seminarium Amerykanistyczne w Poznaniu (Zbigniew Jasiewicz) Wyciąg z protokołu XXXIX Walnego Zgromadzenia, Wrocław 1964 (Piotr B ol esl a w 198 a f ia polskiej za lata V. Różne Spis ilustracji Spis treści w jęz~'ku angielskim. :H7 349 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0834a1e039680593d84c4ae9c4039ea9.pdf 79c342816a1aeea737c1249cb92e24e2 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:323 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1968 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:285 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1967 t.51 cz.2 Description An account of the resource LUD 1967 t.51 cz.2,s.356-358 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text u L ORGAN ORGANE D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO DE LA SOCIETE POLONAISE ZAŁOŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895' PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU T()M LI ZA ROK 196'7 CZ. II WYDANO Z ZASIŁKU POLSKIEJ AKADEMII NAUK PL WROCLAW POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE W R O C Ł A W 196" �LUD TOM LI cZĘŚĆ II �L u D ORC;AN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUD OZN AWCZEGO ()RGi\NI~ DE LA SOCIf:TI~ POLONAISE ZAł,OŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OG()LNEGO ZBIOHU TOM LI ZA ROK 1967 Cz. II p o J. S K I E T O W A R Z Y S T W O W R O C ł, A W ], U D O Z N A W C Z E 1968 �KOMITET REDAKCYJNY K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA, J. BURSZTA, M. J. GAJEK, W. ANTONIEWICZ A. L. GODLEWSKI ZNAMIEROWSKA-PRVFFEROWA I / ,~. t ~ I REDAKTOR JÓZEF GAJEK POLSKIE TOWARZYSTWO REDAKCJA, LUDOZNAWCZE WROCŁAW, - WROCŁAW NANKERA 1968 4 Nakład 1200 egz. Ark. wyd. 21,75, druk. 22. Papier ilustr. kI. III. 70 g, 70;<100. Oddano do składania 19 XII W66 r. Druk ukończono w kwietniu 1968 r. Cena zł 40. z.am. 1010/67 D - 12 WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA, WROCł,AW, UL. LELEWELA 2a �SPIS TREŚCI CZ. II. ---==- I. Rozprawy Sh'. Ksawery P i w o c k i, Sztuka ludowa w nauce o sztuce Juliusz W i s ł o c k i, Problematyka badań nad współczesnym prawem zwyczajowym polskich środowisk wiejskich i ze wsi ~ pochodnych . Roderyk L a n g e, Historia badań nad tańcem ludowym w Polsce . Tadeusz W rób l e w s k i, Zarys historii badań nad duchową kuliurą ludową w Polsce Wacław O l s z e w i c z, Życie i prace Zygmunta Glogera , Antoni K u c z y ń s k i, Wkład Polaków w badania nad ludami Syberii i ich kulturą Jerzy S t a r n a IV s k i, Pięćdziesiąt trzy listy Jana Karłowicza do Hieronima Łopacińskiego 1888-1903 Józef B u r s z t a, Region i regionalne monografie etnograficzne . II. R e c e n z j e StęśLicka) Kur Neopublikovannyje statji, i dniewniki. Irkuck in njegov evropski (JuLian Krzyżanowski) okvir. Ljubljana (Rade ryk 599 615 1963 619 i życie spoleczne . wsi. 6')1 Warszawa 1964 Jasiewicz) 624 Maria C a b a l s k a, Zagadnienie obrządku ciałopalnego. Wiadomości Archeologiczne 1964 (Zygmunt Klodnicki) . Z. N o ż y ń s k a, Tańce w Polsce na tle przeobrażeń społecznych (okres od pradziejów do połuwy XVI w,). Poznań 1963 (Roderyk Lange) . A. G u m i e n i uk, Narodne choreograficzne mistectvo Ukrainy. 1963 Izwestija 585 1956 MakuLski) bajki jugosłowiańskiej G o ł C; b i o w s k i, Kultura (Zbigniew 503 618 stehvanje \'T krainie B. pisma KuczyiLski) e t, Ziljske (Krzysztof 453· 485 616 I. D. Ć e r s kij, (!lntoni 391 415 sprawozdania Pierre Teilhard de C II a r d i n, Człowiek, struktura i kierunki ewolucji grupy zoologicznej ludzkiej. Pax 1962 (Wanda StęśLicka) Man. A Monthly Record of Anthropological Science,. Umdon Hl63 (Wanda Nike 359 Lange) na Etncgrafskija 626 628 . 630 Institut i Muzej. Sofij a 1963 (KoLe Si.miczijew) 632 �358 Str. Łatyszskije narodnyje aniekdoty. Riga 1963 (Kazimierz Pietkiewicz). P. W. L i n t u r, Narodnyje ballady Zakarpatija i ich zapadnoslavjanskije svjazi. Kijev 1963 (Hemyka Romańska) . V. W. S o k o l o v <l, O pewnych prawidłowościach w rozwoju pieśni historycznych w folklorze ludów słowiańskich. Sofia 1963 (Hemyka Romańska) (Konrad Crete. London 1962 (Zofia Gansiniec) Methods of Fire-Making. Upsala 638 1954 Wypych) 646 Dietrich T r e i d e, Die Organisierung des indianischen Lachsfangs im westlichen Nordamerika. Berlin 1965 (Konrad Wypych) . Basil D a v i d s o n, Stara Afryka na nowo odkryta. Warszawa 1961 (Krystyna 635 637 R. W. H u t c h i n s o n, Prehistoric Sture L a g e r c r a n t z, African Ein 634 Swierczyńska) Jahrzehnt volkskundliche 647 649 Forschung in Mecklenburg (Siegfried Neu- mann) 649 III. Muzea Edward P a s s e n d o r f e r, O Muzeum lubińskiego IV. Tatrzańskim im. dra Tytusa Cha659 . K r'O n i k a Ze wspomnień o Tadeuszu Lehr-Spławińskim (StanisŁaw Bqk) . Międzynarodow,a Unia Nauk Antr-opologicznych i Etnol;ogic.znych Z. K. 665 673 V. Va r i a Indeks t. LI, cz. I i II CO. G.) Spis rycin Contens of part II . 675 686 687 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/e7d6fc85db505c9b907a05cdd6f0a418.pdf 25f4bc48dd62d600ad8aa46f5a681564 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:303 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1968 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:267 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1968 t.52 Description An account of the resource LUD 1968 t.52, s.2-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text u L ORGAN D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO ORGAN E DE LA SOCIETE POLONAISE ZAŁOŻONY D'ETHNOLOGIE W ROKU 189, PRZEZ ANTONIEGO OGÓLNEGO KALINĘ ZBIORU TOl\tl LII WYDANO POLSKIE Z ZASIŁKU POLSKIEJ TOWARZYSTWO W RO C Ł AW AKADEMII NAUK LUDOZNAWCZE 1968 �LUD TOM LII �L ORGAN u D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO ORGAN E DE LA SOCIETf: POLONAISE w ROKU ZAŁOZONY D'ETHNOLOGIE 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGOLNEGO ZBIORU TOM LII POLSKIE TOWARZYSTWO W R O C Ł A W LUDOZNAWCZE 1968 �RADA WYDAWNICZA J6ZEF BURSZTA (PRZEWODNICZĄCY RADY), MARIA FRANKOWSKA, JADWIGA KLIMASZEWSKA, ANNA KOWALSKA-LEWICKA, JULIAN KRZYŻANOWSKI, ANNA KUTRZEBA-POJNAROWA, WŁADYSŁAW KWAŚNIEWICZ, KAZIMIERA ZAWISTOWICZ-ADAMSKA , ... /, ~. . REDAKTOR JÓZEF GAJEK POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW REDAKCJA, WROCŁAW, NANKERA 4 1969 Nakład 800 egz. Ark. wyd. 28,75, druk. Papier ilustr. kI. III. Oddano do składania 16. IX. 1968 r. Druk ukończono w czerwcu 1969 r. Cena zł 50. Zam. 767/68. R-16. WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA �Spis rzeczy I. Rozprawy JS t a n i s ł a w W i d ł a k, Zjawisko tabu językowego (Resume) . )S t a n i s ł a w S w i d e r s k i, Tradycyjne związki tajemne szczepu Apindżi jako historyczno-kulturowe tło osobowości (Resume) j 1\1 a r i a P a r a d o w s k a, Polscy badacze Ameryki Łacińskiej (Summary) K r z y s z t o f Z i e l n i c a, Tło etniczne trudności wewnętrznych Ghany (Summary) Z o f i a D o w g i r d, Dorobek Eugeniusza Piaseckiego w dziedzinie zabaw i gier ruchowych (Summary) E d war d P e r c z a k, Wyobrażenia lunarne w poza słowiańskim folklorze literackim (Summary) Z Y g m u n t C i e s i e l s k i, Z badań nad garncarstwem ludowym w województwie białostockim (Summary) J e I' z y S t a I' n a w s k i, Pięćdziesiąt trzy listy Jana Karłowicza do Hieronima Lopacińskiego 1888-1903 . II. S P r a w o z d a n i a i Etnografia ni.ewska) Polska, . I' z. X, Wrocław-Warszawa-Kraków 7 27 63 81 137 153 209 251 ecenzje 1966 (Krystyna Czer. Man. A Record of Anthropological Science. Wyd. The Royal Anthropological Institute. London 1965, rocznik LXV (Wanda Stęślicka) . Man. The Journal of the Royal Anthropological Institute. New Series. London (Wanda Stęślicka) ... Arts et traditions populaires. R. XIII, 1965. (Jadwiga Flasińska) . F r a n c i s z e k K lon o w s k i, Drewniane budownictwo ludowe na Mazurach i Warmii. Wyd. "Pojezierze", Olsztyn 1965 (Ryszard Kukier) . A. K \V i l e c k i, Problemy socjologiczne Lemków na Ziemiach Zachodnich. Kultura i społeczeństwo. R. X, nr 3, 1966 (JG) . A d a m G r z y m a ł a - S i e d l e c k i, Sto jedenaście dni letargu. Wspomnienia z Pawiaka z lat 1942-1943. Wyd. Literackie, Kraków 1965 (JG). . J S t a n i s ł a w H e l s z t y ń s k i, Wśród swoich i obcych w USA. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1966 (JG) Z. N o ż y ń s k a, O wartości i celowości badań przeżytków. Roczniki Naukowe WSWF w Poznaniu, z. 11, 1965. (Roderyk Lange) . R. J e f a b e k, V. F I' o l e c, D. H o l y, Podluzi. Kniha o lidovem umeni. Krajske nakladelstvi Brno 1962 (Ryszard Kukier) . M a g d a l e n a S t e h l i k o v a, Ludove zdobene pIachty. Stredoslovenske Vydyvatelstvo 1966 (Barbara Bazielich) B. S. B u t n i k - S i w i e I' s kij, Ukrainskje radjanskje narodnje mistjectwo. Kijw 1966 (Barbara Bazielich) . Historyczno-etnograficzny atlas Ukrainy, Białorusi i Mołdawii (Jadwiga Ge,'lach-Kłodnicka) 285 288 295 297 300 302 303 304 305 305 307 308 311 �6 Russkije. munt J eno Istoriko-etnograficeskij Klodnicki) atlas. . B a r a b a s, Kartografiai Wyd. "Nauka", módszer a Moskwa neprajzban. 1967 (Zyg- Budapest 314 1963 (J. Gajek). A. J a n k o w s k i, A. O l s z e w s k i, Struktura narodowościowa Rumunii. Czasopismo Geograficzne, t. 37, Wrocław 1966 (Zygmunt Klodnicki). . Kir i l P e n u s l i s k i, Crven se bajrak razveva. Skopje 1965 (KoLe Simiczijew) . . . . . . . . . . ., czijew) . . . . . . . . . . ... .. Glasnik Zemaljskog Muzeja u Sarajevu. Sarajevo 1964 (KoLe Simiczijew) . T o m o M a r e t i Ć, Nasa narodna epika. Beograd 1966 (KoLe Simiczijew). . Zlatna jabuka, hrvatske narodne balade i romanse. Zagreb 1956 (KoLe SimiTragudia tu Helleniku. "Nea Hellada" (KoLe Simiczijew) . Kazachskaja narodnaja poezija (iz obrazcow sobrannych i zapisannych A. A. Diwajewym). Ałma-ata 1964 (KoLe Simiczijew) . S. P. Kraszeninnikow w Sibiri, nieopublikowannyie matieriały. MoskwaLeningrad 1966 (Antoni Kuczyński) I. S. W d o w i n, Oczerki istorii i etnografii Czukczej. Mos·kwa- Leningrad 1965 (Antoni Kuczyński). . M a r g a r e t e Wag n e r, Aus alten (Gerhard 318 320 321 323 324 327 329 331 332 Backstuben und Offizinen. Esslingen 1961 KLoska) 335 W i l h e l m M li h l m a n n, E r n s t M li 11 e r, Kulturanthropologie. Neue wissenschaf1iche Bibliothek, t. IX, Koln-Berlin 1966 (Gerhard KLoska). Wal t e r H i r s c h b e r g, Worterbuch der V61kerkunde. Stuttgart 1965 (Gerhard 316 KLoska) . 336 339 F lor e n c e M a n n S p o e h r, White Falcon. The House of Godeffroy and Its Commercial and Scientific Role in the Pacific. Palo Alto 1963 (Kom·ad Wypych) . 341 G e r d K o c h, Materielle Kultur der Gilbert-Inseln, Nonouti, Tabiteuea, Onotoa. Berlin 1965 (Konrad Wypych). . . . . . Przegląd ważniejszych wydarzeń zagranicznych w zakresie folkloru tanecznego za lata 1964-1966 (Roderyk Lange) . G. Kur a t h, S. M a r t i, Dances of Anahuac. Chkago 1964 (Roderyk Lange). H. S u n a, Novaja sistema kinetografii - zapisiej choreograficeskich dvizenija. Riga 1965 (Roderyk Lange) . III. Kro Pamięci Franciszka Prof. dr Cezaria (L. Klonowskiego (Maria Znamierowska-Priifferowa) Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowa Turkowski) . . . . . . 351 . . . . . Protokół z XLI Walnego Zgromadzenia, Poznań 1966 (piotr Protokół z XLII Walnego Zgromadzenia, Łódź 1967 (Piotr Indeks LII tomu (Jadwiga GerLach-Klodnicka) Spisy ilustracji Spis treści w języku angielskim . 353 357 360 363 364 Streszczenia doktoratów z zakresu etnografii i etnologii: Olga Mulkiewicz-Goldbergowa, Zróżnicowanie kulturowe wsi w Bełchatowskiem . .. Krystyna Czerniewska, Sztuka prymitywna ludów Afryki i Oceanii i jej znaczenie w wychowaniu estetycznym młodzieży Klemens Krajewski, Tradycyjne budownictwo chałup Ziemi Chełmińskiej . Janusz Kamocki, Wpływy polityczne na strój ludowy Małopolski Północnej w dobie porozbiorowej 1772-1918.. . Societe Internationale d'Ethnologie et de Folklore (SIEF) (J. G.) . Międzynarodowa Unia Nauk Antropologicznych i Etnologicznych (Kom'ad . 345 351 nika Docent Marian Bazyli Sobieski (Jan Stęszewski) . Prof. dr Sigurd Erixon (KarL OLov Arnstberg). . In memoriam Wolfgang Steinitz (Hermann Strobach) Wypych) 343 KaLeciak) KaLeciak) 369 372 373 374 376 376 378 385 397 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7c4a7e6c7e35ae7eb4269396cc49f24f.pdf 8d414cef775e6f07be87d9e4a8e391ea Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:320 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1969 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:283 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1969 t.53 Description An account of the resource LUD 1969 t.53, s.2-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text LUD TOM LIII ��u L ORGAN D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO OHGAN l': DE LA SOCIETE POLONAISE ZA ŁOZO Y W D'ETIINOLOGIE ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OG6LNEGO ZBIORU TOM LIII WYDANO POLSKIE Z ZASIŁKU POLSKIEJ TOWARZYSTWO W R O C Ł A W AKADEMII NAUK LUDOZNAWCZE - P O Z N A Ill" 1969 �RADA WYDAWNICZA JÓZEF BURSZTA (PRZEWODNICZĄCY RADY), MARIA FRANKOWSKA, JADWIGA KLIMASZEWSKA, ANNA KOWALSKA - LEWICKA, JULIAN KRZYŻANOWSKI, ANNA KUTRZEBA-P03NAROWA, WŁADYSŁA W KWAŚNIEWICZ; KAZIMIERA ZAWISTOWICZ-ADAMSKA .,. REDAKTOR JÓZEF BURSZTA Sekretarz Redakcji Konrad Wypych Okładkę proj ektował Zbigniew Klimczyk POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW REDAKCJA, WROCŁAW, uL Szewska 36 Redaktor, Poznań, uL Kantaka 4 1969 Nakład 1000 egz. Ark. wyd. 34,62, druk.31. Papier Hustr. kL HI. Oddano do składania 14 V 1969 To D!riUk wwńOZQInlOw l1U'tym 1970 r. Cena zł 50. Zam. 201/69. 3-11 . _-- . ---_.'--_ WROCŁAWSKA .•._--,., .... _,--_._-- DRUKARNIA .- NAUKOWA .. -_. __ .. - �Spis rzeczy Władysław K wa ś n i e w i c z, Kazimierz pięciolecie urodzin (Summary,) . I. W dwudziestopięciolecie Dobrowolski (W siedemdziesięcio9 etnografii polskiej Józef B u r s z t a, Etnografia w ćwierćwie<:zu Polski Ludowej. OrganizacjaTendencje - Kierunki badań (Summary) . Anna K u t r z e b a - P o j n a ro w a, Kultura materialna wsi polskiej w pracach etnograficznych dwudziestopięciolecia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Summary) . Maria Ewa F r a n k o w s k a, Etnografia powszechna i jej miejsce skiej po drugiej wojnie światowej (Summary) . F ryś - P i e t r a s z k o w a, Zarys r'Ozwoju badań nad ludową w 25-I'eciu PRL (Summary) . II. Studia, artykuły, w nauce 31 61 pol103 polską sztuką 139 materiały .JÓzef B u r s z t a, Dwa modele etnograficznej monografii wsi (Summary) . Andrzej K w i I e c k i, Z zagadnień historycznych i etnicznych dawnej Łemkowszczyzny (Summary) . Krzysztof Wo l s k i, Tradycyjne techniki sztucznego nawadniania w krajach irańskich (Summary) . Józef F u r d y n a, Urządzenia do oświetlania wnętrz u Lasowiaków w widłach Wisły i Sanu od połowy wielku XIX po czasy dzisiejsze (Summary) Konstanty S t e c k i, Początki kolekcjonerstwa etnograficznego na Podhalu (Summary) . Jerzy B u r c h a r d t, W sprawie nazwy Hazaków (Summary) Stefan Ł y s i k, Paweł Schebesta - Pioniersk!i badacz Pigmejów (1887-1967) (Summary) . Stanislaw Bąk, Pr·ofesor doktor Stanisław Pigoń (Summary,) Wiesław C i ą ż y ń s k i. Charakterystyka działalności Włodzimierza Poźniaka jako etnomuzykologa (Summary) Barbara M a t u s z e w s ka - K o h u t n ic k a, Zbiory Bron1sł-awa Malinowskiego w AngJi,i (Summary) 147 164 lP6 225 232 247 251 27:3 287 298 �6 III. Artykuły recenzyjne Gerhard Konrad K los k a, Etnografia społeczeństwa przemysłowego w ujęciu Hermanna Bausingera . Tadeusz W I' Ó b l e w s k i, Niemiecka "Mitteleuropa" w ujęciu Bruno Schiera (Summary) . Stanisław B ł a s z c z y k, Sz,tuka ludowa jako przedmiot badań etnograficznych (na marginesie artykułu R. Wildhabera) (Summary) IV. Recenzje oraz przeglądy wydawnictw (Gerhard Konrad Kloska) socjologiczne na 323 332 czasopism Dzieła Wszystkie Oskara Kolberga - W dziesięciolecie działalności wydawnidwa (Medard TarkoJ Bibliografija trudow Instituta Etnografii im. N. N. Mikłucho-Makłaja (1900-1962). Leningrad 1967 (Zbi.gniew Jasiewiez) Etnologiczne nOWOSCl wydawnicze w Niemieckiej Republice Federalnej Badania 302 345 348 349 Ziemiach Zachodnich. Poznań 1968 (Aleksander Posern-Zieliński) 353 Julian M a ś l a n k a, Zorian Dołęga-Chodakowski. Wrocław-Warszawa-Krakaw 1965 i Z. Dołęga-Chodcakowski O Slawiańszczyźnie przed chrześcijaństwem oraz inne pi:sma i listy. WaJrsziaJwa1967 (Aleksander Zyga) . Sztuka ludu polskiego. Warszawa 1967 (Edward Ozgowiez) . Zarys dziejów religii. Warszawa 1968 (Aleksander Posern-Zi.eliński) . Paul N e d o, Grundriss der sorbischen Volksdichtung. Bautzen 1966 (Józef Burszta) 366 368 . Arbeit und Volksleben. Goeltingen 1967 (Gerhard Konrad Carl-Herman T i 11 h a g e n, Folklig Hikekonst. Stockholm szewski, Zbigni.ew Kloska) . 1962 (Jan Jaro- Jasiewiez) Lietuviu liaudies menas. Vilnius Ludove stavitielśtvo a byvanie 370 1968 (Barbara Bazielieh) . na Slovensku. Bratyslava 372 1963 (Krystyna ~74 Ziółkowska) Jean L a u d e, Les arts de l'Afrique noire. Paris 1966 (Tomasz Skarżyński) Stanisław S w i d e I' s k i, Grands traits des civilisations africaines. Paryż 1966 Dietrich (Teresa D I' o s t, Skarżyńska) T6pferei in I. P u c k o v, Kozyra) Letopis. Technologie. Berlin 1967 (Konrad 379 Formirowanie naselenija Melanezii. Moskva 1968 (Anna 381 . Jahresschrift 1968/1969 des (Waleri.an Instituts fiir sorbische Volksforsehung. Bautzen Sobi.siak) 382 Deutsches Jahrbuch fUr Volkskunde. Berlin 1968 (Walerian Sobisiak) . Osterreichische Zeitschrift fUr Volkskunde. Wiedeń 1967 (Walerian Sobisiak) Schweizerisches Archiv fUr Volkskunde. Basel 1967 (Walerian Sobi.siak) Jahrbuch des Museums fUlI' V6lkerkunde zu Lei'pz.ig. T. XXII, Berlin 1966 (Konrad J·ahrbuch Wypyeh) des Museums (Konrad L'Ethnographie. 376 378 Afrika. Wypyeh) P. 356 360 361 387 389 394 fiir Volkerkunde zu Leipzig. T. XXIII, Wypyeh) Paris 384 Berlin 1966 397 1966/1967. (Tadeusz Wróblewski) . 398 �7 Arts et Traditions Populaires. Paris 19&7 (Bogusław Linette) Anthropos. Fryburg 1.966, t. 61 (Tadeusz WróbLewski) . Anthropos. Fryburg 1967, t. 62 (Tadeusz WróbLewski) . Ethnology. Pittsburgh 19617 (Mirosława Posern-ZieLińska) Zeitschrift ftir Ethnologie. Berlin 1967 (ALeksander Posern-ZieLiński) 400 402 406 411 414 V. Muzea Maria Z n a m i e l' o w s k a - P l' li f f e l' o w a, Polskie ~raficZlne w okresie 25.-1eci'a PRL (Summary) . muzealnictwo etno419 • VI. Kronika XLIII Walne Z'gromadzenie Polskiego Towarzystwa Wypych) Sprawozdanie (Józef Sprawozdanie (Jadwiga Sprawozdanie (Maria Konkursy Oddziału łódzkiego Polskiego Towarzystwa (Konrad <I 456 Oddziału wrocławskiego Pawłowska) Oddziału Pols'kiego Towarzystwa Ludoznawczego 457 . toruńskiego Pols'kiego Znamierowska-Prufferowa,) obrzędową Macewicz-Gołubkow) Towarzystwa Ludoznawczego Etnograficznym we Wrocławiu 458 . w Muzeum . III Etnograficzne Seminarium Amerykanistyczne (Maria Paradowska) . II Międzynarodowa Konferencja Robocza Komisji Organizaeyjnej Europejskiego Atlasu Etnograficznego (Konrad Wypych) . 90-lecie urodzin akademika bułgarskiego Michaiła Arnaudowa (KoLe Simiczijew) 459 460 464 466 25 rocznica śmierci akademika Afanasija Sieliszczewa (KoLe Simiczijew) . Najważniejsze nabytki zagraniczne biblioteki im. J. Czekanowskiego za rok 1968 (Jadwiga 453 Ludoznawczego Lech) na plastykę (Maria Ludoznawczego ~ Gerlach-Klodnicka) . Indeks LIII tomu (Jadwd'ga GeT1lach-Kł,odniicka) Spis ilustracji Spis treści w języku angielskun 467 468 475 491 493 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/a6fd12e3ed38a2e41523df9118657991.pdf 82bf2a79b81c81d3f44267c191a46062 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1141 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1971 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1050 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1971 t. 55 Description An account of the resource LUD 1956 t.56 s.2-7 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text LUD TONI 1,V ��u L ORGAN ORGANE D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO DE LA SOCIETE POLONAISE ZAŁOŻONY W D'ETHNOLOCIE ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OG0LNEGO ZBIORU TOM LV WYDANO POLSKIE Z ZASIŁKU POLSKIEJ TOWARZYSTWO W R a c Ł A W AKADEMII NAUK LUDOZNAWCZE - P O Z N A Ń 1971 �RADA WYDAWNICZA JOZEF BURSZTA (PRZEWODNICZĄCY RADY), MARIA FRANKOWSKA, JADWIGA KLIMASZEWSKA, ANNA KOWALSKA-LEWICKA, CZESŁAW HERNAS, ANNA KUTRZEBA-POJNAROWA, BRONISŁAWA KOPCZYŃSKA-JA WORSKA, KAZIMIERA ZAWISTOWICZ-ADAMSKA I. ././\ /(,,::;'.r"-J :'-..- - l ~.:; l . \,t- REDAKTOR JÓZEF BURSZTA Sekretarz Redakcji Konrad Wypych Okładkę projektował Zbigniew KLimczyk POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW 1971 REDAKCJA, WROCŁAW, UL. SZEWSKA 36 REDAKTOR, POZNAŃ, UL. KANTAKA 4 Nakład 800 egz. Ark. wyd. 27,63, ark. druk 25,25 + 3 wklejki. Papier ilustr. kl. III. Oddano do składania 24 VIII 1971r. Druk ukończono w styczniu 1972r. Cena zł 50,--. Zam. 782/71. K-lO. ------ ------- ---------- WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA �Spis L W 25-LECIE treści ZIEM ZACHODNICH Stanisław N o wac z y ń s k i, Przemówienie powitalne Wiesław S a u t e 1', O narodowej roli folkloru na Ziemi Lubuskiej Józef B u I' S z t a, Etnografia polska a Ziemie Zachodnie Dorota S i m o n i d e s, Opolska literatura ludowa w folklorze Nadodrza Anna S z y f e 1', Badania nad procesami integracji kulturowo-społecznej Mazurach i Warmii Wojciech G l u z i ń s k i, O istocie i funkcjach muzeów regionalnych II. STUDIA, ROZPRAWY, 9 11 15 29 na 45 53 ARTYKULY Karol D c j n a, Dialektologiczna regionalizacja polskiego obszaru etnicznego Aleksander P o s e l' n - Z i e l i ń s k i, Antropologiczna interpretacja ruchów społeczno-religijnych trzeciego świata. Oceny i propozycje Konrad W y p y c h, Pieniądz lokalny na wyspach Palau -, Anna K o z Y l' a, Bwń wojenna ludów Oceanii Bogusław Z a n i e w s k i, Adopcja dzieci u Polinezyjczyków Ill. OMOWIENIA, Georges PRZEGLĄDY WYDAWNICTW Warszawa Bednarczuk) 181 193 217 225 1968, Kloska) Otakar N a h o d i l, Kultur und Humanitiit. Prolegomena einer Theorie der Kultur. Bad Krotizgen 1970 (Józef BUTSzta) Abschied vom Volksleben. Untersuchungen des Ludwig-Uhland-Instituts del' Universitiit Tilbingen im Auftrag der Tu,binger Vereinigung filI' Volkskunde, herausgegeben von Hermann Bausinger, Gottfried Korff, Martin Schade und Rudolf Schenda, Tiibingen 1970 (Gerhard Kloska) Panemuniu D z li k a i. Lietuvos TSR Moksiu Akademijos Institutas, Vilnius 1970 (Alicja 173 I CZASOPISM C h a b o n n i e r, '-Rozmowy z Claude Levi-Straussem. (Gerhard 83 115 129 153 lVrATERIALY Bolesław J a n u s z k i e w i c z, Żywa tradycja święcenia zwierząt gospodarczych w południowej Wielkopolsce Jan S z a j b e l, Materiały rękopiśmienne Bożeny Stelmachowskiej w Archiwum Polskiej Akademii Nauk Oddział w Poznaniu Irena T u r n a u, Polska kolekcja Pat'lstwowego Muzeum Etnografii Narodów Związku Radzieckiego w Leningradzie Krzysztof Wo l s k i, Bhartiya Lok Kala MandaI (Indyjski Instytut Sztuki Ludowej) w Udajpurze Gerhard K los k a, Problem wartościowania w etnografii IV. RECENZJE, 69 241 244 245 247 �6 Philip A 11 i s o n, Cross River Monoliths, Lagos 1968 (Andrzej Mikolajczyk) Dzieje folklorystyki polskiej 1800-1863. Epoka przedkolbergowska. WrocławWarszawa-Kraków 1970 (Agata Skl'ukwa) Vido L a t k o v i ć, Narodna knjizevnost I, Beograd 1967 (Kole Simiczijew) Balkanska narodna m'drost. Usporedici na b'lgal'ski, sr'bski, turski, rum'nski, gr'cki lalbanski poslovicl i pogovorki. Sofija 1968 (Kole Simiczijew) Dorota S i m o n i d e s, Współczesna śląska proza ludowa. Opole 1969 (Józef Burszta) (Medard Tarko) K o m a r o w s kij, Pjat tysjacz budd Enku. Moskwa Ozgowicz) (Henryka Wesołowska) Sobisiak) (Walerian 278 281 Poznań 1970 (Wa284 Ethnologia Slavica, Bratislava 1970 (Anna Kowalska-Lewicka) Ethnology. An International Journal of Cultural and Social Anthropology. Pittsburgh 1968, t. 7 (Miroslawa Pasem-Zielińska). Ethnology. An International Journal of Cultural and Social Anthropology. Pittsburgh 1969, t. 8 (Mirosława Pasem-Zielińska). . Glasnik na Etnoloskiot Muzej, Skopje 1960 (Kole Simiczijew) Jahrbuch des Museums fiir Volkerkunde zu Leipzig. Bd. XXVI, Berlin 1969 Csterreichische 276 283 N o w a k, Gwary chazackie w powiecie rawickim. Wypych) Letopis. Jahresschrift 274 279 . Barbara B a z i e l i c h, Barwne wyszycia na płótnie u górali karpackich. Bytom 1970 (Zofia Grodecka) Josef Va I' e k a, Vetrne mlyny na Morave a ve Slezsku. Uherske Hradiśte (Kom"ad 269 273 Ozgowicz) lerian 261 265 1968 (Edward Wanda T e l a k o w s k a, W kręgu chłopskiej kultury. Inwencja ludowa we współczesnej WytWÓl'CZOŚCi. Warszawa 1970 (Boleslaw Januszkiewicz) Cornel I r i m e, Marcela F o c s a, Romanian icons painted on glass. Bucharest 1968 (Barbara Bazielich) Florea Bobu F lor e s c u, Paul P e t r e s c u, Paul H. Stahl, Arta populara de pe Valea Bistritei. Bucuresti 1969 (Barbara Bazie lich) Jacek a l ę d z k i, Sztuka Kurpiów. Wroclaw-Warszawa-Kraków 1970 (Ed- 1967 258 271 Januszkiewicz) Henryk 254 266 Folklor w życiu współczesnym. Materiały z Ogólnopolskiej Sesji Naukowej w Poznaniu. Poznań 1970 (Anna Maciejewska) Olga A. G a 11 c k a ja, Narodnoje iskustwo Polszi. Moskwa 1970 (Boleslaw ward 251 252 256 W świecie pieśni I bajki. "Studia folklorystyczne", Wrocław-WarszawaKraków 1969 (Elżbieta Millerowa) Franciszek K o t u l a, Hej leluja - czyli o wygasających starodawnych pleśniach kolędniczych w Rzeszowskiem. Warszawa 1970 (Barbara Andrzejczah) Uwagi autora Hej, leluja do uwag recenzentki tejże pracy (F1'Qnciszek Kotula) Ryszard G ó I' S k i, Oskar Kolberg. Zarys życia i działalności. Warszawa 1970 Georgij 250 286 290 296 299 302 des Instituts fii,r sorblsche Volksforschung. Bautzen 1970 Sobisiak) Zeltschrift 305 fUr Volkskunde, t. 73, Wiedeń 1970 (Walerian So- bisiak) Schweizerlsches Archiv fiir Volkskunde, i 1969 (Wale1'ian Sobisiak) 307 t. 64, z. :3/4 i t. 65, z. 3/4, Basel 1968 310 �7 Zeitschrift fii,r Volkskunde, t. 66, Stuttgart 1970 (Józef Burszta) Kultura, Casopis za teoriju i sociologiju kulture kulturnu politiku, Beograd 1970 (Aleksander 313 315 Posern-Zieliński) V, KRONIKA Festiwale, "dni", konkursy w 1969 r. (Zofia Piotrowska) Na marginesie folkloryzmu (Violetta Krawczyk) IV. Ogólnopolska Konferencja Etnograficzna poświęcona zagadnieniu zmian kulturowych. ArtUl'ówek pod Łodzią, 13-14 listopad 1970 r. (Anna Kowalska-Lewicka) 321 323 Konferencia slovanskych etnografov na Orave (Jan Komorovsky) Pierwsze międzynarodowe sympozjum poświęcone etnograficznym badaniom nad pożywieniem, Lund 21-25 sierpień 1970 r. (Anna Kowalska-Lewicka) IV Etnograficzne Seminarium Amerykanistyczn.e, Poznań 23-25 IV 1971 r. (Maria 319 Paradowska) 327 329 60-lecie urodzin Prof. dra Mariana Jakóbca (Kole Simiczijew) 60-lecie urodzin akademika bułgarskiego Petra Dinekowa (Kole Simiczijew) Jubileusz akademika Haralampije Polenakovicia (Kole Simiczijew) Badania terenowe przeprowadzone przez muzea w latach 1968-1970 (Elżbieta K1'ólikowska) 335 336 338 339 Skanseny (Elżbieta Królikowska) Dni folkloru i sztuki ludowej na Dolnym Śląsku (Konrad Wypych). Festiwal folklorystyczny i sesja naukowa w Lubaniu (J.M.) Wykaz prac magisterskich z etnografii wykonanych na uniwersytetach polskich w 1970 r. (Zofia Piot1'owska) Uzupełnienie do Wykazu prac magisterskich z etnografii wykonanych na uniwersytetach polskich w XXV-leciu PRL (Zofia Piotrowska) Etnograficzne wystawy czasowe eksponowane w 1970 r. (Elżbieta Królikowska) Doktoraty i habilitacje z zakresu etnografii w latach 1968-1970 (Elżbieta Królikowska) XLV Walne Zgromadzenie 325 344 346 349 350 352 353 354 PTL i sesja naukowa w Międzyrzeczu (Kon1'ad Wypych) 357 Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego z działalności w okresie kadencji od 22 X 1967 do 18 IX 1970 r. (B1'onisława Jaworska) 360 Kongres Etnologii Europejskiej w Paryżu 24-28 sierpień 1971 r. (Anna Ku- trzeba-Pojnarowa) 371 VI. IN MEMORIAM Władysław Swirski (Konrad Wypych) Lutoslawa Hajówna (Bolesław Łopuszański) Jan Rompski (Elżbieta Królikowska) Zofia Durbas (Elżbieta Królikowska) Józef Kupiec (Elżbieta Królikowska) 377 378 379 380 380 VII. VARIA Najważniejsze nabytki zagraniczne Biblioteki Polskiego znawczego za rok 1970 (J. Gerlach-Kłodnicka) Towarzystwa Ludo381 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/de7b9e1e9098e1620395df66a0246c37.pdf c494da680f52876dcff954b536cb6ff9 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1294 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1972 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1194 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1972 t.56 Description An account of the resource LUD 1972 t.56, s.3-7 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text LUD TO~l LVI ��u L ORGAN OBGANE D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUD OZNA WCZ EGO DE LA SOCIETE POLONAISE ZAŁOŻONY W D'ETHNOLOGIE ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGOLNEGO ZBIORU TOM LVI WYDANO POLSKIE Z ZASIŁKU POLSKIEJ TOWARZYSTWO W R O C Ł A W - AKADEMII NAUK LUDOZNAWCZE P O Z N A Ill" 1972 �RADA WYDAWNICZA JÓZEF BURSZTA (PRZEWODNICZĄCY RADY), MARIA FRANKOWSKA, JADWIGA KLIMASZEWSKA, ANNA KOWALSKA-LEWICKA, CZESŁAW HERNAS, ANNA KUTRZEBA-POJNAROWA, BRONISŁAWA KOPCZYŃSKA-JA WORSKA, KAZIMIERA ZAWISTOWICZ-ADAMSKA REDAKTOR JÓZEF BURSZTA Sekretarz Redakcji Konrad Wypych i Maria Iżewska Okładkę projektował Zbigniew Klimczyk POLSKIE Papier TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW 1972 REDAKCJA, WROCŁAW, UL. SZEWSKA 36 REDAKTOR, POZNAŃ, UL. KANTAKA 4 Nakład ilu5lr. 800 egz. Ark. wyd. 28.47. Ark. druk. 25. Format B5. kI. III, 70 X 100, 70 g. Oddano do składania 22 lutego 1972 r. Druk ukończono w grudniu 1972 r. Zam. 90/72 - F-lO - Cena zł 50,- WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA �Spis treści I. STUDIA ,I ROZPRAWY Andl?ej W a l i gór IS k i, Początki etnografii 'W epoce Oświecenia Zbigniew J a s i e w i c z, Rodzina wiejska na ziemiach zachodnich i ,północnych jako przedmiot badań etnograficznYIch . Jerzy H e y m a 'n n, Kultura tradytyjwa i jej [proces roz;padu a polska etnografia . Józef B u T S z t a, Współczesny folklor widowiskowy. Maria P a radowsk a, Niektóre elementy kultury Bambrów i ich (pozostałości w folklorze miejskim Poznania . Janusz B o h d a n o w i c z, Skrzynie do przechowywania ziarna w polskiej kultu!"'&' ludowej . Antoni K u c z y ń s k i, Pneumatologia pluralizm dusz w wierzeniach ludów paleoazjatyckich . II. ARTYKULY, OMOWIENIA, PRZEGLĄDY Millerowa) . 57 83 103 123 145 161 189 198 213 221 235 251 264 276 WYDAWNICTW I CZASOPISM Ziemie Zachodnie w polskiej literaturze socjologicznej. Wybór tekstów. Poznań ,1970 (Andrzej Brencz) Między dawnymi a nowymi laty... Wr()ICław~Warszawa-Kra'ków 1970 (Elżbieta 35 MATERIAŁY Krzysztof W o l s k i, Uwagi nad rolnictwem środkowego Afganistanu KazimiErz J a g i e ł a, Kilka uwag o szerokofrontowym domu ze ślepym pseudO!poclC'ieniemszczytowym Edward P e r cz a k, Polski wątek folklorystyczny o św Jerzym na księżycu Adam P r a n d a, 25 lat Instytutu Etnograficznego Słowackiej Akademii Nauk w Bratysławie Kole S i m i c z i .i e w, Z dziejów zbieralCtwa macedońsl,"ich ludowych pieśni bohatel~kich Kole S i m i c z i j e w, Konstanty i Dymitr Miladinowowie - entuzjaści i zbieracze macedoński,ch pieśni ludowych . Edward Ozgowicz, Józef Lurka - do:Lnośląskirzeźbiarz ludowy AndrL:ej P a r t y k a, Księga sądowa wsi J'aworsko . Jerzy B u r c h a r d t, Kiedy powstała nazwa Hazacy? . UL RECENZJE, 9 279 282 �6 Prace i materiały z badań etnograficznych Ośrodka Mokrzyszowsko-Grębowskiego w powiecie Tarnobrzeskim. Rzeszów 1968 (Kl'Zysztof Ruszel) Jacek O ł ę d z k i, Kultura al'ty~ty-ezna ludności kurpiowskiej. Wrocław 1971 (Edward Boguslaw Ozgowicz) G a l ę s ki, lesław 286 Innowa<:je a społeczność 'wiejska. Warszawa 1971 (Bo- Januszkiewicz) 288 Religie wczoraj 'i dziś. Warszawa 1971 (Jacek Lapott) . Theodor-Wilhelm D an z e l, Ethnologische Kulturkunde. Hamburg deusz 291 1967 (Ta292 Wróblewski) Rasy i narody. Sovremennyje (Aleksander Vesillja. ~iiv Rostisław W. ksander etniceskije rasovyje problemy. Moskwa 1971 295 Posern-Zieliński) 1970 (Agata Skrukwa) K i n ż a lo w, Kultura 300 drewnich Maija. Leningrad 1971 (Ale- Posern-Zieliński) 301 Nowaja żizń naTooow siewiera. Moskwa 1967 (Antoni Kuczyński) . K. Cerbulenas, F. Bielinskis, K. Seselgis, Lietuviu liaudie'i menas. Maźoji architektura. Vilnius 1970 (Edward Ozgowicz) Arts et Traditions Populaires. Pari,s ,1968 (Bogusław Linette) Ethnology. Pittsburgh 1970 (Mirosława Posern-Zieli1/'ska) Folk-Liv. Ada Ethnologica Europaea. Stockholm-Lund 1970 (Bernard Piotrowski) Folklor 'j Tarko) 305 308 309 312 316 folklorystyka, 'tom 9-12 "Russkogo Folklora" (1964-----1971)(Medard . Glas'nik na etnoloskiot muzei. Skopje 1965 (Kole Simiczijew) . Kulturen 1970, 1971. Lund 1970, 1971 (Bernard Piotrowski) . bsterreichische Zeitschrift fik VOlkskunde. Wiedeń 1971 (Walerian Sobisiak) Marek Al'pad K o wal s k i, Śladami świątkĆ1W. War5zawa 1971 (Edwa.rd Ozgowicz) Anna 284 317 325 328 330 332 . C z e k a n ow s k a, Etnografia muzyczna. Warszawa 1971 (Krystyna Tubaja) 333 IV. KRONIKA Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego PTL za okres od 20.lX.19703'O.VI.1971 (A. Nasz) . XLVI Walne Zgromadzenie i Sesja Naukowa PTL w Gdańsku (K. Wypych) Amel'ykanistY'=Tla Konferencja Historyków (Aleksander Posern-Zieliński) Festiwal i Sympozjum Folkloru Bałkańskiego (Kole Simiczijew) . Folklor a współczesność (Adam Pranda) Konferencja redakcji 'czasopisma "Demos" (A. Kutrzeba-Pojnarowa i S. Bias> czyk) 357 Międzynarodowe (Mal'ia Sympozjum - Ochrona Zabytków Architektury Ludowe! Znamierowska-Priiffe1'Owa) Ogólnopolska (A. 337 343 345 350 355 Konferencja Kuczyński) Muzeów 360 Parków Etnograficznych w Opolu 363 Sprawozdanie z działalności Ośrodka Dokumentacji Informacji Etno,£;l'afic7.nej (K. Selmowicz, B. Jaworska) . 364 Magisteria i doktoraty z zakresu etnografii w 1971 r. (Elżbieta. Putyńska) 365 Krajowe sesje, seminaria i konferencje etnogmficzne w 1971 r. (Elżbieta Putyńska) . 367 �..M".. 7 Festiwale, ..dni" i konkursy w latach 1970 i 1971 Etnograficzne wystawy czasowe e'ksponowane 'VI! i Krystyna Muzeum Selmowiczowa) (Zofia 197'1 PiO(1'ou;ska) r. (Elżbieta , 368 Puty/iska 369 . rel:rionalne w Bl"Zezinach (Elżbieta PutYJiska) 374 V. IN MEMORIAM Prof. dr Bolesław Olszewicz Dr Władysław Bogatyński Kazimiera Maślanka . Prof. dr Adam Wanke Czesław Witkowski (Kom'ad Wypych) 377 378 378 378 378 VI. VARIA Najważniejsze nabytki zagranicrzne Biblioteki Indeks LVI tomu (J. Gerlach-Klodnicka) Spis ilustracji i map , Spis treści w języku angielskim . PTL (J. Gerlach-KlodniCka) 379 384 397 399 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/4c3213f3f60c9877efd0ee81947c667a.pdf 651fb076c8d40eb29100ed112283b74f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1975 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1990 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1834 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1989-90 t.73 Description An account of the resource LUD 1989-90 t.73, s.362-366 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text SPIS TRESeI I. STUDIA Christopher H a r r i s, Rodzina i pokrewieństwo. Współczesne postępy w teorii i badaniach Wiktor S t o c z k o w s k i, Ewolucja rodziny, czyli dzieje jednej teorii. Szkic z antropologii nauki etnologicznej Hanna P a w l a c z y k, Ugrupowania rodzinne w okresie wczesnego średniowiecza na terenie Polski. Możliwości wnioskowania na podstawie materiałów archeologicznych 7 41 50 II. ARTYKUL Y I MATERIAL Y Bożena B e b a, Rodzina małomiasteczkowa. Specyfika przemian Bożena D o m a g a ł a, Ideały życiowe mieszkańców małych miast w Polsce Irena K a b a t, Obrzędowość weselna jako wyraz przemian pozycji społecznych mężczyzny i kobiety w środowisku wiejskim Michael A b d a 11 a, Małżeństwo j obyczaje weselne u wschodnich Asyryjczyków w latach siedemdziesiątych naszego wieku Kole S i m i c z i j e w, Kazirodztwo w poezji ludowej Słowian południowych Stanisław B ł a s z c z y k, Jak żniwowa no i jak plonów pilnowano. Fragment wspomnień. Wojciech L y s i a k, Między Wartą a Notecią. Efemeryczność folkloru 85 101 ll;; 12,1 147 169 181 III. RECENZJE Wojciech Burszta, Język a kultura w myśli etnologicznej, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, seria: "Prace Etnologiczne" t. lI, Wrocław 1986, ss. 151 (Aleksander Posem-Zieliński) Aron Guriewicz, Problemy średniowiecznej kultury ludowej, Warszawa 1987, ss. 402 (Sławomir Bździuch) Wladimir Jakowlewicz Propp, Istoriczeskije korni wołszebnoj skazki. Otwietstwiennyje riedaktory: W. J. Jeremina, N. M. Gierasimowa, Izdatielstwo Leningradskogo Uniwiersitieta, Leningrad 1986, ss. 364 (Teresa Smolińska) Kiriłl Wasiliewicz Czistow, Narodnyje tradycii i folklor. Oczerki tieorii, Leningrad 1986, ss. 303 (Teresa Smolińska) N. A. Krynicznaja, Russkaja narodnaja isstoriczeskaja proza. Woprosy genezisa i struktury, Leningrad 1987, wyd .. ,Nauka", ss. 226 (Wojciech Łysiak) Vaclav Frolec a kolektiv, Vanocc v ceske kulture, Vysehrad 1988, ss. 439 (Anna Szyfer) 19:1 106 198 201 20,{ 207 �364 Viera GaSparikova, Slovenska l'udova próza a jej śu<':asne vyvinove tentencie, Bratislava 1986, ss. 359 (Teresa Smolińska) Rodna zeme. Sbornik k 100. vyroci Muzejni a Vlastivedne Spoleenosti v Brne a k 60. narozeninam Ph. dr. Vladimira Nekudy Csc., pod red. V. Frolca, Brno 1988, ss. 507, i!. (Ryszard Kantor) Momcilo Zlatanović, Epskie narodne pesme Jugozapadne Srbje, Vranje 1987, ss. 104 (Kole Simiczijew) Simo Mładenowski, Makedonskite narodni pesni za NOB i rewolucijata, Skopje 1986, ss. 489 (Kole Simiczijew) Ryszard Tomieki, Tenochtitlan 1521, Warszawa 1984, ss. 235 (Iwona Chmielewska) 211 212 21::; 216 Ghita El Khayat-Bennai, (Anna 20!J Le monde arabe au feminin, Paris 1985, ss. 325 Barska) 219 Celia Haig-Brown, Resistance and Renewal Survivung the Indian Residential School, Vancouver 1988, ss. 164 (Zbyszko Melosik) Irena Bukowska-Floreńska, Społeczno-kulturowe funkcje tradycji w społecznościach industrialnych Górnego Sląska, Prace Uniwersytetu Sląskiego nr 909, Katowice 1987, ss. 175, tab!. (Zbigniew Jasiewicz) Jacek Bednarski, Zróżnicowanie rodzinnych środowisk kulturowych. Na przykładzie rodzin w Poznańskiem, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Seria Etnografia nr 13, Poznań 1987, ss. 124 (Bożena Beba) Janine Ponty, Polonais meconnus. Histoire des travailleurs immigres en France dans l'entre-deux-guerres, "Serie Internationalle" 34 Universite de Paris I. Panthwn Sorbonne, Paris 1988, ss. 474 (Jędrzej Kośmicki) Adam Walaszek, Polscy robotnicy, praca i związki w Stanach Zjednoczon;rch Ameryki, 1880 - 1922, Wrocław 1988, ss. 250 (Ryszard Kantor) Zofia Grodecka, Stroje ludowe w dawnym i współczesnym Poznaniu, Poznań 1986, Monografie Muzeum Narodowego w Poznaniu t. XVIII ,red. H. Kondziela, ss. 146, il. 115 (Teresa Karwicka) Jadwiga Pawłowska, Wieś warmińska Brąswałd w województwie olsztyńskim w latach 1945 -1967, Wrocław 1986, ss. 199, Maria Zientara-Malewska, Wieś nad łąkami, Olsztyn 1988, ss. 235 (Wojciech Tabor) Helmut Ottenjann, Lebensbilder aus dem landlichen Biedermeier, Museumsdorf Cloppenburg-Niedersachsisches Freilichtmuseum, 1984, s~. 111, il. 57, tab!. 21 (Barbara Bazielich) S. K. Jain, P. E. Minnis, N. C. Shah, A World Directory of Ethnobotanists, Society of Ethnobotanists, Lucknow 1986, ss. 52 (Irena Kabat) Dialog serdeczny. Korespondencja Władysława arkana i Katarzyny Smreczyńskiej, do druku przygotował i przypisami opatrzył Franciszek Ziejka, "Lud" Warszawa 1988, ss. 184, i!. (Ryszard Kantor) 222 226 228 232 236 238 241 244 246 247 IV. KRONIKA Działalność dydaktyczna Katedry Historii i Etnologii Religii KUL (ks. Henryk Zimoń SVD) Sympozjum naukowe "Religie pozachrześcijańskie w procesie przemian" Katolicki Uniwersytet Lubelski, 18 - 19 listopada 1988 r. (Krzysztof Gladkowski) "Centrum 2.51 :'55 i peryferie" konferencja etnograficzna w RFN (Jadwiga Kucharska) 260 �365 Dziesiąte Warsztaty 1989 (Janusz Konferencja na (Barbara Naukowe poświęcone problematyce indiańskiej. Wiedeń Mucha) temat 263 odzieży i strojów. Lienz Austria 26 - 30 maja 1986 BazieHch) 266 Polska sztuka ludowa w dokumentacji Instytutu Sztuki PAN (Bożena Kural) Tematyka albańska w polskim muzealnictwie (Anna Bartosz) VI Przegląd Filmów Etnograficznych "Etnologia a film" (Grzegorz Pełczyński) Muzeum Misyjno-Etnograficzne w Pieniężnie w roku 1987 (Eugeniusz ŚHwka SVD) Grzeszczak Pieniężnieńs1de spotkania SVD) z religiami (Sławomir 274 Janowicz SVD) 277 czyński) 280 280 283 286 289 Działalność Redakcji Dzieł Wszystkich Oskara Kolberga w Poznaniu w okresie od 1.07.1987 do 30.06.1988 roku (Jan M. Pałka) Sprawozdanie z działalności Koła Zainteresowań Kulturą Asyryjską przy Poznańskim Oddziale PTL za okres wrzesień 1987 - kwiecień 1989 roku 291 294 Abdalla) Konferencje, zjazdy i inne spotkania uwzględniające problematykę etnograficzną w 1985, 1986, 1987, 1988 roku (Maria Niewiadomska) . Wymiana zagraniczna wydawnictw Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (Stan w czerwcu 1988 roku) (Jadwiga 273 275 "Dni Buddyjskie" Wystawa i sesja naukowa na temat: Wkład misjonarzy polskich do nauki światowej (Eugeniusz Śliwka SVD) Sesja naukowa z okazji 90 rocznicy powstania Oddziału Krakowskiego PTL, Kraków 9 grudnia 1988 roku (Anna Spiss) Konferencja naukowa pt. "Funkcje muzealnictwa etnograficznego" towarzysząca 64 Walnemu Zgromadzeniu Delegatów PTL w Bytomiu, 16 - 17 września 1988 roku (Iwona Grzelakowska, Maria Niewiadomska) 64 Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Bytomiu, 16.09.1988 roku (Iwona Grzelakowska, Maria Niewiadomska) Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1987 do września 1988 roku (Antoni Ku- (Michael 271 273 Otwarcie wystawy nowogwinejskiej ze zbiorów Księży Werbistów w Pieniężnie w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku (Leszek Niewdana SVD) Wystawa "Kultura i Sztuka" w Olsztynku (Mirosław Dorosz) Dni Hinduistyczne w Pieniężnie - zbliżenie duchowe czy intelektualne (Władysław 268 270 Gerlach-Klodnicka) Letnia Szkoła Etnologiczna (Iwona Chmielewska) 65 Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Opole 15.09.1989 roku (Iwona Grzelakowska, Maria Niewiadomska) Sprawozdanie Sekretarza Generalnego z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w kadencji 1986 -1989 (Antoni Kuczyński) 296 307 319 321 326 V. IN MEMORIAM Tancred Banateanu 1922 - 1987 (Ewa Fryś-Pietraszkowa) Stanisław Blaszczyk (Zbigniew Toroński) Lubomira Maria Bobrowska 1960 -1990 (Michał Buchowski) 333 334 347 �366 Wspomnienie o Doktorze Janie Piotrze Dekowskim 1907- 1988 (Irena Lechowa) Bibliografia Jana Piotra Dekowskiego. Kontynuacja od roku 1975 (Irena Lechowa) . Pamięci Józefa Jastrzębskiego 1920- 1989 (Irena Lechowa) Daniela Mądrzak 1926- 1989 (Irena Lechowa) . Maria Polakiewicz 1911-1987 (Roman Tubaja) Wanda Skuła 1905- 1988 (Oddział PTL w Mszanie Dolnej) Lubomira Schreiber 1911- 1988 (Oddział PTL w Mszanie Dolnej) Jadwiga Zelechowska 1915- 1988 (Irena Lechowa) :;:,0 :1;'4 :Jfj(j :1;'7 3,,9 ::i;!) :HiO � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/cc52b1ca8a91a2875b1b887e07eda74d.pdf c808039381715776e73d2d8f65c569e3 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2038 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1991 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1892 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1991 t.74 Description An account of the resource LUD 1991 t.74, s.347-354 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text SPIS TRESeI lo ARTYKUŁY I MATERIAŁY Qtakar N a h o d i 1, Tradycja jako definiens kultury (Profesorowi Józefowi Burszcie in memoriam) . Katarzyna G o ł ą b Marciniak, Wpływ wzorców obcych w kulturze ludowej regionu na przykładzie budownictwa, rzeźby i snycerki Nowosądecczyzny o Danuta P e n k a l a - G a w ę c k a, Medycyna komplementarna w Polsce i jej badanie. Wojciech Ł y s i a k, Powstanie 1848 roku w folklorze mieszkańców Wielkopolski Stanislaw B l a s z c z y k, Wielkopolscy "smolarze" o Alfred M a k s y m o w i c z, "Wieszanie Judasza" dawny obrzęd Wielkanocny w Kailczudze . II. PRZED lOO-LECIEM POLSKIEGO TOWARZYSTWA A. POGLĄDY 23 43 55 71 89 LUDOZNAWCZEGO Bronisław P i ł s u d s k i, Projekt zasad zarządzania Ajnami z wyspy Sachalin, z krótkimi komentarzami do poszczególnych punktów . Władysław Ł a t y s z e w, Komentarz do "Projektu zasad zarządzania Ajnami z wyspy Sachalin ..." . Michał So W y s o k o w, Naukowy dorobek Bronisława Piłsudskiego i losy rdzennej ludności Sachalinu Michał M. P rok o f i e w, Wiera W. K o b k o, Kolekcje etnograficzne B. O. Piłsudskiego z terenu Dolnego Amuru, w zbiorach Państwowego Przymorskiego Zjednoczonego Muzeum im. W. K. Arseniewa i Sachalińskiego Okręgowego Muzeum Krajoznawczego (koniec XIX wieku początek XX wieku) . Antoni K u c z y ń s k i, Bronisława Piłsudskiego droga do etnografii . III. 5 95 107 111 127 143 I DYSKUSJE Od Redaktora Dyskusja wokół pojęcia "kultura ludowa". Odpowiedzi na ankietę Barbara B a z i e l i c h, Kultura ludowa . Michał B u c h o w s k i, Kultura ludowa - mit czy rzeczywistość? Jan G r a d, Kultura ludowa - kultura chłopska - kultura wsi Aleksander J a c k o w s k i, Kultura ludowa. Sztuka ludowa Zbigniew J a s i e w i c z, Kultura ludowa a ludowość kultury Jacek K o l b u s z e w s k i, Kultura ludowa . 176 176 178 181 186 191 196 �348 B. Krystyna P i ą t k o w s k a, Kultura ludowa - kultura typu ludowego Wojciech S a d o w s k i, Twórca ludowy - twórca nieprofesjonalny Kazimiera W o ł o s, Kultura ludowa a etnologia . Perypetie folklorystyki (Wojciech Burszta) 202 206 212 214 IV. RECENZJE I S. Kon, Riebionok (Grażyna Leonowicz) i obszcziestwo, Wyd. "Nauka", Moskwa 1988, ss. 270 219 . Henryk Zimoń SVD, Monoteizm pierwotny, Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka, Katowice 1989, ss. 291 (Janusz Kamocki) . Emmanuel Todd, L'invetion de l'Europe, "Collection l'Histoire immediate", Editions Seuil, Paryż 1990, ss. 538 (Jędrzej Kośmicki) . Piotr Chmielewski, Kultura i ewolucja. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988, ss. 407 (Renata Tańczuk) . Wenacjusz Panek, Twórczość ludowa jako przejaw psychicznych potrzeb człowieka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1990, ss. 233 (Katarzyna Gołąb-Marciniak). . Czesław Deptula, Galla Anonima mit genezy Polski. Studium z historiografii i hermeneutyki symboli dziejopisarstwa średniowiecznego, Redakcja Wydawnictw KUL. Lublin 1990, ss 411 (Wojciech Łysiak) . Marek Latoszek (red.), Kaszubi. Monografia socjologiczna, Wyd. Uniwersytet Warszawski, WSP Rzeszów, Rzeszowski Oddział Towarzystwa Organizacji i Kierownictwa, Rzeszów 1990. ss. 378, 1 mapa (Anna SzYfer) . Andrzej Sakson, Mazurzy - społeczność pogranicza, Instytut Zachodni, Poznań 1990, ss. 342 (Anna SZyfer) . Jacek Olędzki, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w., Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991, ss. 432, ilustracje, plany (Zbigni.ew Jasiewicz) 222 225 229 232 233 236 238 . Róża Fiszman - Sznajdman, Mój Lublin, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1989, ss. 213, iI. 79 (Ryszard Kantor) . Aleksander Błachowski, Polska wycinanka ludowa, Muzeum Etnograficzne w Toruniu, Toruń 1986, ss. 158, il. 348 (Teresa Karwicka) . Danuta Tylkowa, Medycyna ludowa w kulturze wsi Karpat Polskich. Tradycja i współczesność, Biblioteka Etnografii Polskiej nr 42, Ossolineum, Wrocław 1989, ss. 130 (Danuta Penkala-Gawęcka) . Studia nad polszczyzną kresową, tom V, pod redakcją Janusza Riegera i Wiaczesława Werenicza, Prace Językoznawcze Komitetu Językoznawstwa PAN, nr 112, Wrocław 1990, ss. 222 (Mirosław Boruta) . Zenon Jasiński, Mały leksykon nadolziański, Opole 1990, ss. 200 (Ryszard Kantor) 221 242 24:ł 246 248 251 . Mikołaj Iwanow, Polacy w Związku Radzieckim w latach 1921-1939, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1990, ss. 424 (Zbigniew Jasiewicz) . Lucjan Kocik, Polski farmer w Ameryce. Studium na przykładzie stanu Wisconsin w USA, Wrocław 1990, ss. 224 (Ryszard Kantor) . Emil Orzechowski, Teatr polonijny w Stanach Zjednoczonych, Wrocław 1989, ss. 332, ił. (Ryszard Kantor) . Barbara Szydłowska-Ceglowa, Wojciech Chojnacki, Polski Wujek Sam. KUDlety 253 256 257 �349 polskie w Ameryce, (Ryszard Kantor) Wydawnictwo Polonia, Warszawa 1989, ss. 287, ił. 260 . Stanisław Zahradnik, Czasopiśmiennictwo w języku polskim na terenach Czechosłowacji w latach 1848-1938, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Sląskich w Opolu, Studia i monografie nr 146, Opole 1989, ss. 256 (Mirosław Boruta) . Tomasz Szarota, Niemiecki Michel. Dzieje narodowego symbolu i auto stereotypu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988, ss. 583, il. 175 (Jacek Schmidt) . Emil Mika, Pieśni orawskie, Kraków 1991, ss. 76 (Ryszard Kantor) . M. Je. Stankewicz, Ukrainśki wytynanki, wyd. Naukowa Dumka, Kijów 1986, ss. 122, il. 92 (Anna Spiss) . Mode Tracht Regionale Identitat Historische Kleidungsforschung Heute, Referates des internationalen Symposions im Museumsdorf Cloppenburg-Niedersachsisches Freilichtmuseum, herausgegeben von Helmut Ottenjann, Cloppenburg 1985, ss. 76, il. (Barbara Bazielich) . Ake Daun, Billy Ehn (red.), Blandsverige, Kulturkillnader och kulturmoten, Sztokholm 1988, ss. 361 (Waldemar Kopczyński) . Elmira Mjedżitowa, Marijskoje narodnoje iskusstwo, (b.m.w.) 1985, ss. 270, 120 kol. il. (Barbara Bazielich) Borys Stawiski, Sztuka Azji Środkowej, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1988, ss. 324, przekład z rosyjskiego Ireny Dulewiczowej (Roman Karczmarczuk) 261 263 266 267 273 275 278 280 . Jadwiga Pstrusińska, Afghanistan 1989 in Sociolinguistic Perspective, Central Asian Survey Incidental Papers Series No.7, Londyn 1990, ss. 80 (Zbigniew Jasiewicz) 282 . Stephen C. Pelletiere, The Kurds. An Unstable Element in the Gulf, Westview Press, Boulder-Londyn 1984, ss. 220 (Leszek Dzięgiel) . Sana Al - Khayyat, Shame and Honour. Women in Modern Iraq, Saqi Books, Londyn 1990, ss. 232, Bibliogr. (Leszek Dzięgiel) . N. A. Butinow, Socyalnaja organizacya Polinezijcew, wyd. "Nauka", Moskwa 19B5, ss. 223 (Jacek Schmidt) . Czesław Osiecki, SVD, Słotne dni na Flores, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1986, ss. 351; Pod upalnym niebem Flores. Akademia Teologii Publikacje Koła Zainteresowań Kulturą Ormian (Grzegorz Pelczyński) . 284 286 290 292 V. KRONIKA Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1989 roku do września 1990 (Krystyna Kaczko) . . Działalność Komitetu Nauk Etnologicznych PAN w latach 1£:87-1990 (Aleksander Posem-Zieliński) . Działalność Koła Zainteresowań Kulturą Asyryjską przy Poznańskim Oddziale PTL w okresie od maja 1989 roku do kwietnia 1990 (Michael Abdalla). Konferencja naukowa "W setną rocznicę śmierci Oskara Kolberga" Warszawa 6-7 czerwca 1990 roku (Ewa Miller, Agata Skrukwa) . Etnologia a film. VII Przegląd Filmów Etnograficznych (Danuta Nadaj) . Xl i\liędzynarodowy Kongres Nauk Antropologicznych i Etnologicznych, sym- 299 295 .304 305 306 �350 pozjum: "Folklor a proces historyczny" (Wojciech Łysiak) . Sesja naukowa "Folklor a współczesność" w 25-lecie istnienia Sekcji Folklorystycznej Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, Mosty koło Czeskiego Cieszyna, 27-28.10.1990 (Ewa Sadowska) . "Wielokulturowość Lwowa" - dyskusja panelowa, Warszawa 23 maja 1989 roku (Tomasz Marek Leoniuk) Dwie wystawy poświęcone Zaolziu w Krakowie (Ewa Sadowska) . Program spiski na 45 Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym w Strażnicach (13-15.07.1990) (Ewa Sadowska) . Europejskie Stowarzyszenie Antropologów Społecznych (EASA), I Konferencja EASA, Coimbra 1990 (Danuta Penkala-Gawęcka) . Seminarium "Die christlische Zukunft Europas'" (Janusz Kamocki) . Czwarta Konferencja Poświęcona Badaniom Mniejszości Narodowych w Bckescsaba (Węgry), 5-7.10.1990 (Ewa Sadowska) . Sesja Międzynarodowego Komitetu Muzeologów do Badań nad Strojami (ICOM Comite), czerwiec 1990 roku (Barbara Bazielich) . Laureaci Nagrody im. Oskara Kolberga w 1990 roku. Profesor Roderyk Lange (Mirosława Bobrowska) . Mgr Mirosława Bobrowska (Aleksandra Wojciechowska) . VI. IN 3J~ 3J 5 316 3J 7 319 :j22 324 325 326 :n9 M'F;MORIAI\T Jan-Krzysztof Makuiski 1938-1989 (Janina N. Skrzyńska) Andrzej MikołajCżyk 1948-1990 (Elżbieta Królikowska) . Maria Znamierowska-Prtifferowa 1898-1990 (Roman Tubaja) Kazimierz Więcław 1913-1990 (Jan Kapłon) . Franciszek Wokroj 1906-1991 (Andrzej Malinowski) Wspomnienie o śp. profesorze Franciszku Wokroju (Aleksander Hński) 309 . 333 334 :l35 341 342 Posern-Zie344 VII. LISTY DO REDAKCJI �CONTENTS I. ARTICLES AND MATERIALS Otakar N a h o d i I, Tradition as definiens of culture (In memoriam of Professor J6zef Burszta) . Katarzyna G o l ą b - M a r c i n i a k, The influence of foreign patterns in the folk culture of the Nowy Sącz region (building, sculpture and wood-carving) . Danuta P e n k a l a - G a w ę c k a, Complementary medicine in Poland and its research Wojciech Ł y s i a k, The insurrection of 1848 in the folklore of the inhabitants of Wielkopolska. . Stanislaw B l a s z c z y k, "Wood-distillers" of Wielkopolska. Alfred M a k s y m a w i c z, "The hanging of Judas" an old Easter custom practised in Kańczuga . II. BEFORE THE CENTENNIAL ANNIVERSARY OF THE POLISH ETHNOLOGICAL A. 23 43 55 71 89 SOCIETY Bronislaw P i ł s u d s k i, A Draft of Rules for the Establishment of Authority over the Sakhalin Ainu. With Short Explanations on Particulare Points Wladysław L a t y s z e w, A Commentary to the "A Draft of Rules for the Establishment of Authority over the Sakhalin Ainu. With Short Explanations on Particulare Points" . Michal S. W y s a k o w, Scholarly achievements of Bronislaw Piłsudski 'and vicissitudes of the native population of Sakhalin . Michal M. P rok o f i e w, Wiera W. Kobko, Ethnographic collections of B. O. Piłsudski from lower Amur. Collections of the State United Museum named after W. K. Arsieniev and the Sakhalin District Sight-seeing Museum (end of the 19th century - beginning of the 20st century) . Antoni K u c z y ń s k f, Bronislaw Piłsudskis' way to ethnography III.VIEWS 5 95 107 111 127 143 AND DISCUSSIONS Editorial Discussion of the "folk culture" concept. Answers to the questionnaire Barbara B a z i e l i c h, Folk culture . Michał B u c h o w s k i, Folk culture - a myth or reality? . Jan G r a d, Folk culture - culture of peasants - culture of villages . Aleksander J a c k o w s k i, Folk culture. Folk art . Zbigniew J a s i e w i c z, Folk culture versus the folk character of culture Jacek K o l b u s z e w s k i, Folk culture . 176 176 178 181 186 191 196 �352 B. Krystyna P i ą t k o w s k a, Folk culture - a folk type culture Wojciech S a d o w s k i, A folk artist - an unprofessional artist Kazimiera W o ł o s, Folk culture versus ethnology . Problems of folklore (Wojciech BUTszta) 102 206 212 214 IV. REVIEWS 1. S. Kon, Riebionok i obszcziestwo, "Nauka", Moscow 1988, pp. 270 (Grażyna Leonowicz) . Henryk Zimoń SVD, Monoteizm pierwotny (Primary monotheism), Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka, Katowice 1989, pp. 291 (Janusz Kamocki) Emmanuel Todd, L'invention de l'Europe, "Collection l'Histoire immediate", Editions Seuil, Paris pp. 538 (Jędrzej Kośmicki) . Piotr Chmielewski, Kultura i ewolucja (Culture and evolution), PWN, Warsaw 1988, pp. 407 (Renata Tańczuk) . Wenancjusz Panek, Twórczość ludowa jako przejaw psychicznych potrzeb człowieka (Folk creativity as manifestation of man's psychic needs), PWN, Warsaw 1990, pp. 238 (Katarzyna Gołąb-Marciniak) . Czesław Deptuła, Galla Anonima mit genezy Polski. Studium z historiozofii i hermeneutyki symboli dziejopisarstwa średniowiecznego (Gall Anonymous' myth of the origin of Poland. A study in the philosophy of history and hermeneutics of symbols of medieval historiography), Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1990, pp. 411 (Wojciech ł,ysiak) . Marek Latoszek (ed.), Kaszubi. Monografia socjologiczna (Kashubians. Sociological' monograph). Wyd. Uniwersytet Warszawski, WSP Rzeszów, Rzeszo\vski Oddział Towarzystwa Organizacji i Kierownictwa, Rzeszów i990. pp. 378, 1 map (Anna Szyfer) Andrzej Sakson, Mazurzy - społeczność pogranicza (Mazurians .- the people of the borderland), Instytut Zachodni, Poznań 1990, pp. 342 (Anna Szyfer) .Jacek Olędzki, Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślańskiej XVIII-XX w. (Murzynowo. Signs of the existence and culturał identity of the inhabitants of a village on the Vistula river in the 18th-20th c.), Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991, pp. 432, illustrations, maps (Zbigniew Jasiewicz) Róża Fiszman-Sznajdman, Mój Lublin (My Lublin), Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1989, pp. 213, 79 illustrations (Ryszard Kantor) . Aleksander Blachowski, Polska wycinanka ludowa (Polish folk paper cut-outs). Ethnographic Museum in Toruń, Toruń 1986, pp. 158, 438 illustrations (Teresa KaTwicka) . Danuta Tylkowa, Medycyna ludowa w kulturze wsi Karpat Polskich. Tradycja l współczesność (Folk medicine in the culture of villages in the Polish Carpathions. Tradition. and today).Biblioteka Etnografii Polskiej No. 42, Ossolineum, Wrocław 1989, pp. 130 (Danuta Penkala-Gawęcka) Studia nad polszczyzną kresową (Studies on borderland Polish), Vol. V;· cd. Janusz Rieger' and Wiacżesław Werenicz, Prace Językoznawcze Komitetu Językoznawstwa PAN, No. 112, Wrocław 1990, pp. 222 (Mirosław Boruta) Zenon Jasiński, Mały leksykon nadolziański (Small Lexicon of the Olza river region), Opole 1990, pp. 200 (Ryszard Kantor) . Mikołaj Iwanow, Polacy w Związku Radzieckim w latach 1921-1939 (Poles in the Soviet Unron between 1921-1939), Wydawnictwo Uniwersytetu Wro- . ciawskiego, Wrocław 1990, pp. 424 (Zbigniew' Jasiewicz) . 219 221 222 225 229 232 233 236 238 242 243 246 248 251 253 �353 ć,ucjan l(oeili:, Fobki [alI ,le, w Ameryce. Studium na przykładzie stanu Wisconsin w USA (Polish farmer in America. An example from the state of Wisconsin). Wrocław 1990, pp. 224 (Ryszard Kantor) . Emil Orzechowski, Teatr polonijny w Stanach Zjednoczonych (The theatre of Polish Americans), Wi'oc!aw 1989, pp. 332, illustrations (Ryszard Kantor) l3,:l'hara Szydlowska-Ccglowa, Wojciech Chojnacki, Polski Wujek Sam. Kuplety polskie w Ameryce (Polish Uncle Sam. Polish couplets in America), Wydav;.'nidwo Polonia, Warsaw 1989, pp. 289, illustrations (Ryszard Kantor) Stanislaw Zahradnik. Czasopiśmienn'ctwo w języku polskim na terenach Czechosłowacji w liltach U,48-1938 (Periodical press in Polish in Czechoslovakia in the years 1848-1938), Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Powstańców Śląskich in Opole, Studies and monographs No. 146, Opole 1989, pp. 2.')6 (MirosŁaw Boruta) . Tomasz SZ<Jrota, Niemiecki Michel. Dzieje narodowego symbolu i autostereotypu (The Germ&n Michel. The history of the national symbol and ;utostereotype). PWN, Warsaw 1988, pp. 583, 175 illustrations (Jacek Schmidt) Emil :\lika, Pieśni (Songs from Orava), Cracow 1991, 261 266 . 267 273 275 278 280 282 Stephen C. Pelletiere, Tlw KUl'ds. An Unstable Element in the Gulf, \Vestview Press, Boulder - London 1984, pp, 220 (Leszek Dzięgiet) . Sana AI-Kh,lyyat, Shame and Honour. Women in Modern Iraq, Saqi Books, London 19DO. pn. 232, Bibliography (Leszek Dzięgiel) . :-OJ, A, Butinov, Socyalnaja organizacya Polinezijcev, ,.Nauka", Moscow 1985, pp. 223 (Jacek Schmidt) Czesław Osiecki, SliD, Słotne dni na Florc;s (Halny days on Flores), Catholic Teology Academy, Warsaw 1986, pp. 351; Pod upalnym niebem Flores (Under ihe hot sun of Flores), Catholic Teology Academy, Warsaw 1989, pp. :lOO (JanlLsz Kamocki) Publications of the; Armenian Culture Interest Circle (Grzegorz Pelczyltski) v, 284 286 290 292 292 CHRONICLE Report 0:1 the work of Uw i\Tain Board cf the Polish from September 1989 to September 1990 (Krysty,w 23 Luci t. LXXIV 260 pp. 76 (Ry- ;;zarcL Kantar) Jasiewicz) 257 263 orawskie :\1. Jc. Stankcwicz, Ukrainśki wytynanki, Naukowa Dumka, Kiev 1986, pp. 122, 92 illustrations (Anna Spiss) . :'vlode Tracht - Hegionale IdcntiUit - Historische Kleidungsforschung Heute, llcfcratC's des internationa1en Symposions im IVIuseumsdorf CloppenburgNiedcJ":iichsi:;ches Freilichtmuseum, herausgegeben von Helmut OUenjann, Cloppenburg 1985, pp. 76, illustrations (Barbara Bazielich) . Ak" Daun. Billy Ehn (cds), Blandsverige, Kulturskillnader och kulturmiiten, Stockholm 1988. pp. 361 (Wddemar Kopczyński.) . Elmira lVIjedżiiowa, lVIarijskoje narodnoje iskusstwo, (b.m,w,) 1985, pp. 270, 120 colour illustrations (Ba.rbara Bazielich) . Eorys Stawski, Sztuka Azji Środkowej (Art of Central Asia), Wydawnictwa /',rtystyczne i Filmowe, Warsaw 1988, pp, 324, translated from Russian by Irena Dulewiezowa (Roman Kc:rczmarczlLk) . Jadwiga Pstrusiilska, Afganistan 19B9 in Sociolinguistic Perspective, Central Asian Survey lncide!lbl Papers Series No.7, London 1990, pp. 80 (Zbigniew 256 Ethnological Kaczko) . Society 299 �354 Work of the Ethnological Sciences Committee oI the Polish Academy of Sciences between 1987-1990 (Aleksander Posem-Zieliński) . Work of the Assyrian Culture Interest Circle affiliated with the Poznań Branch of the Polish Ethnological Society from May 1989 to April 1990 (Michael Abdalla) 304 . Scientific conference "On the centennial anniversary of Oskar Kolberg's death", Warsaw June 6th-7th, 1990 (Ewa Miller, Agata Skrukwa) . Ethnology versus film. 7th Festival of Ethnographic Films (Danuta Nadaj). ] I th International Congress of Anthropological and Ethnological Sciences. Symposium: "Folklore versus historical processes" (Wojciech Łysiak) . Scientific session "Folklore versus today" on the silver jubilee of the Folkloristic Section of the Polish Cultural and Educational Association. Mosty n. Czech Cieszyn, October 27th-28th, 1990 (Ewa Sadowska) . "The multicultural character of Lvov" - panel discussion, Warsaw, May 23rd, 1989 (Tomasz Marek Leoniuk) . Two exhibitions on the region beyond the Olza river in Cracow (Ewa Sadowska). Bobrowska) Mirosława Bobrowska, 305 306 309 313 315 316 . The Spisz programme at the 45th International Folk Festival in Straznice (July 13th-15th, 1990) (Ewa Sadowska) European Association of Social Anthropologists (EASA), 1st EASA Congress, Coimbra 1990 (Danuta Penkala-Gawęcka) . Seminar "Die christlische Zukunft Europas" (Janusz Kamocki) . 4th Conference on the Research of National Minorities in Bekcscsaba (Hungary), October 5th-7th, 1990 (Ewa Sadowska) Session of the International Committee of Museologists on Research on Garments (rCOM Comite), June 1990 (Barbara Bazielich) . Winners of the Oskar Kolberg Award in 1990. Professor Roderyk Lange (Mirosława 295 . M.A. (Aleksandra Wojciechowska) 317 319 322 324 325 326 329 VI. IN MEMORIAM Jan Krzysztof Makuiski 1938-1989 (Janina N. Skrzyńska) Andrzej Mikołajczyk 1948-1990 (Elżbieta Królikowska) . Maria Znamierowska-Priifferowa 1898-1990 (Roman Tubaja) Kazimierz Więcław 1913-1990 (Jan Kaplon) . Franciszek Wokroj 1906-1991 (Andrzej Malinowski) . Professor Franciszek Wokroj. An obituary (Aleksander Pasem-Zieliński) VII. LETTERS TO THE EDITOH 333 334 335 341 342 344 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/685d51c46c06343f00c0c060ee2333ba.pdf a7aea541cf716314e56cc091ad903fb4 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2056 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1992 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1909 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1992 t.75 Description An account of the resource LUD 1992 t.75, s.351-358 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text SPIS TREŚCI I. ARTYKUŁY I MATERIAŁY Herman Bausingcr, Czy zmiana paradygmatów? Uwagi o kryzysie etniczności Zbigniew J as iew i cz, Polacy z Ukrainy w Kazachstanie. Etniczność a historia Ryszard V o r b r i c h, Struktura plemienna i etniczna a poziomy integracji społecznej i politycznej w Maroku. . . . . . . . . . Joanna Dankowska, Ubiór tradycyjny jako wyróżnik grupy etnicznej. Leszek Dzięgiel, Być Kurdem: powstawanie nowoczesnej wspólnoty narodowej na Bliskim Wschodzie . .... . . . . Waldemar Kopczyński, Lapończycy w Szwecji. . . . . . . . Marek Tracz, "Kultura na sprzedaż" w wieloetnicznym społeczeństwie dziewiętnastowiecznego Egiptu. Z obserwacji i doświadczeń Władysława Wężyka. . Andrzej S a k so n, Przemiany świadomości narodowej ludności mazurskiej. . . Wojciech Łysiak, Dorobek folklorystyczny Otto Knoopa . . Grzegorz Pełczyński, Koncepcja hierarchii wspólnot etnicznych w etnografii radzieckiej ..... . . . . . . . . . . Hubert eza ch ow s k i, Pomyłka, plotka, mit. Przyczynek do badań nad mitami współczesnymi. . . . . . . . . . . Ks. Henryk Z i m o ń SVD, Badania etnoreligioznawcze wśród ludu Konkomba w północnej Ghanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II. POGLĄDY "Opis ludów" i .. Nauka o człowieku" Olszewska-Dyoniziak) . 5 11 55 79 95 113 123 141 157 181 191 205 I DYSKUSJE czyli etnografia i antropologia kultury (Barbara 217 .. Odpowiedź na artykuł A. Lebeufa, M. S. Ziółkowskiego Polska t. 35, 1991, z. l (Ludwik Stomma). . . .. i R. M. Sadowskiego, Etnografia .... 223 III. RECENZJE Emile Durkheim, Elementarne formy życia religijnego. System totemiczny w Australii, tłum. A. Zadrożyńska, PWN Warszawa 1990, ss. XLVII+443, iI., mapa (Piotr Fabiś). Ludwig Wittgenstein, Remarks of Frazers 'Golden Bough' (Bemerkungen iiber Frazers 'Golden Bough') Doncaster - Atlantic Higlands 1979, Brynhill/Humanities, ss. VI + 18, English trans. by A. C. Miles (Andrzej Zaporowski). . . . . 227 229 �352 Maurice Godelier, The Making of Great Men. Male Domination of Power among the New Guinea Baruya, tłum. R. Swyer, Cambridge 1988, wyd. 3, ss. 255 (Dorota Angutek). Andrzej Szyjewski, Symbolika kruka. Między mitem a rzeczywistością, Zakład Wydawniczy NOMOS, Instytut Religioznawstwa, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1991, ss. 291 (Krzysztof Mączkowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sergiusz Kowalski, Krytyka solidarnościowego rozumu. Studium z socjologii myślenia potocznego, Warszawa 1990, ss. 162 (Hubert Czachowski). . . . . . . . . . . The Culture - Bound Syndromes. Folk Illnesses of Psychiatric and Anthropological Interest, ed. by R. C. Simons and C. C. Hughes, D. Reidel Publishing Company, Dordrecht 1985, ss. 516; Culture and Depression. Studies in the Anthropology and Cross-Cultural Psychiatry if Affect and Disorder, ed. by A. Kleinmann and B. Good, University of California Press, Berkeley 1985, ss. 535 (Danuta Penkala-Gawęcka) Włodzimierz Piątkowski, Spotkania z inną medycyną. Wyd. Lubelskie, Lublin 1990, ss. 157 (Danuta Penkala-Gawęcka). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mirosława Drozd-Piasecka, Ziemia w społeczności wiejskiej. Studium wsi południowowschodniego Mazowsza (koniec XIX i XX wiek), Warszawa 1991, ss. 178 (Anna Szyfer) Dobrosława Wężowicz, Miłość ludowa. Wzory miłości wieśniaczej w polskiej pieśni ludowej XVIII-XX wieku, PTL, Wrocław 1991, ss. 206, il. (Jacek Bednarski). . . . . Studia nad rybołówstwem w Polsce, Toruń 1991, ss. 187 (Wojciech Olszewski) . . Władysław Matlakowski, Wspomnienia z życia przeszłego i terażniejszego (1850-1895). Z rękopisu do druku przygotował, przedmową i komentarzem opatrzył Janusz Kapuścik, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991, ss. 504, il. (Ryszard Kantor). . . . . .. Jan A. Choroszy, Huculszczyzna w literaturze polskiej, Wrocław 1991, ss. 372 (Ryszard Kantor). . . . . 235 237 239 242 244 246 248 250 251 .. Leopoldo J. Bartolome, Danuta Łukasz, Ryszard Stemplowski, Słowianie w argentyńskim Misiones 1897-1977, PWN, Warszawa 1991, ss. 277 (Ryszard Kantor). . . . Jarosław Rokicki, Więź społeczna a zmiana kultury. Studium dynamiki polskiej zbiorowości etnicznej w USA, "Biblioteka Polonijna", t. 26, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992, ss. 207 (Ryszard Kantor) . . . . . . . . . . . . . . . .. Ignacy Domeyko, Araukania i jej mieszkańcy. Pod redakcją naukową Marii Paradowskiej i Andrzeja Krzanowskiego. Polskie Towarzystwo Latynoamerykańskie, WarszawaKraków 1992, ss. 270, i1.;Ignacio Domeyko, Araucania y sus habitantes. Edicion, seleccion notas y prologos de Maria Paradowska y Andrzej Krzanowski, Sociedad Polaca de Estudios Latinoamericanos, Warszawa-Kraków 1992, pp. 270, il. (Zbigniew Wójcik) Andrzej Porębski, Europejskie mniejszości etniczne. Geneza i kierunki przemian, PWN, Warszawa 1991, ss. 171 (Anna Szyfer) . . . . . . . . . . . . Aufbruch in die Fremde - Wyjazd na obczyznę. Europejska emigracja zamorska. Wystawa i książka (Edward Pietraszek) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kulturkontakt - Kulturkonflikt. Zur Erfahrung des Fremden. Praca zbiorowa pod red. I. M. Greverus, K. Kostlin, M. Schilling. Institut fUr Kulturanthropologie und Europiiische Ethnologie, t. 1-2, Frankfurt (am Main) 1988, ss. 387, 322 (Lidia Bartkowiak-Rachny) 231 . . . . . . . . . 252 253 255 258 259 261 Etnagrafija Biełarusi - encyklapedyja. Praca zbiorowa pod red. I. P. Szamiakina, Wyd. "Biełaruskaja sawieckaja encyklapedyja", Mińsk 1989, ss. 575, il. mapy (Ewa Fryś-Pietraszkowa) . . . .. Aleksander I. Łokotko, Biełorusskoje narodnoje zodczestwo. Sieredina XIX-XX w. "Nawuka i Tiechnika", Mińsk 1991, ss. 288 (Bożena Kural). . . . . . . Aagot Noss, Lad og krone, Universitetsforlaget, Oslo 1991, ss. 272, liczne nlb., il. kolorowe, czarno-białe, mapy (Barbara Bazielich) . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 265 266 �353 L. P. Potapow, Altajskij szamanizm, "Nauka", Leningrad 1991, ss. 320 (Roman Karczmarcwk) . W. G. Bogoraz, Materialnaja kultura czukczej, "Nauka", Moskwa 1991, ss. 224 (Roman Karc:marc:uk) Alfred r. Majewicz, Dzieje i wierzenia Ajnów, Poznań 1991, ss. 267 + 39 il. (Antoni KuczY/iski) . Lale L. Yalcin-Heckmann, Tribe and Kinship among the Kurds, Frankfurt am Main 1991, VerI. Peter Lang, ss. 328, 6 fot. 3 mapy, 12 diagramów (Leszek Dzimiel) . T. F. Aristova, Materialnaja kultura Kurdow XIX - pierwoj połowiny XX. Problema tradicionno-kulturnoj obszcznosti, "Nauka", Moskwa 1990, ss. 228 (Leszek DziCgiel) Ks. Henryk Zimoli SVD, Afrykańskie rytuały agrarne na przykładzie ludu Konkomba, Materiały i Studia Księży Werbistów nr 39, Wydawnictwo Księży Werbistów, Warszawa 1992, ss. 170 (Ryszard Vorhrich). Łódzkie Studia Etnografiezne t. 28, Warszawa -Łódź 1988, ss. 143 (Janina Majchrzak) Publikacje Koła Zainteresowań Kulturą Ormian (2) (Grzeqorz Pelczyński) . 267 269 272 275 278 280 282 284 IV. KRONIKA Sprawozdanie /. działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1990 do września 1991 roku (Krystyna Kaczko) . Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1989 do września 1992 roku (Krystyna Kaczko) . 67 Walne Zgromadzenie Delegatów PTL - Gdańsk, 20.09.1991 (Jolał1la Ko.kielska, Maria NiewiadoJnska) Protokół z sesji naukowej towarzyszącej 67. Walnemu Zgromadzeniu Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego poświęconej podsumowaniu wyników badań nad kulturą ludową Pomorza Wschodniego, Gdańsk, 20.09.1991 (Teresa Lasowa) . 68 Walnc Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Szamotułach 18 września 1992 rok u (M aria N iewiadolllska) . Działalność Ośrodka Dokumentacji i Informacji Etnograficznej PTL w kadencji 1989-1992 (BroIlislawa Kopczy/iska-JllIvorska) . Działalność Komitetu Nauk Etnologieznych PAN w latach 1991-1992 (Irena Kahat) Informacja o działalności Kola Zainteresowań Kulturą Asyryjsk<! przy Poznaliskim Oddziale PTL w okresie od maja 1990 roku do pażdziernika 1992 (Michael Ahdalla) Konfereneja naukowa "Ekologia i folklor" (Violel/a Przeremhska) . Konfereneja etnologiczna w Uppsali (WilidenUlr Kopczy/iski) . IV Europejskie Seminarium Środkowoazjatyckie w Bambergu (Zbiqniew Jasiewicz) Wystawa "Szopka Krakowska i jej bohaterowie" w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, grudzień 1991 (I-:wa J ullilla Sadowska) Wystawa "Zaolzie w oczach twórców ludowych" w Instytucie Historii Architektury i Konserwaeji Zabytków Politechniki Krakowskiej, sierpień 1991 (Ewu Jani/Ja Sadowska) Międzynarodowa Konfcrencja w lużno-Sachalińsku "Bronisław Piłsudski - badacz ludów Sachalinu" (Marina Iszczenko) . n - Lud l. LXXV 285 289 293 296 299 303 305 308 309 311 313 314 315 316 �354 Wystawa w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie "Bronisław Piłsudski - badacz ludów Dalekiego Wschodu" (Józef Żytek). . . . . . . . Upowszechnianie wyników badań Bronisława Piłsudskiego nad ludami Dalekiego Wschodu (Antoni Kuczyński). . . . . . . . . . . . .. Bibliografia prac polskich autorów o Bronisławie Piłsudskim (Antoni Kuczyński, Zhigniew Wójcik) . . . . . . . . . . . . . . . . 324 328 332 V. IN MEMORIAM Jan Tacina 1909-1990 (Bemadetta Tumo). . . . . 349 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/58b559f2704ff30fa085726ec178aa79.pdf 8d4075f706cd2de099c9981b12e657e7 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2058 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1993 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1910 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1993 t.76 Description An account of the resource LUD 1993 t.76, s.3-12 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L ORGAN U D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO l KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXVI ZA ROK 1993 ���Fol. M. Pokropek PAMIĘCI PROFESOR ANNY KUTRZEBY-POJNAROWEJ AUTORKI ROZWOJU ETNOGRAFII I ETNOLOGII W POLSCE, CZŁONKA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH PAN, OGARNIAJĄCEJ MYŚLENIEM I PUBLIKACJAMI CAŁOŚĆ SPRAW ETNOLOGII POLSKIEJ �u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE LA SOCIETE POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXVI ZA ROK 1993 PIl 1895 POLSKIE KOMITET TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE NAUK ETNOLOGICZNYCH POZNAŃ - WARSZAWA POLSKIEJ - AKADEMII WROCŁAW 1993 NAUK V\/v -lvJ. 0;13 �KOMITET REDAKCYJNY Maria Biernacka, Zbigniew Jasiewicz (przcwodniczący) Bronisława KopczYłlska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka, Antoni Kuczyński - sckretarz ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny - Zbigniew Jasiewicz, Zastępca redaktora naczelnego - Jacek Bcdnarski, Sekretarz redakcji - Monika Leonowicz Tłumaczenie angielskie Zbigniew Nadstoga ISSN 0076-1435 POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW 1993 ADMINISTRACJA. 50-U9 WROCŁAW, UL SZEWSKA 36 REDAKCJA, 61-R09 POZNAŃ, ŚW MARC! n WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA - zam. 2701/94 �SPIS TREŚCI Zbigniew J a s i ew i cz, Zygmunt Ludoznawczego K łod n i ck i, Przed ETNOLOGII Towarzystwa 1\ I. STUDIA A. DZIEJE lOO-leciem Polskiego I MIEJSCE I MATERIAŁY DOROBKU Z PRZESZŁOSCI W TERAŹ TEJSZOSCI Elżbieta M i II e ro wa, Kolbergowskie metody dokumentacji źródłowej folkloru. Danuta P a w Ia k o w a, Obraz ludowej kultury muzycznej w pracach Oskara Kolberga. Agata S k ru k wa, Ikonografia ctnograficzna w zbiorach Oskara Kolberga . Witold Przewoźny, Podstawowe założenia komputerowej bazy danych Dz;el wszystkich Oskara Kolberga Edward Piet raszek, Muzeum Etnograficzne w Krakowie w pierwszym okresie istnienia (1910-1948) Wacław Urban, Obyczaje Słowian w świetle książki Jana Boemusa (1520). Antoni K u c z YJ\s k i, Z dziejów polskiej oceanistyki etnograficznej . fl. w KRI;OU WARTOSCI ORAZ INNYCH ASPEKTÓW I WYTWORÓW Conceptualizing (Wojciech society, pod red. Adama Dohllal) . 67 91 99 137 151 167 195 I DYSKUSJE Refleksja i konkret (Wojciech J. Burszta) . Projekt słowiaJ\skiego atlasu etnograficznego (Mojm;r Benza) . Czy Camilo Jose Cela jest etnografem? (Hubert Czachowski) a syberystyee i antologii polskich tekstów syberystycznych (Halina Maria Malgowska) III. 59 KULTURY Adam N o b i s, Geneza wartości w świetle badaJ\ nad meJanezyjską wymianą kula. Franciszek M. Rosiński, Wierzenia religijne pierwotnej ludności Tasmanii. Dan Wołkowycki, Analiza typograficzna tradycyjnych narzędzi łowieckich. Aleksander N y re k, Uwagi o systemie odwadniająco-melioracyjnym na Śląsku w okresie folwarczno-pańszczyźnianym II. POOLĄDY 21 37 47 203 211 217 . 221 RECENZJE Kupera, Routledge, London 1992, ss. 152 227 �6 Krzysztof J. Brozi, Ludzie i kryzys cywilizacji. Szkice antropologiczne, Norbertinum, Lublin 1992, ss. III (Barhara Olszewska-Dyoniziak) .... Michał Buchowski, Magia i rytuał, Instytut Kultury, Warszawa 1993, ss. 169 (Tarzycjusz Marek Bufiński) . .... . . . . . 230 236 . Sławoj Szynkiewicz, Pokrewieństwo. Studium etnologiczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1992, ss. 354 (Danuta Penkala-Gaw(!cka). . . . . . . Wartości w kulturze polskiej, praca zbiorowa pod red. L. Dyczewskiego, Lublin 1993, ss. 276 (Ryszard Kantor). . . . . . . . . . . . . .. Urszula Janicka-Krzywda, Patron-atrybut-symbol, Pallottinum, Poznań 1993, ss. 237, il. (Ryszard Kantor). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Aksjosemiotyka karty pocztowej, pod red. P. Banasia, Wrocław 1992, ss. 253, il. (Ryszard Kantor). . . . . . . . (Ryszard Kantor) (Ryszard Kantor) . . . . Dzieje Polaków . . . . . . . . 254 258 . . . . . . . . . . . . . na ziemiach bułgarskich, . . . . . . . Poznań . . Kantor). . . .. Leszek Dzięgiel, Węzeł kurdyjski, . czuk). . . Universitas, . . . . Kraków . 1992, ss. 446 (Roman . . . 260 262 264 265 268 270 . 1993, ss. 120, il. . 271 . Edward Soltys, Benedykt Heydenkorn, Trwanie w walce. Kulturowa analiza Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie, Toronto ł992, ss. 245, il. (Ryszard KallIar) . . Władymir Nikołajewicz Basiłow, Szamanstwo u narodow Sredniej Azii i Kazachstana, Nauka, Moskwa 1992, ss. 328 (Maria Kaśko). . . . . . . . . Marek M. Dziekan, Arabia Magica. Wiedza tajemna Arabów przed islamem, Warszawa 1993, ss. 152 (Anna Barska). . . . . . . . . Derek Bryce, Symbolika krzyży celtyckich, tłum. P. Gręda, Kraków 1993, ss. 118, il (Ryszard 249 252 Kraków. Przestrzenie kulturowe, pod red. J. Bujaka, A. Zambrzyckiej-Steczkowskiej i R. Goduli, Kraków 1993, ss. 139, ił. (Ryszard Kantor) . . . . . Marian Morawczyński, Rzeź 1846 r., Dębica, Pilzno, Tarnów i okolice, Tarnów 1992, ss. 192, ok. 50 il. (Ryszard Kantor). . . . . . . Maria Paradowska, Wkład Polaków w rozwój cywilizaeyjno-k ulturowy Ameryki Łacińskiej, Wydawca: Komisarz Generalny Udziału Polski w Wystawie Uniwersalnej EXPO'92 w Sevilli, Wydawnictwo "Warsawa", Warszawa, bez roku wydania, ss. 297, indeks nazwisk (Zbigniew Wójcik). .. Zygmunt Librowicz, Polacy w Syberii. Posłowiem opatrzyli A. Kuczyński i Z. Wójcik, Wrocław 1993, ss. 380 (reprint, Kraków 1884)+51 (Hanna Maria Ma/gowska). . . Polacy na Łotwie, pod red. ks. Edwarda Walewandera, Lublin 1993, ss. 348, aneksy, mapy Urszula Kaczmarek, 247 250 . "Polska Sztuka Ludowa. Konteksty" 1992, nr 3-4, ss. 224 (Numer specjalny poświęcony antropologii filmu i fotografii) (Dorota Skotarczak) . . Kultura ludowa śląskiej ludności rodzimej, pod red. Doroty Simonides przy udziale Piotra Kowalskiego, Wrocław- Warszawa 1991, ss. 438 (Teresa Smoli/iska). . . . Teresa Smolińska, Rodzina o sobie. Folklorystyczny aspekt rodzinnej tradycji kulturowej, Opole 1992, ss. 196 (Zbigniew Jasiewicz). . . . . . . . Włodzimierz Piątkowski, Jagoda Jezior, Rafał Ohme, Listy do Kaszpirowskiego. Spojrzenie socjologiczne, Wydawnictwo Marek Łoś, Lublin 1993, ss. 143 (Danuta Penkala-Gawęcka) 241 . . . 273 275 277 280 Karczmar- . Regina Merkiene, GyvuliV iikis XVIa.-XXa. pirmojoje pusćje. Etnincs patirties iśtakos (Iś Lietuviv kultiiros istorijos, t. 14), Mokslas, Vilnius 1989, ss. 236, il. (Jan Jurkiewicz) Adrian Kaszczenko, Opowidannia pro sławne wijs'ko zaporoz'ke nyzowe, Weselka, Kiew 1922, ss. 271, il. (W/adysław Bielecki). . . . r. A. I1UOlCOTT], Ciintili Armane~ti di-Amineiu. BAUX!KUTpyaolJow TOUMr:"to"ó~ou(Pieśni Aromunów z Aminciu, Metsovo), TOmKO! I10AtT!0"1l0!,t. I, EKoom;l~ rl:pOU, AST]UU 281 283 289 �7 1999, ss. 15g; r. A. nUOlCJJTT],Ciinti(i Fiir~erote~ti. Tpuy060w <jlapoaplffiTÓJVAp~l1vLTollA{ąOV(Pieśni Farserotów - Arwanitowołochów), TomKol nOALTtOJlOl, t. 2, Emlplfl<; ApffiJlUVlKOU(BAUXlKOU)nOAlTlOJlOU,AST]vU 1991, ss. 166 (Tomasz Wicht'rkit'wicz) Publikacje . Koła Zainteresowań . . . Kulturą . Ormian (3) (Grzegorz Pełczy/iski). . . . . 290 292 IV. KRONIKA Sprawozdanie l. działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od wrzcśnia 1992 roku do września 1993 (Magdalena Rostworowska) 69 Walne Zgromadzenic Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Chorzowie 24 września 1993 (Maria Niewiadomska) . . . . . . Sprawozdanie z działalności Ośrodka Dokumentacji i Informacji Etnograficznej Polskiego TowarZySlwa Ludoznawczego za okres od czerwca 1992 roku do czerwca 1993 (Bronisława Kopczyńska-Jaworska) . . . . . . . . . . . . . 92 Doroczne Spotkanie American Anthropological Association, Waszyngton, 17-21 listopada 1993 (Michał Bachowski). . . . . . . . . . . . . . . Tam gdzie spotykają się ludzie - wystawa "Ameryka Indiańska - Spotkanie Dwóch Światów", M uzeum Etnograficzne w Poznaniu, 13 czerwca-31 października 1992 (M arek M aciołek) . . . . . . . . . . 8 Przegląd Filmów Etnograficznych, Łódź, 13-15 października 1992 (Danato Nadaj).. Konferencja "Polska a Europa Wschodnia. Dziedzictwo i przyszłość", Warszawa, 17-19 czerwca 1993 (Zhigniew Jasiewicz). . . . . . Kultury i religie Afryki a ewangelizacja. Sympozjum naukowe w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (ks. ł/t'nryk Zimoń SVD). . . . . . . . . . . . . . . . .. .,Oswoić śmierć" - sesja popularnonaukowa, Kraków, 19 listopada 1993 (Anna Spiss) Sesja "Ekologia a filozofie tubylcze świata", 14 grudnia 1993 (Waldemar Kuligowski).. V. IN 299 302 . Informacja o działalności Koła Zainteresowań Kulturą Asyryjską przy Poznańskim Oddziale PTL w okresie od marca do października 1993 (Michael Abdalla) . XI Międzynarodowa Konferencja Etnomedyczna - Środki lecznicze i pożywienie: podejście etnofarmakologiczne, Heidelberg, 24-27 marca 1993 (Danato Penkala-Gawęcka).. IV Konferencja Antropologów Społecznych Wspólnoty Europejskiej, Oxford, Wielka Brytania, 26-30 lipca 1993 (Joanna Ziemian) . . . . . Pierwszy Międzynarodowy Festiwal Filmów Etnograficznych w Gctyndze (G6ttingen International Ethnographic Film Festival - GIEFF), 16-19 września 1993 (Jerzy Kaniewski) 295 304 305 306 308 312 314 317 319 320 323 325 MEMORIAM Anna Kutrzeba-Pojnarowa 1913-1993 (Zojia Soko/ewicz, Marian Anna Zambrzyeka-Stcczkowska 1931-1993 (Małgorzata Maj) . Zofia Cieśla-Reinfussowa 1910-1993 (Ewa Fry.~-Pietraszkowa) Mario D. Zamora 1935-1993 (Zhigniew Jasiewicz). . Pokropek) 327 329 332 336 ��CONTENTS Zbigniew Jasiewiez, Zygmunt centennial Klodnieki, . . .. The Polish Ethnological .... I. STUDIES A. TIll' IIISTORY OF ETlINOLOGY AND TIlE Society. Before the 13 AND MATERIALS PLACE OF PAST ACHIEVEMENTS IN THE PRESENT Elżbieta Millerowa, Kolberg's methods to document folklore. . . . _ Danuta Pawlakowa, Folk musical culture in Oskar Kolberg's works. Agata Skrukwa, Ethnographic iconography in Oskar Kolberg's collections. Witold Przewożny, Basic assumptions of a computer database of Oskar Kolberg's Collected Works . . . .. .... Edward Pietraszek, The Ethnographic Museum in Cracow in its early years (1910-1948) Wacław Urban, Slavonic customs as depicted in Jan Boemus's book (1520) . Antoni Kuczyński, On the history of Australian ethnographic studies conducted by Poles B. VALUES AND OTlIER ASPECTS 21 37 47 59 67 91 99 OF CULTURE Adam Nobis, The genesis of value in the light of research on Melanesian exchange kula Franciszek M. Rosiński, Regious beliefs of Tasmanian aborigines. . . Dan Wolkowycki, Typological analysis of traditional hunting weapons. Aleksander Nyrek, Remarks on the drainage and irrigation system in Silesia during the grange-corvće period 137 151 167 195 II. VIEWS AND DISCUSSIONS ReDection and the concrete (Wojciech J. Burszta) . Slavonic ethnological atlas (Mojmir Benźa) . Is Camilo Jose Cela an ethnographer? (Hubert CzacllOwski) On Siberian studies and an anthology of Polish texts on Siberia (Hanna Maria Mal{lowska) 203 211 217 221 III. REVIEWS Conceptualizing Dohnal) society, ed. by Adam Kuper, Routledge, London 1993, pp. 152 (Wojciech 227 �10 Krzysztof J. Brozi, Ludzie i kryzys cywilizacji. Szkice antropologicznc (Pcoplc and the civilizational crisis. Anthropological essays), Norbertinum, Lublin 1992, pp. III (Barbara O/szewska-Dyoniziak) . 230 .... Michał Buchowski, Magia i rytuał (Magic and ritual), Instytut Kultury, Warszawa 1993, pp. 169 (Tarzycjusz M arek Bu/iński). . . . . . . . Sławoj Szynkiewicz, Pokrewieństwo. Studium etnologiczne (Kinship. An ethnological study), Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1992, pp. 354 (Dl/nutu Penka/a-Gawl(cka) . . 24 I . Wartości w kulturze polskiej (Values in Polish culture), cd. by L. Dyczewski, Luhlin 1993, pp. 276 (Ryszard Kantor) . Urszula Janicka-Krzywda, Patron-atrybut-symbol (Patron-attribute-symhol), Pallottinum, Poznań 1993, pp. 237, i1. (Ryszard Kantor). . Aksjosemiotyka karty pocztowej (Axiosemiotics of a postcard), cd. by P. Banaś, Wrocław 1992, pp. 253, i1. (Ryszard Kantor). . . . . . "Polska Sztuka Ludowa. Konteksty" (Polish Folk Culture. Contexts) 1992, 3-4, pp. 224 (Special issue on the anthropology of film and photography) (Doro/a Skoturczak) . Kultura ludowa śłąskiej łudności rodzimej (Folk culture of Silesian Poles), cd. by Dorota Simonides and Piotr Kowalski, Wrocław- Warszawa 1991, pp. 438 (Teresa Sl1lo/ińska) Teresa Smolińska, Rodzina o sobie. Folklorystyczny aspekt rodzinnej tradycji kulturowej (The family about themselves. The folkloristic aspect of the family cultural tradition), Opole 1992, pp. 196 (Zhigniew Jasiewicz) . . . . . . . . . Włodzimierz Piątkowski, Jagoda Jezior, Rafał Ohme, Listy do Kaszpirowskiego. Spojrzenie socjologiczne (Letters to Kashpirovsky. A sociological look), Wydawnictwo Marek Łoś, Lublin 1993, pp. 143 (Danuta Penkala-Gawl(cka). . Kraków. Przestrzenie kulturowe, (Cracow. Cultural dimensions), cd. hy J. Bujak, A. Zambrzycka-Steczkowska and R. Goduła, Kraków 1993, pp. 139, ił. (Ryszard Kantor). 236 . . . . 247 249 250 252 254 258 260 262 . Marian Morawczyński, Rzeż 1846 L, D~bica, Pilzno, Tarnów i okolice (The slaughter of 1846 - Dębica, Pilzno, Tarnów and environs), Tarnów 1992, pp. 192, about 50 il. (Ryszard Kantor) . . . . 264 . Maria Paradowska, Wkład Polaków w rozwój cywilizacyjno-kulturowy Ameryki Łacińskiej (Polish contrihution to the development of the civilization and culture of Latin America), Publisher: General Commissioner of Poland's Participation in the EX PO'92 Universal Exhibition, Seville, Wydawnictwo "Warsawa", Warszawa, no year of publication, pp. 297, name index (Zhigniew Wójcik) Zygmunt Librowicz, Polacy w Syberii (Poles in Siberia). Afterword by A. Kuczyński and Z. Wójcik, Wrocław 1993, pp. 380 (reprint, Kraków 1884)+51 (l/anna Maria Ma/gowska) . . . . . . Połacy na Łotwie (Poles in Latvia), ed. by Rav. Edward Walewandcr, Lublin 1993, pp. 348, appendices, maps (Ryszard Kantor) ..... ..... Urszula Kaczmarek, Dziejc Polaków na ziemiach bulgarskieh (Thc history of Poles on Bulgarian lands), Poznań 1993, pp. 120, ił. (Ryszard Kan/ar). . . . . . .. Edward Soltys, Benedykt Heydenkorn, Trwanie w walce. Kulturowa analiza Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie (Benedykt Heydenkorn, Enduring in fight. Cultural analysis of the Association of Polish Veterans in Canada), Toronto 1992, pp. 245, i1. (Ryszard Kantor) . Wladymir Nikolajewicz Basilow, Szamanstwo u narodow Sredniej Azii i Kazachstana, Nauka, Moscow 1992, pp. 328 (Maria Kaśko).. ..... Marek M. Dziekan, Arabia Magica. Wiedza tajemna Arabów przed islamem (Arahia Magica. Occult knowledge of Arabs before Islam), Warszawa 1993, pp. 152 (Anna Barska) 265 268 270 271 273 275 277 �11 Derek Bryce, P. Gręda, Leszek Symbolika krzyży celtyckich (Symbolism of Celtic Kraków 1993, pp. 118, il. (Ryszard Kantor). Dzięgiel, (Roman Węzel kurdyjski Karczmarczuk) (The Kurdish .. knot), crosses), translated Kraków 1992, pp. 446 280 Universitas, .... by . . . . 281 Regina Merkienć, Gyvuli\l iikis XVla.-XXa. pirmojoje puseje. Etnines patirties istakos (IS Lietuvi\l kuJtiiros istorijos, vol. 14), Mokslas, Vilnius 1989, pp. 236, ił. (Jan Jurkiewicz) 283 Adrian Kasze7.enko, Opowidannia pro slawne 1992, pp. 271, ił. (Władysław r. A. nUÓlWTIl, Ciintili of Aromuns from Aminciu, . Interest Group) Kulturą (3) (Grzegorz . . Weselka, Kiev . 289 T01tlKOl nOAlTl<JIlOI, vol. I, EKÓO<Jcl<; łł:pOU, nllÓlWTT), Ciintiti - Far~erote~ti. Tpuyouólu Arvanitowalachians), vol. 2, ET<IlpLU<;ApWllllUlKOU (BAuXlKou) Wicherkiewicz) Kola Zainteresowań nyzowe, BAUXlKU TpfLyOiJÓlU TOU Mł:T<Jópou (Songs AP!3(lVlTOPAIIXOV (Song of Farserots Publikacja zaporoz'ke . di-Amineiu. Metsovo), r. A. A9T)uU 1988, pp. 158; - Bielecki) Armiine~ti wijs'ko <jlUp<JUplWTÓlU T01tlKOl nOAlTl<JIlOl, nOAlTlGIlOU, A3T)uU 1991, pp. 166 (Tomasz . . . . Ormian (Publications Pełczy/iski). . of Armenian Culture 290 Special . 292 IV. CHRONrCLE Report on the work of the Board of the Polish Ethnological 1992 to September 1993 (Magdalena Rostworowska). . 69th General Assembly 24 September Report 1993 (Maria on the work Polish Ethnological Information Poznań Branch International cological 26-30 July 1993 . . 1993 (Michal (Where Worlds), Ethnographic people Film Conference "Poland 1993 (Zhigniew African cultures University "To tame "Eeology and and and aborigine (Waldemar Eastern Europe. of Lublin the death" - . Łódź, Jasiewicz) from - medicines . . . 299 Centre of the Kopczyń- affiliated March . . . and . food: 1993 (Danuta . . to October 1993 304 an ethnopharma- Oxford, ~ the . . Festival with Penkala-Gawęcka) . . GIEFF, . Great . . 305 Britain, . 306 16-19 September . 308 Association, .. Washington, 17 - 21 .... "Ameryka . Group Anthropologists, 312 Indiańska "Indian Poznań, . . American 13 June-31 - Spotkanie - a Meeting October Dwóch of Two 1992 (Marek . 13-15 314 October Legacy 1992 (Danuta and the future", Nadaj) Warszawa, 317 17-19 June ..... versus (Rev. Zimoń, Kraków, philosophies . 319 evangelization. Henryk a session, Kuligowski) Interest . exhibition in . 1993 (Bronislawa Society . . wystawa - . in Chorzów, Information . Film Buchowski). Festival, religions to June Anthropological . Ethnographic . Museum . and . March . meet . Society 302 Social . - . Special . Ziemian). się ludzie Światów" 1992 Ethnographic of the American spotykają . 24-27 Maciolek) 8th . Community Kuniewski) . September . Conference International . Ethnological . Heidelberg, Meeting . Culture Polish . 1993 (Joanna November gdzie . Ethnomedieal (Jerzy 92nd Annual Tam of the of European Gottingen June . of Assyrian approach, 4th Conrerence First . . from 295 Ethnological Documentation rrom . Ahdalla) Polish Niewiadomska) Society . on the work (Michael of the of the Ethnographic ska-Jaworska). llrh of Delegates Society . Scientific SV D). of the world", . . . . 19 November . . . . .. . . 1993 (Anna a session, . symposium Poznań, .... . at the Catholic . . Spiss). . . . . . 14 December 320 323 1993 325 �12 Y. IN MEMORIAM Anna Kutrzeba-Pojnarowa 1913-1993 (Zofia Sokolewicz, Marian Anna Zambrzycka-Steczkowska 1931-1933 (Małgorzata Maj). Zofia Ceśla-Rcinfussowa 1910-1993 (Ewa Fry.~-Pielraszkowa) Mario D. Zamora 1935- 1993 (Zbigniew Jasiewicz) Pokropek) . 327 329 332 336 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/5c4511f60804dbdfe5796a5ffe7c38ac.pdf c255e77c29196b3d90b7a8da31f736a8 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2078 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1994 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1928 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1994 t.77 Description An account of the resource LUD 1994 t.77, s.3-12 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L ORGAN U D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXVII ZA ROK 1994 ��u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU ORGAN NAUK ETNOLOGICZNYCH E DE LA SOCIETE POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXVII ZA ROK 1994 fi 1895 POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE KOMITET NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII POZNAŃ - WARSZAWA - WROCŁAW 1994 NAUK �KOMITET REDAKCYJNY Maria Biernacka, Zbigniew Jasiewicz (przewodniczący) Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka, Antoni Kuczyński - sekretarz ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny - Zbigniew Jasiewicz, Zastępca redaktora naczelnego - Jacek Bednarski, Sekretarz redakcji - Monika Leonowicz Tłumaczenie angielskie Zbigniew Nadstoga ISSN 0076-1435 Pozycja dotowana przez Komitet Badań Naukowych oraz Ministerstwo Kultury i Sztuki POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW 1994 ADMINISTRAOA, 50-139 WROCŁAW, UL. SZEWSKA 36 REDAKCJA. 61-809 POZNAŃ, ŚW. MARCIN 78 WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA - Zam. 2931/94 �SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAŁY Danuta Penkala-Gawęcka, Antropologia medyczna a etnofarmakologia . Terence W r i g h t, Narracja telewizyjna a film etnograficzny. . . . Dorota Angutek, Dualistyczny rytuał religijny. Próba ujęcia modelowego Zygmunt K ło d n i c k i, Tak zwana rubież etnograficzna a problem genezy przestrzennego zróżnicowania kultury ludowej w Polsce. . . .. . Anna Ta r go ń s k a, Funkcja informacyjna polskich ludowych dziewczęcych i kobiecych fryzur, nakryć głowy i narzutek naramiennych. Na przykładzie Małopolski środkowej w II połowic XłX i I połowie XX wieku. . . . . . . Olga Kotlicka, Motyw przemiany w wilkołaki jako element inicjacyjnego stadium obrzędu weselnego u Słowian. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jacek Schmidt, Poznańskie i Kongresówka. Dawne podziały polityczne regionu w świetle wyobrażeń zbiorowych współczesnych Wielkopolan. . . . . . . . . Maria N o wac k a. Emocje i refleksje wywoływane przez ryby u rybaków z Murzynowa Dioni7jusz Czubaja, Współczesne opowieści o obcych. Z badań w Mongolii Konrad Gór n y, Szamańska wizja świata Ałtajczyków. . . . . . Bożena M u szk a Is k a, Fonosfera praktyk szamańskich. . . . . . . Michael A b d a II a, Łowiectwo ludowe u współczesnych Asyryjczyków na pograniczu syryjsko-turecko-irackim . . . . . . . . . . . II. I'RZI'D 13 24 33 47 70 89 97 117 133 lSI 161 169 IOO-LECIEM POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO Antoni K u c zy ń ski. O nienapisanej książce Bronisława Piłsudskiego . . . Antoni K u c l Y ń s k i, Korespondencja Bronisława Piłsudskiego z Adamem Fischerem, redaktorem naczelnym "Ludu" . . . . . . . . . . . . . . . Władysław M. Łatyszew, Materiały do bibliografii publikacji o Bronisławie Piłsudskim w języku rosyjskim. . . . . . . . . . . . Antoni Kuczyński, Zbigniew J. Wójcik, Dwa nieogłoszone teksty o Janie Stanisławie Kubarym . . . . . . . . . . . . Borys P. Polewoj, W poszukiwaniu nowych danych o Diariuszu Adama Kamieńskiego-Dłużyka . III. Edward T. Said, Culture and imperialism, (W1Jjciech 1. Burs=ta). . 191 199 205 223 225 RECENZJE Alfred A. Knopf, New York 1993, ss. 380 . . . . . . . 259 �6 Martyn Hammersley, What's wrong with ethnography? Methodological exploration, Routledge, London 1992 (Dorota Wolska). . . . . . . . . . . . . . . Claude Levi-Strauss, Didier Eribon, Z bliska i z oddali, tłum. Krzysztof Kocjan, Wydawnictwo Opus, Łódź 1994, ss. 221 (Konrad Górny). . . . . . . . . Jean Paul Sartre, Rozwaźania o kwestii żydowskiej, tłum. i przedmowa Jerzy Lisowski, Futura Press, Kraków 1992, ss. 151 (Jacek Schmidt) . . . . Jerome-Antoine Rony, Magia, tłum. M. Gawlikowski, "Siedmiogród", Wrocław 1993, ss. 124 (Dorota Angutek). . . . . . . . . . . . . . . . . . . Historia leków naturalnych, pod red. Barbary Kuźnickiej, t. 1, Źródła do dziejów etnofarmacji polskiej, Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN. Pracownia Historii Farmacji, Warszawa 1986, ss. 353; t. 2, Natura i kultura - współzależność w dziejach lekoznawstwa, jw., Warszawa 1989, ss. 138; t. 3, Ziołoznawstwo w dawnej i współczesnej kulturze Rzeszowszczyzny, Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN. Pracownia Nauki o Leku, Warszawa 1993, ss. 167; t. 4, Z historii i etymologii polskich nazw roślin leczniczych, jw., Warszawa 1993, ss. 147, indeksy, i!. (Zbigniew J. Wójcik . . . . . . . . . . . . . . .. Kabzińska-Stawarz). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Antoni Kuczyński, Syberia. Czterysta lat polskiej diaspory. Antologia historyczno-kulturowa, Ossolineum, Wrocław- Warszawa-Kraków 1993, ss. 436 (Roman Karczmarczuk) Jadwiga Kucharska, Poszukiwania tożsamości kulturowej ludności kaszubskiej w Polsce i Kanadzie, "Łódzkie Studia Etnograficzne" t. 32, 1993, ss. 135 (ks. Władysław (Ryszard (Ryszard Kantor). (Ryszard . Kantor). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 278 279 284 285 286 287 .. Kantor). Tatarów Kamocki) 268 Machay, Moja droga do Polski. Pamiętnik, wyd. 3, Kraków 1992, ss. 193 Jadwiga Ciechanowska, Adam Czarnowski, Tatrzańskie lata (Z wędrówek po górach i Zakopanem XIX i XX w.), Kraków 1993, ss. 178, i!. (Ryszard Kantor) . "Rocznik Podhalański" t. 5, Wydawnictwo Tatrzańskie, Zakopane 1992, ss. 483, i!. 124 "Rocznik 266 281 Szu list ) .. Marek Dziewierski, Bożena Pactwa, Bogdan Siewierski, Dylematy tożsamości. Studium społeczności łemkowskiej w Polsce, Katowice 1992, ss. 138, i!. (Ryszard Kantor) Włodzimierz Wnuk, Andrzej Kudasik, Podhalański ruch regionalny, Oficyna Podhalańska, Kraków 1993, ss. 174 (Ryszard Kantor). . . . . . . . . . Ludwik Kamiński (vel Kamieński), O mieszkańcach gór tatrzańskich. Najdawniejsza monografia etnograficzna Podhala, z rękopisu opracował, objaśnieniami opatrzył oraz podał do druku Jacek Kolbuszewski, Oficyna Podhalańska, Kraków 1992, ss. 174 Ks. Ferdynand 265 271 .... Za wschodnią granicą 1917 -1933, "Wspólnota Polska" i "Pallotinum II", Warszawa 1993, ss. 447 (Iwona Kabzińska-Stawarz). . . . . . . . . . . . . . . . Kresy Północno-Wschodnie Drugiej Rzeczypospolitej (stan badań), Białystok 1993, ss. 84 (Iwona 262 .. Polskich", .... ..... wyd. Związku . Tatarów . . . Polskich, . . . . 288 . Gdańsk . . 288 1993 (Janusz . "Zeszyty Łużyckie" nr l, 1990 - nr 8, 1993 (Ewa Siatkowska). . Mieczysław B. Markowski, Obywatele ziemscy w województwie kieleckim 1918-1939, Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce 1993, ss. 236 (Zdzisław 1. Winnicki). . . Gabriel Brzęk, Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie i jego Twórca, Wydawnictwo Lubelskie Nowe, Lublin 1994, ss. 200, i!., aneksy, indeks nazwisk (Zbigniew J. Wójcik) Vacys Milius, Mokslo draugijos ir Iietuviv etnografija (XIX a. antroji puse - XX a. pirmoji puse), Mokslo ir enciklopedijv leidykla, Vilnius 1993, ss. 155 (Witold Armon) Slimane Zeghidour, La vie quotidienne i la Mecque de Mahomct i nos jours, Hachette, Paris 1989, ss. 447 (Anna Barska). . . . . . . . . . . .. .... 290 291 293 295 297 300 �7 Vaclav L. Serosevskij, Jakuty. Opyt etnograficeskogo issledovanija, wyd. 2, Moskva 1993, ss. 736, il. (Zbi(}niew Ił(Jjcik). . . . . . . . . . . Dusan Holy, Ctibor Necas, Zalujici piseń. O osadu Romt! v nacistickych koncentracnich tciborcch, Ustav lidove kultury, Stnlznice 1993, ss. 152, fot., diagramy, nuty (Wojciech Dudziak). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 305 IV. KRONIKA Profesor Dorota Simonides - uczona, nauczyciel akademicki, polityk. Jubileusz 35-lecia pracy naukowej i dydaktycznej (Teresa Smolińska) . .... III Konfercncja Europejskiego Stowarzyszenia Antropologów Społecznych, Oslo, 24-27 czerwca 1994 (Zbigniew Jasiewicz) . . . . . . . . . . . . V Kongres Międzynarodowego Towarzystwa Etnologicznego i Folklorystycznego, Wiedeń, 12-16 września 1994 (Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Jadwiga Kucharska) Konferencja "Etnologia polska: między ludoznawstwem a antropologią", Poznań, 26-27 maja 1994 (Micha/ Buchowski). . . . . . . . "Ekologia i folklor". Druga międzynarodowa konferencja, Łódź, 3-6 czerwca 1994 (Maria Łukowska. Violetta Przerembska) 307 311 314 317 318 . Konferencja "Polacy w Kazachstanie. Historia i współczesność", Wrocław - Bagno, 27-30 czerwca 1994 (Monika Leonowicz). . . . . . . . . . . . . . . . "Na skrzyżowaniu kultur". Sesja naukowa z okazji 25 lat pracy polskich misjonarzy Oblatów M.N. w Kamerunie, Obra, 12-13 września 1994 (Ryszard Vorbrich). . .. Sesja popularnonaukowa "Kultura regionu w programach i podręcznikach szkolnych", Chorzów, 25 września 1993 (protokół z dyskusji) (Elżbieta Berendt). . Haft - rzemiosło czy sztuka? Wystawa w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, luty-marzec 1994 (Anna Spiss). "Repatrianci" - nowy konkurs na pamiętniki przesiedlonych (Magdalena Jarmuła) .. Etnograficzny tom serii "Zapysky Naukovoho Tovarystva imeni T. Sevcenka" i lOG-lecie Muzeum Etnograficznego we Lwowie (Edward Pietraszek) . . . . . "Honorowa Odznaka Sybiraka" dla "Biblioteki Zesłańca" (Roman Karczmarczuk). .. V 320 323 325 328 330 332 335 IN MEMORIAM Maria Gladyszowa 1912-1994 (Zofia Szromba-Rysowa, Marian Palmowski 1929-1993 (Anna Spiss) Danuta Tylkowa) . 345 347 ��CONTENTS I. STUDIES AND MATERIALS Danuta Pe n k a Ia-G a węc k a, Medical anthropology vs. ethnopharmacology Terence Wright, Television narrative and ethnographic film. . . . Dorota A n g u t e k, Dualistic ritual in religious cultures. An attempt at modelling. Zygmunt K lo d n i e k i, The so-ealled ethnographic border vs. the genesis of spatial differentiation of folk culture in Poland. . . . . . . Anna Targońska, The informative function of Polish folk girls' and women's hairdos, headgear and worn in Central Malopolska at the turn of the 20th century. Olga K o t Ii c k a, Transformation into werewolves as an element of the Slavonic wedding ceremony . . . . . . . . Jacek Sc h m i d t, Thc Poznali Provincc vs. the Congress Kingdom of Poland. Old political divisions of the region in the opinion of contemporary inhabitants of Wielkopolska Maria N o wac k a, Fish evoked emotions and renections of fishermen from Murzynowo Dionizjusz Cz u ba Ia, Modern tales about strangers. A field study in Mongolia Konrad Górny, The shamanic vision of the Altaic world. . . . . Bożena M u sz k a Is k a, Thc phonosphere of shamanic practices. . . . . Michael A bd a II a, Folk hunting of contemporary Assyrians living in areas bordering Syria, Turkey and Iraq. . . . . . II. IlITORE THE CENTt'NNIAL OF THE POLISH ETHNOLOGICAL Edward T. Said, Culture and imperialism, (Wojciech 47 70 89 97 117 133 151 161 169 SOCJETY Antoni K u czy ń s k i, About Bronislaw Pilsudski's unwritten book . Antoni Kuczy ń s k i, Letters betwcen Bronislaw Piłsudski and Adam Fischer, Editor-in-Chief of "Lud" . . . .. .... Władyslaw M. Ła t y sze w, Materials for the bibliography to the publication on Bronislaw Piłsudski in the Russian language. . . Antoni K u czy li s k i, Zbigniew J. W ój ci k, Two unpublished texts about Jan Stanislaw Kubary . . . . . . . . . . . Borys P. Polewoj, In search of new data on the Adam Kamieński-Dłużyk's Diary. . . III. 13 24 33 191 199 205 223 235 REVIEW Alfred A. Knopf, New York 1993, pp. 380 259 J. BurszllI) Marlyn Hammersley, What's wrong with ethnography? Methodological Routledge, London 1992 (Dorota Wolska). . . . . exploration, 262 �10 Claude Levi-Strauss, Didier Eribon, Z bliska i z oddali (De pres et de loin), trans!. by Krzysztof Kocjan, Wydawnictwo Opus, Łódź 1994, pp. 221 (Konrad Górny) Jean Paul Sartre, Rozważania o kwestii żydowskiej (Rellexions sur la question juive), trans!. and foreword by Jerzy Lisowski, Futura Press, Kraków 1992, pp. 151 (Jacek Schmidt) Jerome-Antoine Rony, Magia (La magie), trans!. by M. Gawlikowski, "Siedmiogród", Wrocław 1993, pp. 124 (Dorota Angutek). . . . . . . . Historia leków naturalnych (History of natural medications), ed. by Barbara Kuźnicka, vo!. 1, Źródła do dziejówetnofarmacji polskiej (Sources for the history of Polish ethnopharmacy), Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN. Pracownia Historii Farmacji, Warszawa 1986, pp. 353; vo!. 2, Natura i kultura - współzależność w dziejach lekoznawstwa (Nature and culture - interdependence in the history of pharmacognosy), ditto, Warszawa 1989, pp. 138; vo!. 3, Ziołoznawstwo w dawnej i współczesnej kulturze Rzeszowszczyzny (Medicinal phytology in the old and contemporary culture of the Rzeszów region), Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN. Pracownia Nauki o Leku, Warszawa 1993, pp. 167; vo!. 4. Z historii i etymologii polskich nazw roślin leczniczych (On the historyand etymology of Polish names of medicinal plants), ditto, Warszawa 1993, pp. 147, indicess, i!. (Zbigniew J. Wójcik) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kabzińska-Stawarz). . . . . . . . . . . . . . . 266 268 271 . Za wschodnią granicą 1917-1933 (Beyond the eastern border 1917-1933), "Wspólnota Polska" and "Pallotinum II", Warszawa 1993, pp. 447 (Iwona Kabzińska-Stawarz) Kresy Północno-Wschodnie Drugiej Rzeczypospolitej (stan badań) (North-eastern borderlands of the Second Polish Republic [The state of research]), Białystok 1993, pp. 84 (Iwona 265 . . . . . 274 . 278 . 279 Antoni Kuczyński, Syberia. Czterysta lat polskiej diaspory. Antologia historyczno-kulturowa (Siberia. Four hundred years of Polish Diaspora. A historical and cultural anthology), Ossolineum, Wrocław- Warszawa- Kraków 1993, pp. 436 (Roman Karczmarczuk) .... . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jadwiga Kucharska, Poszukiwania tożsamości kulturowej ludności kaszubskiej w Polsce i Kanadzie (Search for the cultural identity of Kashubians in Poland and Canada), "Łódzkie Studia Etnograficzne" vo!. 32, 1993, pp. 136 (Rev. Władysław Szulist) Marek Dziewierski, Bożena Pac twa, Bogdan Siewierski, Dylematy tożsamości. Studium społeczności łemkowskiej w Polsce (The dilemmas of identity. A study of thc Russian population [Rusnaki] inhabiting the Rzeszów region in Poland), Katowice 1992, pp. 138, i!. (Ryszard Kantor) . . . . .. Włodzimierz Wnuk, Andrzej Kudasik, Podhalański ruch regionalny (The regional movement in Podhale), Oficyna Podhalańska, Kraków 1993, pp. 174 (Ryszard Kantor) Ludwik Kamiński (alias Kamieński), O mieszkańcach gór tatrzańskich. Najdawniejsza monografia Podhala (On the inhabitants of the Tatra Mountains. The oldest ethnographic monograph of Podhale), prepared from a manuscript, with explanations, by Jacek Kolbuszewski, Oficyna Podhalańska, Kraków 1992, pp. 174 (Ryszard Kantor) Rev. Ferdynand Machay, Moja droga do Polski. Pamiętnik (My road to Poland. A diary), 3rd ed., Kraków 1992, pp. 193 (Ryszard Kantor). . . . . . . . . Jadwiga Ciechanowska, Adam Czarnowski, Tatrzańskie lata (Z wędrówek po górach i Zakopanem XIX i XX w.) (The Tatra years [On trips in the mountains and Zakopane in the 19th and 20th c.]), Kraków 1993, pp. 178, i!. (Ryszard Kantor). . "Rocznik Podhalański" vo!. 5, Wydawnictwo Tatrzańskie, Zakopane 1992, pp. 483, i!. 124 (Ryszard Kantor) "Rocznik Tatarów (Janusz . Kamocki) "Zeszyty Łużyckie" . Polskich", publication . No 1, 1990 - . 281 284 285 286 287 288 288 .. of the Związek Tatarów Polskich, Gdańsk 1993 . . . . . No 8, 1993 (Ewa Siatkowska). . 290 291 �11 M ieezyslaw B. Markowski, Obywatele ziemscy w województwie kieleckim 1918-1939 (Landed aristocracy in the Kielce province 1918-1939, Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce 1993, pp. 236 (Zdzisław J. Winnicki). . . . . .. .... Gabriel Brzęk, Muzeum im. Dzieduszyckich we Lwowie i jego Twórca (The Dzieduszycki Museum in Lvov and its Founder), Wydawnictwo Lubelskie Nowe, Lublin 1994, pp. 200, ił., appendiccs, name index (Zbigniew J. Wójcik). . . . . . Vacys Milius, Mokslo draugijos ir lietuvil) etnografij a (XIX a. antroji puse - XX a. pirmoji puse), Mokslo ir enciklopedijl) leidykla, Vilnius 1993, pp. 155 (Witold Armon) . Slimanc Zcghidour, La vie quotidienne la Mecque de Mahomet nos jours, Hachctte, Paris 1989, pp. 447 (Anna Barska) Vaclav L. Serosevskij, Jakuty. Opyl etnograliceskogo issledovanija, 2nd ed., Moskva 1993, pp. 736, ił. (Zhiyniew J. W'tjjcik). . . . . .. .... Duśan Holy, Ctibor Necas, Zalujici piseń. a osadu RomiJ v nacistiekyeh koncentracnich taborech, Ustav lidove kultury, Straznice 1993, pp. 152, photographs, diagrams, musical notes (W'tljciech Dudziak). . . . a a 293 295 297 300 303 305 IV. CHRONICLE Professor Dorota Simonides - scholar, academic teacher, politician. The jubilee of 35 years of scholarly and didactic work (Teresa Smolińska) 3rd Conference of the European Association of Social Anthropologists, Oslo, 24-27 June 1994 (Zbigniew J lIsiewicz). . . . . . . . . . . . 5th Congress of International 'Society of Ethnology and Folklor, Vienna, 12-16 September 1994 (Bronislawa Kopczyńska-Jaworska, Jadwiga Kucharska). . Conference "Polish ethnology: between ethnography and anthropology", Poznań, 26-27 May 1994 (Michał Buchowski) . . . "Ecology and folklore", 2nd International Conference, Łódź, 3-6 June 1994 (Maria Łukowska, Vio/ella Przerembska). Conference "Poles in Kazakhstan. 1994 (Monika Leonowicz). . . Historyand . . . . . . . . . 307 311 314 317 318 present days", Wrocław - Bagno, 27-30 June . . . . . 320 "At the crossroads of cultures". Scholarly session on the occasion of 25 years of work of Polish Oblate missionaries in Cameroon, Obra, 12-13 September 1994 (Ryszard Vorhrich) . . . .. 323 .... Scicntific session on 'The culture of the region in school curricula and textbooks", Chorzów, 25 September 1993 (minutes of the discussion) (Elżbieta Berendt) . Embroidery - a craft or an art? Exhibition at the Ethnographic Museum in Cracow, February-March 1994 (Anna Spiss) . .... . . . . "Repatriates" - diaries of the resettled, a competition (Magdalena Jarmula) . Ethnographic volume in series "Zapysky Naukovoho Tovarystva imeni T. Sevcenka" and the centennial of the Ethnographic Museum in Lvov (Edward Pietraszek) . . An Honorary Badge of a Siberian Deportee for the "Biblioteka Zesłańca" (Deportee's Library) (Roman Karczmarczuk) . . . . . V. IN 325 328 330 332 335 MEMORIAM Maria Gladyszowa 1912-1994 (Zofia Szromba-Rysowa, Marian Palmowski 1929-1993 (Anna Spiss). . .. Danuw .... Tylkowa) 345 347 �� https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7561c23e71ef2b53c991754450e8a78e.pdf 7f3638a1885421096070fdb1e71bb9eb Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2099 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1995 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1948 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1995 t.78 Description An account of the resource LUD 1995 t.78, s.3-8 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM POLSKIEGO LXXVIII ZA ROK 1995 100 LAT TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I "LUDU" ��u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE LA SOCIETE POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ A NTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXVIII ZA ROK 1995 PIL 1895 POLSKIE KOMITET TOWARZYSTWO NAUK LUDOZNAWCZE ETNOLOGICZNYCH POZNAŃ - WARSZAWA POLSKIEJ - AKADEMII WROCŁAW 1995 NAUK �KOMITET REDAKCYJNY Maria Biernacka, Zbigniew Jasiewicz - przewodniczący, Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka, Antoni Kuczyński - sekretarz ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny - Zbigniew Jasiewicz, Zastępca redaktora naczelnego - Jacek Bednarski, Sekretarz redakcji - Monika Leonowicz Tłumaczenia angielskie Zbigniew Nadstoga Marek Wilczyński ISSN 0076-1435 Publikacja dofinansowana przez Komitet Badań Naukowych i Ministerstwo Kultury i Sztuki POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCŁAW 1995 ADMINISTRACJA, 50-139 WROCŁAW, UL. SZEWSKA 36 REDAKCJA, 61-809 POZNAŃ, UL. ŚW. MARCIN 78 WROCŁAWSKA DRUKARNIA NAUKOWA - Zam. 259/95 �SPIS TREŚCI Zygmunt K ł o d n ic k i, Sto Jat Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. 9 I. Z DZIEJÓW ETNOLOGIt Andrzej W oźn i a k, Oświeceniowy przełom w kulturze a początki ludoznawstwa polskiego Edward Piet raszek, Lud prosty w całym sposobie życia swego. O pionierskiej monografii wsi I. L. Czerwińskiego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " Jerzy Damrosz, Problem zróżnicowania przestrzeni społeczno-kulturowej w polskich badaniach etnologicznych na przełomie XIX i XX wieku (ze studiów nad regionem i regionalizmem). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Violetta KrawczykWas i l e w s k a, O folklorystyce polskiej w stulecie "Ludu" Jerzy Czajkowski, Z historii muzealnictwa skansenowskiego w Europie. . . .. 19 41 55 69 81 II. STAN I PERSPEKTYWY NAUK ETNOLOGICZNYCH Maria Wieruszewska, Wieś polska w perspektywie badań etnologicznych i socjologicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Dokumentacja i informacja w naukach etnologicznych w Polsce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . " Teresa Kar w i c k a, Etnologiczne badania regionu na przykładzie Pomorza Wschodniego Irena Bu k o ws k a-FI oreńsk a, Etnologiczne badania regionów przemysłowych w Polsce. Przeszłość, stan teraźniejszy i perspektywy. . . . . . . . . . . . . . " Danuta Penkala-Gawęcka, Medycyna ludowa i komplementarna w polskich badaniach etnologicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Barbara Bazielich, Badania nad odzieżą i strojem ludowym w Polsce. . . . .. Mieczysław T ro j a n, Studia nad kulturami ludowymi Europy w etnologii polskiej Czesław R o b o t Yc k i, Antropologia kultury w Polsce - projekt urzeczywistniony. . . Leszek Dzięgiel, Polskie badania etnologiczne na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej . . . . . . . . . .. .... Henryk Zimoń SVD, Ziemia w wierzeniach i rytuałach ludu Konkomba z północnej Ghany . . . . . . . . . . . . . Katarzyna K a n i o w s k a, Czy trudno dziś być antropologiem? . . . 97 113 127 147 169 193 211 227 245 255 279 itI. PROBLEMATYKA ETNICZNA W BADANIACH ETNOLOGICZNYCH I ANTROPOLOGICZNYCH Aleksander Posero-Zieliński, Uwarunkowania, konteksty Studia etniczne i nurty . w polskiej etnologii po 1945 roku. . . . . . . . . " 293 �6 Dorota S i m o n i d e s, Górnoślązacy. Grupa regionalna czy etniczna? . .... Olga Goldberg-Mulkiewicz, Świat, który przestał istnieć. Refleksje nad badaniem kultury Żydów polskich. . . . . . . . Lech M róz, O Filistynach, Cyganach alias wałęsach. Z dziejów poznawania Romów w Polsce . . . . . . . . . . . . . . .. ..... Ewa Nowicka, Rom jako swój i jako obcy. Zbiorowość Romów w świadomości społeczności wiejskiej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Daniel Kadłubiec, Z metodologii badań kultury ludowej pogranicza. . . . . . Ryszard Kantor, Wkład polskiej etnologii w badania zbiorowości polonijnych na świecie I Anna Kutrzeba-Pojnarowa Odpowiedzi na pytania IV. ROZMOWY. WSPOMNIENIA I, "Etnologia jest zawsze jakby Zbigniewa Jasiewicza. . . . 317 331 341 357 377 385 in sialu nascendi ... ". . . . .. 397 �CONTENTS Zygmunt K ł o d n i c k i, A Centenary of the Polish I. HISTORY Ethnological Society . . . .. OF ETHNOLOGY Andrzej Woźniak, The Cultural Breakthrough ofthe Enlightenment and the Beginning of Polish Folk Studies. . . . .. .... Edward Pietraszek, Lud prosty w calym sposobie życia swego. On a Pioneer Monograph of the Village by I. L. Czerwiński. . . . . . . . . . . . . . . .. Jerzy D a m r o s z, The Problem of Differentiation of Socio-cultural Space in Polish Ethnographic Studies at the Turn of the 19th Century (Studies on Regions and Regionalism) Violetta KrawczykWasilewska, The Study of Polish Folklore on the Centennial Anniversary of "Lud". . . . . . . . . . . . . Jerzy Czajkowski, On the History of Open Air Museums in Europe. . . II. THE PRESENT STATE AND PROSPECfS OF ETHNOLOGICAL PROBLEMS IN ETHNOLOGICAL AND ANTHROPOLOGłCAL Aleksander Posern-Zieliński, Ethnic Studies in Polish Ethnology Conditions, Contexts and Trends. . . . . . .. .... 19 41 55 69 81 SCIENCES Maria Wieruszewska, Thc Polish Village in Light of Ethnological and Sociological Research. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Bronisława K opczyńs k a-J a w o rs ka, Documentation and Information in Ethnological Sciences in Poland. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Teresa Kar w i c k a, Ethnological Study of a Region. The Exemple of Eastern Pomerania Irena Bukowska-Floreńska, Ethnological Study of Industrial Regions in Poland. Its Past, Present and Prospects. . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Danuta Penkala-Gawęcka, Folk and Complementary Medicine in Polish Ethnological Investigations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Barbara Bazielich, The Study of Folk Clothes and Costumes in Poland. . Mieczysław T roj an, Studies of European Folk Cultures in Polish Ethnology Czesław Robotycki, The Anthropology of Culture in Poland. A Finished Project Leszek Dzięgiel, Polish Ethnological Investigations in the Middle East and Northern Africa . . . . . . . . . . . . . . . . Henryk Zimoń SVD, The Earth in the Beliefs and Rituals among the Konkomba People of Northern Ghana. . . . . . . . . . . . . . . . Katarzyna K a n i o w s k a, Is It Difficult to Be an Anthropologist Today? . . .. lll. ETHNIC 9 97 113 127 147 169 193 211 227 245 255 279 RESEARCH After 1945. Their 293 �8 Dorota Simonides, Upper Silesians. A Regional or Ethnic Group? . . Olga G o Id b e r g - M u Ik i e w i c Z, The World That Ceased to Exist. Reflections on the Study of the Culture of Polish Jews. . . . . . . . . . . . . . . Lech M r Ó z, On Philistines, Gypsies alias Walęsas. An Outline History of Romany Studies in Poland. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ewa N o w i c k a, Rom as "Our Own" and "The Other". The Perception of Gypsies by Rural Communities. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Daniel K adiu biec, On the Methodology of Investigating of Borderland Folk Culture. . Ryszard Kantor, The Achievment of Polish Ethnology in the Study of Polish Com· munities Abroad. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IV. CONVERSATIONS. I Anna Kutrzeba-Pojnarowa Answers to the Questions I, "Ethnology of Zbigniew 317 331 341 357 377 385 MEMORIES is Always as if in statu nascendi ... ". Jasiewicz . . . . . . . . . 397 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/bf8a0506788ed619b26024d3534856e0.pdf 95e9b563f00ff46844b8072efc532308 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2148 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1996 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1995 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1996 t.80 Description An account of the resource LUD 1996 t.80, s.3-14 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L LJ D Of{GAN POI-SKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXX ZA ROK 1996 WCZEGO ��L u D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH Oł{GANE DE LA SOCIETlt POLONAISE D'ETHNOLOGIF: ET Dl! COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZALOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXX ZA ROK 1996 PIT 1895 I' O I, S K I E KOMITET T O W A R Z Y S T W O L U D O Z N A W C Z E NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ POZNAŃ - WARSZAWA - WROCŁAW AKADEMII 1996 NAUK �KOMIT!":T RI-:I)AKCYJ Y Maria Rićrnacka, Zhignić\\' Ja~ićll iCl ,- pr/ć\\'odniCl'le\. 13ronislawa Kopczyńska-Jaworska, Anna KOllalska-l.clI ieb, Antoni Kuczyński - sćkrćlar/. ZESPÓL REDAKCYJNY Rćdaktor naczćln)' -Zhignlć\\' Jaslc\\'iCl Zastępca redaktora naczclncgo ,.lacd: Ikdnarski Sckretarz rcdakcji -, Monika l,cono\\'iCl TIumaczenie streszCldl Marek Wilu) angićlskieh liski ISSN 0076-14:1) Puhlikacja dolinanso\\'an:1 prl.('/. Komitet Bad:1I1 N:lllkollyeh i Ministerstwo Kultury i Sl.tuki POI,SKIE TOWARZYSTWO 1.l!DO/'J\A ADMINISTRACJA: :'0-13') WROCU\ RU);\KClA 61-80') PO/,N/\N,IIJ DRUK Z/\I\.I./\D POUGRAFIC/,NO-WY[);\WNIC/Y WC/I' W, III SW .. W({Ol'I:\ \\ 1')1)(, S/L\\·SK.·\ ;(, \'1;\({II'.j 7X M-lm!·I-.. w \\/\l,({l )\\(1; �Tum 80. ..Luciu" zawiera referaty prezentowane na uroczystości juhilells/O\\cj i konferencji .,Przeszłość i teraźniejszość etnologii polskiej. W srulcc ie Pnisk icgn Towarzystwa Ludoznawczego", zorgan izowanych we \\mc!<miu nli 9 lin I I września 1995 roku oraz materialy z teki redakcyjnej I Cleść rclCral\'l\·\ /.Oslala zamieszczona w tomie 78. "Ludu"). Red. ��SPIS TREŚCI '.[\ II!< 1\1 \ I ,,(JNIII(I·Nl".II.I'IUIS/IOSC I lL:J{iVNII',1S/0S(' ElNOIO(;[1 l'OI.S"ILI I'()IS,,!I(;I) II JWAIUYSlW/\ I.UllOI.NAWCZU;()," \V Sll JII.LII: ll:'lni';/«\\a K o p c z Y 1'1~ k « -.I a IV o I' S k a. i'bignicw.l a s i c w i c z. Perspektyw) 1\ l1>kiegP rO\\ arz: ~I\\'a l.udoz.nall'Cz.ego u progu drugiego slUlccia jego dzialalności /hi~nle\\ .1;1 s i c \\ i c /" Kilka u\\ag o prz.esLlości i teraźniejszości etnologii polskiej. \\ 'iuiL'cie Pulskiqw TOIl'arz.yslll-a l,udoznawczcgo !~"Ill«n l', I r c z. i II. i'wi'Vki uczonych ukraillskieh z Polskim Towarzystwel11 1.1Idp/na\\C/.: III "Iep;ln l' « \\ I u k. Oks;lna S a p c I a k. i:tnogralia II' Galicji w k()/leu X I X i na pocz'ltku \,\ \I ieku \\ lklUl' I .. (, u s i c 11'. i-:tnulogia a badania nad 1'0lklorcl11II' naucc polskiej i rosyiskicj [)1I~a:1 J) I' I I a ć a. KUlllakt: etniC/nc galicyjsko-bośniackie w roku 18')S ! !Ia ./ h ;1 n s c n. i-:tnulugiC/ne badania nad arlcl~1ktal11i w k()/icu XX wieku ()iL'h II r \ n i \I. Ksz.laitOlvanie siy nowoczesnego narodu ukrair'lskiego. Aspekt historyez.n\ i etnologiC/ny R,)der: k l. ,I n g c. Roz.\\(·lj chorcologii w Polsce. .!allles I l' c a c o c k. t\lllerykmiskic Towarzystwo Antropologicznc i antropologia ;nner: kalisk<! I Ian I·. \. l' I' III C u I c n. Stowarzysz.enia antropologicznc. ctnologicznc i elnograliczne. Slh'jrz.I'nil' por(lIIna\\C/c. (l I:' 21 .' I 19 47 S) 67 77 8S ') I 99 II. STUDIAI I\1AlERI.-\I,Y \mlrzcl /;1 p u r o w ski. (lito Wittgcnstr:ln religia. ILIIlll;! II u r ~ z l a. WUIr:leeh !l u r s z t a, Wzglydność i univ,ersainość. Rz"C! o uwiklaniu \ larein \l I' o c k i. .I<;Z.\kicialo. () \\·za.l"l11nylll zwiąl.ku dwóeh systCJllÓW S"Jlliolycznych /bi~nic'" I. i h" I' a. !\dal11 I' a lu c h, Ślina - "sok" ciala /: !,'Illunl K I o d n i c k i. lachodni" wpływy kulturowc a ctnograliezne zróżnicowanie ohvaru Polski \\"'icie'cll I \ i a k. Stanislawa Witkiewicza myśl i realizacjr: przetworzenia kultury Itldo\\".i. PIOlr K (i h I c r. lir:lnik Seweryna lldz.ir:li - dokuJllr:ntaeja pracy Rośliny", wier::eniacli /1Ii/1I /,l'IIk())),.I'kicgo \dall1 II <l r t" s z. Problelllatyka cygaiiska \I' Jlluzealnietwic polskim !\.;lro! !l u r d u n. I Jpad"k Jllr:tl:orytu "I,owiez" IV roku 19l) IV r"lacjach zdmmych ponad plll" i"ku pl·Ji.nir:.i \nn;1 11;1 I' s k a. (irobowc" Ś\\i<;lych l11arahutów jako ośrodki kultu II' Tunez,; i i i\lgieri i K'!llI;ld (J ,'l I' n y. Wd)r,1I1e elelllr:nly sZ.alllaóskich rytualów inicjacyjnych !\ltajczykólV. ./O;lnn;1 I, c " i c k ,I. Indialiski światopogląd ckologiczny a kSZlaltowanie Sly p;1llil1di;ln iZ.lllll 1"<11111«11;1 r. ()rgal1iz;lcJ'! r:ksp"d\'cji hadawczcj na kontynencie alj'ykaJiskim u progu XX "idu n« pmbl«" ie rr:l;leji .lana Czckallllllskicgo. IOl II') 129 14S 1)7 1(,9 179 I X7 I')) 20 I 21 I 22l 237 �III. 1'0(jl.l\l))' Rod/.ime i obce diabły Diabel III kulIlIce PWN. Warszawa IV dziejach kultury polskiej. {Jolskiej. I OJ'I JI- Na margin..:si..: praC' :VI i..:hala I{".ikd. W\'llal\llirll\o Ndllkol\c' S::kice:: d::iejrl\l' IlIOIY\l"l/ i {Joslaci. - Kraków 1991 (I\r::F.~::lof!JrtlcI/ll) . 2·1- IV. RECEN/.I1 Carlo Ginzburg, Hexensabha/. /:'nl::il];'rllng ell/er niiclilliclwn (;".\citlcli/e. l'isrl1cI Taschenbuch Vnlag. Frankfurt am Main 1991 (A:r::.I'.cl()jS::kllrla/(}\l'sl,ll. Mi..:czysław Trojan, 11'IJrOlmd::enle do elnologii 1:·um/IF. Orlcn/ac/e. /Imh/ellll'. ::(fI(o'lI/U hadawce. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocl:l\\ski..:go. AUd Ilni\..:rsit:lli.' Wr,lti"LIvi..:nsis No 1634. J:thnologica 1. Wrocław 1')')4 (.Iacl!k !Jedllarski) MIlologil! poplllal'l1e, S::klcl! :: alltropologii \I!sl)(ilcesll().i-ci. red. I)drlllS/ C/:I.id ... I :nl\LTsitas". Kraków J9')4 (Malgor::a/([ Afacie/ell'ska: .·/llcja It'ascitla) Andrzej Mirga, Lech Mró/. Cvganie. OdmieI1l1o.i-i' I III('/()Iel'llmja. W\ d:1\\ nlcll\o N:IlIkol\": PWN. Warszawa 1994 (Wojciech ()/s::ewski) Lva Davidov{j, Cesty ROllu/. Romano Dro/1/ 19-15-1C,)<){).Ololllour 1995 (Idalll I/onoc) .Ioseph and Yehlldit Shadur. jewish {JapaclIts .. ·1 hislor\' and gIlide . .Ill,l;,h I.. Magn..:s Museum. Berkeley. California. GelCn Publishing Ilous..: 1Jd ... krllsdklll I'J'J·) (()I\!,a Goldberg- Nadia Mulkiell'lc). Zlatanova-Strenk. !?odo\l!odv. Idea lI'.\jJÓII/Oll' w pr::C'ka::ach rod(}\1'()d(IItTcit Inil /1/aleriale slowiańskim), Wydawnicl\\o lJnilVersyletll Warv;l\\skicgo. \\'<lIszawa 1994 (Dorola ,':;wilala) /'olacy w -".fa/dowie mówią o sobie. wybór i wsti;P ks. Ld\\ard Wak\\ ,uHkr. I.uhl in I')')" wybranv/1/ (Rvs::ard Teresa (Ryszard Barbara KanIol') Kulorowv Lcwiilska. KanIol') . Obyca/e Jedynak. (Rys::ard .I-wial ::abawe/i. domu polskiego /.aball'ki w e::asach Iwloll'e II' Ki..:lrc I'J')5 ni('ll'oli l -1)5- l 9 l 8. I.uhlin I'J'J(, I'ulsce. . l30gulllila S/,urowa. Pr::emiany osadniclwa wiejskiego na l\ieh'cc::.I'~lIle ceniowej. 7.miallY uk/adu przestr::ennego wsi. Kielce 1 ')')5 (l?)·.cortl Elżbieta -,-- Kaniol') Kolarska. /Irty.~cl spod (/c\va I··ry,~-/)ielras::kowo) Jer/y Litwin, Polskie szkulnictwo Materio/v do etnograjii miasla. slrzechv, Wydawnictwo I'TIK \1' duhie Ilu/llr/os::A:olI/or) "Kraj". W;lr'/<l\\;1 ludowe ):X wieklI. Cidalisk I')'J5 (!?l',CUrt/ "011/(11'1 red. A. Stawarz. Ośrodek Badanl<l Kultury Miast,1 II'! im. I'. Hulki-Laskowskiego, Żyrardów 1992-1 ')'J4 (Mimslmm /-ulll'l/uII'Ic::). Jacek Kolbuszewski. Talry. Uleracka lradycjo molywlI ,~(jr, Krak,)\\ 1 ')'J5: Witold PikSil. SIJO/cenle na ralry popr::e:: wieki Od pierws::ych w::miallek do (Ji·\tlt'ccllia. Kr,lk,ill Wroclaw 199) (Ryszard KanIol') IVeih/wchtsgeschichlen allS Oberschlesien, HI'S!!,. Gundel Paulsen. IluSUllI I)nlc"-und \'crlagsgcsellschatl, Husum 1988 (Doro la .Ś·wil;;la) Krystyna Kossakowska-Jarosz, Polskie ka/endar::e gumo,i-llIskie S::kic lIullwgmjiC::1I1'. Opok 1994 (Joanna Świtala-Maslalerz) 7i'adycyjne ::wycza/e i obr::ędy śląskie. Wypisy. wybór. oprac .. wst,,:p i uwagi wprowad.ć. T. SllloJiilska, Opole 19')4 (Krystyna KossllkOltlska-Jaros::) . Dziennik Józefa opracowali Kopcia brygadiera wojsk polskich. /. n:.kopisll Uihlio{ekl i wydali Antoni I\lIczyński I /.biglliew Jrlijcik. Polskie L,udol.nawcze, "Biblioteka Zesłailca·'. Stowarzyszenie .. Wspólnola Polska". Wrocław 199) (Roman Karc::marcuk) Bronislaw Piłsudski ... Dorogoj I,el' Jakol'/el'ic' .... (Usil' do I .. JS::/el'llher,\!,II. red. W.M. Latyszew . .Iużno-Sachalinsk 1996 (.Joanlla nllr) ~XIJ I')'n ('::ar{()rnkich Towarl.: stl\ o W'lrSla\\,\-· 1893- l I) l -i. ~(J() �9 \/ięd:.l· H:I"c!wdelll a /.ac/iodem, (j~stochowic. Częstochowa red. Piotr StawiJiski, Wyższa Szkoła Pedagogio:na 1995; "Rocznik MozułmaJiski" R.4, t.3, 1995, r/yszenic .kdność MuzułmaJiska, Instytut iuk. WarS/awa 1995 (/.h(gniew Wójcik) MuzulmaJiski, red. immam w Stowa- Mahmud Taha 299 V KRO tKA Sprali o/danić l. działalności Zarządu Glównego la okrćs od wrzćśnia 1993 roku do września \\Tześnia I <J9'i (Magdalena Rostworowska) 7(1 Walne /gromadzenie Dclegatów Polskiego Polskiego Towarzystwa 1994 oraz Ludoznawczego od września 1994 roku ~ do :H)3 Towarzystwa Ludoznawćzego, Lódź, 29 \\TZćśnia 1994 (Maria Niewiadomska. Jo/anta Koście/ska) -:i. Walnć Zgromadzcnie Dekgatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Wrocław, <) \\T/.eśnia 199'i (.lo/anta Koście/ska, Maria Niewiadomska-Rudnicka) . 'ipra\\ o/danić I dzialalności Ośrodka Dokumentacji i Informacji Etnogralicznej Polskiego TO\\'arzysl wa Ludo/.nawC/.cgo za okres od września 1993 roku do września 1994 oraz mi \\Tl:eśnia 1994 roku do września 1995 (Bronis/awa Kopc::yńska-Jaworska) 'ipnl\\ll/danie l. prac Redakcji Dzieł Wszystkich Oskara Kolbcrga za okres od września I 9(J4 roku do sierpnia J 995 (Hogus/aw Linette) l'roC/\stośei jubikusl.OWć 100-lccia Polskicgo Towarzystwa Ludoznawczcgo, Wrocław, 9- 311 314 315 318 I' \\T/.ćśnia 199'i (Magda/ella !?ostlvol'Owska, Paulina Suchecka, Zygmunt Kłodnicki) i-"olll\;rcncp .. Pr/ćs/!oŚĆ i tćraźnićjslOść ctnologii polskiej. W stulecic Polskiego Towa1'1:\ stila LudoznawC/.cgo". Wrocław. I O-II września 1995 (Władysław' Baranowski. /.higlll('l,. Jasiell-'ic. Hrunisława Kopczyńska-Jaworska. Anna Kowa/ska-Lewicka . . I/eklllllder /Josel'll-/.ieliński) 323 \1ięd/)'narodowe Scminarium ,,0 wdrożcniu »ZaleccJi ochrony II c.l« IV krajach Europy Ccntralnej i Wschodniej". Strażnice 19'J'i (//I'IJ11isła\lla f.:0fJc:y/1ska-Jaworska). 327 ..Fkologia i folklor". Druga Miyd/ynarodowa l.uk01l'ska. Uo/ella I'I':eremhska) . Konferencja, Lódź, 320 kultury tradycyjnej i ludo(Morawy), 18-24 czcrwca 3-6 czerwca 1994 (Maria 330 Sćsja popularnonaukowa - "On;downiczko nasza. Kult Matki Bożej w polskicj kulturze ludo\\'l:j". Kraków, 24 paidziernika 1995 (A/ma Spiss) \\yslalla .. Polskic opisanie świata" w Muzcum Etnogralicznym we Wrocławiu, wrzesicJi ! 995 \IT/.esicłl 1996: Konferencja naukowa - "Polskie opisywanie ś\viata. Od lilscvnacji eglOtyką do badail antropologicznych", Wrocław, 4-'i października 1996 (/lUlUlU (iolla) . Seminarium polsko-slowackic dotycz'lce etnologii miasta - .,Etniczne i społeczne zróżnico\\anie miasta na prlykład/ic Warszawy i Bratysławy (do 1939 roku)", Warszawa. 8-10 paidzicrnika 19'J() (.lo/al/ta Wiśniewska) . 331 335 337 ..Etnologia i antropologia kulturowa a badania kultur regionalnych i regionalizmu w społcezeilstwacl1 nowoczcsnych" konrcrencja Uniwersytetu Śląskiego - Filia w Cieszynie. Cics/yn, :n-25 października 1996 (Gr:egorz Odoj, Andrzej Peć). \ Kongrćs ;\!-,Er'vl;\M i II Konfcrencja EURAMES. Aix-cn-Provence, 4-7 lipca 1996 (.'/1/110 !/arska) . 341 D/ialalność okresie 343 Kola Zaintcresowałl Kulturą Asyryjską przy PoznaJiskim Oddziale od paźd/icrnika J 993 roku do maja 1996 (Michae/ Abdalla) . PTL 339 w VI IN MEMORtAM Krzysztof .Iamslaw Bro/i 19'i2-1996 (Zbigniew Jasiewicz) Hemyk IlurzYllski 1912-199'i (Ma/gorzata Wilbik) 347 349 �10 Maria FrankcJWska 1906-1996 (Maria f'af"lldo1l!ska) Ernest Gellner 1925-1995 (lvIichał Bllchowslii) Tadeusz Korzinek 1918-1996 (Kłemens J Kr:::ys:::/o{owic:.) Anna Kunczyńska-Iracka 1934-1994 (Ewa F/y.f-f'ielra.ck()\l'(/) Bożena Kural 1938-1995 (Ałicja Małew). orbert Lippóczy 1902-1996 (Maria Jalllro::ik) ~(I �CONTENTS [ I'I~()(1I IJIN( is (II'TIII' (,ONI'I.:I(I'NCF ..Till:: PAST AND I'RE5FNT OF 1'0[,1511FTIINOLOGY (II" 1111:CINTENNIAL OF POLlSII ETIINOLOGICAL SOCJETY" 13roni,Ia\\a I\. u p c z)' 1'1 S k a - J a \V o I' ska. Zbigniew J a s i e w i c z, Thc Prospects of the Polish J-:lhnological Socicty at the Beginning ofthe Second Century of its Activity /hl~ni..:\\ .I a s i ..: IV i c / .. Some Rcmarks on the Past and Present of Polish Ethnology on Ihc' OCC<lsion of the ('entennial of Polish Ethnological Society R<'m;m I\. \ I C / i \\, The Contacts of Ukrainian Scholars With the Polish Ethnological :-'tlCl..:I\ "lep:ll] I' <I\\ I u k, l Jksan;1 S a p c I a k. Ethnology in Galicia in the I.ate 19th and Eally 20lh Cenllll'i..:s \\'iklOl I:, (i u s i c IV. The Relationship Lklween Ethnology and Folklore Studies in Poland :md RlhSi;; [)u';ln IJ Iii ;1l' a. (ialician-lIosnian J-:lhnlc Contacts in 1895 I 11<1.I o h a II s c' n. lćthnological Studies ol' Altefacts atthe End ofthe 20th Century ()kh II r \ n i \\. The Shaping of the Modern Ukrainian Nation. Historical and Ethnologie:i1 ,\speels uf the Proe\;ss , Rl)lkl\ k I. a n g e. Thc Ikv..:lopment ol' Choreology in Poland 1;lIl1c'SI.. I' e ;1c o c k. Amelican Anthropological Society and American Anthlopology. I Lin l, V c I In c u I C 11. /\nthropologicaL Ethnological. and Ethnographical Associations . .\ ('o!llpar;i1i\ c Vic\\ 15 21 ] I )CJ 47 55 Cl7 77 85 0I 99 II. STlJl)II':S AND MATERIALS \!ldr/..:.I / a p o 10\\ S k i. Otto Witlgenstein - Religion 1h1l1l1:113 II r s z I a. Wojciech II u r ,s / t a. The Relative and the Universal or. on Invol\eIllcni \l<llcin 1\ r o c k i. I,anguage and Body On a MUlual Relationship ol' Iwo Semiotic Systems /hignle\\ I i h era. :\dam I' a lu c h. Saliva - Juice ofthe f30dy 1\ !,'I11Ulil I\. I II li 11I C k i. Western Cultural lntluenccs and EthnographicJI Dilkrences of thc lellil'li'\' ol'Pobnli, \\ ')Icicch I ) , i ;I k. The Idca ol' Trans!())'Illation of Folk Culture and its Implementation \ccolcliI1!:l lO St:tl11SlaIV Witkie\\iel !'[llli' I, li h l c r. The Ilcrhariulll ol' Seweryn Udziela, Documentation of the Study "llcrhs In Ih,~ llelielS lIf Ihc ('r'lww Peasants". .\cI,tlll B a I' t o s z. l ivpsy Culture in Polish Museums I\.drol Il u I' li U II. Thc 1-';111or the Meteorite "Lowicz" in 19]5 According to Accounts C'lIlkckd 11:111'd ('enIul') Later. \nn:1 Il a I' s k a, Th..: Tomhs of 11(1)' rvtarabouls as the Centres of Worship in Tunisia Jnd ,\ Igeri:l [-.:"I]I;lcI II") r 11). Some Uements ofShamanlnitiation Riles ofthe Altaians Il):lnn,l I c \\ i c k .1. Indian l':cological Worlliview and the Rise ol' Panindianism 1,);lnI1:1 ll:l r. (lrgani/;llion of an l':;.;pedition to Ali'ica in the Early 20th Century on the IlaslS l)f an !\ccounl of .Ian CzekanolVski 10] 119 120 145 1"7 169 170 187 19" 20 I 211 223 2.17 �12 III. VIEWS AND DISCUSSIONS Rodzime i obce diabły w dziejach kultury polskiej. Na marginesie pracy M ichala Rożka. and Foreign hy Michal Rozek). Diabe/ w kulturze polskiej. Szkice z dziejów mo(vwu i postaci (Indigenous Devils in the History ofPolish Culture. On the Margins ofthe Study Wydawnictwo Naukowe PWN, WarszawaKraków 1991 (KrzvsztoflJraclw) 2-+7 IV REVIEWS Carlo Ginzburg, Taschenhuch Hexensabbat. Verlag, Entzifferung Frankfurt am Main einer ndchtlichen Geschich/e. Fischer 1991 (KrzysztofSzkllrla/()\l'ski). Trajan, Wprowadzenie do etnologii Ellro!JY OrientacJe. jJrohlem\' zalozem" badawcze (Introduction to the Ethnology of Europe. Orientations, Prohlcms, Research Mieczyslaw Assumptions), Wydawnictwo Uniwersytetu slaviensis No 1614, Ethnologica l, Wrocław Mitologie popularne. Szkice z antropologii on the Anthropology (Ala!gocata of the Present), Wroclawskiego, Acta IlniversitaIis 1994 (.facek Hedllarski) WraII- wspólc::esnw'ci (Popular eel. Dariusz Mythologies. hsays ,,\ Jniversitas", Krak(m ! 99-+ Czaja, Maciejewska; Alicja Werschler) , Andrzej Mirga, Lech Mróz, Cyganie. Odmienność i nietoleranCja (The ('ypsies. Di ITerencl' and Intolerance), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994 (Wojciech UrD'lIsj,,) Eva Davidova, Cesty Romll. Romano Drom 1945-1990, Olomouc 11)1)5 (.Idam nor/osz) Joseph and Yehudit Shadur. Jewish papercu/s. il historyand gIlide, Judah Museum, Berkeley, California, Gefen Publishing House Ltd., Jerusalem I. Magncs 191M (()/:<a Go/dberg- Mulkiewicz), Nadia Zlatanova-Strenk, wybranym materiale Rodowody !dea wspólnoty w przekazach slowiańskim) (Genealogies. The Ielea rodowodowrch ol' ('ommunity lila In Genealogical Uniwersytetu Polacy Materials lA Study Based on Selected Slavic DoeumentsJ), Wyel,l\\nict\\o Warszawskiego, Warszawa 1994 (l)orota ,\'wi/alo) w Mo/dowie mówią o sohie (Poles in MoiciclVa Speak ahoul Themselves), eel Edward Walewander, Lublin 1995 (Ryszard Kantor) . Teresa Lewii1ska, Kolorowy świat zabawek Zahawki lud()\l'(, 11' Polsce (('olol'!'ul Worlel ol' Toys. Fołk Toys in Poland), Kielce 1995 (Ryszard Kantor) Barhara Jedynak, Obyczaje domu polskiego w czasach mewoli F'J5-/'J/S (Mores ol the Polish Household in the Age of Partitions 1975-19 l X), Luhlin 19% (/(l',IZard Kall/Ol') Szurowa, Przemially osadnictwa wiejskiego na Kielecc::v::llie \1' do/ue pO{I\I'!as::czeniowej. Zmiany układu przestrzennego wsi (Changes in Village ('olonization in the Bogumiła Region of Arrangement Kielce after of Villages), the Land Kielce Grant Reform. Trans!()J']llations of the Spati,ti 1995 (Ryszard Kan/or), Elżbieta Kotarska, Artyści spod strzechy (Artists f1'om Village Iluts), Wydawnictwo !'TTK "Kraj", Warszawa 1993 (£wa Fryś-Pietraszkowa) Jerzy Litwin, Polskie szkutnictwo ludowe X)( wieku (Polish Folk noatbllilliillg in the 20th Century), Gdallsk 1995 (Ryszard Kalltor) . Alloteria/y do etnografii miasta (Materials on the Ethnology of the ('ity), eel. /\ Stall,\lI Ośrodek Badania Kultury Miasta TPŻ im. l'. lIulki-Laskowskiego, lyr,\lell\IV 1')'J2- 1994 (i'v!iroslawa FoltYllowicz) Tatry. Literacka tradycja motywu gór (I he Tatra Jacek Kolbuszewski, Literary Tradition of the Motif of Mountains), no Tatrv poprzez wieki, Od pierwszych thn).lghout - Wroclaw Centuries, From the Earliest 1995 (Rys::ard Kantor) Krak(m 1995/ Witold w::mionek dlJ (h'wiecenia (Ihe Accounts through 2~1 2i\.~ Mountains. The !'iksa, ,)j)()JI'~('lIie Tatra Mountallls the !:nlightenll1ent), KraK(m �13 11l'I!I//IIchlsgeschichlen aus Oherschlesien. lagsgesellschafi. Husum 1988 ({Jorala Hrsg. Gundel ,,>'wilała) . Kr; styna kalendarze Kossakowska-.IarosL Polskie Paulsen. górnoślqskie. Husum Druck-und Ver288 Szkic monograficzny (Polish Calendars in lhe Upper Si lesia. A Monografie Essay), Opole 1994 (Joanna .~H'ilii/O-"/oslo/erz). li"(/(/\(\jne ZWVCZilil' i ohrzędv .i'/ąskie. Wypisy (Traditional Silesian Customs and Rituals). cd. T. Sllloliliska. Opole 1994 (Krystyna Kossakowska-Jarosz) Ozirllnd .I(izl'/iI A:opeia hrvgildirrcl wojsk flO/skich. Z rękopisu Biblioteki Czartoryskich o/)/"{/("()w{l!i i wydafi ,Imoni Kuczyński i Zhigniew Wójcik (Diary of .Iózef Kopeć. I~rigadier-(Jeneral of the Polish Anny. On the Basis of the Manuscript in the Czartol'; ,ki Library. !-:llited by Antoni KUCZyl'lSki and Zbigniew Wójcik). Polskie TowarzystII o Ludoznawcze ... Biblioteka Zcsłaliea". Stowarzyszenie" Wspólnota Polska". Warszalla Wrociaw 1')')5 (Homan Karczmarczuk) . Hronislall Pi Isudski ... f)orogoj /,l'V Jakovlevii' ..... (/,etters to L J. Szternberg, /893-/9/7). cd. W.M. LatysIew . .Il1i.no-Sachalinsk 1996 (Joanna Bar) .\1Ię<lz.\ WH-!lOdl'1II {[ /.achodel11 (l3etween East and West), cd. Piotr Stawiliski. Wyi.sza Szkola Pedagogiczna w c.:zystochowie. Czystochowa 1995; "Rocznik Muzulmaliski" 4. lO!. 3. I (),)5. Stowarryszenie .Iedność Muzułmaliska, Instytut Muzllłmal;ski. ed. immarn VlahtllUd Taba Żuk. Warszawa 1')95 (/.higllll'w Wójcik) 290 293 296 297 299 V. CRONIC!.F Report on the activity of the Executive Board of the Polish Ethnological Society from September 1')')3 lo Septembcr 1994 and from September 1994 to September 1995 i.1/agda/ellO Hos{Il"{I/'(}\l"ska) -Oth (jeneral /\ssclllhly of the lklegates of the Polish Ethnological Society, Lódź. Septembn 29. 1994 (Maria Ninviadamska, Jo/anta Koście/ska) . Assembly of the Delegates of the Polish Ethnological Society. Wroelaw. Septembcr '). 1')')5 (Jo/anta Ko.i'cie/ska, Maria Niewiadomska-Rudnicka) Repon 011 the activity of the Ethnological Doculllentation and Information Center of the Polish Llhnoiogical Society li'om September 1993 to September 1994 and fi'om "qllcmber I 994 to September 1995 (IJronislawa Kopczyńska-Jaworska) Report lIn the II'ork of the Editional Board of Collected Writings of Oskar Kolberg from Seplemb\.'r 1')')4 to August 19')5 (lJoguslaw Unelle) rhe Centennial Celabrations of the Polish Ethnological Society, Wrocław, September 9-1 L 1')<)5 (Magda/ella !?o.l·twoI"OIl.'ska, Paufina Suchecka, Zygmunt Kłodnicki) 303 31 I -I [11 (jeneral Conference on ..The Past and Present Ftllnological Society". Wrocław, /.hi,!!,lIie\l' ./osiewicz, Hrollis/awa .I/cksalldcl" /'osL'm-/.ieliliski) .Oh. Dut Intel"Cessor' The Cull nI' Iloly Mary in Polish Folk Culture" - a Session Open to the (jeneral Public. ('racow. Octoher 24. 1995 (Anna Spiss) ł.:\hibition .. Polish Description of the World" in the Ethnological Museum in Wrocław. September 1')<)5 .- September 1996: ConlCrence on "Polish Describing of the World. From f:xotic Fascinations to Anthropological Studies". Wrocław, October 4-5, 1996 (,'0//0) 3 I5 318 320 of Polish Ethnology. On the Centennial of Polish Seplember 10-11, 1995 (Wladyslaw Baranowski. 1I."upc::yńska-Jaworska, Anna Kuwa/ska-/,ewicka, lntetllational Seminar ..On the Implementation of 'Directives Concerning the Protection of Traditional and Folk Culture' in the Countries of Central and Eastern Europe". Strażnice (f\10ravia) . .Iune 18-24. 1995 (Bronisława Kopczyńska-Jaworska) . ..Ecology and Folklore". the 2nd International Conference. Łódź. June 3-6. 1994 (.Haria LukOll"Ska. I'io/ella IJr:('I"embska) . (/1011110 314 323 327 DO 33 I »5 �14 Polish - Slovak Seminar on the Ethnology oflh.: City ,Jcthnic and Social DilTercntialion or the City on the Examples of Warsaw and Bratislava (unlil 1'rw)"". Warsa\\. Oclober x10, 199(, (Jolanta Wi.~niewska) .. Ethnology and Cultural Anthropology in the Study of r.:gional CuIIUI'CS and Regionalism in Modern Societies" - a Confercnce at tht: University or Silcsia Campus in (·ie\/.\ n. Cieszyn. Octoher 23-25, 1996 (Gr=e~or= Oc/oj. Al1dr=ej I'ei:). 10th Congress orthe AFEMAM ancl2ncl ElJRAMES C:onlCn;nce. I\i:\-\:n-Pwvcncc . .luh ../- 7. 1996 (Anna Barska).;-1 AClivity of the Circle of Intercst in Assyrian Cultun: al thc PO/l1,Ul Di\'ision Ethnological Society fi'om October 19')) to May 19% (Mic/iael.·lhdal/a) .l.l ~~\) J of Ihe Polish 3../; VI. IN MEMORIAM Krzysztof Jarosław Bro7.i 1952-1996 (Lbigniew Jasiell'ic::) Ilclll'yk Burzyriski 1912-1995 (Malgor=ata Wilbik) Maria frankowska 1906-1996 (Alana l'aradol1lska) I:rncst Gellner 1925-1995 (Michal Huchowski) Tadcusz Korzinek 1918-1996 (Klemens J Kr=ys=tojiIlFlc) Anna Kunczyńska-Iracka 1934-1994 (Ewa Frv.I'-I'ietros=kli\l'a) Boż.:na Norb.:rt Kural 1938-1995 (Alicja Maleta) . Lippóczy 1902-1 ')96 (Maria JOl1lro::ik) -l·1'1 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/de7d997f4584e7db9afa639efd8292fc.pdf a94dce61d544aa9c1f28957b14216572 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2180 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1997 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2026 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1997 t.81 Description An account of the resource LUD 1997 t.81, s.3-12 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L ORGAN U D POLSKIEGO TOWARZYSTWA LU DOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXXI ZA ROK 1997 ��u L D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE LA SOClltTlt POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXXI ZA ROK 1997 PII l 95 POLSKIE KOMITET TOWARZYSTWO NAUK ETNOLOGICZNYCH POZNAŃ - WARSZAWA LUDOZNAWCZE POLSKIEJ AKADEMII - WROCŁAW 1997 NAUK �REDAKCYJNY KOMITET Maria Biernacka. Bronislawa Zbigniew Jasiewicz KopczYllska-Jaworska. Antoni KuczYl1ski - sckn::larz RLDAKCYJNY lESPÓL Redaktor Zastępca naczelny reJaktora Sekretarz - prl.ewoJnicz'ley. Anna Kowalska-I,ewieka. - I.bignjew naczelnego redakcji Tlumaezeni(; - Monika strcSZCl.dl Marek Jasiewicz - Jacek Bednarski LeonowicI angielskich: WilczY(lski ISSN ()()76-1435 Publikacja dollnansowana i Ministcrstwo pr/.ez Komitet Kultury BadaJl Naukowych i S/.luki POI.SKIE TOW/\RZYSTWO UJl)O/NAWC/L -- WROCI./\W 1997 ADMINISTRACJA 50-139 WROCL/\ W. Ul. S/LWSK/\ 36 REDAKCJA 61-809 PO/N/\N. Ul. SW MARCIN 7'1. SKLAD I LAMANIE DALET SP./00 PO/N/\N DRUK ZAKLAD POLlGRArlCZNO-WYDAWNICI,Y M-DRUK W WJ\CiROWClJ �Pami<,;ci Profesor Marii Frankowskiej, długoletniego pracownika Katedry Etnografii UAM i kierownika Zakładu Etnografii Powszechnej tej Katedry, kierown ika Zakładu Etllograti i Instytutu I-/istori i Kultury Materialnej PAN, zatożycielki czasopisma "Ethnologia Polona", przewodniczącej Komisji Amerykanistycznej Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, inicjatorki etnologicznych badall amerykallistycznych w Polsce. ��SPIS TREŚCI I STUDIA I MATERIAL Y K u I i g () w s ki, Waldemar Antropologia Beata S t a n k o w s k a . "Menuet" iJ1lcrpretacjach refleksyjna. Edmunda Pisma Święlego Leacha wid;r.ianych Między tekstem z Biblią, w szerszej 35 perspcktywie Wojciech I) ()h n a I. Kilka refleksji na lemat historii antropologicznych spokezel1stw pierwotnych i uIVarunkowaó towarzyszących ich powstaniu Tarzycjusz Marek B u I i 11s ki, Enkulturacja IV średniowiecznym społeczeństwie ElVa o w i c k a. Pluralizm osiadlyeh Romów w Polsce kulturowy ~vliroslaw I' e c u c h . Wymiary świadomości Alicja B li zachodnich. Przykład Woieieeh S a d o IV S ki. \\ Gorzowskiem Joanna G a wei. Obw;d integracja? narodowej c z ak - R e i h e h o I z. Folklor ziemiach bo\\ych czy muzyczny 13 a światem. czyli o strukturalistycznych Polityka koncepcji 55 77 oświatowa wobec 93 105 Lemków jako czynnik adaptacji i integracji na 115 górali czadeckich Zaehodniobialoruskie budynki chłopskie w pamięci osadników 121 weselny w spoleezności wyznaniowej starowierców z Boru i Ga- 143 159 C,n\dów Akksander B () rej l""lichael A b d a II a. s z a. Krymhilda. Stan i perspeklywy kuchni narodowej asyryjskich emigrantów 173 \\ Szwecj i Jan K I' i s t. Czesko-slowiailska czenie dla etnogratii Jan \V i lor wystawa etnograficzna w Pradze w roku 1895 i jej zna20 I czeskiej. I , Autobiogralia 209 . II. POGLĄDY I OPINIE Czy ewangelik musi być Niemcem'! (Paweł Schmidt) Odpowiedż na recenzje;: książki Wprowad:::enie do etllologii Europy. J. 8ednarskiego w 79. [omie "Ludu" (Miec:::ysław Trojan) 253 opublikowaną przez 258 III RECENZJE Andrzej Zapo l' () \\ S ki, Wilfgenstein a kultura, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, 1'01.11<111 1996 ( rYaldellrar Kuligowski) Et/lologia polska Illir,:d:::y ludo::nawstwem a antropologią, 261 red. A. Posern-Zieliilski, Nauk. nr 6, Poznail Prace Komitetu Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii 1995 (:\/iec::vsICl\v'!i'ojoll) Pisanie mias/a c::ytanie miasta. red. A. Zeidler-Janiszcwska, "Studia Kulturoznawcze" Wydawnictwo Fundacji Ilumaniora. PoznaIl 1997 (Maciej.J. Dud::iak) W(/rs~a)l"(I-8ratyslawa. !c'tnic::ne i społec::lle :::różnicowanie miasta (do 1939 r.), red. 1'. SaineI'. !\. Slaw<.lr/. PTL Oddzial w Warszawie, Warszawa 1997 (Marek Fertig). Hisloryc::ne i wsp(ilc::esne prohlemy miasta ijego mieszkańców. lv1a/erialy:: II seminarium naukowego .. Kr,:d:::i('r~YII-K():':/e. Rodowód - współczesno.fć - przyszłość" (/2-13 paź(bemika 1995 ri, red. E. Nycz, Opole 1996 (Rys:::ardKan/ar) . 263 266 270 271 �8 B u r kra b a - R y I s k a. Samowied::a kll//lII·o\j·'a l ar/l's/yclla Ill'6rców /lIdowych. Sludillln pewnej korespondencji. Instytut ROl-\voju Wsi i Rolnict\~a PAN. Warszawa 1994 (Ewa Nowicka) Anna S l. Y f er, Warmiacy. Stlldillm to::samości. Kantor Wydawniczy SA WW. PLlI.nmi 1996 (Beata Tomas;;ewska-!folllb) . Orędownicko nas::a. Kil/t Matki Bo::ej H' polskiej kll//llce /lIdO\l'ej. Krakll\v 1996 (Rys::ard Kantor). S::tllka ludowa Kas::llbów Pr::es::lo~'ći tera::niejs::o.';'ć.rcd. W. SZkllllllOWSka. KlIja\\skoPomorskic Towarzystwo Kulturainc. Bydgoszcz 1995 (Tereso {\al"ll'icko) J irina L a n g h a m m e r o va. Ceske /idow! kroje. Pr{lcc. I'raha 1994 ({JariJom no::ielich) S/reekdrach/en in on::e gewes/en - Antwerpen - Brabam Um/mry, ()os/-/ "/ewIIderen. red. Hcnri Vannoppcn. Gent 1994 (Barbara lJa::ie/ich) i\agot N o s s. Kranc ag skall/ - jente-, bmre- og konehovlldiJllllader i Ilorda/ond. Aschehoug. Oslo 1996 (Barbara Ba::ie/ich) Il.abl.:lla Zapysky Naukowoho Towarystwa imeni Szcwczcnka. tom 230. Pruci Sckcji Etnogralii 273 276 279 280 28-1 287 ta Folklorystyky. Lwiw 1995 (Edward Pietras::ek) . Grzcgorz K a c z y li s ki, C::arny c!nystiani::m. /.e s/lIdiów nad rnchami aji-ochr::e,\'cljail- 288 skimi. PWN, Warszawa 1994 (Ewa ,Nowicka) Minces. Le Coran et fes femmes. llachcltc. Paris 1996 (I/WIU !Jarsko) K o I a n k i c \V i c z . Samba:: nogami. Opowie,v!' oll/mfw/ogiello. W\da\\'nictwD KR. Warszawa 1995 ({lllber/ C::achowski) Ewa N o w i c k a. Raben W y s z y il s ki. Lamowie i sekre/or::e. l;o::lOmy wię::i spolecnej we wspólc::esnej BllriaL}i, Wydział FiloLoiii i Socjologii lJniwersytl.:tll Warszawskiego, Warszawa 1996 (Ce::ary Mądry) 291 293 Juliette Leszck 297 299 IV. KRONIKA Spraw07,danie z konferencji: oraz ,.Anthropology .,Etnografie Szkola ..Cultural of Politics Problclns ol' Europl.: allhe in Post-Communist Societics" End ol' lhe 20th Cl.:ntury'· ({\atar::yna S::Yl1lwiska) , dziak) , Powstanie 303 i działalność Sekcji Antropologii Spokezncj Polskiego I"o\\'arz.ystwa Socjolo- (Alicja Kapciak. Jl4arian Kempny) gicznego "Etnografia 30 I życia miejskiego, Społeczne. symboliczne i przestrzenne procesy \\' Berlinil.:". Letnia. Berlin. 20 lipca - 3 sicrpnia 1997 (No/alia Wnihlell'ska, ;\faciej.l. IJu- bez granic. ich ówczesny Początki kontckst zbiorów i dzisiejszc 30'7 i badali ludoznawClyeh znaczenic", 12-\ 3 listopada 1996 (I';dward Pie/raszek) W 1DO-lecie Ukraiilskiego Muzeum Etnogralicznego Sympozjum \\' krajach naukowc karpackich. WI.: Lwowic. 3II WI.: Lwowil.: (Edward Pie/ras::ek). Z ekspcdycji objazdowej na Polesiu ukrailiskim. lipiec 1997 U;dward l'ielras::ck) Przygotowania do wznowienia edycji Dzieł Bronislawa Malinowskiego (7hignielv 313 31-1 ./asie- wic) 321 V, IN MEMORIAM Soila Kovacevicov{\ Józef Pieprzyk Henryk Swienko 323 (Ras/is/ava S/olicnó) (Jacek Bednarski) 1930-1997 (Leonard 1. Pelka) 1921-1996 32-1 1917-1997 325 VI. WSPOMNIENIA Profesor Madryckic Maria Frankowska spotkanie. w pamięci Wspomnienie studenta o profesor i współpracownika Marii Frankowskiej (/.bignie1V ./asiewic::) , (!?ys::ard l'ol1licki), 329 332 �CONTENTS I. SltJDIFS AND MAII:RIALS \\aIJemar K u I i g o II' S ki. Rcl1L:xive Anthropology. Between Text and World Ikaia S l a n k o II S k a. I':dlllund Le,l(:h's "Minuet" with the Bible or. on Structuralist Interpretation orthe Scripture in a Wider Perspective \\ojciech J) o h n a I . Some Rcmarks on the Subject or History or Anthropological Conccptions or Primitive Socictics and on the Conditions Accompanying their Formation rarl.~ cjus/ Marek Bu l i li s ki, Encuiluration in Medieval Society. 1.lla .. o II i c k a. Cultural Pluralism or Integration') Educational Policy fór the Romanies Sellkd in Poland \Iiroslaw I' c c u c h. Aspects orl·:thnic!National Consciousness ofthe Lemks. \licja l3 u c / a k - R c i b e h o I /, Musical Folklore as an Adaptation and Integration hrctor in the Territorics of Weslern Poland. The L:xample ofCzadek Mountaincers \\'ojciech S a d o l\' S ki. Peasant Architectun: in Western Belarus in Mcmories ol' Displaccd Settlers in llll: I{egion of Ciorzol\'. .Joanna (i a \I' e I . Welkling Ceremony in a Religious Community or Starovers From Bór and (iabowe (irqdy .\kksandel' I~ o rej s / a. Kriemhild . \Iiehael A b d a II a. The Present Stale and Prospects or the Ethnic Cuisinc of Assyrian Immigrants in Swcden Jan K r i s t . The C/ech-Slavic Ethnographic Exhibition in Praguc in 1895 and its Signilicance 1(,)1' C/.ech Ethnography Jail \\i i t o r t . i\utolw)graphy 13 35 55 77 93 105 115 121 143 159 173 20 I 209 II. VILWS AND OPINIONS Docs a Lutheran Havc lO he German') (I'awel Schmidt) Responsc to .I. Ikdn.rrski's Review of IVpruwad::enie Vol. 79. of ..Lud" (\liecvs/mj' hujan) 253 do etnologii Ellropy, Publishcd in 25R III. REVIEWS ·\ndI7e.J I a p o r o II' s ki. lVittgenstein a kU/l lira (Wittgenstein and Culture), Wydawnictwo Fundacji Ilumaniora. Poznali 1996 (Waldemar Kuligowski) . L/I1ologia flO/sku lIIi<,'d::y llldo::lluw.I'twem a antropologią (Polish Ethnology Between Folklore Studies and Anthropology), red. A. Posern-Zieliński, Prace Komitetu Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii Nauk. nr 6, Poznań 1995 (Mieczysław Trajan) . PiSalI/e II//(/S/U C)'II/II/l! lIIiasIa (Writing the City - Reading the City), red. A. Zeidler.Janiszewska ... Studia Kulturoznawczc" Wydawnictwo Fundacji Humaniora, PoznalI 1997 (MaC/el J U/ld::il/k) It "ars::ml'o-Bmtys/mj'o. /~'tlliC::lle i spo/eclle zróżnicowanie miasta (do /939 r.) (Warsaw13ratislava. Lthnic and Social Groups in thc Cities beforc 1939). red. P. Sal ner, A. StaIlar/. PTI. Odd/ial IV Warszawie. Warszawa 1997 (Marek Fertig) 261 263 266 270 �10 Historyczne i wspólc::esne problemy miasta ijego mieszkmiców. Mmerialy z II seminarium naukowego" Kędzierzyn-Koile. Rodowód wspólczesno.vć przys::l!!.l'ć·,. (12-13 paidziernika 1995 r.) (Hislorical and Contemporary Problem, ol lhe City and its Popund lation. Proceedings of the 2 Seminar "Kędzierzyn-Koźle. Origin - Prescnt October 12-13, 1995), red. E. Nycz. Opole 1996 (/?yszard Kantor) - Futurc", 271 13 u I' kra b a - R Y I s k a, Samowiedza kulturowa i artystyczna twrircriw ludowych. Studium pewnej korespondencji (Cultural and Artistic Sell-Consciousness of lzabella Folk Artisls. A study ol Certain Correspondence). PAN, Warszawa 1994 (Ewa Nowicka) Instylut Rozwoju Wsi i Rolniclwa 273 Anna S z y f e 1', Warmiacy. Swdium tożsamo.ki (The People ol Warmia. The Sludy Identity), Kantor Wydawniczy SA WW. Poznali 1996 (JJeata {ollw.\·zewska-Iloluh). ol 276 Orędowniczko nasza. Kult Matki Bożej w polskiej kulturze ludowej (O Thou Who I !cIp Us. The Cult of Holy Mary in Polish Folk Culture). Kraków 19')6 (/?vszard Kalltor) Sztuka ludowa KasZlIbów. Przeszlo.\'ć· i terainiejszo.~ć' (Folk Art ol the Kashublans. Its Past and Presenl), red. W. Szkulmowska, Kujawsko-Pomorskit: TowarzysIwo Bydgoszcz 1995 (Teresa Karwieka) Jifina L a n g h a m m e I' o va. c'eske lidove kroje, Prilee, Praha Slreekdrachten in onze gewesten - Antwerpen . Brabam !\sehehoug, Oslo Naukowoho Kulluralne. 280 1994 (JJarIJ({/'{/Bazielich) Umlwrg ()osl-I'laallderell. red. Iknri Vannoppen, (Jt:nt 1994 (Barbara Bazielich) Aagot N o s s. Krone og skali! jente-. hrure- og kOllehovlIdhllllllller 7apysky 284 i Ilordalalld. 1996 (Barbara Bazielich) Towarystwa imeni 287 Szewezenka. tom 230. I'raci Sekcji J-:tnogralii W Folklorystyky. Lwiw 1995 (/o'dward Pielraszek) . Grzegorz K a c z y 11 s ki, Czarny ch'J1stianizl1l. /.e sluelirill' nad rllehuIIlI ulj-ochrzc.':njwi- skimi (Black Christianity. Studies on Alro-Christian Movcmt:nts). PWN. WarSl'alla 1994 (Ewa Nowicka) Julit:tte Minces, I,e Coran el lesjemmes, Ilachclle, Paris 19<)6 (;/nllo narska) Leszek K o I a n k i e IV i e z. Samba z Bogami. Opowie,\:ć' alllro!Jologiczl1a (Samh;\ with Gods, An Anthropological Story). Wydawnictwo KR. Warsl'awa 1')')5 (//I/herl ('zachowski) Ewa N o w i c k a. Robat W y s z Y 11 s ki. I.amowie i sekretarze. I'oziom)' lI'il,:zisjJolecznej we współczesl1ej /JI/riaeji (Lamas and Secretaries, Levds ol Social Bond in ('ontemporary Buryatya). Warszawa 1996 (Cezarv Mądry) . Wydzial Filozotii 27CJ i Socjologii liniwerSYtctu 288 291 29j 29~ Warszawskiego. 299 IV. CRONICLL Report from Century" the Conference: and ..Anthropology ..Cultural Problems of Politics of Lurope at the in Post-Communist Lnd Societies" of the 20th (A:alilr:.I'na SZYII/wiska) .. Ethnographics School. :10 I ol Urban Berlin. Life. SociaL July 20 - August Symbolic ;1I1dSpati;]\ Proccsses Anlhropology .,Ethnography ol Folklon: Carpathian Countries The Beginning - their Summer 3, 1997 (iVatalia /Fl'(iblell'ska, ;\faciej J Ihl/lziak) Tht: Rise and Activity ol the Seclion of Social Society (/l/icja Kapcia/.:, Marian Kempny) with(HJl fronliers. in Berlin". Historical ol tht: Polish 30j Socio\ogical :1()~ Context and Collections Present and Resean:h Significancc" 1i1 i\ Sym- posium in Lvov, November 12-13, 1996 (Edward I'ielraszek) Centennial ol the Ukrainian Ethnographic Museum in Lvov (l-jjward IJielraszck) From an Expedition Preparations Jasiewicz), to the Ukrainian lO Another Printing Polesie. of lhe July 1<)97 (I-:dward I'iel/,{/-I'zek) IJzie/a of Bronislaw Malinowski :i1 ! 31 ~ :1\--l (/.hig/llell' 321 �II V IN MEMORIAM Slllia Kllvacevicov{\ 1921-1996 (/?astislava StoliCnó) .Iti/d Piepr/yk 1917-1997 (.!acek 8ednarski). I knryk Swienko I 93()-1 997 ('-eonard J Pelka) . VI. REMI 323 324 325 [SCE CES Prokssor Maria Franko\Vska in the Memory of her Student and Co-Worker (%bifiniew .lasiewic). A \1ceting in Madril. Memories of Professor Maria Franko\Vska (Ryszard 'l·omicki) 329 332 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/60b6df54416feee79f89defce1a80d84.pdf 00a44bbf9c7ea2d14c4d14d4f753b846 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2201 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1998 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2045 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1998 t.82 Description An account of the resource LUD 1998 t.82, s.3-12 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXXII ZA ROK 1998 ��L u D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGAN E DE LA SOCIETE POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXXII ZA ROK 1998 PIT 1895 POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE KOMITET NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII POZNAŃ - WARSZAWA - WROCŁAW 1998 NAUK �KOMITET REDAKCYJNY Maria Biernacka Zbigniew .Iasicwicz - przewodniczący. Bronisława Kopczyńska-Jaworska. Anna Kowalska-Lewicka. Antoni Kuczyński -- sekretarz ZESPÓL REDAKCYJNY Redaktor naczelny - Zbigniew Jasiewicz Zastępca redaktora naczelnego - Jacek Bednarski Sekretarz redakcji -- Monika Lconowiez Recenzent tomu - Aleksander Poscrn-Zieliński ~.()13 ISSN 0076-1435 Publikacja dofinansowana przez Komitet Badań Naukowych POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZlWROCLAW 1998 ADMINISTRACJA: 50-139 WROCLA W. UL SZEWSKA 36. TEL (0-71) 444 613 REDAKCJA: 61-809 POZNAŃ. UL. SW. MJ\[~C1N 78. TFUrAX (0-61) 852 47 82 SKł.AD I LAMANiE: DALET SP. Z 0.0 .. POZNAŃ DRUK: ZAKLAD POLIGRAFICZNO-WYDAWNICZY M-DRUK W WĄGROWCU �SPIS TREŚCI i. STUDIA I MATERIAL Y Maria W i e r u s z e w s k a, Kultura i wieś w perspektywie integraej i europejskiej. Jan P e r s z o n . ks., ..Ostatnia walka". Wierzenia i rylualy w' kaszubskiej ars 1Il0riendi. Jarosław E i e h s t a e d t . Być w Górce Klasztornej i pamiętać Kalwarię David N. C o II i n s, James U r r y . Maria Antonina Czaplieka. Życie i praca w Wielkiej Brytanii i na Syberii . Olga G o l d b e r g - M u I k i e w i c z, Stara ojezyzna - w nowej ojczyźnie. Pojęcie ojczystego miejsca w tradycji polskich Żydów. Miroslaw P e c u c h. Wrastanie poprzez sacrum. Ukraińcy na ziemiach zachodniej i pólnocnej Polski. Elisabeth B o e k h o r n, Olaf B o c k h o r n, Ponownie IV domu? Siedmiogrodzcy Landlerczycy pomiędzy Rumunią i Austrią . Regina M e r k i e n e, Kultura ludowa Wil<.:ńszczyzny w pierwszej połowie XX wieku Piotr D a h l i g, Z hadaó nad tradycjami 111uzycznymi na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Cymbaliści z Kresów Wschodnidl. Anna T a r g o ń s k a, Symbolika wiosów ; manipuiowanic "losami w kulturze ludowej Zdzislaw K u P i s i ń s ki SVD, Wiosenne zwyczaje i ohrzędy agrarne w Opoczyńskiem Artur G a weI. Tradycyjne zwyczaje i obrzędy żniwlle na Białostocczyźnie Danuta P e n k a I a - G a w ę c k a. System naturalnego uzdrawiania Porlirego Iwanowa w Kazachstanie Przemysław H i n c a. Tradycje pasterskie i współczesność górali Gaddi ze stanu Himachal Pradesh (Indie) . Zbigniew J a s i e w i c z. Andrzej R o z \\ a d () IV S ki. Malowidło naskalne z groty Zaraut-Kamar a malowidło na ścianie domu z końea XIX wieku 13 27 47 61 75 87 97 107 133 157 177 193 223 253 279 li. POGLĄDY I OPINIE Skansenowskie dćja vu (Jer::y Adamc::ewski). 299 III. RECENZJE Gerald G a i I I a rd. Diclionnoire des el!lI1o!oglles el des onlhropologues, Armand Colin/Masson. Paris 1997 (Jacek Bednarski) Rossell Hope R o b b i n s. Encyklopedia c::arów i dcmonologii. Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1998 (Kr::ys::tofP. S'::k/lrlatowski). Albrecht K n u s t. li Dictionary of Kinetography Lab(1I1 (Labanotation), Instytut Choreologii, Poznali 1997. z. I. Text. z. 2. Examples (Aleksandra Sawicka) . Bassam T i b i. Fundamentali::Jn religijny. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997, (Les::ek hania). Tadeusz P a I c c z n y , Sekty. IV poszukiwaniu wracanego raju. Kraków 1998 (Ryszard Kantor) Kwartalnik ..Zabawy i Zabawki". Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach. Towarzystwo Rozwoju Zabawkarstwa w Kielcach. R. I. nr 1-2,3.4 1997 (Andr::ej Peć) . 309 310 312 313 315 316 �6 Teksty z ulicy. Zes::yt folklorystyczny I. red. D. Czubala i M. Czubalina, Katowice 1995; Teksty :::ulicy. Zes::)'t folkIO/}'styc=ny 2. red. D. CLubala i n. Wężowicz-Ziólkowska. Katowice 1996 (Dorola ,~lVitałct) . Sami sobie. Kontynuacja i zmiana w kulIlIrze lI'spólc::esnej H'si polskiej, red. Ryszard Kantor, Kielce 1997 (Grzegorz Odoj) Raport a sIanie kllllwy wiejskiej w Polsce, opr. S. Bednarek i A. J. Omelaniuk przy współpracy Z. Klodnickicgo i M. Przylęckiego. Wrocław 1997 (Ryszard Kantor). O ku/tllrze wsi. Materiały::: sejmików regionalnych przed Krajowym Kongresem KulIWY Wsi, red. A. J. Omelaniuk. Wrocław - Ciechanów 1997 (Ryszard Kantor) . Tadeusz Woj t a n e k, A'!onograjla Zembr::yc i Marcówki. i'cl11brzyce 1997 (Ryszard Kantor) Roderyk L a n g c. Traditional Dance in Poland and ils Changes in Time and TerritO/y, "Dance Studies" vol. 20 (1996). Centrc for Dancc Studies .. krse)' 1997 (Darius: Kubinowski) Jan A d a m o w s ki. PG/1szczyzn0l1ka. Podlaskie /)ie.i:lli l/ldullc Z repertuaru AleksandlY Daniluk. Transkrypcje muzyczne Anna Michaicc. Antoni Zola. Regionalny Ośrodek Kultury, Biała Podlaska, 1997 (Feliks Czy::ewski) Ks. Jan Gór e c ki. Pielgrz.vlIlki na Górnym .Ś'!ąsk/l II' lall/ch IR69-/9/-I, Socictas Scicntiis Favendis Silesiae Superioris - Instytut Górnośląski. Katowice 1994 (Joanna Świlała-Mastaler:::) Alicja F a l n i o w s k a- G r a d o w s k a. Testamenty szlaehlv krakowskiej XVII-XVIII w. Wybór lekslów źródlowych z lat /650-/799. Nak!. Polskiej Akademii Umicjętności. Kraków 1997 (KrzyszlOf Wolski) . Andrzej S a k s o n • Stos/lnki narodowo.i:ciowe 17([ Wami ii i ,\faz/ll'(fch 19-15-1997. Instytut Zachodni. Poznań 1998 (Anna Szyjer) Polskie badania nad mniejs::o~:ciami kllltllrowymi. I-Vybrone ::agadnie/lia. red. G. Bobiński . .I. Mucha., A. Sadowski, Pogranicze. Studia Spo!cczne l. 6. NUlller Spe~ialny. wyd. Filii Uniwersytetu Warszawskiego. Bialystok 1997 (W()jciech Olszewski) . Ctibor N e c a s. Historyck), IwIendclI'. Dejiny cesk";d, Ramii v datech. Vydavatclstvi Univerzity Palackćho, Olomouc 1997 (.-Idam Barlasz) Joanna T o kar s k a - B a kir. Wv::wo/enie prze:: zmysły. J'yhelGliskie koncepcje sOleriologiczne, Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Wrocław 1997 (Wojciech Choroszewski). Randy S m i t h . Crisis Under lhe Canopy. Drama hojo el manIo amazonico. wyd. AbyaYala. Quito 1996. \~)'d. 2 (Magdalena KITsil7ska-Kalll::na) 319 321 325 326 327 328 332 334 337 338 340 342 343 345 IV. KRONIKA Sprawozdanie z działalności Zarządu Glówncgo Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1992 roku do września 1996 (Magdalena Roslworowsko). Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego za okres od września 1996 roku do września 1997 (Magdalena Rostworowska). 72. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Zielona Góra. 20 września 1996 (Maria Niewiadomsk.a-R/ld/licka) . 73. Wałne Zgromadzenie Delegatów Polskicgo TOWiU·/.yslwa Ludoznawczego. Mszana Dolna., 25 września 1997 (filaria Niewiadomska-Rlldnicka) . 14. Międzynarodowy Kongres Nauk Antropologicznych i Etnologicznych ,.Wick XXI wiekiem antropologii", Williamsburg. USA. 26 lipca - I sierpnia 1998 (Zbigniew Jasiewicz, Aleksander Pasem-Zieliński) 6. Konferencja Międzynarodowego Stowarzyszenia Etnologii i Folkloru •.Roots and rituals: Managing ethnicity'·. Amsterdam. 20-25 kwietnia 1998 (Zbigniew Jasiewic::) . 349 353 357 360 363 367 �7 Międzynarodowa Konferencja ,.Kultura w przestrzeni", Cieszyn. 21-23 października 1998 (Grzegor:: Odoj. Andr::ej Pee') Konferencja ,.Kontynuacja i zmiana w kulturze współczesnej wsi polskiej". Opole - Bierawa, 21-22 mąia 1998 (Stanislawa fi'~hunia-Stas::el) . Konferencja "Utracone i odbudowane mak ojczyzny", Zielona Góra, 21 września 1996 (Zygmunt Klodnicki) Konferencja ,.Religijność ludowa na pograniczach kulturo\\ych i etnicznych", Cieszyn, 2223 października 1997 (Gr::~gor:: Odoj .. /ndr::ej Peć). Sesja naukowa ,.Mi.;dzy Lachami a góralami", Mszana Dolna, 25-26 września 1997 (Zygmunt Klodnidi) . Projekt badawczy ,.życic codzienne, cywilizacja i kultura popularna w Finlandii (15002000)" (Maciej J. DlId::iak) . Rekonesans etnograficzny w Gruzji (.Justyna Dobos::Y/1ska, ['at/yeja Prześ/akiewiez) 369 371 374 375 376 377 379 V. IN MEMO[{IAM Ks. Jan Mach 1923 - 1998 (Ewa F/}'ś-Pietras::ko\l:a). . 381 ��CONTENTS L STUDIES AND MATERIALS Maria W i e I' u s z e w s k a, Culture and Village in the Context of European integration Rev. Jan P e I' s z o n . "The last ł1ght.'· Beliefs and rituals in the Kashubian ars moriendi Jaroslaw E i c h s t a e d t. To be in Górka Klasztorna and Remember Calvary . David N. C o II i n s, James U I' I' y, Maria Antonina Czaplicka. Hel' Lite and Work in Great Britain and Siberia. Olga G o I ci b e I' g - M u I k i e w i c z. An Old Homeland - in a new Homeland. The Conception of Homeland in the Tradition of Polish kws. Mirosław P e e u c h . Taking Roots through the Sacred. The Ukrainians in the Territories of Western and Northern Poland. Elisabeth B o c k h o r n, Olaf B o c k h a r n, At flollle Again? Transylvanian Landlers between Romania and Austria Regi'na M e I' k i e n e. Folk Culture of the Vilnius Region in lhe First Half of the 20'h Century Piotr D a h I i g, On Studies on the Music Tradition in the Western and Northern Territories. Dulcimer Players from tlie Eastern Rorderlands. Anna T a I' g o ń s k a. Hair Symbolism and I·lair Manipulation in Folk Culture. Zdzislaw K u p i s i ń s ki SVD. Spring Agrarian Customs and Rituals in the Opoezno Region Artur G a w e ł, Traditional Harvest Customs and Ritu<lls in the Białystok Region. Danuta P e n k a I a - CI a w ę c k a. A System ol' Natural I-Iealing of Portiry łvanov in Kazakhstan. Przemysław H i n c a. Pastoral Traditions and the Present Day of Gaddi Mountaineers from the Stale of Himachal Pradesh (India) . Zbigniew J a s i e w i c 7. , Andrzej R o z waci o w s ki. A Rock Painting from the ZarautKamal' Cave and a Late 191h Wall Painting i3 27 47 6i 75 87 97 107 133 157 177 193 223 253 279 IL VIEWS AND OPINIONS A Skansen Deja Vu (Jer::y Adalllc::ewski). . 299 IiL REVIEWS Gerald G a i II a I' d. Dictionnaire des elhnologues et des onthropologlles, Armand Colin/Masson, Paris 1997 (Jacek Bednarski) Rossell Hope R o b b i n s. Encyklopedia carów i demonologii (An Eneyclopedia of Magie and Demonology), Dom Wydawniczy Bellona. Warszawa 1998 (Kr:::ys::tofP. S::kllrlatowski). Albrecht K n u s t . A /)ictionwy of Kinetography LobclI1 (Labanota/ion), Instytut Choreologii. Poznań 1997. z. I. Text z. 2. Examples (AlekYandra Sawicka) . Bassam T i b i, FlIndalllentoli::ln religijny (Religious Fundamentalism), P3I\stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997. (Les::ek Kania) Tadeusz P a I e e z n y . Sekty. II' pos::lIkiwanill utraconego raju (Sects. In Search of Lost Paradise). Kraków 1998 (Rys::ard Kantor} 309 310 312 313 315 �10 Kwartalnik .,Zabawy i Zabawki" (..Games and Toys'"). Muzeum Zahawkarstwa w Kielcach, Towarzystwo Rozwoju Zahawkarstwa w Kielcach. R. 1. nr 1-2. 3. 4 1997 (Andrzej Peć) . Teksty z ulicy. Zeszyt folklO/ystye::ny J (Texts from the Street. A Folkloristic Fascicle I), red. D. Czubala i M. Czubalina, Katowice 1995: Teksly:: uliey. Zeszyl folklorys1ye::ny 2 (Texts from the Street. A Folkloristic Fascicle 2). rcd. D. Czubala i D. Wt;żowiczZiólkowska, Katowice 1996 (Dorota Świtala) Sami sobie. Kontynuacja i zmiana fi' kulturze ll'spólc::esnej lI'si polskiej (Continuation and Change in the Contemporary Culture ofthc Poiish Village). rcd. Ryszard Kantor, Kielce 1997 (Grzegorz Odoj) . Raport o stallie kultlllY wiejskiej w Polsce (Report on the Condition of Rural Culture in Poland), opr. S. Bednarek i A. .I. Omel<miuk przy wspólpracy Z. Klodnickicgo iM. Przylęckiego. Wrocław 1997 (Ryszard Kantor). O kulturze wsi. Materiały:: sejmików regionalnych pr::ed Krajowym Kongresem Kultwy Wsi (On the Village Culture. Proceedings from Regional Council before the Polish Congress of Village Culture). red. A. J. Omelaniuk. Wrocław - Ciechanów 1997 (Ryszard Kantor) . Tadeusz Woj t a n e k. Monografia Zembrzyc i Marcówki (A Monograph of Zembrzyce and Marcówka), Zembrzyce 1997 (Ryszard KanIol') . Roderyk L a n g e, Traditional Dance ill Polalld and ils Changes in Time and TerritO/y. "Dance Studies" vol. 20 ( 1996). Centre for Dance Studies. Jersey 1997 (Dariusz Kubinowski) Jan A d a m o w s ki, Pańszc::yznońka. Podlaskie pidni ludowe z reperluaru Aleksand/:v Daniluk (.•Pańszczyznońka". The roik Songs Ji'om the Podlasie Region in the Rcpertoire of Aleksandra Daniluk). Transkrypcje muzyczne Anna Michalec, Antoni Zola, Regionalny Ośrodek Kultury, Biala Podlaska. 1997 U'elih Czy::ell'ski) . Rev. Jan G ó l' e c ki. Pielgrzymki na Górnym c';ląsku w lalach 1869-191-1 (Pilgrimages in Upper Silesia in 1869- I 914), Societas Sckntiis Favendis Silesiae Superioris - Instytut Górnośląski. Katowice 1994 (Joanna Świtała-Maslalcrz) Alicja F a I n i o w s k a - G l' ad o w s k a. Teslamenly szlachty krakowskiej XI 'IJ-Xf'IJ1 w. Wybór tekstów źródlowych z lat 1650-1799 (171h and 18'h Century Nobility Testaments. Selection of Source Materials from 1650-1799). Nakl. Polskiej Akademii Umiejętności, Kraków 1997 (Kr::ysztoIWolski) . Andrzej S a k s o n, Stosunki narodowościowe na IFarmii i Mazurach 19-15-1997 (Ethnic Relations in Warmia and Mazury Region in 1945-1997). Instytut Zachodni. Poznań 1998 (Anna Szyfer) Polskie badania nad mniejszo.l'ciami kullllrowvl11i. H)'brane ::agadnienia (Polish Studies on Cultural Minorities. Selected Problems). red. G. Bohiliski . .I. Mucha. A. Sadowski. Pogranicze. Studia Społeczne t. 6. Numer Specjalny. wyd. Filii Uniwersytetu Warszawskiego. Bialystok 1997 (Wojciech Olszewski) Ctibor N e c a s, Historyckj kalendóF. Dejiny ('esk)'ch RamII v datech, Vydavatelstvi Univerzity Palackeho. Olomouc 1997 (Adam Bartos::) . Joanna T o k a l' s k a - B a k i r. Wy::wolenie przez zlllysl)'. '(vbetwiskie koncepcje soleriologiczne (Liberation through Senses. The Tibet Soteriological Conceptions). Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, Wrocław 1997 (lVojciech Choroszewski) . Randy S m i t h, Crisis Under the Canopy. Drama bajo el manto amazonico. wyd. AbyaYala, Quito 1996, wyd. 2 (Magdalena KIJisitlska-Kahó1G) . 316 319 321 325 326 327 328 332 334 337 338 340 342 343 345 �II IV. CHRONICLE Report on the Activities of the Main Board of the of Polish Ethnological Society in the Period from Septemher 1992 to September 1996 (Magdalena Rostworowska) Report on the Activities of the Main Board of the of Polish Ethnological Society in the Period from Septemher 1996 to Septemhcr 1997 CI;fagdalena Rostworowska) . nnd General Assembly of Polish Ethnological Society's Delegates, Zielona Góra, 20.09.1996 (Maria Niewiadomska-Rlldnicka) 73rd General Assembly of Polish Ethnological Society's Delegates, Mszana Dolna, 25.09.1997 (Maria Niel1'iadomska-Rudnicka) 14'h International Congress of Anthropolog.ical and Ethnological Society. "The 21 SI Century the Century of Anthropology". Williamsburg. USA. 26.07 - 1.08.1998 (Zbigniew Jasiewic::, Aleksander Posern-/ieli/1ski) . 6'h International ConłCrence of the Ethnology and Folklore Society "Roots and Rituals: Managing Ethnicity", Amstcrdam. 20-25.04.1998 (Zbigniew Jasiewic=). International Conterence "Culture in Spacc", Cić:szyn. 21-23.10.1998 (Grzegorz Odoj. Andr::ej Pee:) . Confercncc on "Continuation and Changc in the Present Polish Village Culture, Opole Bierawa. 21-22.05.1998 (Stanis/awa hehul1ia-St(/s~el) Confercnce on "Lost and Rcconstrueted Smali Homć:lands", Zielona Góra, 21.09.1996 (ZYRl7lun! Kloc/nidij . Confercnce "Folk Rcligiousness in the Cultural and Ethnic I3orderlands", Cieszyn. 2223.10.1997 (Gr~egor:: Odoj. Andcej I'd:) Scientific Sessions "Between Poles and Mountaineers", Mszana Dolna, 25-26.09.1997 (Zygmunt Klodnidi) . Research project --Everyday Life, Civilization and Popular Culture in Finland (15002000)" (Maciej J IJłUbak) . Ethnographic Exploration in Georgia (Justyna f)ObOS~y,1Ska.Patrycja Pr::eślakiewicz) . 349 353 357 360 363 367 369 371 374 375 376 377 379 V. IN MEMORIAM Rev. Jan Mach 1923-1998 (ElFa h:vś-Pierras::kowa). . 381 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/08322095ab999f2627847bfda09f8b26.pdf 6a048f711bf41c95234605f4b3865ead Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2223 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1999 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2065 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 1999 t.83 Description An account of the resource LUD 1999 t.83, s.3-10 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXXIII ZA ROK 1999 ��L u D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNA WCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE LA SOCIETE POLONAISE D'ETHNOLOGIE ET DU COMITE DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W ROKU 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM LXXXIII ZA ROK 1999 POLSKIE KOMITET TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII POZNAŃ - WARSZAWA - WROCŁAW 1999 NAUK �KOMITET REDAKCYJ Y Zbigniew Jasiewicz - przewodniczący, Zygmunt Klodnicki. Bronisława Kopczyńska-Jaworska. Anna Kowalska-Lewicka. Dorota Simonides. Zofia Sokolcwic;.-: ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny - Zbigniew Jasiewicz Zastępca redaktora naczelnego - Jacek Bednarski Sekretarz redakcji - Monika Lconowiez Recenzenci tomu: Michał Buchowski. Ilona Czarnańska. Aleksander rosem-Zieliński. Anna Szyfer. Ryszard Vorbrich Tłumaczenie streszczeń: Marek Wilczyński ISSN 0076-1435 Publikacja dofinansowana przez Komitet Badań Naukowych POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE - WROCLAW 1999 ADMINISTRACJA: 50-139 WROCLAW.UL. SZEWSKA 36. TEl.. (0-71) 344 4613 REDAKCJA: 61-809 POZNAŃ. UL. ŚW MARCIN 78, TEUFAX (0-61) 852 47 82 SKLAD I ŁAMANIE: DALET SP. Z 0.0. POZNAŃ DRUK ZAKLAD POLIGRAFICZNO-WYDAWNICZY M-DRUK W WĄGROWCU �SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAŁY Magdalena K l' Y s i ń s k a. Relatywizm kulturowy a prawa człowieka Ryszard V o l' b l' i c h. Europa w islamskiej wizji świata. Od kraju niewiernych do kraju misyjneg.o. Zygmunt K lo d n i c ki. Etnologiczne i etnograficzne aspekty metody retrogresywnej. Andrzej Piotr K o wal s ki. Wczesnośredniowieczna wspólnota ludycznego sacrum. EtnologiClna intl;rprclacja chrystianizacji Slowian Rastislava tości. Na S t o I i Ć n ii. iektón; aspekty międzypokoleniowego przyldadzie współczesnych zwyczajów związanych i spożywaniem posiłk{m Jerzy K u n i e II s ki. II Słowacji Pochodzenie i w Polsce społeczne i zabobon - odmienne zachowania zawodu kowala na Kaszubach 89 109 133 155 I OPINIE (Dorota Angutek) Leksykonu. Lnaki śl~iata Piotra Kowal- kulturol\c o znaczenie 59 79 wybór Ił. POGLĄDY Pr/.esąd 33 47 przekazu norm i warz przygotowywaniem i Kociewiu Anna S t Y c z Y ń s k a. Zbiór pozacuropcjski Miejskiego MUl:eum Etnograficznego w Łodzi a Liga Morska i Kolonialna . Jolanta K o II a I s k a. Ruchowe desygnaty transformacji osoby inicjowanej w cyklu obrzędów ludu Murngin z Ziemi Arnhema Rafal B c s Z t e l' d a. Kulwra pszczelarska i jej miejsce w ekonomice indyjskiego stanu Ilimachal Pradesh Jakie znaki i czyjego świata') Pytania skiego (Waldemar 1\:lIligVlt'ski) II 177 ł8ł III. RECENZJE Etnologio.ne i Antropologiczne. t. 2. KlIltll/T regionalne i pogranic:a kultlIrowe a .Ś'wiadomo,';ćelnicna. red. Irena Bukowska-Floreńska Katowice 1999 (Halina Rusek) Studia ..Dance Studies". l. 1-20. 1976- 199611997. n:d. Roderyk Jersey. Wielka Brytania (Darius:: Kubinowski) Lange. Centre for Dance ł 83 Studies. Dylematy to::swno.\:ci europejskich koniec drugiego tysiąclecia. red. J. Mucha. W. Olszewski, Toruń 1997 (.lIiecvslaw Trojan). Evropsky kulturni prosfor jednofa v ro::manifosfi: Sbornik :: lO. efnokarfograjickeho ,\~vmpo::io.red . .I, Vafck,L M. Holubova L. Petrarlova. Praga 1997 (Miec=yslaw Trojan), Halina G r l y m a I a - M o s z c z y ń s k a. Ewa N o w i c k a. Goście i go~podar::e. Problem adaptacji kulfUr()\l"ejw obo::ach dla uchod::ców ora:: otac=ają(~vchje spolec::no.Ś'ciach lok.alnych. 7.akład Wydawniczy NOMOS. Kraków 1998 (Agnies::ka Oleśkowic::-Popiel) , S::kice:: socjologii lIledy(vny. red. M, Libiszowska-Żółtkowska. M. Ogryzko- Wiewiórowska. W. Piątkowski. UMCS. Lublin 1998 (Jacek. Bednarski) Folklorysty/w lIa pr~e1oll1iewieków. red. K, D. Kadłubiec. Cieszyn 1999 (Jó~ef Budniak). S::tuka ludowa Klyaw. Pr::es::lo,\:i:i tera::niejs::o.Ś'ć. red. W. Szkulmowska, KujawskoPomorskie Towarzystwo Kulturalne, Bydgoszcz 1997 (Teresa Dunin-Karwicka) . Ludwik K (l z (l ł LI b. Rod::ima wid opolska. KulIlIra i :':yciespolec::ne. S'tudium socjologic::no-etllograjic::ne. Opole 1998 (Krystyna Br::o:owska) . 185 189 191 192 194 196 198 203 �6 Stanisław G a d o m s ki. Krajohra:: :: kaplic::ką. Górnośląska 01lcyna Wydawnicza, Katowice 1997; Alicja G a ł c c k a - P a d u c h o w a. Kaplic::ki pr::ydro::lle ::iemi raciborskiej. Centrum Dziedzictwa KulturO\vego Górnego Śląska, Katowice 1997: Maria I. i P ok - B i e r w i a c z o n e k. Pr::y śląskich drogach. Muzeum Śląskie. Katowice 1998 (Klystyna Kiereta) Ga/i::ien. Ethnographische Erdkllndllng bei den Bojken lind HlI::lI/enin den Karpalen. /Jeg/eitbuch ::ur Jalwe.I'ausslel/ung /998 des Elnographischen Muselllns Seh/os,I' Ki/lsee murgen/am!). Osterrcichischt:s Museulll tUrVolkskunde. Wien - Kitt'iee 1998 (Ec!lt'ardPielras::ek) Eva K rek o v i c o va. /.ll'ischen la/eran:: und Barrieren: dl/s /Ji/d der /.igeuner und )uden in del' slovakischen Fo/klOl'e. Frankfurt am Main 1998 (!::abela Polańska) SlovakiaF:lIropean Come"ls of Ihe Folk Culture. red. R. Stolicna. Veda Puhlishing House o!"the Slovak Academy ofSeiences. Bratislava 1997 (/.ygn1llnl K/odnicki) C::echy w /lalyc::yni. Hiohrajic::nyj dowidnyk. opr. A. DrbaL M. KriL A. Motom)', V. Motom)' . .I. Topmka. Lwiw 1998 (Edll'ard Pielras::ek) . Antoni G i z a. Ziemie IIll/CedOl1skiena pr::e/omie X/X i XX 1.'ieku. Szczecin 199ó (Miec::ys/Glt' hojon) , Jagna W oj c i c k a S h a r f f. King Kong on -1'h Street. Familie.l· lind Ihe "io/ence of Poverty on Ihe rower Easl Side, Westview Press 1998 (Danula /'cnka/a-(jawęcka) Maciej Z ą b e k . Arabmt'ie :: Dar /lamid Spolec::no.~ć w syluacji ::agro:':enia ek%gic::nego. Wyd. Akademickie Dialog, Warszawa 1998 (Anna Barska) . Joanna S i e rak o w s k a - D Y n d o. Granice l1:vobra:ni politl'c::nej ./jkwlc::ykólI'. Wyd. Akadcmickie Dialog. Warszawa 1998 (Michal Kl(jliński) 204 206 207 209 217 218 220 221 224 IV. KRONIKA Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa I.udoznawczego za okres od września 1996 do września 1999 roku (J/agda/ena ROSl\llorowska) 74. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towar/.ystwa Ludoznal\czcgo. Kraków 24 września 1998 (illalgor::ala Wilbik). Wspomnienie z 74. Walnego Zgromadzenia Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego z okazji 100-leeia Oddzialu Krakowski<::go. Kraków 24-26 wrzcśnia 1998 (Alaigor;ala O/es::kieJl'ic::) . Jubileusz 50-lecia pracy naukowej prof. Anny Czekanowskiej-Kuklińskicj (Zhigniew Jasiewic::) . Siedemdziesięciolecie Profesora Klausa Beitla (Edward Pietl'lls::ek) . Nagroda im. lługo Steinhausa dla dr. Antoniego Kuczyńskiego (i'higniew)asiewic::) Borys Malkin - etnograf- przyrodnik - kolekcjoner (Marills:: Kairski, Janus:: Jaskulski). Konferencja ..Ludy tubylcze - wymiary partnerstwa" Warszawa. 14-15 maja 1999 (Pr::emysimI' l/inca) . Katedra Etnógrafii i Antropologii Uniwersytetu IV Sankt Petersburgu - ważny ośrodek kształcenia etnologów w Rosji (Zbigniew Jasiewic::) , Kult góry Kailas i jeziora Manasarowar. Wybrane zagadnienia z hadaJ) \\ypra\\y etnologicznej ..KAILAS·98" (Anna UrbW1ska) . 9. Kolokwium Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów nad Ladakhicm. Leh. Indie. 25-27 sierpnia 1999 (Pr;emyslaw Hinca) 227 230 233 236 237 238 239 250 252 254 260 V. IN MEMORIAM Malwa Ch'ldzyóska Barycz 1909-1998 (Ka::imiera I.acny). Jan Kapłon 19 I 5-1998 (Teoji/a Laloś) . Zolia Kmiecik 1916-1998 (Jan Kaplon) Jan Kroczka 1906-1997 (flelena Kroc::ka) Roman Reinfuss 1910- I998 (Ewa Frvś-Pielras;k01m). 263 264 265 265 266 �7 CONTENTS I. STUDIES AND MATERIALS Magdalena K I' Y s i 11 s k a. Cultural Relativism vs. Iluman Rights Ryszard VOl' h I' i c h. Europ.: in the Islamie Vision of the World. From the Country of Infidels to a Missionary Country Zygmunt K I o d n i c ki. Ethnological and Ethnographic Aspects of the Retrogressive Method Andrzej Piotr K o w' a I s ki. Early Medin'al Community of the Folk Sacred, Ethnological Interpr.:talion of th.: ChriSlinizmion of Slavs c Rastislava S t o I i n {l. Some Aspects of Generational TransleI' of Norms and Values. The Example of Contemrorary Customs Associated with Preparing and Eating Meals in Slovakia and Poland Jerzy K LI n i e vv s ki. Soeial Background and the Choice of the Profession of Blacksmith in th.: Kashuhy Ar.:a and KotsieV'ie . Anna S t Y c z Y 11 s k a. Non-European Collection of the Ethnographic Museum in Lódż V'S.the Marine and Colonial League Jolanta K o wal s k a. Motion Designations of Translormation of a Person During the Rites ofl'assage inthe Murngin I'eorks from the Arnhem Land. Rafał 13e s z t e I' d a. Apiarian Culture and ils Role in the Eeonomy of an Indian Slale of Himachal Pradesh, II. VIEWS Prejudice and Supcrstition What signs and of whose II 33 47 59 79 89 109 133 155 AND OPINIONS - Ditkrent Cultural Behavior (Dorota .-Ingutek) World') Qu.:stions about the Meaning of the Piotr 177 Kowalski's Lexicon Signs o(the IVorld (Waldemar Kul(f?:ol1'ski) 181 Ill. REVIEWS vol. 2, KultlllY regionalne i pogranic::a kulturowe Cultures and Cultural Borderlands vs. Ethnic Concd. Irena Bukowska-F1oreńska Katowice 1999 (Halina Rusek) Studia Etnologiczne i Antropologiczne, a .\'wiadollllJ!iĆ.' etnic::na (Regional sciousness). .. Dance Studies". vol. 1-20. 1976-1996/1997. ed. Roderyk dies. Jersey. Wielka Brytania (I)arius:: Kuhinowski) Dylematy tO=.wmo.l:cieuropejskich Identities Lange. Cenu'e for Dance 183 Stu- 185 koniec drugiego tysiąclecia (Dilemmas at the End or th.: Second Millennium). eds. J. Mucha. of European W. Olszewski. Toruń 1997 (1Iiec::vsIOlf hojan) . F.vropskj' kllltllrni prostor jedno/a v ro::mani/osti: .'lhornik:: /0. etnokartograjickeho slmpo::ia. ed .. 1. Vareka. M. Ilolubova.. L. Petriuiova. Praga 1997 (Miec::yslaw Trajan) Halina G I' Z Y m a ł a - M o s z c z Y ń s k a. Ewa N o w i c k a. Gokie i gospodar::e, PrahlI'm adap/lIfji klll/wOIfej H' oho::ach dla IIc!1od::cówora:: otacających je ~polec::n().l:ciach lokalnych (Guests and Ilosts. The Prohkm of Cultural Adaptation in Refugee Camps and SulTtlUnding I.ocal Communities). Cracow 1998 (Agnies::k£lOleśkowic::-Popie/) S::kice :: socjologii /Iledl'(\'ny (Essays on Sociology or Medicine). eds. M. LibiszowskaŻółtkowska, M. Ogryzko-Wiewiórowska. W. Pi,\tkO\\ski. UMCS. Lublin 1998 (Jacek Bednarski) . ) 89 191 192 194 �8 Folklorvst}'ko na pr:::elolllie wieków (Folklore Studies al the Turn or the Century). cd. K. D. Kad/ubiec. Cieszyn 1999 (.Jó:::efBudniak) S:::tuka ludowa kujaw. Pr:::e.cloH.·i tera:'.niej.cość (The Folk Art ol' Kujawy. Its Past and Present). cd. W. Szkulmowska. Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne. Bydgoszcz 1997 (Teresa Dunin-Karwicka) Ludwik K o z o ł u b. Rod:::imawieś opolska. Kultura i ::ycie spolecne. Studium socjologicno-etnoxra{icne (Native Villages ofthe Opole Region. Its Culture and Social Lilc. A Sociologico-Anthropological Study). Opole 1998 (Kr,vstvno Br:::o:::owsko) Stanislaw Ci a d o m s ki. Krojobra::::::kaplic:::kcZ(Landscape with a Chapel). Górnośląska Oficyna Wydawnicza. Katowice 1997: Alicja G a / c c k a - I' a d u c h o wa. Kaplicki pr:::ydro::ne :::iemiraciborskiej (Roadside Chapcis or the Racihórz Region). Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska. Katowice 1997: Maria L i P okB i e r w i a c z a n e k . Pr:::yśląskich drogach (Silesian Roadsides). Muzeum Śląskie. Katowice. 1998 (krystyna kiereta) . Galben. Ethnographische Erdkllndllng bei den Bojken lind HII:::lIlenin den Karpaten Hegleitblleh:::ur .Jalu·es allsstellllng 1998 des Etnographischen AllIselllns Schloss kiusee (BurgenIand). Osterreichisches Museum tUr Volkskundc. Wien - Kittsee 1998 (Edward Pietros:::ek) Eva K rek o v i e o va. brisehen ToierGI?::: und Barrieren: dos Hild der Ligellner und Juden in der slovakisellen rolkIOl'e. frankfurt am Main 199R (I:::ohela I'olańska) Slovakia ElIropean Contexts of the Folk ClIltllre. cd. R. Stoliena. Veda Publishing Ilouse ofthe Slovak Academy of Sciences, Bratislava 1997 (7ygmunt klodnicki) C:::eclly w Halycyni. Biohrajie:::nyj dowidnyk. eds. A. Drbal. M. Kril. A. Motom)'. V. Motamy. J. Topmka. Lviv 1998 (Edward Pietras:::ek) Antoni G i z a. Zielllie maeedOliskie na pr:::elomie XOr: i XX wiekll (Macedonian territories at the Turn orthc 20th Century). Szczecin 1996 (Aliec:::yslaw 7i-ąjan) . . Jagna W o.i c i c k a S h a r f f. King Kong on -1'h Street. ramilies al/d the "iolence of Poverty on the Lower Last Side. Westview Press 199R (Danllta I'enkala-(jawęcka) Maciej Z ą b e k . Arabowie::: Dar Hamid. Spolec:::no.\:ć11-' .sytuacji :::agro::eniaekologicnego (Arabs of Dar Hamid. A Community in Ecological Danger), Wyd. Akademickie Dialog. Warszawa 1998 (Anna Barska) Joanna S i e rak a w s k a - [) y n d o. Granice wyobra:'.ni politvcnej :/jgańc:::yków (limits of the Afghan Political Imagination). Wyd. Akademickie Dialog. Warszawa 1998 (.lfichal kl!/liński) 196 198 203 204 206 207 209 217 218 220 221 224 IV. CRONfCLE Report on the Activity of the Board of Polish Ethnological Society from Septemb.:r till September 1999 (.l-1agdalena Rostworowska) .. 74'h General Meeting of the Delegates of the Polish Ethnological Society. Cracow. tember 24. 199R (Alalgor:::ata Wilbik) A Recollection rrom the 74th (Jeneral Meeting Occasion of the Centennial of its Cracow 1996 227 Sep- .. 230 of the Polish Ethnological Society on the Branch. Cracow. September 24-26. 199R (Malgor:::ata Oles::kiewic:::). Fifty Years or the Scholarly Jasie wic) . 70'h Birthday of Professor 233 Work of Professor . Anna Czekanowska-Kuklińska (Zbigniew ... 236 Klaus Beitl (F.dward Pietras:::ek) Ifugo Steinhaus Prize for Dr. Antoni Kuczyński (Zbigniew Jasiewic) Boris Malkin - Ethnographer - NaturalistCollector (AlarillS:::kairski. Janus:::Jaskulski) Conference on "Native Peoples - Dimensions of Partnership". Warsaw. May 14-15. 1999 (Pr:::emyslaw Hinea) Department School 250 of Ethnography of Ethnology 237 238 239 and in Russia Anthropology of SI. Petersburg (7b(~niew Jasiewic) lJniversity- a Major 252 �9 Cult ofthl: Kailas Mountain and Lake Manasarowar. Some Aspects ofthe by the "KAll ,AS'9R" Ethnological Expl:dition (rlnna Urbańska) Research Done 9 August th Colloquy og lhe International 1999 (I'rzemyslaw llinca) , Association for Ladakh Studies. India 254 25-27, 260 V, IN MEMORIAM Malwa Chądzyriska Barycz 1909-1998 Jan Kap/on 1915-199R (Teofila Lato.q (Kazimiera Zolia Kmil:cik 1916-1998 (Jan Kopion), .Ian Kroczka 1906-1997 (Helena Kroc=ka) Roman Reinfuss 1910-1998 (I-:wa I-iyś-Pietraszkowa) Łacny) , 263 264 265 265 266 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/e7836d0893bdf8211dac43008c91c205.pdf 68fb9588754d35dd8f771e4152233d98 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5032 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2000 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4667 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 2000 t.84 Description An account of the resource LUD 2000 t.84, s.5-10 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAL Y Magdalena Krysińska-Kałużna. Indianie i misje. Misjonarze w procesie kontaktu i zmiany kulturowcj w Amazonii Ryszard Vorbrich. Tradycyjne religie Kamerunu wobec chrześcijaństwa i islamu Monica J a n o \V s ki. Wieczerzc bożonarodzeniowe u Kalabitów w Sarawaku i Polaków w Wielki<:i Brytanii Urszula Lchr. Zawiadomienia o śmierci. Z badań nad zwycząiami pogrzebowymi na Podhalu. Helena Kręt. Cerkwie greckokatolickie w południowo-wschodniej Polsce Barbara Pabian. Pieczywo obrzędowe w kulturze regionu częstochowskiego Grzegorz Od oj. Waloryzacja centralnej przestrzeni malego miasta. Przykład Sławkowa II. POGLĄDY 49 65 83 103 115 I OPINIE K/opoty:: ku/turą i pytania o autentyzm (lVa/demar Kuligowski) Kilka uwag do artykułu: D.N. Collins . .I. Urry, ,Haria Antonina C'::aplicka. Życie i praca w Wielkiej Brytanii i na Sl'berii ..• Lud·' 1.82, 1998 (Wito/d Armon) . III. RECENZJE II 37 127 138 INOTY RECENZYJNE Wojciech 1. 13u rszt a, Antropologia ku/twy. Tematy. teorie. interpretacje. Poznań 1998 (Natalia ;'vIaksymowic::-Maciata) . Dominic S t r i n a t i. Wprowad::enie do ku/twy popu/ornej. Poznań 1998 (Rys::ard Kantor). Ludwik B i c I a w s ki. l/-adycje ludowe w ku/tur::e mu::yc::nej. Warszawa 1999 (Violetta Pr::erembska) . Joanna L ud w i c k a. Folklor mu::yc::ny wspólc::esnej wsi (na pr::ykladzie ll4qkolic w wojewód::twie /ód::kim). Lódź 2000 (Rados/aw lvlalinowski) Stanislaw B y I i n a. /\ultura ludowa Polski i S/owiańs::c::y::ny średniowiec::nej. Warszawa 1999 (Rys::ard Kantor). Jan A d a m o \V s ki. Kategoria pr::estr::eni \1! folklor::e. Studium etnolingwislyc::ne, Lublin 1999 (Marcin A. A:ajĆ1r) Piotr K o wal s ki. Zwier::oc::lekoupiOlY, wampiry i inne bestie. Krwiożerce potwory i ero::ja symbolicnej interpretacji. Kraków 2000 (Marcin A. Kafar) Katarzyna Leńska-Bąk. Zapras::amy na wesele ... Weselne oracje i ceremonialne formuły. Kraków 1999 (;\farcin A. Kajar). Ks. Władyslaw S i ark o \V S ki. Materiały do etnografii ludu polskiego z okolic Kielc, oprac. L. Michalska-Bracha i K. Bracha. Kielce 2000 (Jan Glówka) Elżbieta Cesarz. Ch/api w polskiej myśli historycznej doby porozbiorowej 1795-1864 . .S~vnte::y. parasynte::y i podręcniki d::iejów ojc::ystych. Rzeszów 1999 (Rys::ard Kantor). Violetta Kra wczy k - Was i Ie wska. AIDS Studium antropologic::ne. Łódź 2000 (Maria Antonina Lukowska, 'ioletta Pr::erembslw) Tomasz S z Ic n d ak. Technomania. Cyberplemię w ::wierciadle socjologii. Toruń 1998 (Tar::ycjlls::Billi/Iski) 14ł 143 144 147 148 150 150 151 152 154 156 J 57 �6 Elisabeth Badinter, Historia mi/o.ści macier:::VI1skiej,Warszawa 1998 (Rys::ard Kantor). Paweł Sowiński, Komllnistyc::ne .święto. Obchody I maja w latach 19-18-195-1, Warszawa 2000 (Aneta Kosiorek) . Antoni Kro h, Sklep potr::eb kulturalnych, Warszawa 1999 «(/r::egor:: I'elc::yński) Iwona K abzi ń s ka. '","śród Kościelnych Polaków. fI)J::nacniki to:':samo.\:ci e/nic::nej (narodowej) Polaków na Białorusi. Warszawa 1999 (Wojciech ";adowski) . Zbigniew Benedyktowiez, Portrety obcego. Od ster('ot~pll do sl'mholll, Kraków 2000 (Marcin A. Kafar) U nas dole i niedole. Sytllacja Romów w Polsce. red. E. Nowicka. Kraków 1999 (."neta Kosiorek) . Religijność ludowa na pogranic::ach kllltllrowych i etnic::nych, red. I. l3ukowskaFloreńska, Katowice 1999 (Barbara Ols::ewska-Dyoni::iak) Ewa Waszkiewicz. Kongregacja Wv::nania Moj:':es::owego na Dolnym ,~'Iąskll na tle polityki wy::naniowej Polskiej R::ec::ypospolitej Llldo1l'r.j 19-15-1968, Wrocław 1999 (Aneta Kosiorek) Elżbieta Przybyl. W cienili Antychrysta. Idee staroobr::ędowców w ):'1'11 lV. Kraków 1999 (Aneta Kosiorek) . Religia i kllltllra 11' globali=rijącym się świecie. red. M. Kempny i Ci. Woroniecka, Kraków 1999 (Marcin A. Kafar) ..Europa Wschodu i Zachodu" nr 3. Pozna(l 1999 (Pr::emysla1l' li'ajólski) . Laura Rival. Hijos del Sol. padres deljagllw: 1>0.1' Hllaorani de oyer y IIOY,Quito 1996 (Tar::ycjlls:: 8uliński) 160 162 162 163 167 167 168 173 174 174 175 '77 IV. KRONIKA Konferencja "Przeszłość etnologii polskiej w jej teraźniejszości. Postacie, idee, problematyka. ośrodki", Toruń. 22-23 wrzcśnia 200n (Zhigniew Jasiewic) Konferencja "Wielokulturowość: Między teorią a praktyką". Poznań, 18-19 listopada 1999 (Agnies::ka Chwieduk) Wystawa "Maria Znamierowska-Prufl'erowa (1898-1990). Etnograf: muzeolog, człowiek" (Ewa Ars::plska) 70-lecie urodzin Profesora Rodcryka Langego oraz 50-lecic pracy naukO\vej w dziedzinie tańca (Urs::llla Loba-Wilgocka) 80:':a chwalba Jó::efa Wrony. Raz jeszcze o ks. Janie Machu (Ell'll Flyś-I'ietras::kowa). Górali powrót do gniazd. I Światowy Ijazd Górali Polskich. Zakopane - Nowy Targ Ludźmierz, 12-15 sierpnia 2000 (iVatalia Maksymol1'ic::-MaciOlo) . Konferencja "Polowanie na czarownice w Szkocji i jego konteksty". Edynburg. Szkocja, 12 lutego 2000 (Kr::ys=tofP S::kurłatowski) Konferencja "Teaching Visual Anthropology". Getyng,L 2 maja 200n (Pr::emysław llinca). 6. Dwuroczna Konferencja Europejskiego Slo\\arzyszenia Antropologów Społecznych. Kraków, 26-29 lipca 2000 (Zbigniew Jasiell:ic::) Antropolodzy składają broń? (Agata Wasowska) . 181 182 184 187 189 190 192 194 197 198 V. IN MEMORIAM Wieslaw Bieńkowski 1926·1999 (Anna Spiss) Adam Glapa 1916-2000 (Aleksandra Wojciechowska) Romualda Hankowska 1933-1999 (Jan ,~więch) Halina Mikulowska 1917-1998 (Kinga Turska-Skowronek) 203 206 208 209 �7 CONTENTS I. STUDIES AND MATERIALS Magdalena Krysińska-Kałużna. Indians and Missions. Missionaries in the Process ofContaet and Cultural Change in the Amazon Region. Ryszard Va rb ri c h. Thc Traditional Religions of Cameroon versus Christianity and Islam . Monica J a n o w s ki. The Christmas Meal among the Kelabit of Sarawak and the Poles in the UK . Urszula Lehr. Death Notices. A Study into the Burial Ritual in Podhale. Helena Kręt. Greek Catholic Churches in South-Eastern Poland. Barbara Pabian. Grzegorz O d oj. Ceremonial Valorisation Bread in the Culture ofthe Częstochowa Region of the Central Space in a Small Town As Exemplified II 37 49 65 83 103 115 by Sławków II. VIEWS AND OPINIONS Predicament of Culture and questions about authenticity (Waldemar Kuligowski) . 1. LJrry, Maria Antonina C::.aplicka. Her Life and Work in Great Britain and Siberia. "Lud", vol. 82. 1998 (Witold Armon). A few remarks 127 on D.N. Collins. III. REVIEWS AND REVIEW 138 NOTES Wojciech J. B u rszt a. Antropologia kultwy Tematy, teorie, interpretacje of culture. Topics. theories. interpretations). Poznań 1998 (Natalia (Anthropology Maksymowicz- Maciata ) 141 Dominic S t r i n a t i. Wprowad::.enie do kultwy popularnej (Introduction to popular culture), Poznań 1998 (Rys::.ard Kantor). Ludwik B i c I a w s ki. /i-lIl(vcje ludowe w kultur::.e mu::.yc::.nej(Folk traditions in the music 143 culture]. Warszawa 1999 (/'iolella Pr::.erembska) . Joanna Ludwicka. Folklor l1lu::.yc::.ny wspólc::.esnej wsi (na pr::.ykład::.ieMąkolic w wojewód::.twie lód::.kim) (Music folklore of modern village (as exemplified by Mąkolice in the province of Lódź»). Lódź 2000 (Radosław f'vfalinowski) . Stanisław B y I i na. Kultura ludowa Polski i Słowiańs::.c::.y::.ny średniowiecznej (Folk culture ofmedieval Poland and the Slavs), Warszawa 1999 (Rys::.ard Kantor) Jan Adamowski. Kategoria pr::.estr::.eniw folklor::.e. Studium etnolingwistyc::.ne (The 144 category ofspace in folklore. An ethnolinguisitc study). Lublin 1999 (Marcin A. Kafar). Piotr K o wal s ki. Zwier::.oc::.lekoupiOlY, wampily i inne bestie. Krwio::erc::.epotwory i erozja 150 symbolic::.nej interpretacji Blood sucking A. Kafar) monsters (Anthropo-spcctrc and erosion of symbolic monsters. vampires interprctation). and Kraków other 147 148 beasts. 2000 (Marcin . 150 Katarzyna. L c ń s k a - Bąk. 7apras::.amy na wesele... Weselne oracje i ceremonialne formuły (Welcome to the wedding ... Wedding speeches and ceremonial phrases), Kraków 1999 (Marcin A. Kajór) Rev. Władysław Siarkowski, Materialy do etnografii ludu polskiego::. (Materials for the ethnography of Polish people from the environs ed. L. Michalska-Brach and K. Brach. Kielce 2000 (Jan Główka) . 151 okolic Kielc of Kielce), 152 �8 Elżbieta Cesarz, Ch/api 11' polskiej myśli hist01~vc=nejdoby poro=!)iorowej 1795-186-1. Synte=y, paras,vnte=y i podręcniki d=iejów ojc=ystych (Peasants in Polish post-partition historical writings 1795-1864), Rzeszów 1999 (Rys=ard f,:an/()I') Violetta Krawczyk-Wasilewska, AIDS Studium antropologicne (AIDS. An anthropological study), Lódź 2000 (Maria Antonina I.ukowska, f'iolella Pr=erembska) Tomasz Szlendak. Technomania. (yberplemię w =wierciadle socjologii (Technomania. A cybertribe in the mirror of sociology), Toruń 1998 (Tar=ycju.c Buli/iski). Elisabeth Badinter. Historia milości IIwcier=yńskiej (The history of motherly love). Warszawa 1998 (Rys=ard Kantor) . Palvel Sowiński, Komunistycne święto. Obchody I maja w latach 19-18-195-1 (A communist holiday. Celebrations of the Labour Day bellveen 1948-1954), Warszawa 2000 (Aneta Kosiorek) Antoni Kroh, Sklep potr=eb kulturalnych (A shop of cultural needs), Warszawa 1999 (Gr=egor= Pelc=yński) . Iwona Kah z i ń s k a, Wśród Ko.ścielnych Polaków. H:v=nacniki to:':salllO,l'cietnic=nej (narodowej) Polaków no Bialorusi (Amongh Church-Going Poks. Determinants of ethnic (national) identity of Poles inhahiting Belarus). Warszawa 1999 (Wojciech Sadowski). Zbigniew Benedyktowicz, Portrety obcego. Od stereotypu do symbolu (Portraits of'the Other'. From stereotype to symbol). Kraków 2000 (Marcin A. Kafar) . U nos dole i niedole. S:vtuacja Romów w Polsce (Fate and misery in our life. The situation ofthe Romani in Poland), cd. E. Nowicka, Kraków 2000 C,lneta Kosiorek). Religijność ludowa na pogranic=ach kulturowych i etnicnych (Folk religiousness bordering culture and ethnicity), cd. I. Bukowska-Floreliska. Katowice 1999 (Barbara 01s::ewska-Dyoni=iak) . Ewa Waszkiewicz. Kongregacja IYy=nania ivloj:':es=OlI'e'goIW Dolnym .~/qsku na tle polityki wy=naniowej Polskiej R=ec=ypospolitej Ludowej 19-15-1968 (The Jewish Congregation in Lower Silesia in the light of Polish People's Republic's policy towards religion 1945-1968). Wrocław 1999 (.-InelOKosiorek) Elżbieta Przybyl. W cieniu AnthchIJ'sta. Idee staroobr=ędoll'ców w XI"II IV. (In the shadow of anti-Christ. The ideas of Old Ritualists in the 17'h century), Kraków 1999 (Aneta Kosiorek) Religia i kultura w globalbljącym się .I'wie'cie (Religion and culture in the globalising world), ed. M. Kempny and G. Woroniccka. Kraków 1999 C\larcin A. Ka/ór) . "Europa Wschodu i Zachodu" nr 3, Poznań 1999 (Pr=emyslaw li'alLilski) . Laura R i val, Hijos dei Sol, padre'S de'Ijaguar. Los Hl/aorani de' ayer y lwy, Quito 1996 (Tar=ycjl/s= Bulillski) 154 156 157 160 162 162 163 167 167 168 173 174 174 175 J 77 IV, CRONICLE Conference ''The Past of Polish Ethnology in its Presence, figures, Ideas, Problems. Centres", Toruń, 22-23 September 2000 (Zbigniew Jasie11'ic) . Conference "Multicultllres: Between Theory and Practice". Poznali. 18-19 November 1999 (Agnies=ka Chwiedl/k) Exhibition "Maria Znaniicrowska-Prlitl'erowa (1898-1990). Ethnographer. MlIseologisl. Person" (Ewa Ars=yńska), . ,. .. ....,.,. 70th anniversary of Professor Roderyk Lange and 50 years of research on dance (Urszula Loba-Ulilgocka) Bo:':achwalba Jó=efa Wrony (Józef Wrona's God's praise). Rev. Jan Mach revisited (Ewa Fryś-Pietras=kowa) The Highlander's return home. 1SI World Congress of Polish Highlanders, Zakopane Nowy Targ - Ludźmierz. 12- 15 August 2000 (Natalia Maksymowic=-Maciata) J 81 182 184 187 189 190 �9 Conference "Witehhunt in Scotland and its contexts", Edinburgh, Scotland, 12 February 2000 (Kr~vs~/ojp. .'dillrła/owski) . Conference "Teaching Visual Anthroplogy", Gottingen, 2 May 2000 (Peemysław Hinea) . 6th Biennial European Association of Social Anthropologists Conferencc, Kraków, 26-29 July 2000 (Lbigniew .lasiewic) Do anthropologists lay dll\1Il thcir wcapons') (Ago/a Wasowska) 192 194 197 198 V. IN MEMORIAM Wieslaw Bicl1kowski 1926-1999 (Anna Spiss). Adam Glapa 1916-2000 (Aleksandra Wojciechowska). Romualda Ilankowska 1933-1999 (.Ian '~'więeh) Halina Mikulowska 1917-1998 (Kinga Turska-Skowronek) 203 206 208 209 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/6ff6eba8f438bff3dc2a1d76666aa198.pdf 0ea4957a65647956d8987c199803be97 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5046 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2002 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4680 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 2002 t.86 Description An account of the resource LUD 2002 t.86, s.5-11 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Lud, t. 86, 2002 SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAL Y Marcin Andrzej K a f a r, Rozważania o antropologii Victora Wittera Turnera . Maria Z o w i s ł o, Fenomenologia maski. Grażyna Ewa Kar p i ń s k a, Karnawały na miejskiej ulicy. Katarzyna M i r g o s, Bertsolaritza ijej miejsce we współczesnej kulturze baskijskiej. Katarzyna M a c i e j e w s k a, Uwagi o historii i teraźniejszości środowiska etnologicznego i antropologicznego we Włoszech Ryszard Vo r b r i c h, Tradycyjna społeczność afrykańska a szkoła. Systemy wychowawcze i edukacyjne w pluralistycznym społeczeństwie Kamerunu. Maciej Kur c z, "Żywi święci" i ich groby. Grobowce kopulaste północnego Sudanu w kontekście religii, życia społecznego i lokalnych tradycji architektonicznych Aleksandra M a t y u k h i n a, Fotel i socjalizm -lwowskie wnętrza mieszkalne okresu 1940-1960 Paweł S c h m i d t, "Centralność" i "pograniczność". Dwa modele tożsamości Barbara F a l i ń s k a, Tkactwo na warsztacie dialektologa. O potrzebie współpracy z etnologiem . Sylwia Ż w a k, Polski Atlas Etnograficzny i Atlas der deutschen Volkskunde możliwości studiów porównawczych. Na przykładzie wątków wierzeniowych na Śląsku, wyjaśniających, skąd się biorą dzieci Helena Krę t, Cerkwie greckokatolickie w południowo-wschodniej Polsce (cz. II). Byłe województwo przemyskie i rzeszowskie . 13 31 47 67 89 105 131 151 173 195 213 229 II. POGLĄDY I OPINIE Wojciech O I s z e w s k i, Problemy tożsamości grupowej na polskich pograniczach kulturowych w XX wieku . Agata S k r u k w a, Dwie edycje zbioru Pieśni Gustawa Gizewiusza . 239 251 III. SYLWETKI Antoni K u c z y ń s k i, Gdy nastał kres życia. Nowe materiały dotyczące śmierci Bronisława Piłsudskiego 259 �6 IV. RECENZJE I NOTY RECENZYJNE Ojczyzny słowa. Narracyjne wymiary kultury, red. Wojciech 1. Burszta, Waldemar Kuligowski, Biblioteka Telgte, Poznań 2002 (Karol Walczak) . Wojciech J. B u r s z t a, Asteriks w Disneylandzie. Zapiski antropologiczne, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 200 l (Marcin Andrzej Kajar) . Waldemar K u I i g o w s k i, Antropologia refleksyjna. O rzeczywistości tekstu, Poznańskie Studia Etnologiczne nr 2, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 200 l (Marcin Andrzej Kajar) . Zygmunt B a u m a n, Ponowoczesność jako źródło cierpień, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2000 (Anna Torobińska) . Robert D z i ę c i e I s k i, Ludowe obrazy miasta. Interpretacje Bystroniowskie. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, "Łódzkie Studia Etnograficzne" t. XL, Łódź 2001 (Anna Torobińska) Magdalena Z o w c z a k, Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej, Monografie FNP, Seria Humanistyczna, Wydawnictwo Funna, Wrocław 2000 (Anna Torobińska) Jolanta Ł u g o w s k a, Folklor - tradycje i inscenizacje. Szkice literacko-folklorystyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Acta Universitatis Wratislaviensis, Wrocław 1999 (Katarzyna Smyk) . Od źródeł Wisły... Wiersze i gawędy wiślan, red. A. Oczkowska, słowo wstępne i biogramy twórców M. Oczkowski, Stowarzyszenie "Grupa Twórców Wiślanie", Wisła 2000 (Urszula Lehr) . Jan P e r s z o n, Na brzegu życia i śmierci. Zwyczaje. obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe i zaduszkowe na Kaszubach, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1999 (Krystyna Kiereta) . Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego, t. V. Zwyczaje. obrzędy i wierzenia pogrzebowe, red. 1. Bohdanowicz, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1999 (Krystyna Kiereta) Zdzisław K u p i s i ń s k i, Wielki post i Wielkanoc w regionie opoczyńskim, Verbinum, Warszawa 2000 (Krystyna Kiereta ) . Frank S t a H, The Valentineand Its Origins, Frederick A. Praeger, London 1960. Narodnoje isskustwo sachalinskich ajnow / Sakhalin Ainu Folk Craft, ed. Władisław M. Łatiszew, Koichi Inoue, Hokkaido Publication Planning Center, Sapporo 2002 (Zbigniew Jasiewicz) Olga D a n g l o v a, Dekor Symbol. Dekorativna tradicia na Slovensku a európsky kontext, Vydavatełstvo Slovenskej akademie vied, Klenotnica Slovenskej Ludovej KultUry (Elżbieta Berendt) . Anna Z i e Ii ń s k a, Polska mniejszość na Litwie Kowieńskiej. Studium socjolingwistyczne, Towarzystwo Naukowe Warszawskie, Instytut Slawistyki PAN, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa 2002 (Iwona Kabzińska) . Vacys M i I i u s, Lietuvi/Jetnologijos bibliografija, Lietuvos istorijos institutas, Vilnius 200 l Ci Witold Armonl) . Ryszard R a d z i k, Między zbiorowością etniczną a wspólnotą narodową. Białorusini na tle przemian narodowych w Europie Środkowo-Wschodniej XIX stulecia, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2000 (Anna Torobińska) Etnografickj atlas, l. Opera ethnologica 8, red. Josef Vafeka, Praha 1978, s. 255, mapy. Etnografickj atlas; 2. Opera ethnologica 13, oprac. Vladimir Scheufler, Praha 199l, s. 153, mapy. Etnografickj atlas Ćech, Moravya Slezsko, oprac. Zdenek Martinek, Praha 2000 (Zygmunt Kłodnicki) 277 28 l 28 l 282 283 284 285 289 294 297 300 302 303 306 309 315 317 318 �7 Grażyna Ewa Kar p i ń s k a, Miejsce wyodrębnione ze świata. Przykład łódzkich kamienic czynszowych, "Łódzkie Studia Etnograficzne" t. 38, Łódź 2000 (Marcin Andrzej Kafar) Wiesław P u ś, Żydzi w Łodzi w latach zaborów 1793-1914, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2001 (Anna Torobińska) . Ewa W y s o c k a, Religijność a tolerancja. Obszary zależności, Zakład Wydawniczy "Nomos", Kraków 2000 (Anna Torobińska) . Duchowość i religijność kobiet dawniej i dziś, red. Elżbieta Pakszys i Liliana Sikorska, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2000 (Anna Torobińska) . Piotr K o wal s k i, Chleb nasz powszedni. O pieczywie w obrzędach. magii. literackich obrazach i opiniach dietetyków, Wrocław 2000 (Marcin Andrzej Kafar). VKonferencja Słowińsko--Kaszubska. Materiały z konferencji, Rowy 4--5września 1998, red. WojciechŁysiak, Wydawnictwo "Eko", Poznań 1999(Anna Torobińska). "Narodopisna revue" 1996-2001, red. Jan Krist, Ustav lidove kultury ve Strainicach (Zygmunt Kłodnicki) . 319 320 320 321 321 322 323 V. KRONIKA 77. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Jastarnia, 21 czerwca 200 I (Krystyna Kaczko) Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w okresie: wrzesień 1999 - maj 2002 (Jerzy Adamczewski) 78. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Cieszyn, 7 czerwca 2002 (Małgorzata Or/ewic) . "Etniczność a religia". Konferencja interdyscyplinarna, Poznań, 15-16listopada 2001 (Ewa Krzyżaniak) . Międzynarodowa Sesja Naukowa "Przeniesienie doświadczeń wielokulturowych Australii do Polski w świetle integracji europejskiej" (Ewa Krzyżaniak) "Etnologia europejska w nowym tysiącleciu - problematyka i metody" - Konferencja DEMOSu, Drezno, 12-13lisopada2001 (lngaKuźma) X Międzynarodowa Konferencja Rutenistyczna - "Aktualne zagadnienia etnografii Rusinów", Budapeszt, 21-22 września 2002 (Mirosław Pecuch) II Konferencja Komisji do badania Wschodu Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Poznań, 25-26 października 2002 . "Czystość i brud. Higiena naszych przodków" - Wystawa czasowa w Muzeum im. St. Fischera w Bochni, 13grudnia 2001-281utego2002 (AnnaSpiss) . Prywatne muzeum "Ocalenie" - obraz życia i twórczości Jana Talika (Dobrawa Skonieczna) . 325 327 333 337 341 343 346 347 353 357 VI. IN MEMORIAM Witold Armon 1924-2002 (Zbigniew Jasiewicz) Wojciech Józef Błaszkowski 1908-200 I (Krystyna Szałaśna) Helena Burchardt 1922-2002 (Anna Kowalska-Lewicka) Wiktor Jewgieniewicz Gusiew 1918-2002 (Teresa Smolińska) Teresa Szwedkowicz 1932-200 I (Jan Łuczkowski) . . 367 371 372 373 376 � https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/e041ed5e40b18e7572025834e82de9e5.pdf 8e8f144f85d1a659e93766098daca974 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5067 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2003 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4700 Title A name given to the resource Spis treści / LUD 2003 t.87 Description An account of the resource LUD 2003 t.87, s.4-6 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Lud, t. 87,2003 SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAŁY Zbigniew J a s i e w i c z, Aleksander P o s e r n-Z i e l i ń s k i, Studia etnologiczne na uniwersytetach polskich po roku 1989 Jolanta Ł u g o w s k a, "Literatura Ludowa" wobec problemów i dylematów współczesnej folklorystyki Waldemar Kop c zyń s k i, Artur Immanuel Hazelius (1833-1901) - twórca Nordiska museet i Skansenu w Sztokholmie. Kształtowanie podstaw instytucjonalnych w muzealnictwie etnograficznym Szwecji w drugiej połowie XIX wieku . . . . . . . Magdalena D o l i ń s k a, Muzeum Etnograficzne w Krakowie - wierność tradycji ... Jerzy C z aj k o w s k i, Dach z "koszyczkiem" w dawnym polskim budownictwie. . . Helena Krę t, Cerkwie greckokatolickie w południowo-wschodniej Polsce (cz. III). Byłe województwo nowosądeckie Barbara P a b i a n, Kominiarze na częstochowskim ślubie - nowy zwyczaj czy chwilowa moda? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. Ewa N o w i c k a-R u s e k, Etniczność w świecie współczesnym - antropolog w działaniu Salomea P a m u ł a, Krzyż i szachownica. Religia jako ważny czynnik podtrzymywania świadomości narodowej Chorwatów Łukasz K a c z m a rek, Zarys tradycyjnej organizacji społecznej Fidżyjczyków . . . . Magdalena Z i ó ł k o w s k a - K u fi i ń s k a, Michał K u fi i ń s k i, Organizacje indiańskie w północno-wschodniej Boliwii, ich zadania i przywódcy Jacek Kuk u c z k a, Współczesność a tradycja w sztuce afrykańskiej Maciej Kur c z, Wiejska zagroda północnego Sudanu 13 45 63 83 III 173 181 193 205 225 241 255 267 II. POGLĄDY I OPINIE Andrzej P a n k a II a, Kwicoła i Pyzdry sporu o miedzę ciąg dalszy? Psychokulturowy interfejs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III. 289 RECENZJE I NOTY RECENZYJNE Clifford G e e r t z, Dzieło i życie. Antropolog jako autor, tłum. E. Dżurak, S. Sikora, Wydawnictwo KR, Warszawa 2000 (Marcin Kwiatkowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Amin M a a lo u f, Zabójcze tożsamości, tłum. H. Lisowska-Chehab, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2002 (Natalia Paszkiewicz) Skrytość kultury, red. K. Zamiara, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań 2001 (Sebastian Glica) 299 303 309 �6 Etnografowie i ludoznawcy polscy. Sylwetki. szkice biograficzne, t. l, red. E. Fryś-Pietraszkowa, A. Kowalska-Lewicka, A. Spiss, Wydawnictwo Naukowe DWN, Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Krakowie, Kraków 2002 (Roman Bąk) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Roch Sulima, Głosy tradycji, Warszawa 2001 (Anna Torobińska) . Ewa Da h l i g, Ludowe instrumenty skrzypcowe w Polsce, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 200 l (Alojzy Kopoczek) Elżbieta B e r e n d t, Przydrożna i podniebna. Sakralna sztuka ludowa Ziemi Kłodzkiej XVIII-XX w., Wrocław 200 l (Anna Torobińska) ,. Folklor - Folklore, Wydawnictwo BoSz, Olszanica 200 l (Ewa Fryś-Pietraszkowa). . Szopki krakowskie - Cracovian Christmas Cribs, Wydawnictwo BoSz, Olszanica 2002 (Ewa Fryś-Pietraszkowa) ,........................... Wacław P a w l a k, Minionych zabaw czar, czyli czas wolny i rozrywka w dawnej Łodzi, Łódź 2001 (Anna Torobińska) .. " ,...... Grzegorz P e ł c z y ń s k i, Dziesiąta Muza w stroju ludowym. O wizerunkach kultury chłopskiej w kinie PRL, Poznań 2002 (Anna Torobińska) ., ... ".,',." .. ,.. Izabella S a r i u s z- S kąp s k a, Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939-1989, Universitas, Kraków 2002 (Aleksandra Rzepkowska) Pieśni ludowe Polaków Ukrainy, opracowała L. Wachnina / Pisenna kultura polskoji diaspori Ukrajini, uporiadnik L. Wachnina, Kijiw 2002 (Teresa Smolińska) .... Pasterstwo na Huculszczyźnie. Gospodarka. Kultura. Obyczaj, red. 1. Gudowski, Warszawa 2001 (Anna Torobińska) , , ,. . .. . .. Nad'a Valaskova, Frantisek Rehor (1857-1899) ajeho etnografickĆl Cinnost (S ukĆlzkamićlĆlnkUF Rehore z Halite), EtnologickY ustav Akademie ved Cesk6 Republiky v Praze, Praha 1999 (Zofia Szromba-Rysowa) ", ,... 314 317 318 322 323 324 325 326 328 330 331 332 IV. KRONIKA 79. Walne Zgromadzenie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Słubice, 27 czerwca 2003 (Jerzy Adamczewski) ,....................... Posiedzenie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Słubice, 26 czerwca 2003 (Jerzy Adamczewski) ,.,. Działalność Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w okresie: czerwiec 2002 - czerwiec 2003 (Jerzy Adamczewski) ,.... Prace etnomuzykologiczne i w zakresie antropologii kultury Instytutu Sztuki PAN oraz czasopisma etnologiczne przedmiotem uwagi posiedzenia Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Warszawa, 29 listopada 2002 (Zbigniew Jasiewicz) ., .. ".".. Kierunki zmian w etnologii polskiej po roku 1989 i przygotowania do wyboru członków Komitetu na kadencję 2003-2006. Posiedzenie Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Warszawa, 28 marca 2003 (Zbigniew Jasiewicz) . . . . . . . . . . . . . . . . . Wybory członków Komitetu Nauk Etnologicznych PAN na kadencję 2003-2006. Posiedzenie plenarne Komitetu, Warszawa, 17 czerwca 2003 (Irena Kabat) XV Międzynarodowy Kongres Nauk Antropologicznych i Etnologicznych - "Interakcja rodzaj ludzki / natura: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość", Florencja, 5- 13 lipca 2003 (Zbigniew Jasiewicz) .. ,............................... "Słowiańska etnolingwistyka i problemy badania tradycyjnej kultury ludowej", Konferencja międzynarodowa, Moskwa, 14-17 maja 2003 (Wanda Drabik) "..... ,,Pojęcie tradycjonalizmu i funkcja tradycji w «społeczeństwie zamkniętym» - na przykładzie Kaukazu". Konferencja międzynarodowa, Poznań, 27 maja 2003 (Paweł Jessa) ...................•................................. 335 337 341 349 354 361 363 365 366 �7 "Przejawy i fonny aktywności twórczej w społecznościach lokalnych i regionalnych na pograniczach kulturowych i etnicznych". Konferencja naukowa, Cieszyn, 23-24 października 2002 (Tomasz Michalewski) "Antropologia wobec fotografii i filmu". Konferencja naukowa, Poznań, 7-8 maja 2003 (Adam Pomieciński) "Młodzież - święto - ryzyko". Konferencja naukowa, Nimes, 21-23 czerwca 2003 (Inga Kuźma) "Salon rodziny Cichowiczów" - wystawa w Muzeum Etnograficznym, Oddział Muzeum Narodowego, Poznań, październik 2000 - październik 2001 (;tnna Spiss). .. "Podróżnicy. Zbiory podróżników polskich przełomu XIX i XX wieku w Muzeum Etnograficznym w Krakowie". Wystawa jubileuszowa, listopad 2001- czerwiec 2002 (Magdalena Dolińska, Marek Grabski) "Wojownicy - przeszłość i chwała" - wystawa Działu Kultur Pozaeuropejskich Muzeum Etnograficznego w Krakowie (Eleonora Tenerowicz, Jacek Kukuczka) .. "Do cerkwi, do miasta, na tańce. Tradycyjny strój Łemków - rusińskich górali karpackich" - wystawa w Muzeum Okręgowym, Nowy Sącz, listopad 2002 - marzec 2003 (Ewa Fryś-Pietraszkowa) "Zatrzymać czas - wykorzystanie haftu ludowego w fonnach użytkowych" - wystawa w Muzeum Etnograficznym, Kraków, 5-30 marca 2003 (Anna Spiss) "Róże i Czerwona Ziemia: polska sztuka ludowa w Australii" - wystawa objazdowa, Australia, 1999-2002 (Maria Wrońska Friend) "Eclats de ferveurs popu1aires, tresors d'amour" - wystawa w Musee du Vieux Nimes, Bibliotheque des Metiers, Nimes, czerwiec 2003 (Inga Kuźma) 369 372 373 376 380 387 398 399 402 404 V. IN MEMORIAM Stanisław Chmielowski 1922-2002 (Witold Omieczyński) Olga Andriejewna Ganckaja 1920-2003 (Ewa Fryś-Pietraszkowa) . . . . . . . . . . . . . . Urszula Kaczmarek 1948-2003 (Anna Szyfer, Jacek Bednarski) . . . . . . . . . . . . . . . . . Anna Lubańska 1935-2003 (Paulina Suchecka) Anna Mańkowska 1922-2003 (Romana Krzanowska) 409 412 413 414 414 �