https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/cbd6aba33d64d0a506a4853f0a0fca1d.pdf 090103a650122cd00c5add908d642247 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4885 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1968 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4531 Title A name given to the resource Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1968 t.22 z.1-2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1968 t.22 z.1-2: s.97-100 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Autorka opisuje p r z e m y s ł artystyczny z P ó ł w y s p u Indochińskiego reprezentowany przez bogato zdobione wyroby koszykarskie, tkactwo b a w e ł n i a n e w Assam i biżuterię w y r a b i a n ą przez górali z północy. Odrębnie o m ó w i o n e są t u k u l t u r y Madagaskaru i archipelagu indonezyjskiego. Madagaskar jako jedna z wysp na Oceanie I n d y j s k i m z w i ą z a n a jest k u l t u r o w o nie z Afryką, j a k m o ż n a by p r z y p u s z c z a ć , lecz z I n d o ­ nezją; wykazuje r ó w n i e ż pewne analogie z Chinami. Podobieństwo tych k u l t u r widoczne jest w j ę z y k u (na­ zewnictwo i nomenklatura p o k r e w i e ń s t w a ) , a jeszcze bardziej w gospodarce i z w i ą z a n y c h z n i ą n a r z ę d z i a m i rolniczymi. Sztuka Madagaskaru reprezentowana jest przez prymitywne i nieciekawe pod w z g l ę d e m formy slupy kamienne z n a j d u j ą c e się przy w e j ś c i u do wsi. Związane są z n i m i z r ó ż n i c o w a n e wierzenia religijne. Nieco więcej uwagi p o ś w i ę c a s ł u p o m r z e ź b i o n y m w drzewie oraz l o k a l n e m u r z e m i o s ł u artystycznemu, k t ó r e odznacza się m i ę d z y i n n y m i ciekawymi w y r o b a m i b i ż u ­ terii o bardzo starych formach. Archipelag indonezyjski jest silnie z r ó ż n i c o w a n y k u l t u r o w o ze w z g l ę d u na r ó ż ­ norodne zajęcia l u d n o ś c i (myślistwo, rolnictwo) oraz odmienne religie, z n a j d u j ą c e swe odbicie w sztuce (ta­ tuaż, maski, laski magiczne o zdobionych r z e ź b a m i g ł o ­ wicach) i w r z e m i o ś l e artystycznym. Region A r k t y c z n y o p r a c o w a ł a docent Eveline Lot-Falck, pracownica działu arktycznego w M u s é e de 1'Homme. Region ten reprezentuje przede w s z y s t k i m kultura L a p o ń c z y k ó w z bardzo c i e k a w ą s z t u k ą r e l i g i j n ą i rysunkami, w k t ó r y c h znajduje odbicie wiedza i w y ­ obrażenia o świecie. Rozdział zawiera opis w y r o b ó w z kości, masek -zwierzęcych p r z e d s t a w i a j ą c y c h f o k i , r y ­ by itp. Autorka porusza r ó w n i e ż zagadnienie w y k o r z y s t a ­ nia arktycznej sztuki t r a d y c y j n e j dla celów populary­ zacji sztuki ludowej tego regionu. Ameryka Północna. Jej kulturę opracował Nicole Belmont — p r a c o w n i k Z a k ł a d u Antropologii Spo­ K R O zjazdy Dnia 15 grudnia o d b y ł a się w Lublinie o g ó l n o p o l s k a konferencja naukowa poświęcona problemom współczesnego malarstwa ludowego. Referat w p r o w a d z a j ą c y wygłosił prof, dr Roman Reinfuss. D y s k u ­ tanci p r ó b o w a l i ustalić, co n a l e ż y określić mianem w s p ó ł c z e s n e g o m a ­ larstwa ludowego. Czy bazarową twórczość makatek i „ d y w a n ó w " można zaliczyć do kategorii m a l a r ­ stwa? Z okazji konferencji otwarto w salach Muzeum na Z a m k u w y s t a ­ wę w s p ó ł c z e s n e j ludowej twórczości malarskiej. Pokazano k i l k a starych obrazków na szkle oraz ok. 100 r ó ż ­ nego rodzaju makatek i „ d y w a ­ nów" malowanych na p ł ó t n i e , pa­ pierze i płycie p i l ś n i o w e j . Były to m a k a t k i produkowane w w o j . l u ­ belskim lub kupione na targach a p o c h o d z ą c e z innych o ś r o d k ó w . Mapa umieszczona na wystawie p o k a z y w a ł a k i e r u n k i rozchodzenia się makatek z w o j . lubelskiego do różnych o ś r o d k ó w w całej Polsce. * Dnia 21 stycznia odbył się w PDK w Krasnymstawie Zjazd T w ó r ­ Halina Wójcik N za Konferencje, łecznej w College de France i L'Ecole Pratique des Hautes É t u d e s . Rozdział ten zawiera k r ó t k i rys histo­ ryczny i antropologiczny l u d n o ś c i pierwotnie zamiesz­ k u j ą c e j A m e r y k ę . Poprzedza on opis w i e l k i c h k u l t u r M e k s y k u i A m e r y k i Ś r o d k o w e j . W opisie sztuki w s p ó ł ­ czesnych I n d i a n zajmuje się g ł ó w n i e k u l t u r a m i znad p ó ł n o c n o z a c h o d n i e g o brzegu Pacyfiku: A l a s k ą , p ó ł n o c n o z a c h o d n i ą K a l i f o r n i ą łącznie z K o l u m b i ą brytyjską. W y s t ę p u j e t u bogata twórczość plastyczna widoczna w rzeźbie, stroju oraz maskach o b r z ę d o w y c h . Ameryka Południowa opracowana została przez p a n i ą docent Simone Dreyfuss — p r a c o w n i c ę Centre N a t i o n a l de la Recherche Scientifique. W o b r ę b i e k o n t y n e n t u p o ł u d n i o w e g o w y r ó ż n i a k i l k a r e g i o n ó w o od­ miennych k u l t u r a c h , dając ich c h a r a k t e r y s t y k ę . Jako p i e r w s z ą omawia s z t u k ę A m e r y k i R ó w n i k o w e j : b o g a t ą rzeźbę w drewnie, p l a s t y k ę u ż y t k o w ą (ceramika, w y ­ roby koszykarskie) oraz p l a s t y k ę o b r z ę d o w ą (maski ob­ r z ę d o w e , ozdoby z piór). Wiele miejsca p o ś w i ę c a zdo­ bieniu ciała przy pomocy malowania. Zamieszcza r ó w ­ nież k r ó t k ą c h a r a k t e r y s t y k ę plemion Czako zamieszku­ j ą c y c h dorzecze rzek Parany i Paraguay, s t a n o w i ą c y c h do dzisiaj n a t u r a l n y rezerwat i n d i a ń s k i e j k u l t u r y . Przy o m a w i a n i u sztuki regionu A n d ó w autorka zwra­ ca u w a g ę na zdobnictwo w metalu, w y r ó ż n i a j ą c e się b o g a t ą b i ż u t e r i ą ze srebra i złota, oraz c e r a m i k ę . Roz­ dział zamyka o g ó l n y m i r o z w a ż a n i a m i na temat sztuki Indian Ameryki Południowej. Praca jako całość stanowi n i e w ą t p l i w i e bardzo cenny w k ł a d do l i t e r a t u r y p o ś w i ę c o n e j zagadnieniom sztuki p r y m i t y w n e j . W a r t o ś ć jej polega nie tyle na analizie sa­ mej twórczości plastycznej l u d ó w p r y m i t y w n y c h , ile na p o w i ą z a n i u tej twórczości z c a ł o k s z t a ł t e m kultury, a przede w s z y s t k i m z bogatym i skomplikowanym ś w i a ­ tem w i e r z e ń , o b r z ę d ó w i zwyczajów. okres X I 1967 - K A III 1 9 6 8 ców L u d o w y c h . W trakcie obrad powołano Klub Twórców Ludowych P o w i a t u Krasnostawskiego. W cza­ sie dyskusji poruszono szereg za­ gadnień związanych z formami pra­ cy K l u b u . K l u b będzie o r g a n i z o w a ł spotkania autorskie, w y s t a w y i eks­ pozycje przedstawiające dorobek a r t y s t ó w ludowych. Obecny na zjeź­ dzie prezes Międzywojewódzkiego K l u b u Pisarzy L u d o w y c h B r o n i s ł a w Pietrak w swym w y s t ą p i e n i u pod­ k r e ś l i ł p o t r z e b ę kontynuowania t r a ­ d y c j i ludowej. * W dniach od 19 do 21 lutego od­ b y ł a się I I O g ó l n o p o l s k a K o n f e r e n ­ cja Etnograficzna zorganizowana przez I n s t y t u t H i s t o r i i K u l t u r y M a ­ terialnej P A N . W pierwszym dniu obrad w Rzeszowie prof, dr W. D y nowski wygłosił referat w p r o w a ­ dzający na temat b a d a ń mongols k o - b u ł g a r s k i c h . Po referacie uczest­ nicy obu ekspedycji wygłosili spra­ wozdania z b a d a ń na terenie B u ł ­ g a r i i i Mongolii. D r u g i dzień obrad p o ś w i ę c o n y był referatom i spra­ wozdaniom z b a d a ń nad kulturą l u d o w ą i przemianami s p o ł e c z n y m i na w s i rzeszowskiej. Ostatniego dnia uczestnicy konferencji zwie­ dzili Muzeum Budownictwa L u ­ dowego w Sanoku; dyrektor m u ­ zeum A . R y b i c k i zapoznał zebra­ nych z p o s t ę p e m prac w skansenie sanockim. O d b y ł a się r ó w n i e ż p r o ­ jekcja f i l m ó w etnograficznych o Mongolii. * Dnia 20 lutego z m a r ł w Chmiel­ nie w y b i t n y t w ó r c a ludowy Leon Necel. Był on członkiem znanej, starej rodziny kaszubskiej, k t ó r a od k i l k u p o k o l e ń z a j m o w a ł a się garncarstwem. Odszedł jeden z n a j ­ bardziej zasłużonych dla regionu t w ó r c ó w i działaczy ludowych, od­ znaczony Srebrnym i Z ł o t y m K r z y ­ żem Zasługi, wielokrotnie nagra­ dzany na wystawach i konkursach k r a j o w y c h i zagranicznych. Działalność muzeów W z w i ą z k u z 20-leciem M i ę d z y ­ narodowej Rady M u z e ó w (ICOM) ogłoszona została I I M i ę d z y n a r o d o ­ wa Kampania Muzealna w okresie od 1.X.67 do 1.VIII.68. W związku z t y m o d b ę d z i e się szereg wystaw sztuki ludowej. Muzeum w B i a ł y m ­ stoku p o k a ż e t r a d y c y j n ą i w s p ó ł ­ czesną s z t u k ę l u d o w ą całego woje­ w ó d z t w a białostockiego, obrzędy i u - .97 �dowe Pomorza G d a ń s k i e g o p o k a ż e Muzeum Pomorskie, s z t u k ę cer­ k i e w n ą Ł e m k ó w — muzeum w N o ­ w y m Sączu, a B i e l s k o - B i a ł a — w s p ó ł c z e s n ą twórczość l u d o w ą re­ gionu Podtatrza. P r z e w o d n i c z ą c y m polskiego komitetu przygotowują­ cego obchody Roku Muzealnego zo­ stał w y b r a n y prof, dr Ksawery P i wocki. Z a k o ń c z e n i e licznych imprez K a m p a n i i Muzealnej odbędzie się w muzeum w S ł u p s k u i w skan­ senie w Klukach. * Przystąpiono do organizowania pierwszego w Polsce, jednego z nie­ licznych w Europie muzeum m ł y narstwa. Zlokalizowano je we wsi O ł d a k o w i z n a (pow. M i ń s k Maz.), gdyż w powiecie m i ń s k i m zacho­ w a ł o się k i l k a d z i e s i ą t zabytkowych ( X V I I I i X I X w.) m ł y n ó w wodnych, w i a t r a k ó w i spichlerzy. O p r ó c z dzie­ j ó w p r z e m y s ł u zbożowego zwiedza­ j ą c y b ę d ą mogli z a p o z n a ć się z t e c h n i k ą w y p i e k u pieczywa. * W Biibicach (pow. K r a k ó w ) o t w a r ­ to s t a ł ą Izbę R e g i o n a l n ą . Pokazano stroje regionalne, p l a s t y k ę o b r z ę ­ d o w ą oraz zabytki archeologiczne. oddziałów. Przewiduje się u r z ą d z e ­ nie skansenu w Tarnowie, N o w y m Sączu i na polanie Palenica koło Morskiego Oka. T r w a j ą prace nad przeniesieniem k i l k u o b i e k t ó w za­ bytkowego b u d o w n i c t w a do skan­ senu pod N o w y m S ą c z e m . Planuje się umieszczenie k u r n e j chaty z Ro­ g ó w k o ł o Podegrodzia; z i n w e n t a r y ­ zowano z a g r o d ę ł e m k o w s k ą w W i e r chomli. Skansen usytuowany będzie w rejonie rzeki Ł u b i n k i . l e ń s k i c h " , pokazano pisanki w y k o ­ nane techniką batikową, kozy, gwiazdy i w i e ń c e d o ż y n k o w e . W dziale plecionkarstwa eksponowa­ no m . i n . ule s ł o m i a n e ; w dziale k o w a l s t w a d o m i n o w a ł y przedmioty zabytkowe mazurskie. Ekspozycję u z u p e ł n i a ł k o m p l e t starych mebli mazurskich z X I X w . * W p a ź d z i e r n i k u czynna b y ł a w Grodnie w y s t a w a b i a ł o s t o c k i e j sztu­ k i ludowej. T w ó r c z o ś ć ludowa w o j . b i a ł o s t o c k i e g o w z b u d z i ł a d u ż e za­ interesowanie, szczególnie p o d o b a ł o się t k a c t w o i ceramika — dwie naj­ bardziej r o z w i n i ę t e w Białostoc­ k i e m gałęzie sztuki ludowej. Uchwała komisji kultury Woj. Rady Nar. w Łodzi z a t w i e r d z i ł a opracowany przez prof, dr K . Zaw i s t o w i c z - A d a m s k ą p r o j e k t skan­ senu Łodzi i w o j e w ó d z t w a . P a r k etnograficzny o b e j m o w a ł b y obiek­ ty z regionu ł ę c z y c k o - k u t n o w s k i e go, r a w s k o - o p o c z y ń s k i e g o , sieradzko-łaskiego, piotrkowsko-radomszczańskiego, w i e l u ń s k i e g o i ł o w i c k o skierniewickiego. Planuje się r ó w ­ nież zespół b u d y n k ó w starej Łodzi i łódzkiego o k r ę g u p r z e m y s ł o w e g o . Konkursy, wystawy, i dni folkloru festiwale W odrestaurowanym zamku w K ę t r z y n i e mieszczą się sale muzeum regionalnego. Obok ekspozycji geo­ logicznej znajduje się wystawa etnograficzna. Pokazano stare na­ rzędzia rolnicze oraz zabytki sztu­ k i ludowej W a r m i i i Mazur. W dniach od 2 do 7 p a ź d z i e r n i k a łódzka Cepelia z o r g a n i z o w a ł a T y ­ dzień Sztuki L u d o w e j . W trzech sklepach otwarto w y s t a w y sztuki ludowej trzech r e j o n ó w etnogra­ ficznych w o j . łódzkiego: ł ę c z y c k i e ­ go, sieradzkiego i ł o w i c k i e g o . T y ­ dzień Sztuki L u d o w e j zainauguro­ wano pokazem toczenia n a c z y ń za­ demonstrowanym przez H i e r o n i m a M u s z y ń s k i e g o z Sieradza. * * * Obok p a r k u etnograficznego we wsi K l u k i planuje się zorganizo­ wanie drugiego w w o j . k o s z a l i ń ­ skim skansenu na wyspie Bielawa na jeziorze Drawsko. W skansenie znajdzie się zrekonstruowana na podstawie wykopalisk z r ę b o w a cha­ ta s ł o w i a ń s k a z X — X I w., w innej części zabytki charakterystyczne dla r ó ż n y c h r e j o n ó w w o j . k o s z a l i ń ­ skiego: chaty z Ziemi Z ł o t o w s k i e j i Bytowskiej oraz r e l i k t y architek­ t u r y s ł o w i a ń s k i e j , osobny dział b ę ­ dzie p o ś w i ę c o n y r o z w o j o w i rol­ nictwa od czasów p r a s ł o w i a ń s k i c h aż do c h w i l i obecnej. * W I w k o w e j (pow. Brzesko) po­ wstaje muzeum k u l t u r y ludowej tego rejonu. Organizatorem pla­ cówki jest ks. Jan Piechota, k t ó r y chce pomieścić zbiory we w n ę t r z u wieży nowego kościoła. Ekspozycja będzie o b e j m o w a ć dawne n a r z ę d z i a pracy, meble, a przede wszystkim rzeźbę i malarstwo. Organizator m u ­ zeum stara się o r e k o n s t r u k c j ę l u ­ dowego stroju m ę s k i e g o i kobiece­ go, zamierza u z y s k a ć w depozyt X I V - w i e c z n e rzeźby z okolic I w k o ­ wej z n a j d u j ą c e się obecnie w M u ­ zeum Diecezjalnym w Tarnowie. * Park etnograficzny Z i e m i K r a ­ kowskiej będzie się s k ł a d a ł z trzech 98 W p a ź d z i e r n i k u w muzeum w Sieradzu otwarto pokonkursową w y s t a w ę kowalstwa. Na • w y s t a w i e pokazano prace wykonane specjal­ nie na konkurs oraz stare w y r o b y i n a r z ę d z i a kowalskie b ę d ą c e w po­ siadaniu rodzin k o w a l i . Eksponowa­ no 120 w y r o b ó w z 25 m i e j s c o w o ś c i p o w i a t u sieradzkiego. K o n k u r s i w y ­ stawa b y ł y poprzedzone badaniami penetracyjnymi prowadzonymi przez kustosza muzeum i działu etnogra­ ficznego Z. N e u m a n o w ą . M i n . K u l ­ t u r y i Sztuki oraz Cepelia p r z y ­ zna 13 n a g r ó d i 1 stypendium. Obok ciekawych i r ó ż n o r o d n y c h o k u ć budowlanych i do w o z ó w po­ kazano u r z ą d z e n i e k u ź n i , zestaw n a r z ę d z i k o w a l s k i c h i stolarskich w y k o n a n y c h przez k o w a l i . Ze sta­ rych przedmiotów eksponowano zamek do d r z w i z X V I w . oraz bar­ dzo ciekawy zamek do skrzyni w i a n n e j . K o n k u r s kowalstwa zor­ ganizowany po raz pierwszy w po­ wiecie sieradzkim w y k a z a ł , że t r a ­ dycje k o w a l s t w a są jeszcze ż y w e . * W październiku w PDK w Ełku czynna b y ł a w y s t a w a sztuki l u d o ­ w e j p o w i a t u ełckiego. Pokazano zabytki sztuki mazurskiej oraz przedmioty przywiezione i zaadap­ towane przez o s a d n i k ó w . Ze w s p ó ł ­ czesnej twórczości ludowej cieka­ we b y ł o tkactwo oraz plastyka ob­ r z ę d o w a . Obok p i ę k n y c h p a l m „ w i ­ * * 14 p a ź d z i e r n i k a otwarta została w Muzeum Etnograficznym we W r o c ł a w i u w y s t a w a pn. „Współczes­ na plastyka o b r z ę d o w a w s i dolno­ ś l ą s k i e j " . Celem w y s t a w y było po­ kazanie w y b r a n y c h na konkursie, najlepszych p r z y k ł a d ó w artystycz­ nej t w ó r c z o ś c i z w i ą z a n e j z o b r z ę ­ dami dorocznymi. Zgromadzone eks­ ponaty n a w i ą z y w a ł y do tradycyj­ nych w z o r ó w wyniesionych z róż­ nych r e g i o n ó w Polski, s k ą d pocho­ dzi l u d n o ś ć wiejska Dolnego Śląska. W u k ł a d z i e w y s t a w y zastosowano podział zgodny z c y k l e m obrzędów dorocznych. Z p r z e d m i o t ó w zwią­ zanych z okresem wiosny pokaza­ no zestaw p a l m , pisanek, pieczywa o b r z ę d o w e g o , natomiast okres lata i jesieni r e p r e z e n t o w a ł y bukiety, w i e ń c e ż n i w n e , rózgi weselne i ko­ rowaje. Najwięcej zgromadzono p r z e d m i o t ó w o d n o s z ą c y c h się do ob­ r z ę d ó w zimowych, j a k : szopki, tu­ ronie i kozy, gwiazdy, maski, ubiory H e r o d ó w i „ d r a b ó w " noworocznych. U z u p e ł n i e n i e m ekspozycji b y ł y pa­ j ą k i i b u k i e t y sztucznych kwiatów. Przewodnik po wystawie „Współ­ czesna plastyka o b r z ę d o w a na wsi d o l n o ś l ą s k i e j " W r o c ł a w 1967 s. 20, i l . 12 został opracowany przez Marię Gołubkow.. W g r u d n i u o d b y ł o się w muzeum spotkanie z t w ó r c a m i ludowymi, w ś r ó d k t ó r y c h znaleźli się również uczestnicy k o n k u r s u na plastykę o b r z ę d o w ą . W spotkaniu wzięło u d z i a ł 39 osób, w y r ó ż n i a j ą c y m się t w ó r c o m w r ę c z o n o nagrody. * W listopadzie w Białymstoku, w Muzeum Ruchu Rewolucyjnego, czynna b y ł a w y s t a w a twórczości ludowej G r o d z i e ń s z c z y z n y zorgani­ zowana przez Muzeum Okręgowe w B i a ł y m s t o k u przy współudziale Muzeum G r o d z i e ń s k i e g o i Domu T w ó r c z o ś c i Ludowej. Pokazano ok. 100 e k s p o n a t ó w z zakresu tkactwa, r z e ź b y , malarstwa i ceramiki. Dzia­ ł e m najbardziej i n t e r e s u j ą c y m było tkactwo, pokazano r ó ż n o r o d n e płach­ t y w e ł n i a n e tkane rozmaitymi tech­ nikami, ręczniki i krajki. * K r a k o w s k i e szopki były ekspo­ nowane w p a ź d z i e r n i k u na wysta­ w i e w Madrycie. Wystawa była �zorganizowana z okazji V I M i ę d z y ­ narodowego Kongresu B e l l e n i s t ó w . Zestaw 10 szopek k r a k o w s k i c h b y ł na wystawie najokazalszy i jedno­ rodny tematycznie, szopki w z b u ­ dziły duże zainteresowanie, podo­ bała się precyzja w y k o n a n i a , p r o ­ porcje i autentyczny f o l k l o r . * W listopadzie w Instytucie K u l ­ tury Węgierskiej w Warszawie otwarto w y s t a w ę — kiermasz w y ­ robów sztuki ludowej. Pokazano bogaty ' w y b ó r ceramiki, haftów, tkanin, koronek i metaloplastyki. * W listopadzie r o z s t r z y g n i ę t o k o n ­ kurs p a m i ą t k a r s t w a regionalnego Hzeszowszczyzny. Do k o n k u r s u p r z y ­ stąpiło 85 osób zgłaszając 795 prac. Jury pod przewodnictwem prof, dra R. Reinfussa p r z y z n a ł o 42 nagrody i wyróżnienia. W dziale p l a s t y k i ludowej na szczególną u w a g ę z a s ł u g i w a ł y m a ł e formy pieczywa o b r z ę d o w e g o : szysz­ k i weselne i ptaszki. W y s o k i po­ ziom artystyczny reprezentowały plecionki z korzenia, s ł o m y i w i k l i ­ ny oraz ceramika z o ś r o d k ó w w Medyni, Pogwizdowie, Zalesiu, D o mastowie, K ł o d a w i e i Rzepienniku. Znane ośrodki w Brzozie Stadnic­ kiej i L e ż a j s k u p o k a z a ł y p i ę k n e za­ bawki. W dziale adaptacji S. Kotowicz z Zarzecza doskonale z a s t o s o w a ł a elementy czarnego i różowego haftu lasowiackiego do zdobienia serwet. W dniach od 15 do 30 listopada czynna b y ł a w Rzeszowie w y s t a w a pokonkursowa, na k t ó r e j ekspono­ wano nagrodzone prace. Organiza­ torem k o n k u r s u b y ł o Spółdzielcze Zrzeszenie C h a ł u p n i k ó w i W y t w ó r ­ ców P L i A w K r a k o w i e przy w s p ó ł ­ pracy W R N i Muzeum O k r ę g o w e g o w Rzeszowie. * W Muzeum M a z u r s k i m w Olszty­ nie czynna b y ł a w y s t a w a t k a n i n dekoracyjnych i ceramiki W a r m i i i Mazur. Eksponowano przedmioty ze z b i o r ó w muzeum oraz w s p ó ł ­ czesne w y r o b y mazurskich t w ó r c ó w ludowych. W dziale t k a n i n spół­ dzielnia C P L i A „ T k a n i n a " w M i k o ­ łajkach pokazała dywany strzyżo­ ne, a Katarzyna Bemtoenek z W i e l ­ barka znane chodniki-szmaciaki. W dziale ceramiki obok ekspozycji sta­ rych kafli mazurskich pokazano w s p ó ł c z e s n ą c e r a m i k ę E. Szyszko z Biskupca i A. Azarewicza z Olsz­ tyna. * W listopadzie w P D K w K r a ś n i ­ k u Jan Stelmaszczyk z ramienia Stowarzyszenia M i ł o ś n i k ó w Ziemi Kraśnickiej zorganizował w y s t a w ę sztuki ludowej regionu k r a ś n i c k i e ­ go, p o c h o d z ą c e j z jego z b i o r ó w p r y ­ w a t n y c h . Na otwarciu J. Stelmasz­ czyk m ó w i ł o t w ó r c z o ś c i ludowej okolic Kraśnika; w uroczystości uczestniczyli t w ó r c y l u d o w i m . i n . garncarze z U r z ę d o w a . * W Starej Kordegardzie w Ł a z i e n ­ kach w Warszawie czynna b y ł a w grudniu pokonkursowa wystawa t k a n i n zorganizowana przez Cepelię. Na wystawie pokazano tkaniny u ż y t k o w e oparte na t r a d y c y j n y c h wzorach regionalnych. Bardzo p i ę k ­ ne t k a n i n y ze spółdzielni „ W i e l k o ­ polskiej" w Poznaniu, w Ś w i d r a c h W i e l k i c h k/Otwocka i B i a ł e g o s t o k u o t r z y m a ł y pierwsze nagrody. Spółdzielnia „Opocznianka" za­ prezentowała tkaniny płaszczowe 0 wzorach opartych na m ę s k i c h k a ­ mizelkach do stroju ludowego. * Rozstrzygnięty w grudniu trady­ cyjny konkurs szopek k r a k o w s k i c h b y ł jubileuszowym X X V k o n k u r ­ sem. Obok znanych szopkarzy b i o ­ rących udział kilkakrotnie w kon­ kursach, w tegorocznym zaprezen­ t o w a l i swój dorobek n o w i adepci szopkarstwa. Lauratami zostali: W i t o l d G ł u c h , Tadeusz Gillert, M a ­ ciej Moszew oraz B r o n i s ł a w P i ą c i k . Przyznano r ó w n i e ż 5 n a g r ó d d r u ­ gich, 6 trzecich, 8 czwartych; auto­ rzy 54 szopek o t r z y m a l i w y r ó ż n i e ­ nia. Recenzję z konkursu zamieścimy w n a j b l i ż s z y m numerze. * W W D K w Szczecinie otwarto w grudniu doroczną wojewódzką w y s t a w ę twórczości ludowej i plas­ t y k i amatorskiej. Na w y s t a w i e po­ kazano 300 e k s p o n a t ó w . W dziale r z e ź b y prezentowali swoje prace E d w a r d K o ł a c z i Piotr S k r ę t o w i c z , uczestnicy w i e l u w y s t a w twórczości naiwnej i ludowej. Pokazano t k a ­ niny, k o r o n k i oraz w s p ó ł c z e s n ą ce­ r a m i k ę o p a r t ą na wzorach cerami­ k i iłżeckiej. * Muzeum K u j a w s k i e w e W ł o c ł a w ­ ku zorganizowało wystawę pn. „ W s p ó ł c z e s n a sztuka ludowa na K u j a w a c h " . Prace pokazane na w y ­ stawie p o c h o d z ą z konkursu, k t ó r y s w y m zasięgiem o b e j m o w a ł oprócz p o w i a t u w ł o c ł a w s k i e g o r ó w n i e ż po­ w i a t A l e k s a n d r ó w K u j . i Radzie­ j ó w K u j . ' W dziale haftu przyznano 4 nagrody, szereg prac z a k u p i ł o M i n . K u l t u r y i Sztuki. W formach zdobnictwa w n ę t r z a znana t w ó r c z y ­ n i ludowa Leokadia Wolska poka­ zała p i ę k n e p a j ą k i , za k t ó r e otrzy­ m a ł a n a g r o d ę . Ubogo reprezento­ w a n y b y ł dział rzeźby, pokazano t y l k o 9 prac trzech a u t o r ó w . Na u w a g ę z a s ł u g i w a ł y siwaki z L u b i e ­ nia Kujawskiego oraz w y r o b y plecionkarskie Z. Tomaszewskiej ze w s i Grono, k t ó r a oprócz t r a d y c y j ­ nych k o s z y k ó w p o k a z a ł a nowe f o r ­ my: ptaki, maleńkie koszyczki 1 talerzyki. * Tradycyjne kowalstwo ludowe w regionie ł ą c z y c k i m to temat k o n ­ k u r s u i w y s t a w y zorganizowanej przez muzeum w Łęczycy. Pokaza­ no okucia do w o z ó w , s k r z y ń i w r ó t , k r a t y , k ł ó d k i i ś w i e c z n i k i . Obok p r z e d m i o t ó w w y k o n a n y c h przez k o ­ w a l i wystawiono eksponaty u n i k a l ­ ne, j a k np. czternastowieczne o k u ­ cia do d r z w i kolegiaty r o m a ń s k i e j ' w T u m i e pod Łęczycą. W organi­ zacji w y s t a w y współuczestniczyły w y d z i a ł y k u l t u r y W R N w Łodzi i PRN w Łęczycy. * „ P o l s k a zabawka ludowa" to t y ­ t u ł w y s t a w y zorganizowanej przez Cepelię w Starej Kordegardzie w Ł a z i e n k a c h warszawskich. Wysta­ w a czynna b y ł a w g r u d n i u . Wśród zabawek glinianych p o w t a r z a ł y się motywy miniaturowych dwojaczk ó w , d z b a n u s z k ó w , f i g u r k i kogut­ ków, muzykantów oraz kukułki , i s ł o w i k i w formie g w i z d k ó w . Po­ kazano r ó w n i e ż szopki i tradycyjne f i g u r y zapustowe: diabeł, śmierć, t u r o ń i n i e d ź w i e d ź . R z e ź b i a r z Ignacy Kamiński nadesłał na wystawę drewniane f i g u r k i diabła łęczyc­ kiego. O p r ó c z zabawek zgromadzo­ no na w y s t a w i e meble dla dzieci: saneczki, kołyski, k r z e s ł a na biegu­ nach, s t o l i k i i stołeczki zdobione p i ę k n y m ornamentem. Ozdobami na c h o i n k ę ubrano drzewko ś w i ą t e c z n e , b y ł y ozdoby z wydmuszek, koloro­ wej b i b u ł y , słomy, piór i pacior­ ków. Osobno zgromadzono ekspo­ naty pt. „ Ś w i a t b a ś n i i legend", gdzie pokazano l a j k o n i k i , drewniane smoki krakowskie, zaczarowane do­ rożki. * W Kopenhadze czynna b y ł a w y ­ stawa kurpiowskich i łowickich w y ­ cinanek. W czasie ekspozycji Czes­ ława Konopkówna demonstrowała sposób wycinania z r ó ż n o k o l o r o w e ­ go papieru. Prasa d u ń s k a zamieściła pochlebne recenzje z wystawy. * W salach w a s z y n g t o ń s k i e g o ho­ telu „ H i l t o n " otwarto w grudniu w y s t a w ę polskiej sztuki ludowej z o r g a n i z o w a n ą przez Cepelię. W ś r ó d e k s p o n a t ó w z n a j d o w a ł y się k i l i m y , dywany, rzeźba w drewnie, s t y l i ­ zowane meble i liczne przedmioty służące do dekoracji w n ę t r z . Opra­ cowano starannie foldery zawiera­ jące fotografie e k s p o n a t ó w p o m y ś ­ lane jako pocztówki, wydano r ó w ­ nież broszurki i n f o r m u j ą c e o Polsce i pracach polskich a r t y s t ó w . O t w a r ­ cia w y s t a w y d o k o n a ł ambasador PRL J. M i c h a ł o w s k i . * W grudniu rozstrzygnięto kon­ kurs sztuki ludowej i p a m i ą t k a r ­ stwa Ziemi Lubuskiej zorganizowa­ ny przez Cepelię, Wydz. Kult. PWRN, Muzeum O k r ę g o w e , L u b u ­ skie Towarzystwo K u l t u r y . Na k o n ­ kurs w p ł y n ę ł o ok. 500 prac, w t y m r ó w n i e ż prace a u t o c h t o n ó w z okolic Babimostu, D ą b r ó w k i Wielkopol­ skiej, Starego i Nowego Kramska. 158 najlepszych w z o r ó w zaprezen­ towano na pokonkursowej wystawie g r o m a d z ą c e j rzeźbę, c e r a m i k ę , haf­ ty, w y c i n a n k i , tkactwo i p l a s t y k ę obrzędową. * w W foyer Muzeum T a t r z a ń s k i e g o Zakopanem zorganizowano i n - 99 �•teresującą w y s t a w ę dawnych drze­ w o r y t ó w ludowych z teki Ł a z a r ­ skiego. Są to plansze wykonane z oryginalnych k l o c k ó w d r z e w o r y t ­ niczych p o c h o d z ą c y c h z X V I I I t X I X w. * W Muzeum Regionalnym w Pa­ bianicach otwarto w l u t y m w y s t a ­ w ę polskiej r z e ź b y ludowej tak za­ bytkowej j a k i w s p ó ł c z e s n e j . Re­ p r e z e n t o w a ł a ona dorobek t w ó r c ó w k i l k u n a s t u r e g i o n ó w . Na wystawie pokazano zbiory muzeum oraz eks­ ponaty w y p o ż y c z o n e z innych m u ­ zeów. Redakcja „ D z i e n n i k a Ł ó d z k i e g o " i Cepelia ogłosiły konkurs, na pa­ m i ą t k i z Łodzi i w o j e w ó d z t w a . T w ó r c y l u d o w i m o g ą zgłaszać do konkursu n i e d u ż e formy tkackie, hafciarskie, m i n i a t u r y n a c z y ń ce­ ramicznych, c e r a m i k ę f i g u r a l n ą , za­ b a w k i ludowe, przedmioty plecio­ ne ze słomy, w i k l i n y , korzenia i si­ towia, a t a k ż e przedmioty r z e ź b i o ­ ne, m i n i a t u r y r e k w i z y t ó w o b r z ę d o ­ w y c h i drobne w y r o b y kowalstwa artystycznego. * Wystawa b u ł g a r s k i e g o haftu a r t y ­ stycznego czynna b y ł a w l u t y m w Bułgarskim Ośrodku Kultury w Warszawie. A u t o r k ą w y s t a w i o n y c h prac b y ł a Rosica Czukanowa, k t ó r a studiuje i bada haft ludowy transp o n u j ą c m o t y w y ludowe do sztuki ludowej. O p r ó c z prac Czukanowej wystawiono r ó w n i e ż hafty ludowe z o k r ę g ó w sofijskiego, gabrowskiego, swisztowskiego i p l e w e ń s k i e g o . Po­ przednio hafty b y ł y eksponowane w Muzeum Etnograficznym w T o ­ runiu. Zespół d/s Plastyki i Sztuki L u ­ dowej przy M i n . K u l t u r y i Sztuki, Prez. W R N w Łodzi oraz muzea regionalne w o j . łódzkiego ogłosiły konkurs na w y b r a n e zagadnienia w s p ó ł c z e s n e j sztuki ludowej ziemi łódzkiej dla uczczenia p r z y p a d a j ą ­ cego w 1968 r. X X V - l e c i a PRL. K o n k u r s ma na celu, oprócz popu­ laryzacji sztuki ludowej, w y s z u k a ­ nie nowych t a l e n t ó w w ś r ó d t w ó r ­ ców ludowych. * W Muzeum Z i e m i Przemyskiej otwarto w l u t y m bardzo interesu­ j ą c ą w y s t a w ę c e r a m i k i pokuckiej (z lat 1849—1939) p o c h o d z ą c ą ze zbiorów prywatnych Aleksandra Rybickiego, dyrektora Muzeum B u ­ downictwa Ludowego w Sanoku. Kolekcja obejmuje 217 e k s p o n a t ó w , w ś r ó d nich malowane kafle A l e k ­ sandra B a c h m i ń s k i e g o oraz r ó ż n o ­ rodne naczynia i ś w i e c z n i k i a r t y ­ s t ó w pokuckich. * Wystawa sztuki meksykańskiej czynna b y ł a w styczniu i l u t y m w salach P K i N w Warszawie. Na w y s t a w i e pokazano s z t u k ę staro­ ż y t n y c h c y w i l i z a c j i Meksyku, sztu­ k ę w s p ó ł c z e s n ą i l u d o w ą . Meksy­ k a ń s k a twórczość ludowa zawiera bardzo wiele p i e r w i a s t k ó w ze sztuki c y w i l i z a c j i s t a r o ż y t n y c h , szczegól­ nie b y ł o to uchwytne w ceramice oraz ozdobach i rekwizytach stroju. Bogactwo i różnorodność form ś w i a d c z ą o t y m , że nie jest to sztuka z a n i k a j ą c a o charakterze muzealnym, lecz t w ó r c z o ś ć nadal żywa i inspirująca meksykańską sztukę profesjonalną. * W m a r c u w Muzeum Regional­ n y m w Ł ę c z n e j otwarto w y s t a w ę ceramiki z o ś r o d k a w P a w ł o w i e . W s p ó ł o r g a n i z a t o r e m w y s t a w y było Muzeum O k r ę g o w e w Lublinie. * * Doroczne „Dni K r y n i c y " odby­ w a ł y się w okresie od 10 do 24 l u ­ tego. W czasie t r w a n i a D n i w y ­ s t ą p i ł y zespoły regionalne, zorga­ nizowano w y s t a w y prac N i k i f o r a oraz l u d o w y c h rzeźbiarzy Piotra Zelka i Józefa Citaka. W dniach od 4 do 10 marca od­ b y w a ł y się we W ł o c ł a w k u uroczys­ tości z w i ą z a n e z D n i a m i K u l t u r y Kujawskiej. W dniu inauguracji u r o c z y s t o ś c i prof, dr M a r i a Znam i e r o w s k a - P r ü f f e r o w a w y g ł o s i ł a od­ czyt na temat r o l i k u l t u r y ludowej we w s p ó ł c z e s n y m życiu społeczeń­ stwa. Z okazji D n i ogłoszono kon­ kurs dla t w ó r c ó w sztuki ludowej. * W Myślenicach zorganizowano konkurs na artystyczne w y r o b y k o ­ walskie. Organizatorami k o n k u r s u b y l i : Wydz. K u l t . W R N w K r a k o ­ wie, Prez. PRN w M y ś l e n i c a c h oraz Sekcja Badania Sztuki Ludowej IS P A N w K r a k o w i e . Twórcom przyznano wiele n a g r ó d , plon k o n ­ k u r s u pokazano na wystawie. Szcze­ gólnie ł a d n e b y ł y okucia do d r z w i i okien oraz okucia do w o z ó w . * Muzeum Ś l ą s k a Opolskiego w ra­ mach w s p ó ł p r a c y z muzealnictwem c z e c h o s ł o w a c k i m p r z y g o t o w a ł o ko­ l e j n ą w y s t a w ę pt. „Współczesna plastyka l u d o w a na Opolszczyźnie". W y s t a w a b ę d z i e eksponowana w k i l k u m i e j s c o w o ś c i a c h w Czecho­ słowacji. �