https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/41dac23061be21485ebe0bc91558f5c1.pdf 2e00a50cb2c2a7a669f8930e2afd537a Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3148 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1988 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2948 Title A name given to the resource Punk-Rock/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1988 t.42 z.1-2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1988 t.42 z.1-2, s.117-126 Creator An entity primarily responsible for making the resource Ciarka, Ryszard Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Ryszard Ciarka PUNK - ROCK P u n k w języku a n g i e l s k i m oznacza t y l e co śmieć, o d p a d k i , F a k t dostrzożenia i w y k o r z y s t a n i a nowej i niezależnej t e n ­ rzeczy m a r n e i odrzucone, zaś od połowy l a t siedemdziesiątych d e n c j i w muzyco rock'owej nio wyhamował j o d n a k bardzo i n ­ także i nową falę młodzieżowoj k o n t r k u l t u r y . Próżno b y doszu­ 1 teresującego zjawiska j a k i m było masowe pojawionio się małych kiwać się jednej p r z y c z y n y tego zjawiska. N a powno należałoby niezalożnych wymienić przez grupę grających muzyków. skostnienie i komercjalizację poprzedniej, hippie- sowskiej k o n t e s t a c j i , większą aktywność l o k a l n y e h , s u b k u l t u r o wych grup młodzieży wielkich miast Zachodu powodowaną n a s t r o j a m i f r u s t r a c j i w s k u t e k bezrobocia i gospodarczoj recesji. Czy wreszcie tę najbardzioj prozaiczną przyczynę — chęć oży­ w i e n i a r y n k u z b y t u przoz animatorów i dystrybutorów k u l t u r y masowej, zaszokowanie konsumentów kolejnym wytwórni płytowych, zakładanych często tylko 3 M o d a n a „zrób t o s a m " stała się w krótkim czasie hasłem i stałym już elementem współczosnego r y n k u związanego z m u z y ­ ką r o c k ' o w a reprezontując w niedługim czasie wszystkie style i kierunki. I n n y m , równie c i e k a w y m , m a s o w y m zjawiskiem o charakterze skandalem, „zrób t o s a m " , który należy t u wymienić, było pojawienie się który z pewnością przyniesie z y s k i . Jest j e d n a k f a k t e m , że r o k 1976 stał się początkiem u j a w n i e n i a ogromnej ilości różnorodnych, skich zaprezentowała „fanzine". Te male k i l k u s t r o n i c o w e kserokopiczne p i s m a zawie­ szerszej publiczności nową formę a r t y s t y c z n e j w y p o w i e d z i , nową rały przeważnie informacjo o wydarzoniach związanych z r u c h e m estetykę i ideologię w r a m a c h młodzieżowoj k o n t r k u l t u r y ; szo­ p u n k , o k o n c e r t a c h i organizowanych w y s t a w a c h . Tworzyły nie­ sceny alternatywnej, która Początki wydawały się t y p o w o , b o w i e m już r o k później roklamę i promocję w i e l k i c h f i r m płytowych uzyskują najbardziej Stranglers, wydawnictw prasowych zwanych zależny margines k r y t y k i związany z muzyką r o c k ' o w a . Powielały kującą modę i agresywną muzykę — p u n k - r o c k . znane zespoły (Sex Pistols, małych wykonywanych i klubach, kolportowanych własnoręcznie przez kulturę masową W i e l k i e j B r y t a n i i , działającej już w m i e j ­ Clash), przynosząc p r o d u ­ m a n i f e s t y , krótkie u t w o r y l i t e r a c k i e i w y w i a d y . „Sniffin Glue — piszo D i c k Hebdige w słynnej książce Sub­ of Style — pierwszy „fanzine" i jeden z t y c h , culture. The Meaning c e n t o m i d y s t r y b u t o r o m ogromne z y s k i . N i e mniejsze chyba o d który osiągnął największy t y c h j a k i e z a r o b i l i n a nowej modzie właściciole salonów m o d y r o d z a j u pozycję propagandową proponując a w a n g a r d o w y image t a k d l a artystów j a k i d l a zwo­ głównej zasady p u n k o w e j f i l o z o f i i „zrób t o s a m " (do-it y o u r s e l f lenników nowogo s t y l u b y c i a . philosophy) — d i a g r a m przedstawiający t r z y pozycje p a k "w na Punk uderzał mocno. Agresywne zachowanie graniczące rozgłos, zawiorał jedyną w swoim d l a s u b k u l t u r y —• n a t e m a t g i t a r o w y m gryfie i napis n a górze: To j e d n a s t r u n a , a t u jeszcze z brutalnością. Twarze z a g r a f k a m i wpiętymi w p o l i c z k i i uszy. dwie, a teraz możosz już założyć swoją własną k a p e l ę . " Skórzane k u r t k i z w y m a l o w a n y m e m b l e m a t e m ulubionego zespo­ krótko mówiąc, zespół, w którym nio będzie t a k bardzo ważny łu l u b ze s t o s o w n y m hasłem mającym odzwierciedlić stosunek j o j t e k s t w y k r z y k i w a n y pomiędzy rytmiczną pułsacją właściciela do życia i całego otoczenia t y p u Zero me. a n i muzyczna w i r t u o z e r i a lecz sama aktywność, mieszcząca się Głowy ostrzyżono w przedziwne f o r m y , kolorowe włosy, f r y z u r y j e d n a k niezmiennie w k o n w e n c j i r o c k ' n ' r o l l ' a . Pisząc t u o k o n ­ l u b Kill 4 Czyli, dźwięków, przypominające przepisowo postrzyżonych rekrutów l u b u p i o r ­ w e n c j i m a m na myśli między i n n y m i t o , że m u z y k a r o c k ' o w a ne postaci z filmów grozy l a t czterdziestych. Wszystko to miało należy napawać lękiem i t a k właśnie zostało młodych, kontestujących odczytane. N o w a kreacja, szokujący s t y l b y c i a , d y n a m i c z n a wykonywana w k o n w e n c j i r o c k ' a t o zjawiska muzyka do najbardziej „tradycyjnych" sposobów pokoleń już od p o n a d wypowiedzi 30 l a t . N i e sposób dziś jodnoznacznio określić samego zjawiska, j a k i m jest przypisywane t a m u z y k a z całą różnorodnością o d m i a n i stylów, r o z u m i a n a każdomu n o w e m u , pojawiającemu się n a r y n k u k u l t u r y masowej głównie j a k o m e d i u m , środek w y r a z u , ekspresji d l a r o z m a i t y c h r u c h o w i k o n t e s t a c y j n e m u o d p o n a d 30 l a t . M u z y k a rock'owa młodzieżowych ideologii, stylów b y c i a , a r t y s t y c z n y c h manifestów. jest przecież żywiołową formą ekspresji, spontaniczną, miejską, Miejska, elektryczną muzyką opartą o najprostszy s y n k o p o w y r y t m , w y ­ tkwią w t a k i c h źródłach j a k jazz, bluos, b u r a i m e n t o •—• w a f r y ­ wołującą n i e k i e d y w i e l k i e emocje. kańskiej r y t m i c e Oprócz j e d n a k zjawisk t y p o w y c h i już p o w i e l a n y c h , które t r a d y c y j n i e już zasilają chłonny r y n e k masowej rozrywki ta nowa fala aktywności twórczej p r z y n o s i także i inne wstrząsy. N i e wszystkie elementy tego nowego r u c h u mogły być t a k łatwo i szybko zaadoptowane bądź powielone. Wielo b o w i e m z n i c h w y m i e r z o n y c h było wprost przeciw dotychczasowym sposobom konsumpcji sztuki w ramach dystrybucyjnej k u l t u r y masowej. „ R o k 1977 t o eksplozja p u n k - r o c k ' a . Zerwanio z dotychcza­ sowymi przyzwyczajeniami muzyczny elektryczna muzyka, i melodyce, której oraz inspiracje pośrednio w bozpośrednie europejskiej muzyce klasycznej i w ciągle powracających fascynacjach muzyką ludową w s z y s t k i c h o d m i a n i kontynentów. Na idoologie i manifesty poszczególnych młodzieżowych, k o n t e s t a c y j n y c h ruchów a r t y s t y c z n y c h związanych z muzyką r o c k ' o w a , formułowane w t o k s t a c h piosenek i widoczne w a r t y s ­ t y c z n y m image także wpływały różnorodne inspiracje estetyczne, t a k i e j a k r o m a n t y z m (new r o m a n t i c — s t y l p o p u l a r n y n a p o ­ czątku l a t osiemdziesiątych), surrealizm (początki zainteresowań i schematami. D o tego czasu cały tą formą a r t y s t y c z n e j ekspresji o d końca l a t 60-tyoh do dziś), biznes s k o n c e n t r o w a n y był w rękach wielkicłi w y ­ dadaizm (neo-dada) oraz f u t u r y z m i d e k a d e n t y z m (jako charak­ twórni płyt, dyktujących m o d y i nowo muzyczno style. Nagle terystyczne elementy p u n k - r o c k ' a . T e n aż n a d t o pojawienie postawiło się obraz komplikują rozmaito n u r t y p o l i t y c z n e i modne prądy k o n c e r n y płytowe w niezręcznej s y t u a c j i ; j a k zareagować na ten religijne. Rzoe b y można, iż m a m y t u do czynionia z prawdzie o d d o l n y r u c h , nie wymyślony przez n i c h ? e k l e k t y c z n y m systemem się całej armii punk'owych zespołów Trzeba przyznać, iż reakcja była n a t y c h m i a s t o w a . Wietrząc zapożyczeń, z t y p o w o kulturą, potrzobującą wciąż n o w y c h rozmazujący wielkomiejską i n s p i r a c j i , z ustawiczną, d o b r y biznes i mając świetne rozpoznanie r y n k u , wytwórnio te ciągle ponawianą próbą dostosowywania szybko zaangażowały najbardziej obiecujące ciągle zmieniających się realiów otaczającogo świata. formacje." 2 środków w y r a z u do 117 �I �P u n k - r o c k , w s w y m p o d s t a w o w y m przesianiu, s t a l się muzyką M a m l a t 25 — i życie przełamano j a k p a t y k . młodzieży, którą w w i e l u p u n k ' o w y c h manifestacjach i t o k s t a c h Co spojrzę wstecz — o k r o p n a czarna p l a m a piosenek określono m i a n o m n o w e j , o s t a t n i e j , straconej genoracji. — co spojrzę przed się —• t w a r d y — z i m n y głaz. Pokoleniem Okręt mój, nie mając kompasu a n i steru, p l y n i o w nieznaną dał... b u n t u przeciw k o m p u t e r o w e j c y w i l i z a c j i , bezrobo­ ciu, lęku przed coraz bardzioj prawdopodobną zagładą nuklearną. A więc nioch się wypełni mia,ra mojej p u s t y n i ! P o d względem a r t y s t y c z n y m t a m u z y k a jost pierwszym świado­ ósma godz. czwarta j a k noc a dzioń, hey niach do samych początków r o c k ' n ' r o l l ' a . ujęciu potocznym, jako zjawisko masowo, przowala się przoz e k r a n u k r y t y c h k a m e r punk-rock i pędzi pędzi śpiosząc niewiadomo gdzie utożsamiany jost z p o j a w i e n i o m się nowej m u z y k i i nowoj m o d y gdzie spojrzoó wszyscy wyglądają tale samo w W . B r y t a n i i o d drugioj p o l o w y l a t siedemdziesiątych, ale samo okroślenio w s t o s u n k u do muzyków r o c k ' o w y c h 7 A co z t y m tłumom n i o m y m ślepym szarym mie r e t r o s p e k t y w n y m r u c h o m , siegają,eym w swych poszukiwa­ W (...) odpychając się o d b a r i e r y czasu i przestrzeni. wykorzystano 8 było już wcześniej, u samych początków b u r z l i w i o rozwijającego Już jesionią 1977 r o k u pojawią się w Polsce piorwszo g r u p y siii r o c k ' n ' r o l l ' a . Między i n n y m i t y m właśnio m i a n o m określano próbujące grać i propagować nową, muzykę, ideologię i n o w y oalo rzesze młodych l u d z i , którzy u b r a n i i u f r y z o w a n i na wzór sposób b y c i a — p u n k - r o c k . Najciekawszą swych f i l m o w y c h i m u z y c z n y c h i d o l i z końca l a t 50-tych —• t a k i c h j a k James D e a n ( t e n z f i l m u Buntownik M a r l o n B r a n d o (ten z f i l m u Dzikus), bez powodu), B u d d y H o l l y , E l v i s Presley postacią Dzcdzej, tych nieśmiałych warszawski poeta początków jest i u l i c z n y śpiewak, wykonujący najchętniej swo u t w o r y w r u c h l i w y c h p o d z i o m n y o h przejściach. Śpiewał początkowo spokojne b a l l a d y akompaniując — próbują kopiować i c h artystyczne dokonania. W końcu l a t CO-tycli „odrzuceni" to przede w s z y s t k i m ci wykonawcy Wałek (Cyryl) m u z y k i r o c k ' o w e j , którzy świadomie o d c i n a l i się sobie na gitarze i h a r m o n i j c e u s t n e j , b y jesienią 1977 r o k u wziąć udział w zorganizowałюj przez siebie a r t y s t y c z n e j prowokacji od głównego n u r t u ówczesnej k o n t e s t a c j i zaangażowanej p o l i ­ w k l u b i e s t u d e n c k i m H y b r y d y j a k o założyciel i w o k a l i s t a efe- tycznie morycznoj g r u p y grającej żywiołowy r o c k ' n ' r o l l . (wojna w W i o t n a m i o , demonstracjo n a tle r a s o w y m , nowycli T e k s t y piosonok Dzodzeja nio realizowały potocznych walo­ rozwiązań estetycznych (nawiązanie do surrealizmu, m i s t y c y z m , rów pootyckości, były najczęściej p o z b a w i o n y m r y m u i r y t m u wyzwolenie k o m u n i k a t o m , gwałtowną wypowiedzią, melorecytacją niepokoje studenckie) czy od n u r t u poszukującego duchowe poprzez n a r k o t y k i ) . „Punk'owa scena wykrystalizowała się w A n g l i i w końcu l a t 70-tych alo j e j korzonio sięgają A m o r y k i Północnej. Już w końcu czaną pomiędzy Underground, The Nem York produkować n o w y rodzaj Dolls i Bamones pulsacją chropowatych, Tłum n a u l i c a c h w a l i j a k wojsko zaczynają Dziewiętnaście jodnostek m u z y k i r o c k o w e j , który świadomio Czasu b l o k u nawiązywał do s t y l u t a k zwanego ulicznego i do pesymistycznych wschodniego O t w i e r a oczy z a m y k a usta wyobr.iżoń n a t e m a t przyszłości. M o n o l i t y c z n y r y t m , chropowate I brzmienie i związki z nowojorską sconą awangardową sytuował G d y wowiiątrz turkoczą na każdym k r o k u tę nową muzykę z dala od bardzioj o p t y m i s t y c z n y c h sposobów N a każdyni r o g u — na każdej u l i c y pojmowania M i n i a p a r a t y nadawczo госк'а". świata i technicznej ogłady oficjalnego nurtu 5 pędzi piędzi j a k strumień k r v i odbiorcze I sio! Dla dalszej konsolidacji estetycznej ruchu nie jost bez znaczenia K i e d y chcą zawszo nio również t o , że m u z y k a młodzieżowa staje się pełnowartościowym K i o d y chcę środkiem w y r a z u d l a współczesnej s z t u k i awangardowej. B o w i e m K i o d y chcę amorykański o d p o w i e d n i k p u n k - r o c k ' a (znany t a m bardzioj j a k o Kierły chcą- zawsze nie, n , o , " i , n , n , ' u e . new wave) związany b y l ściślo z awangardową grupą twórców, w której należałoby wymienić takie postacie, j a k A n d y W a r h o l , W a y n e C o u n t y , D a v i d B o w i e , którzy świadomio a d o p t o w a l i r o c k i związano z t y m zjawiskiem możliwości a r t y s t y c z n o j k r o a c j i . Natomiast brytyjskio zospoły młodsze, słabiej zaznajomiono punk-roek'owo, zdecydowanie z istniejącymi już k o n t a k t a m i między muzyką r o c k ' o w a a sztuką awangardową (szezogólnie n u r t określony m i a n e m noo-dada utożsamiały się z młodą g».noraeją k u l t u r y robotniczej, trapioną p r o b l e m a m i t a k i m i , j a k bozrobocie, recosja, b r a k p e r s p o k t y w . kręgach kontaminaeja miejskiej tych subkultury T e k s t y spisywane były dużymi, d r u k o w a n y m i l i t e r a m i na k a r t ­ k a c h i układano n a podłodze, po to b y spolniać znakomicie rolę ściągawki j a k i podkreślać ulotność, ehwulowość i n i e p o w t a r z a l ­ ność w y k o n y w a n y c h utworów j a k i całego zdarzenia. D n i a 1 k w i o t n i a 1978 r . w w a r s z a w s k i m k l u b i e s t u d e n c k i m „ R e m o n t " odbył się pierwszy w Polsce o f i c j a l n y k o n c o r t p u n k r o c k ' a , n a który zaproszono angielski zespół The Raincoats dopołnienio, zorganizowanego w t y m s a m y m jako czasie, Między­ narodowego Spotkania Artystów „ I a m " , prezentujących awan­ młodzieżowej . pewnym 6 okresio Dopiero performans. O d tego toż czasu k l u b R o m o n t organizował regu­ larne „poniedziałki m u z y c z n o " , podczas których prezentowa­ niozależnych na była z płyt nowa m u z y k a p u n k - r o c k i now w a v e . Dosyć szybko, nurtów, o p a r t a o k a n o n żywiołowej m u z y k i rock'owej ukształ­ pojawią się też zespoły, które zaczynają grać w n o w y m s t y l u towała, ostatecznie dwóch, w 9 gardową sztukę „audio-vidoo", i zdarzenia parateatralne t y p u Ideologia, system wartości, sposób bycia sytuowały jo w róż­ nych wykrzy­ fałszywie brzmiących dźwięków. lat 00-tycłi i na początku 70-tych nowojorskie zespoły t a k i e j a k Velvet rytmiczną p u n k j a k o ciekawy, a r t y s t y c z n i e a k t y w n y , młodzieżowy ruch k o n t e s t a c y j n y . Skła,daty się nań po trosze i towarzyszące i r n g r u p y sympatyków, b y \vymienić t y l k o t o najbardziej znane, rozpoczynające swoją działalność sztuka p o p - a r t u , wpływy d e k a d e n t y z m u i dadaizniu przemieszano przód końcem 1979 r. — Deadlock •/. Gdańska, Kryzys w w y k r z y k i w a n y e h tekstach piosenek z p r o b l e m a m i życia co­ KSU dziennego; ciekawy w t y m czasie TtLT at-iyMye.zno głady zawarte koneepc je i przeczucie atomowej w prostej r y i i n r . v . c i f i ) ; buntowniczo za­ z U s t r z y k D o l n y c h , Brak z joszcze z Warszawy, z Łodzi i najbardziej chyba Warszawy. artystyczne Bez oficjalnych p r o m o c j i , licz r e k l a m y , t a k istotnej w maso­ m a n i f e s t y i anarchistyczne husk", wymierzono przeciw istniejącej wej k o n s u m p c j i s z t u k i , zospoły to skupiają się wokół Klubów sytuacji politycznej i społecznej. W z o r y młodzieżowej s u b k u l t u r y rockowej mają rozprzestrzeniania Studenckich, właściwość się bez względu n a odJeglość, granico obowiązujące systemy czy polityczne, choćby ze względu na, f i . k i , Miejskich dnmacb. \Y iyrlt Domów Kabury łub w prywatnych też miejoeach kształtuje -sio powielane później modele zachowań i formy artystycznej manifestacji. R u c h k o n ­ soliduje się głownio w w у liku nieoflojalnego obiegu i n f o r m a c j i , że głównym nośnikiem w y k r e o w a n y c h , n o w y c h sposobów b y c i a , w w y n i k u korzystania, z, , . t r a , d y c y j n y c i i sposobów' k o m u n i k a c y j ­ n o w y c h uico!o;j;ii, nowej mody bidzie miejska elektryczna m u z y ­ n y c h " t a k i c h j a k wspólne spot kanie, kmieci t , wspólne sluchauio ko rokowa. płyt, oraz dzięki niezależnym, niskonakładowym p i s m o m ksero- 119 �k o p i c z n y m t y p u „fazien" t a k i c h j a k „ P o s t " , „Szmata", „ K a n a ł " , G u r u (przezwisko — R.C.) puszczał płyty z Mistor H i t a . Nudę „Turysta", „ O r g a n " . próbował rozproszyć k o m p l e t n y ćwok, miejscowy Występy zespołów p r z y j m o w a n e były przez Krawczyk, młodą, publicz­ który nie umiał nawet porządnie się przedstawić. Było trochę ność ontuzjastycznie. W plebiscycie czytelników „Muzyki Mło­ zabawy, g d y przoraził się nakręcanego p t a k a , skaczącego w jego d y c h " na najpopularniejszych wykonawców 1979 r o k u , w k a ­ kierunku. t e g o r i i „talent rokujący największe n a d z i e j e " zajmujo zespół Kryzys, czwarte miejsce b y już w r o k u następnym zająć czołowe (...) W i d o w n i a w M D K składała się z punków, hipisów z Warsza­ w y , b r a m k a r z y — p i j a n y c h , bezmyślnych i agresywnych oraz miejsca w plebiscytach w i e l u p o p u l a r n y c h p i s m : t a k i c h j a k Gitohipów. C i o s t a t n i t o t a c y co noszą długie włosy, lubią h a r d r o c k „Panorama", i śmierdzą, alo są podziargani (posia,dają z n a k i t a t u o w a n e „Non Stop", „Na Przełaj", „Świat Młodych", „Słowo Powszechne" m i m o , że z twórczością tej g r u p y można było zapoznać się j o d y n i o n a k o n c e r t a c h l u b z kaset krążących w n i e o f i c j a l n y m obiegu. Jest już sprzęt, Kryzysi wchodzą na seonę, A f a (przezwisko — R.C.) ... A g a i n . . . I t ' s called... 1.2.X.U ( c z y t a j : ono, t w o , x , u : „ W d n i a c h 8 — 1 0 . V I I I . 1980 — i n f o r m u j e n a bieżąco j o d n o stronicowy — R.C.) i lubią lutować (bić —• R.C.) „fanzion" — odbył się w Kołobrzegu (amfiteatr) jest t o u d z i w n i o n a , bardzo p o p u l a r n a forma „odliczania" przed każdym u t w o r e m , służąca często do wyznaczania t e m p a m e l o d i i Pierwszy F e s t i w a l N o w o j F a l i (w Polsco). T r z y d n i wspaniałego — R . C ) . Sala podryw'a się i faluje, powstaje k o s z m a r n y roz­ przożyeia, z n a k o m i t o j atmosfery; robionej gardiasz: każdy tańczy gobba, p u n k i przewracają się i p o p y ­ przez nas i d l a nas (...) Ci co t a m b y l i nio zapomną. C i którzy chają, miejscowi n i o wiedzą co robić więc próbują się dostosować trzy dni muzyki przegapili, n i o dojechali, mogą posłuchać kasety First New Wave. F e s t i w a l był zorganizowany Polish f a t a l n i e . M u z y c y spali do s y t u a c j i , b r a m k a r z e lutują każdego k t o i m się nawinie p o d rękę. K a m i l n a p e r k u s j i przewraca talerze n a warszawskich u p a k o w a n i j a k śledzie n i o m a l p o d gołym niebom. M i m o tego hipisów i stara się trafić i c h pałkami, żeby było joszcze weseloj organizatorom Polandzi (SZSP) nałożą się słowa u z n a n i a za podjęcio r y z y k a . D o Kołobrzegu zjechały wszystkie polskie kapele i załogi — TILT, Fomit, KSU, Psychodeliki Deadlock, Kryzys, z Gary H a l l o m , Poverrocks, Nocne Szczury, plują na Kryzys. Zaraz po „Shitassie" b r a m k a r z , f i u t w j a s n y m s w o t e r k u zgarnia J u r k a na k o r y t a r z i chce go lutować. A f a z a t r z y m u j e zespól, k i l k u punków idzie n a pomoc. N a szczęście jakiś trzeźwy b r a m k a r z ( t a k , bywają tacy) uratował Рок..." N i e m a l o d początku j e d y n y m ważnym miejscem spotkań, sytuację i odciągnął tego pierwszego. N a sali n a d a l szał. O k r z y k i w y m i a n y i n f o r m a c j i , wzajemnego p o d p a t r y w a n i a się, prezen­ „gobba, gobba, h e y " . T u b y l c y zaczynają się orientować, co jest t o w a n i a n o w i n e k dotyczących s t r o j u i wszelkich f o r m a r t y s t y c z n e j grane. eksprosji był k o n c o r t . o k r z y k i : „ H e y ! " i wznosiły się w górę pałce w s y m b o l u V . P u n k i Tym niozwykłym widowiskiem rządzą równie niezwykłe Chcieli wykończyć punków psychicznio, rozległy zamiast i m przyłożyć wołali „ H a t e " (ang. nienawiść — się R.C.) p r a w a . Publiczność składa się t u głównie z t a k z w a n y c h „ z a ł ó g " i rzecz jasna k c i u k do dołu. Szkoda, że t y l k o V o x i K o l n o r (przo- łub „kontygentów" c z y l i zwolenników grających „ k a p e l " c z y l i zwiska — C R . ) b r a l i się do pięści. zospolów. A często psujące się „wiosła" czyli g i t a r y l u b „ p i e c y k i " W t y m szale można było i boz tego łatwo zaliczyć. (...) Kry­ — wzmacniaczo — opóźniają z w y k l e sam k o n c e r t l u b powodują zysi zagrali nowe n u m e r y — „Telewizja", „Disco G i r l " i inne. długotrwało p r z e r w y między „numerami" c z y l i u t w o r a m i . W Polandzi trakcio w y k o n y w a n y c h „numerów" obowiązuje taniec „ p o - g o " do wzmacniaczy. (...) lub popychanie s a m " . K a z i k usiłował śpiewać, ale co można usłyszeć, g d y m i ­ najbliżej stojących) mogą w każdej c h w i l i zamienić się w „za­ k r o f o n nie działa, a S z m i t śpiewa co innego do dobrego m i k r o ­ d y m ę " czyli bijatykę przeszkadzającą t y m , którzy przyszli t y l k o f o n u . Pietracho pracował za cały zospół, b o Pawoł p e r k u s i s t a , popatrzoć i posłuchać. co jakiś czas wstawał, podnosił wywrócony sprzęt i siadał z n o w u , „gobba" (rytmiczne p o d s k o k i , potrącanie i K o n c e r t y są formą w y p o w i e d z i całej g r u p y , „ k a p e l " i „ z a ł ó g " s p r y t n i e w y r z u c i l i Kryzysów zo sceny i podłączyli się Polandzi w y s t a r t o w a l i z „ N i e lubię siebie a S z m i t usiłował grać a k o r d a m i n a basio. Jeszcze d w a kawałki tworząc powion odrębny, n i e p o w t a r z a l n y k l i m a t , d l a którego i Paweł się załamał. W d o d a t k u teraz Kryzysi charakterystyczno Polandzi będzie wspólno skandowanio, możliwość p l u l i na Polandów. m i e l i i t a k mocno n e r w y bo atmosfora stalą się nie­ wpływu „ w i d o w n i " na kształt i przebieg k o n c e r t u . Często toż t a ciekawa. M i c k Neon (znany j a k o Guru) wyrzucił siłą S z m i t a ze z b y t gorąca atmosfora panująca na koncercie kończyła się i n t e r ­ sceny i zaanonsował występ g r u p y Mono. wencją służb porządkowych k l u b u — „bramkarzy", wyłączo- d a l i brakujące kawałki. W t y m czasio sytuacja punków na sali publiczności stała się niewesoła, bo na sali było już mało Kontyngentowców. niem a p a r a t u r y nagłaśniającej l u b wtargnięciem (...) Po Mono Kryzysi G i t o h i p y zaczęli bić naprawdę i zepchnęli nas w kąt sali. Po na scenę. Podczas występu „załoga" koncertującej właśnie „kapeli" koncercie k i l k u hipisów i tubylców pytało muzyków o cel p u n k a bierze bardziej a k t y w n y udział w tańcu, stara się, o ilo jest liczna, i t a k i e różne rzeczy. Wreszcie jedon z hipisów zrozumiał wszystko. a k t y w n i e wpłynąć n a przebieg zdarzeń t a k n a w i d o w n i j a k i n a Powiedział: „ T o j a już nic nio r o z u m i e m " . Toraz Grodzisk jest scenie. T w o r z y coś, co nazwać b y można k o m e n t a r z e m a d o k w a t - d l a nas s p a l o n y " . n y m do tego, co dzieje się właśnie n a scenie. Ciekawie z pierwszych i bardzo obrazowo zdecydowały Band Oczywiście, najłatwiejszym relacjonuje przebieg jednego p u n k - r o e k ' o w y c h koncertów w Polsce „fazien" „ S z m a t a " z października 1979 r . „ D o Grodziska się przyjechać kapele i nowa formacja Tajemniczego Kryzys, 1 0 Mazowieckiego Poland, M i c k a Noona — i najbardziej rzucającym się w oczy rozróżnieniem n a „ k a p e l e " i t y c h , którzy p r z y s z l i t y l k o popatrzeć i posłuchać jest strój. Bardzo c i o k a w y m i charakte­ r y s t y c z n y m zjawiskiem d l a każdego t y p u k o n t r k u l t u r o w e j m a ­ Oarage nifestacji jost t o , że n a początku strój t a k i nie pełni r o l i u n i f o r m u Mono. jednoznacznie określającego przynależność do g r u p y i w więk­ Któregoś paździornikowego d n i a „porządni o b y w a t o l e " Grodziska szym s t o p n i u jest improwizacją. I zostali zbulworsowani w i d o k i e m k o l o r o w o i z fantazją ubranej t a k często p i e r w s z y m s t r o j e m , a r t y s t y c z n y m imago prezentowa­ młodzieży, t a k niepodobnoj do t a m t e j s z y c h bywalców b u d e k n y m n a u l i c y l u b podczas k o n c e r t u b y l y n p . za dużo m a r y n a r k i , n a t e n dzioń w i e l k i k o n c e r t zwalił się z szaf rodziców i ośmieszone: robotniczo w a c i a k i i berety z „an- z piwom. Na zapowiedziany za krótkie spodnie, pomięto plaszczo; stroje j a k g d y b y K o n t y n g e n t W a r s z a w s k i , ale o godzinę za wcześnie, więo p u n k i rozeszli się po mieście a b y zwiedzić sklepy monopolowo i wypić p i w a . (...) Tymczasem w t a m t e j s z y m M D K m u z y c y dowiedzieli się, że głupi h i p i s — organizator nio załatwił p e r k u s j i . N i g d y nie wierz h i p i e j o w i ! 4 chłopaków pojechało do A n i n a p o sprzęt. W y r o b i l i się w dwie godz. Przez t e n czas w Grodzisku panowała zabójcza n u d a . M u z y c y brzdąkali n a g i t a r a c h , h i p i s i na p i a n i n i e , 120 właśnie zo względu n a to wyjęte tenką"... Dopiero później wyzna.czyć możemy powion s t a n d a r d , który można określić j a k o : czarna skórzana k u r t k a , motalowe ozdoby, obcisłe spodnio i ciężkie sznurowane za k o s t k u b u t y . K o n c e r t j e d n a k to przede w s z y s t k i m f o r m a p r z e k a z u , k o m u ­ n i k a t u , który realizowany jest głównie poprzez t e k s t y w y k o n y ­ w a n y c h utworów interpretacyjny. i muzykę stanowiącą nieodłączny olement �Tl. 2. M u l t i Fanzine, M i x Over D u b c W y k r e o w a n y świat k o n c e r t u , to miejsce, któro pozwala, n a realizację postaw, manifestowanie odrębności psychicznej, socjo­ w świecie, być może p r o s t y m i n a i w n y m , alo w zostawieniu z codziennością t a k bardzo nierzeczywistym ? logicznej czy n a w e t k u l t u r o w e j . Jost o n w zasadzie jodyną formą Jeżeli jost coś p o z y t y w n e g o i sposobem działania d l a polskiego r u c h u kontestacyjnego i t y m jeżoli jest coś co m a jakiś sens coś co każdy wio co zdecydowanie odróżnia polską, kontrkulturę o d zachodniej. T a nieznośna wręcz chęć bycia razem, wspólnego, masowego czego każdy chce uczestnictwa w b u d o w i e jakże k r u c h e j rzeczywistości, która trwa. chcę zobaczyć to teraz kilkadziesiąt m i n u t , a. czasem nawet k i l k a d n i powoduje, chcę zobaczyć t o t u tvlko iż t u możliwo są t a k i o niezwykłe zjawiska j a k F e s t i w a l w Jarocinie. W i e l o d n i o w e , wspólne manifestowanie b y c i a razem I t a k t u już nie m a nic do straconia (...) 121 �M y służymy sobio i w i e r z y m y w siebie i żyjemy teraz i żyjemy t u I t a k t u już nio m a nie do stracenia {Brygada „Ambicja to t w o j a umarła r e l i g i a " — śpiewał zospół Kryzys. „Wszyscy p o k u t u j e m y za t o że żyjomy" — skandował z publicz­ nością Sedes. Kryzys) „Młodzi ludzie —• napisał kiodyś M a r s h a l l M a c L u h a n — po­ zostający o d dziesięciu l a t p o d wpływem telowizji zupolnio n a ­ t u r a l n i e przojęli chęć do głębokiego zaangażowania, p r z y którym wszystkie odlegle, wizualnio przodst.awiouo cole k u l t u r y tra,dycyjnej wydają się nie t y l k o nierealno, ale nieistotno i nio t j d k o nieistotne, lecz wręcz anemiezno. M o z a i k o w y obraz t e l e w i z y j n y dajo młodym totalne zaaug '„żowanio wo wszystko, co się dzieje w d a n e j c h w i l i i co jest odbierano w s z y s t k i m i zmyślano. Ta n o w a postawa młodych nio m a nic wspólnego z p r o g r a m e m telewizji i wykształciłaby się nawet wówczas, g d y b y telowizja nadawała wyłącznie pozycjo o najwyższej wartości k u l t u r a l n e j . Z m i a n a postawy nastąpiłaby w każdym w y p a d k u , gdyż wywołuje ją sam obraz t e l e w i z y j n y . (...) Dziecko ery telewizyjnej nio umie patrzeć w przyszłość, gdyż chco zaangażowania, nio do przyjęcia są d l a niego t a k w nauee j a k i w życiu celo cząstkowe i sprowadzone do postaci w i z u a l ­ n e j . " To jakże interesująco stwierdzenie trafnie charakteryzuje pewion proces niezauważalnych i nie zawsze ЬгалуеЬ p o d uwagę z m i a n zachodzących w życiu c o d z i e n n y m . A l e idea bezczasowości, ciągłego toraz, p o j a w i a się także, jako element d o m i ­ nujący, w sztuco awangardowej. N a płótnach Jacksona Pollocka i naśladowczej g r u p y action p a i n t i n g zachlapana powiorzclmia przypadkową strukturą p l a m i l i n i i jest zapisem s t a n u a k t u a l n y c h odczuć, ekspresji twórczej, a sain obraz t y l k o p r e t e k s t o m , w y ­ c i n k i e m w istocie niekończącej się aktywności. Nieco inaczej ową ideę realizował A n d y W a r h o l i twórcy związani ze sztuką p o p - a r t u biorąc jakiś p r z e d m i o t codzionnego użytku, zo świata rzoczy codziennych, najbardziej banalno i opatrzone symbole, j a k nagłówki r o k l a m gazetowych, kolorowo o p a k o w a n i a , fotosy słynnych gwiazd k i n a . Przenosząc je n a płótno w sposób trądy cyjnio m a l a r s k i l u b motodą s i t o d r u k u u z y s k i w a l i efekt calkowicio o d m i e n n y od tego j a k i t y m p r z e d m i o t o m wyznaczyła k u l t u r a konsumpcyjna. 1 1 12 13 N a pewno t a f o r m a a r t y s t y c z n e j w y p o w i o d z i j e s ; wypadkową wielu przooiwstawnych sobie kierunków' i zjawisk związanych z życiem c o d z i e n n y m , z których j e d n y m może być n a w o t i tele­ w i z j a ; z drugiej j o d n a k s i r o n y jest ciekawą próbą syntezy, świadectwem a nawet może diagnozą s t a n u k u l t u r y współczesnej. Z podobną próbą s p o t y k a m y się także śledząc poczynania omawianej t u aktywności twórozoj w r a m a c h r u c h u kontesta­ cyjnego. I t u równioż n a p o t y k a m y w tekstach piosenek oraz w i c h a r t y k u l a c j i elementy charakterystyczno dla wspólczesnoj k u l t u r y i n d u s t r i a l n o j ; t a k i e j a k j o d u o w y r a z o w y ezy jodnozdan i o w y slogan r e k l a m o w y , hasło propagandowo l u b o k r z y k skandowany podczas ulicznej manifestacji. P r z y k o n t e s t a c y j n y m negowaniu u z n a n y c h i preforowanych wartości w k u l t u r z e masowej, w t y m i i n s t y t u c j i jaką jest tele­ wizja, system e d u k a c j i , etos p r a c y , r o d z i n y , uwarunkow'ania p o l i t y c z n e , wielo tekstów i i n t e r p r e t a c j i nawiązuje bezpośrednio do koiiiontowa,iiyeh w joj obrębie problemów. O/.ęsto więc. I I I koncertach usłyszeć można o ygui>i;y,-h s k u i k a e h wyścigu zbrojeń, o proteście przociw p r z e r y w a n i u efaży, o problemie n a r k o m a n i i ezy nawol o t r u d n y m życiu rolnika,. - Zespól A t a k podczas kone.eiiu wylcono.l utwór zotytulowa.ny „Agresja", był to w zasadzie jeden wyraz-hasln p o w t a r z a m w nieskończoność: ..agresja,, agresja, .agresja...". Dynamiczna m u z y k a i sugostywnoś ' ha.Oa. wyt wnrzyły uanięce. którego y d y n y m ja,k się zdawało, sensownym rozwiązaniom l„ ,!/.ie n w e l a bvó t y l k o . . . . . z a d y m a " i w rozul'a.oio przeia-amo k o u e e i t o . Pan sam zespół nawoązująe w jednej z piosenek do k a t a s t r o t y p o l skiego samolotu wykorzystał slog tu reklamowy РоЬкк-Ь L i n i i L o t n i c z y c h : ..Lataj LOT-еш, L O T e m bliżej do., z i e m i . " 1 1 122 Kryzys, Kryzys, Co się gapisz t y Twoje pokolonie Kryzys, Kryzys, Kryzys, Kryzys kretynie ginio Kryzys, Kryzys... (Kryzys) Sam tekst jednak, boz m u z y k i , staje się j a k b y m n i o j czytelny, to znaczy p o z b a w i o n y i n t e r p r e t a c j i , niorny. T r u d n o b o w i o m osą­ dzić czy słowa śpiewanej piosonki ilustrując jakieś wydarzenie l u b p r o b l e m , p o t r a k t o w a n o są żartobliwie czy z polną powagą. Prosty" tekst u s z t y w n i o n y w swoj s t r u k t u r z o k o n i e c z n y m i r y m a m i , l u b obowiązującym hasłem-sloganein staje się k o m u n i k a t o m bardzo n a i w n y m i dopiero w t r a k c i e i n t e r p r e t a c j i jost w p o l n i czytelny. Jeżeli p r o b l e m jakiś ma,sz — poczekaj do 1 9 Przyjaciół zaproś do d o m u toż — p r o g r a m rozwieje two wątpliwości D z i e n n i k T e l e w i z y j n y , D z i e n n i k Telowizyjny... Telewizja r a t u j o cię o d intelektualnego u p a d k u Musisz myśleć, chcosz czy n i e , t a k j a k każą ludzie 3 0 z ekranu D z i e n n i k T e l e w i z y j n y , D z i e n n i k Telewizyjny... (Kontrola W.) W wielu również tekstach sons przekazu b u d o w a n y jest n a za­ sadzie szokujących zestawień i właściwy k o m u n i k a t o d c z y t a n y być może bardziej n a zasadzio skojarzeń niż dokładnej analizy poszczególnych twiordzeń. Przeczytałem Biblię Potom Mein K a m p f Przeczytałem M a r k s a P o t e m Nitscho I stwierdziłem żo to wszystko jest kłamstwo System to w o j n y System to śmierć. Faszyzm t o system Systom — N I E ! (Moskwa) Najważniejsze oczywiście d l a każdego r u c h u kontestacyjnego i dla każdej s u b k u l t u r y , n i e t y l k o młodziożowej, jost ukazanie różnic dzielących d w a światy: N A S Z i I C H . M y jostośmy i n n i , m a m y swoją muzykę, swojo hasła, swój strój i swoje p r o b l e m y , swojo widzonio otaczającej rtas rzeczywistości. Odrębność t a b u d o w a n a jost najczęściej na zasadzio opozycji, d l a której linią podziału będzio próg szoku zownętrznych odbiorców k o m u n i k a t u , czyli reakcja n a m a n i f o s t o w a n y s t y l zachowania, modę i systom wartości. K r e o w a n i o t a k podzielonej rzeczywistości t y l k o formalnie jest j e d n o l i t o , t o znaczy I C H świat będzio bezduszny, małostkowy i zły, polon chaosu. N A S Z zaś... i t u niespodzianka, N A S Z E G O nio m a wcale, dopiero się staje. T r w a o ile N A S Z A aktywność p o f r a f i go wyki'oowa-ć. MASZ świat wymogą ciągłej aktywności, ponieważ M Y nie m a m y przyszłości — ..... żyjomy teraz i żyjomy t u " - - śpiewano, fh'ifq<i'ia. K r y z y s . ,,.Vio m a przyszłoś'i nic ma p o k o j u . . . " . Na.jnoUeoj zatem X V ^ Z świat eeatizuje się na, k o n eereio, w ej roju ^z.'kującym otoczenie, m i m o że po e/.czególno elementy takiego u n i f o r m u są wyjęte właśnie z otaczającego N A S świata, a, na, p r o d u k o w a n y ,,fa.nzier<" na, jego szatę т'.аГе zna składają się w y c i n k i z ogólnie dostępnych czasopism. Xaszo. k u b u r a jest tero2 Nasza k u l t u r a jest t u Popatrz ci sami ludzie przośladują nas od l a t �i l . :{. M u l t i Fanzine, M i x Over D u b O N I I MY Ci sarni ludzie z b u d o w a l i ten świat Świat m a m o n y . . . (/мме'1 T o k s l y луу1;опуtvanyoh utworów w r o z m a i t y c h wariantach ukazują reia.ejc, zarówno tę p o d s t a w o - ą : M Y i O N I , j a k i .różno­ Jesteście świnie — chcecie spalić swój d o m Jesteście świnie - ~ zostawiacie bałagan Jesteście świnie — za.s!aniacio m i słońce rodne j e j o d m i a n y . Może być to N A S Z E widzenie I C H świata, Jesteście świnio — nic dajecie m i żyć j a k i I C H wyobrażenia na t e m a t N A S Z E G O . Pamiętać jednak Jesteście świnie —• bo nie chcecie rozjemcy należy o bezwartościowym k o m e n t o w a n i u samegot e k s h r Jesteście świnie —- bo w v chcecie go zabić �11. 4. Załoga Jcateńcio świnie Gówno m n i e obchodzą waszo myśli i sny - ja nie pójdę za w a m i Szara rzeczywistość — wasza rzeczywistość nio Jesteście świnie •— antagoniści obchodzi (Sedes) mnie Nie potrzebuję was — chcę bye sam Zostawcie mnie — odczepcie się Zostawcie m n i e •— odczepcie się M a m to co m a m ~ - chcę czego ehoę Gówno m n i e obchodzi co o m n i o myślicie Zostawcie mnie —• odczepcie się Odczepcie się — chcę mieć własne życio Nie myślę t a k j a k w y —• jestem i n n y niż w y (Dezerter) �s u b k u l t u r , t a k społecznych j a k i e t n i c z n y c h działających w W i e l ­ М\ о Ю О Н W d o m u w szkole n a u l i c y wszędzie żyją j a d o w i c i k i e j B r y t a n i i : rockers, mods, skinheads, śmieszni głupi mądrzy m a l i truciciele różnoj s k a l i nowojorskiej a w a n g a r d y . Znaczy t o , że pojawiają się w obrębie tedyboys, rudis, rasta oraz lubią kaszę logu m i n y a n a co dzień kwaśne m i n y t e j twórczej aktywności elemonty afrykańskioj, k a r a i b s k i e j l u b o n i z b r o j n i armią czolgiom o n i m i e l i swoją wojnę miojscow ej m u z y k i l u d o w e j , hasła anarchistyczne obok ideologii mają szpiegów swego wroga mają wiarę w swego boga R a s t a f a r i i . Powrót do wczesnych doświadczeń m u z y k i rockowej mają grzocby i zasady oszczędności r a t y wkłady obok a w a n g a r d o w y c h śpią w k o l e j k a c h dyskutują stroją m i n y kopulują n i o w y c h p r z y w y k o r z y s t a n i u najnowszej t e c h n i k i . r żyć n o r m a h i i o d l a nieli bzdura p i o r w o t n i a k i w l u d z k i c h skórach poszukiwań n o w y c h możliwości b r z m i e ­ Nie jest t o oczywiście zjawisko nowo, charakterystyczne je­ d y n i e d l a pojawiającej się k o n t r k u l t u r y . Nasze d o m y — pisał kręcą nosem za postępom tolerancję zwalcz ustępem w 1957 r o k u E r n e s t V a n D e n H a g g — są dzisiaj prą do p r z o d u walczą z życiom a k t o i n n y w potylicę afrykańskimi m a s k a m i bogów, g o t y c k i m i k r u c y f i k s a m i , japoń­ (Śmierć Ciągle krzyczysz Kliniczna) dziwaczne szczopu. Czy pochodzą ono z m i n i o n y c h , c y w i l i z a c j i — włączając w t o swobodnie zachodnią wyższą kulturę i kulturę ludową — czy zo współczesnej N i o można umrzeć godnie A f r y k i , czy wiszą n a ścianach, czy się jo nosi, ogląda, tańczy albo Jestom już zmęczony m a m t a k dość ich słucha — t a k i e f r a g m e n t y , choćby ciekawo czy pouczające, To czasy zbrodniarzy są j o d y n i e l u k r o m n a torcie k u l t u r y p o p u l a r n o j . Nie zmieniają j e j Pucu i handlarzy c h a r a k t e r u , alo wzmacniają j e j synkrotyczną bezstylowość. Coraz więcej p u s t y c h t w a r z y Kalejdoskopiczna różnorodność ułamków, wziętych ze wszyst­ Coraz ciaśniej jost n a plaży k i c h n i o m a l k u l t u r świata, pomaga wyjałowić i zniszczyć każdą M a m t a k dość (Kryzys) O N I o NAS z n i c h , podobnie j a k b a i w y s p e k t r u m zlewają się w jednolitą białość jeżeli tarczę obracamy dostatecznie szybko. Rzecz d z i w n a , jesteśmy d u m n i z tego, że mieszamy różnorodne Jestem głupi m a m pierdolca k u l t u r a l n o wzorco. L u b i m y fostiwalo, na których w y k o n u j e się W u c h u k o l c z y k w d u p i e kolca tańce ludowe Jestem wTedny leń (czy pieśni) w s z y s t k i c h narodów, j a k b y t o nie pozbawiało tańców l u d o w y c h każdego N a r o d u tej treści, jaką mają N i o chcę p r a c y w żadnym biurze wzięte pojedynczo i nio sprowadzało i c h do rzędu i m p o r t o w a n y c h N i o chcę chodzić w g a r n i t u r z e с iekawostok." Jeździć pędnym autobusom 14 T o j e d n a k , co zostało nazwane synkretyczną bozstylowością I pracować p o d p r z y m u s o m nie w y d a j e się w pełni tożsamo z e k l e k t y z m e m p u n k - r o c k ' o w e j Jestem w r e d n y leń k o n t r k u l t u r y . Dystrybueyjność s z t u k i zastąpiona będzie przecież Jestem w i n n y m a m o t a t o próbą nowoj aktywności, choćby tą o charakterze ,,zrób t o s a m " , Czy dostanę w mordę za t o starającą się nie negować locz w o d m i e n n y sposób wykorzystać Głos m a m jakiś zachrypnięty t r a d y c y j n e media k u l t u r y m a s o w e j ; „Może k r z y k barbarzyński Chyba jostem pierdolnięty dzisiejszego p o k o l o n i a — Jestem zwiorzę n i c nie czuję pisał w końcu l a t 30-tych Juliusz K l e i n e r — rażący ucho l u d z i k u l t u r y przedwojonnoj, jost w o ­ Uczę się i kultywuję łaniem o wielką twórczość, która b y przekornponowała całe życie N i c nio myślę nic nie robię Bo m a m burdel w mojoj s k i m i d r z e w o r y t a m i —• i wszystko t o jost nie m n i e j niż c y l i n d e r n a głowie w o d z a na mnie że c i ciasno jost N i o można oddychać udekorowane zbiorowo i w dzieło s z t u k i zmieniła całą rzoczywistość." glowio 15 N i o sposób j o d n a k przewidzioć czy t a spontaniczna próba Jestem w r o d n y leń (Dezerter) P u n k - r o c k jest r u c h o m t y p o w o m i o j e k i m , w swej p i e r w o t n e j formie pojawił się j a k o konsolidacja i uogólnienio mlodziożowych tworzenia zamkniętych obiegów i n f o r m a c y j n y c h , o p a r t a często na t r a d y c y j n y c h formacłi k o m u n i k a c j i , łączenia w całość różno­ r o d n y c h elementów i i n s p i r a c j i jost nietrwałym, epizodem w r o z w o j u k u l t u r y masowej przelotnym czy nową nadzieją. P R Z Y P I S Y Zarówno określenie k o n t r k u l t u r a j a k i s u b k u l t u r a stosuje t u bez rozróżnień m i m o , iż można n p . zjawisko s u b k u l t u r y od­ nieść do tego co lokalne, zamknięte, za,ś k o n t r k u l t u r y do tego co ponadlokalne i o t w a r t o . D l a s u b k u l t u r y większe znaczenie mają różnoiodne podziały społeczno, ekonomiczno i etniczne. N a t o m i a s t k o n t r k u l t u r o w a a r t y s t y c z n a aktywność współczes­ n y c h ruchów k o n t e s t a c y j n y c h , j a k i m i były hippios i p u n k w przeciwieństwie do l o k a l n y c h g r u p s u b k u l t u r o w y c h , j a k uczniowie, r e k r u c i , więźniowie i t p . m a c h a r a k t e r bardzo u n i ­ wersalny, t a k w sensie geograficznym czy społecznym, e t n i c z n y m i a r t y s t y c z n y m . R u c h t a k i sta jo się dość szybko powszechnym sposobem b y c i a wśród różnorodnych g r u p społecznych, modą, b u n t o m t a k społocznyni j a k i a r t y s t y c z n y m . Przemysław Mroczek, Zrób to sam, N O N S T O P (dodatek do „Tygodnika D e m o k r a t y c z n e g o " , czorwiec 1986 г.). M o d a na małe i niezależne wytwórnie płyt (independent labols m o v e m e n t ) spowodowała nawet z m i a n y u w i e l k i c h po­ tentatów, do tego stopnia, iż w d y s t r y b u c j i wiotkich f i r m fono­ 1 2 3 graficznych ( t a k i c h j a k CBS, Polydor, W E A ) pojawiły się małe oddziały imitujące s w y m i t a j e m n i c z y m i i f a n t a z y j n y m i n a z w a m i niezależno w y d a w n i c t w a . D i c k Hobdigo, Subculture: The Meaning of Style, M e t h u o n a n d Co. N o w Y o r k 1979 Trie ia Н о ш у , Punk and Avant-Garde Art, „Journal o f P o p u l a r C u l t u r e " , State U n i v e r s i t y Bowding Greon, N r 4 V o l . 17, 1984 Zwraca na t o uwagę Hebdigo w cytowanej książce, p o r . szczególnie rozdział Boredom in Babylon, s. 27—29 Tadeusz Myciński, Mene — Mene — Thekel — Upharisim... Quasi una phantasia [ w : ] Pisma pośmiertne. Cykl pierwszy Lu­ cyfer, wydanie z rękopisów p o d redakcją A r t u r a Górskiego i Czesława L a t a w c a , Warszawa 1931, s. 49 i Zamieszczono t u d w a t e k s t y Dzedzeja pochodzą z p r y ­ w a t n y c h zbiorów Sławomira Gołaszowekiogo i za udostępnienie ich serdecznie dziękuję. M a r s h a l l M o L u h a n . Telewizja i bojaźliwy olbrzym [w:] 4 5 6 7 8 9 1 0 125 �Przekaźniki, czyli przedłużenie człowieka, Galaktyka Gutenberga, Poza punktem Zbiegu, przełożył z oryginału angielskiego K a r o l J a k u b o w i c z , wstępem opatrzył K r z y s z t o f Teodor Toeplitz, W A i F , Warszawa 1975. p o r . A l i c j a Kępińska, Żywioł i mit; Żywioł i chaos jako wartość w sztuce action pahding w świetle badań nad strukturą mitów i świadomością mityczną, W y d a w n i c t w o L i t e r a c k i e K r a ­ ków—Wrocław 1983 O różnorodności zainteresowań A n d y W a r l i o l ' a niecłi zaświadczą d w a skrajne a jednocześnie najsłynniejsze przykłady; płótno przedstawiające puszkę z u p y p o m i d o r o w e j f i n n y Cambell 1 2 1 3 Fotografie, I rcin-iMliiltcje i folom i f i l m w o l n y o d wszelkich zabiegów montazov.ych p t . E m p i r e , n a który składało się jedno, ośmiogodzinne, nieruchomo ujęcie nowojorskiego E m p i r e State B u i l d i n g . E r n s t v a n den H a a g , The Fabric of Society: an Introduction to the. Social Sciences, H a r c o u r t 1957, c y t . za: Kultura Masowa, opr. Czesław Miłosz, B i b l i o t e k a K u l t u r y , T o m X L I , I n s t y t u t L i t e r a c k i , Paryż 1959, s. 88 Juliusz K l e i n e r , U wrót nowej estetyki [ w : ] W kręgu Mickie­ wicza i Goethego, Warszawa 1938, c y t . za Juliusz K l e i n e r , W kręgu historii i teorii literatury, wybór i opracowanie A r t u r H u t n i kiowicz, Warszawa 1981, s. 098 1 4 1 5 OIOIŹH: \Yo.]Vi(vh АГаге1шо\уьк i �