https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/8dbf23144966f18dc3f35a134a2fa8bb.pdf 1b71b8542e93313f41eff75749315973 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3307 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1985 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3100 Title A name given to the resource "Nikifor" Andrzeja Banacha / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1985 t.39 z.3-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1985 t.39 z.3-4, s.239-244 Creator An entity primarily responsible for making the resource Jackowski, Aleksander Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Aleksander Jackowski „ N I K I F O R " A N D R Z E J A I l e to razy s ł y s z a ł e m — j a go, panie, w i d z i a ł e m j a k siedział B A N A C H A z n i m s t y k a ł , p o m a g a ł m a l a r z o w i a przede w s z y s t k i m p r z y c z y n i ł p r z y m u r k u i m a l o w a ł . Grosze c h c i a ł , ale k t o b y to k u p o w a ł . . . się n a j w i ę c e j S k ą d człowiek m i a ł w i e d z i e ć , że to b ę d z i e t y l e w a r t e ! I ż a l , że w k r ą g u z n a n y c h na świecie m i s t r z ó w naiwnego realizmu. S t a ł o przegapił t a k ą się to m o ż l i w e d z i ę k i t e m u , że d y s p o n u j ą c o g r o m n y m zbiorem, o k a z j ę . Ś r o d k i masowego przekazu wylansowa- do wydansowania N i k i f o r a , do wprowadzenia go ł y nie t y l k o N i k i f o r a , ale i m i t N i k i f o r a : prostaczka, k t ó r e g o ta­ rzeczywiście lent nagle o d k r y w a j ą . . . N i k i f o r s t a ł się jeszcze za ż y c i a l e g e n d ą m i a l d o s t ę p do s k r z y n i , w k t ó r e j N i k i f o r t r z y m a ł swe obrazki) najlepszych prac ( p o n i e w a ż pierwszy po w o j n i e i w c i ą ż w i e m y o n i m m a ł o . O n sam t e ż w i e d z i a ł o sobie nie za wiele, z o r g a n i z o w a ł z a g r a n i c ą k i l k a w y s t a w (wo F r a n c j i , w po p r o s t u b y ł . B y ł malarzem i jego o b r a z k i m ó w i ą o n i m więcej Zjednoczonych, niż c h c i a ł czy m ó g ł w y r a z i ć s ł o w a m i . Z r e s z t ą rozumieli go nie­ D z i ę k i n i m , a t a k ż e k s i ą ż k o m i a r t y k u ł o m z a c z ę t o w i ą z a ć ( i słusz­ l i c z n i , a i o n i nie zadawali sobie t r u d u , b y w y s ł u c h i w a ć jego nie) nazwisko Banacha z o s o b ą N i k i f o r a . B y ć m o ż e nio b ę d z i e m y Brazylii, Japonii) — rzeczywiście Stanach ważnych. b e ł k o t l i w y c h opowieści. W i ę c legenda rosła i wciąż go otacza, dalecy od p r a w d y z a u w a ż a j ą c , że t a k j a k B a n a c h nawet po ś m i e r c i — że b y ł g ł u c h o n i e m y m (zapisano go nawet do się do s ł a w y N i k i f o r a , t a k i N i k i f o r p r z y c z y n i ł się do pozycji, z w i ą z k u g ł u c h o n i e m y c h ) , ż e nie znal ojca i m a t k i , że jego ojcem j a k ą w naszym ż y c i u k u l t u r a l n y m zajął B a n a c h . m u s i a ł b y ć j a k i ś w y b i t n y malarz — bo s k ą d b y u włóczęgi t a k i talent?. przyczynił Z r e s z t ą o d d a j ą c co banacbowe B a n a c h o w i w a r t o p r z y p o m n i e ć , Wreszcie, b y legendzie s t a ł o się z a d o ś ć , w y b r a n o m u że N i k i f o r nie b y ł p o s t a c i ą n i e z n a n ą . J u ż przed w o j n ą o d k r y l i go (Banach!) nazwisko — o d miejsca z k t ó r y m b y l z w i ą z a n y . Z K r y ­ malarze z k r ę g u z b l i ż o n e g o do „ k a p i s t ó w " . Pierwszy zwrócił na n i c y ? — więc N i k i f o r K r y n i c k i . Chociaż on sam, jeszcze przed niego u w a g ę w o j n ą p r z y b r a ł sobie inne, dla niego z kolei owiano l e g e n d ą Jerzego W o l f f a Seweryn Turyn, malarz ukraiński, on do napisania a r t y k u ł u o N i k i f o r z o 4 namówił w pięknie nazwisko — M a t e j k o . Sam czul się w y b r a n y m — w i e d z i a ł , że w y d a n y m p i ś m i e „ A r k a d y " . T u r y n k u p i ł w ó w c z a s wiele prac jogo p o w o ł a n i e m i losem jest b y ć malarzom, t a k j a k i n n y c h P a n Nikifora w y b i e r a ł i n a z n a c z a ł darem apostolstwa, p r o r o k o w a n i a , widzenia k t ó r e z n a l a z ł y się w z b i o r a c ł i muzealnych K i j o w a a n a s t ę p n i e z najlepszego okresu jogo t w ó r c z o ś c i (1935—1939), tego, co z a k r y t e przed oczami z w y k ł y c h l u d z i . M a t e j k o — to b y ł z o s t a ł y zdeponowane s y m b o l , znak m a l a r z a . m i nie w i a d o m o , gdzio się obecnie z n a j d u j ą ) . K o l e k c j ę A l e jego p r o t e k t o r o m z a b r a k ł o w y ­ w k t ó r y m ś z moskiewskich m u z e ó w (nic „Niki­ o b r a ź n i , a m o ż o i ś m i a ł o ś c i . . . T o z r e s z t ą inna sprawa, do k t ó r e j f o r ó w " k u p i ł t a k ż e Jerzy W o l f f . W ś r ó d „ k a p i s t ó w " N i k i f o r byd jeszcze w r ó c ę . p o s t a c i ą z n a n ą . W y s o k o go cenił Z y g m u n t Waliszewski, k t ó r y W c i ą ż , wszystko, co w i ą z a ł o się z o s o b ą N i k i f o r a legendę, należało do świata rządzonego reklamą w G r u z j i znal Pirosmaniszwilego i p o z o s t a w a ł pod u r o k i e m jego tworzyło o b r a z ó w , zawsze w r a ż l i w y na u r o k „ p r y m i t y w u " . Sam w i d z i a ł e m i prawami r y n k u a zarazem k a m u f l u j ą c e g o swe p r a w d z i w e obliczo w 1939 r. p i ę k n e N i k i f o r y u T y t u s a C z y ż e w s k i e g o i Jana Cybisa. senty­ m e n t a l i z m e m , w s p ó ł c z e s n ą w e r s j ą bajek o K o p c i u s z k u , Isaurzo Po wojnie, w t y m s a m y m okresie, k i e d y B a n a c h czy T r ę d o w a t e j . M i a ł a Stefcia swego O r d y n a t a Michorowskiego, się d o l ą k r y n i c k i o g o malarza, k u p o w a l i jego o b r a z k i (wysoko m i a l N i k i f o r swego Banaeha. T o t e ż n a l e ż a ł o cło jego legendy. je sobie c e n i ą c ) — a r t y ś c i , p r z y j e ż d ż a j ą c y w ó w c z a s do K r y n i c y : K a z i m i e r z N i t a , w s p o m n i a n y j u ż J a n Cybis, nieco p ó ź n i e j — S ł a w a malarna rosła. K u p o w a n o N i k i f o r y , sprzedawano N i k i f o r y , pisano Alfons K a r n y i Tadeusz 1 o n i m (setki a r t y k u ł ó w ! ) , o jego w y s t a w a c h . W k r ó t c o , d z i ę k i ś r o d k o m masowego przekazu s t a ł się powszechnie znany. Powiedzenie „Nikifor" J u ż w t e d y b u d z i ł o się w k r a j u zainteresowanie twórczością „ n a i w n ą " , entuzjazmowano się c i e k a w y m i a m a t o r a m i . Z jednej k t o ś m ó w i ł o k i m ś , że jest N i k i f o r e m p o l i t y k i , to o i n n y m pisano s t r o n y s p r z y j a ł o t e m u programowe popieranio a m a t o r ó w przez „Nikifor literatury", w ł a d z e , z drugiej z a ś i s t n i a ł a w r a ż l i w o ś ć na ten rodzaj ekspresji wreszcie R e d l i ń s k i w y d a ł k s i ą ż k ę „ N i k i f o r m y " . A k i m jest N i ­ artystycznej w ś r ó d a r t y s t ó w i k r y t y k ó w . „ P a r y ż " d a w a ł przy­ k i f o r ? C z y m jego m a l a r s t w o ? k ł a d , j a k w wielu i n n y c h sprawach — obrazy H e n r i Rousseau, Himmilsbachu „Nikifor w życie. Kulisiewicz. To ekonomii", o zaczęło w c h o d z i ć zainteresował N a te p y t a n i a odpowiada k s i ą ż k a Andrzeja Banacha „Niki­ 2 f o r " . N a pierwsze — z n ó w p o z o s t a j ą c w k r ę g u legend, na drugie p i ę k n i e i p r z e k o n y w u j ą c o . Jest to j u ż czwarta k s i ą ż k a tego autora 3 o N i k i f o r z e , ale dopiero w niej znakomicie dobrano i reprodu­ Bombois'a, Bauchant'a, Serapbine L o u i s i V i v i n e ' a n o b i l i t o w a n o , wieszając w H o l a n d i i , B e l g i i , Szwajcarii. W Polsce Bela Czajka (takie kobiece wydanie Franca Fiszera) kowane w kolorze o b r a z k i d a j ą rzeczywiste pojęcio o artystycz­ nej osobowości k r y n i c k i e g o mistrza, o jego w i e l k i m kolorystycznym, wyobraźni, fantazji. też i w y d a w n i c t w a „ A r k a d y " , które talencie lansowała O c i e p k ę , w y s t a w y a m a t o r ó w pokazano (conajmniej Zasługa to autora, ale dwa razy) w szacownych salach M u z e u m Narodowego w W a r ­ zadbało o t o , aby dać szawie, pisali o nich w n i k l i w i e i p i ę k n i e K a z i m i e r z W y k a i J a n c z y t e l n i k o w i k s i ą ż k ę rzadkiej urody', w y d a n ą w y j ą t k o w o staran­ Białostocki. nie (papier, u k ł a d , czcionka), w p o r ę c z n y m formacie (doskonale „ l e ż y " w ręce). Czyta się i o g l ą d a obok dziel B r a q u a , Picassa, Matissa czy B o n n a r d a . „ N a i w n i " stawali się m o d n i , organizowano i c h wielkie w y s t a w y tego „ N i k i f o r a " świetnie. W t y m s a m y m 1949, r o k u k i e d y Andrzej i E l a B a n a c h ó w ie po raz pierwszy pokazali „ N i k i f o r y " w Warszawie, K r a k o w i e Tekst, nie p o w t a r z a j ą c wielu r o z w a ż a ń , znanych z poprzednich i a r t y k u ł ó w i k s i ą ż e k A n d r z e j a Banacha, zawiera t o , co n i e z b ę d n e , Jerzego b y p r z y b l i ż y ć n a m o s o b ę i t w ó r c z o ś ć N i k i f o r a . Jest to ł a d n a l i ­ po raz piorwszy p o k a z a ł N i k i f o r a niżoj podpisany, w L o n d y n i e t e r a t u r a , Banach pisze z w d z i ę k i e m , lekko, serdecznie, (1956 r . ) , d e m o n s t r u j ą c na wdelkiej, licznie odwiedzanoj wysta­ t a k żo Sopocie — u r z ą d z i ł o w y s t a w ę Wolffa) obrazów Nikifora Muzeum Narodowe w Poznaniu. (ze z b i o r u Zagranicą 5 wzbudza s y m p a t i ę dla swego bohatera. I n n a rzecz, ż e nie w g ł ę b i a wie, 58 prac k r y n i c k i e g o m a ł a r z a ( m . i n . z kolekcji się w jego p s y c h i k ę , nie podejmuje bardziej p o g ł ę b i o n y c h analiz. Jeszczo w i ę c e j , bo 125 o b r a z ó w N i k i f o r a z n a l a z ł o się na w y s t a w i e , Jest to b o w i e m o p o w i e ś ć Banacha o N i k i f o r z e a nie monografia k t ó r ą w 1959 r. z o r g a n i z o w a ł e m w Belgradzie, Zagrzebiu, M a r i - artysty. Banach zresztą znał Nikifora borzo i L u b l a n i e , w k r a j u , k t ó r y n i e m a l - ż e u w a ż a dobrze, wiolo razy s i ę 6 Banacha). „naiwnych" 239 �Zft ffwoją n a r o d o w ą s p e c y f i k ę . I s t o t n e znaczenie dla wprowa­ gwarancję ich autentycznej n a r o d o w o ś c i . " Z t a k i m i dzenia N i k i f o r a na . . r y n k i ś w i a t o w o " iniala toż w y s t a w a „ D a s tami naive B i l d der W o l t " ' , zorganizowana w 19G1 r. w- Baden-Baden. nie p o w i e d z i e ć po p r o s t u — frazes}'. Frankfurcie się na tej i Hannowcrze. D z i ę k i E w i e Garztoekiej wystawie obrazy N i k i f o r a , znalazły reprodukowane później w prasie i k s i ą ż k a c h o sztuce naiwnej. argumen­ dyskusja nie jest m o ż l i w a , to są f i g u r y stylistyczne, .Rozumiem, że w latach pięćdziesiątych mógł Banach by nic z n a ć m e t r y k i N i k i f o r a . N i e z n a ł jej chyba sam zainteresowany. A l e już w s i e d e m d z i e s i ą t y c h latach pisano o niej. T r u d n o przy­ To t y l k o w u z u p e ł n i e n i u tego, co pisze w swej k s i ą ż c e Banach, p u ś c i ć , że Banach o t y m nio wiedział. Jego sugestia, p o d j ę t a a co m o g ł o b y s u g e r o w a ć c z y t e l n i k o w i , iż bez Banacha nio b y ł o b y przez w ł a d z e K r y n i c y nazwania N i k i f o r a K r y n i c k i m , b y ł a N i k i f o r a . T r u d n o to dziś p r z e s ą d z a ć . Może b y ł b y . . . Ale napewno zainteresowanego w ą t p l i w y m dobrodziejstwem. Ale, jeśli zabieg dla nie tak znany, j a k to się s t a ł o dzięki B a n a c h o m . P r a w d ą jest ten m i a l c z e m u ś s ł u ż y ć , to sugestii polskości N i k i f o r a . Chwalą b o w i e m , że t o oni p o l o ż y h n a j w i ę k s z e zasługi dla popularyzacji B a n a c h o w i za to, że p o m ó g ł malarzowi o t r z y m a ć dow ód osobisty, N i k i f o r a na świecie. D z i ę k i n i m m i a ł a miejsce w 1959 r. wystawa bo w naszym k r a j u człowiek bez d o w o d u nio m o ż e i s t n i e ć . C h w a ł a 100 prac w Galerii D i n a Y i e r n y za to, że j u ż w e z e ś n i e j w y s t a r a ł się o z a ś w i a d c z e n i e w P a r y ż u oraz w amster­ d a m s k i m Stedolijk Museum, a p ó ź n i e j t a k ż e w y s t a w } ' w innych krajach, miastach. r pulacji Tstotny sprzeciw budzi w książce Banacha sprawa znacznie zastępujące 7 malarzowi d o w ó d , ale czy nie b y ł o b y uczciwsze zamiast m a n i ­ matki z nazwiskiem lub przywrócenie zaakceptowanie N i k i f o r o w i nazwiska jego przydomku: „Matejko"? Jedyny w a ż n i e j s z a , pochodzenia N i k i f o r a , jogo t o ż s a m o ś c i . N i k i f o r b y l sens Hanachowogo zabiegu w i d z ę w t y m , że o d r y w a on malarza Ł e m k i e m . czuł się Ł e m k i e m i dzielił los k o n i k ó w . Oczy wiście, od rodzimych korzeni. Banach u n i k a wręcz o k r o ś l e n i a L e m k o . podobnie jak i n n i Ł e m k o w i e m ó w i ł t a k ż o po polsku, żył w k r ę g u Dlaczego? Czy to coś wstydliwego? T o co 1o m ó w i e n i e o matce obu k u l t u r — polskiej i ł e m k o w s k i e j , chodził do cerkwi i do Rusineo, po co ukrainizowaiiie jej nazwiska (na Derewniak) k o ś c i o ł ó w (choć wolał cerkwie). Nawet na o k ł a d c e swego m o d l i ­ i stwierdzenie, żc po urodzeniu c h ł o p c a z a m i e s z k a ł a n Ł e m k ó w t e w n i k a u m i e ś c i ł po (s. 7). Z a m i e s z k a ł a n swoich. obu stronach k r z y ż e - - k n t o l i o k i i łem­ kowski (nb. szkoda, że w swej książce p o m i n ą ł Banach rysunki N i k i f o r a , a z w ł a s z c z a jego n i e z w y k ł ą , r y s o w a n ą k s i ą ż k ę do nabo­ ż e ń s t w a ) . Żył wśród Ł e m k ó w alo z w r a c a ł się t a 1; ż e do publicz­ ności polskiej, do kuracjuszy, k r y n i c k i c h gości. Mial ,.listy że­ bracze" (s 224) w obu j ę z y k a c h — dla Ł e m k ó w , U k r a i ń c ó w i dla P o l a k ó w . Gzy jost w i ę c uzasadniony zabieg, k t ó r y czyni Banach, „polonizowania" z prawdą, Nikifora? ponadto Przede w s z y s t k i m przecież niepotrzebny. jest niezgodny Nikifor, właśnie z r a c j i swego funkcjonowania w naszej k u l t u r z e , n a l e ż y do niej, także do niej — b ę d ą e j e d n o c z e ś n i e Ł e m k i e m i t a k ż e łem­ k o w s k i m malarzem. W r o z d z i a ł o „ O polskości N i k i f o r a " stosuje B a n a e ł i r ó ż n e zabiegi m a j ą c e u z a s a d n i ć jego s ą d . Przywołuje pozorne analogie, k i e d y malarze obeego pochodzenia wrastali r w polski p e j z a ż i t d . , cytuje nazwiska l u m i n a r z y naszej n a u k i , profesorów pińskiego, Białostockiego, z obcych Tatarkiewicza, Francastola, nawet Starzyńskiego, przytacza Kę­ fragment w y p o w i e d z i Grotowskiego — wszystko t o , b y s t w i e r d z i ć iż „ s m u t ­ na p o l s k o ś ć jego patrzenia, tragedia w r a ż l i w o ś ć ' , p o l s k o ś ć skargi w jego m a l o w a n i u jest ś w i a d e c t w e m u k o ń c z e n i a przez N i k i f o r a s z k o ł y polskiego ż y c i a " (s. 40). A n t o r nie dostrzega nawet cy­ nizmu 0 k r y n i c k i m pensjonacie „ T r z y r ó ż e " , k t ó r e g o właścicielami b y l i z a m o ż n i ziemianie Znamierowscy, herbu „ T r z y r ó ż e " (nb. nie jest to p r a w d ą ) : „ D o w i l l i , pisze na s. 5 - 7 , zajeżdżali z pobliskie­ go dworca goście najlepsi: L u b o m i r s c y , Potoccy, Radziw'illowie, Sapiehowie, Czartoryscy. (...) M i a l t a m t a k ż e swój p o k ó j m a ł y , siwy pan, n i e j a k i T. Z d r o w y , z a m o ż n y , otoczony o p i e k ą enfant terrible całej r o d z i n y ; z a j m o w a ł się dwiema c z y n n o ś c i a m i , m i ­ ł y m i o k u i stosownymi do w i e k u — m a l o w a ł , a w w o l n y e h chwi­ lach p o d s z c z y p y w a ł w ciemnych k o r y t a r z a c h wesołe p o k o j ó w k i 1 rumiane dziewezęta z kuchni." podobnie precyzyjnego w y w o d u , Łemkiem, ale Polakiem, No i już wiemy z dalszego, k i m b y ł ojeiec N i k i f o r a . malarzem, herbowym Nie ziemianinem, a m o ż e nawet h r a b i ą ? A l e z a ł ó ż m y nawet., że t a k b y ł o i nie jest to supozycja z palca wyssana, czy zmienia to f a k t , że N i k i f o r do 13 r o k u ż y c i a b y ł t y l k o z m a t k ą , w ś r o d o w i s k u ł e m k o w s k i m , żc czul się Ł e m l d e m ? O c z y w i ś c i e , j a k j u ż p i s a ł e m N i k i f o r k s z t a ł t o w a ł się j a k o czło­ „ W wiek i malarz t a k ż e pod w p ł y w e m k o n t a k t ó w z kuracjuszami, „ n a P o l a k a " ? Nieco dalej p l a s t y k a m i , l u d n o ś c i ą szczoro-polską. D z i a ł a ł na niego p e j z a ż , togo zdania. C z y ż b y wysiedlenie w r a m a c h akcji i p ó ź n i e j s z e perypetie n o b i l i t o w a ł y Banach, nic m ó w i ą c togo wprost, w y s u w a jeszcze i n n y argu­ ment m a j ą c y ś w i a d c z y ć na rzecz polskości N i k i f o r a . Opowiada Banach p r ó b u j e d o w i e ś ć , że N i k i f o r p a t r z y ,.po p o l s k u " . „Na z n a ł polskie miasta, N o w y S ą e z , T a r n ó w , K r a k ó w , c a ł y m świecie malowano krajobrazy i a k t y . Ale krajobrazy pol­ Zapewne b y ł b y skie i polskie dziewczyn}' są inno. Nie dlatego, że na obrazach są otoczeniu. Ale to jeszcze nie polskie drzewa i postacie z naszej ziemi. Na. polskich obrazach wysuwa Banach. jest polski cień, k t ó r y m o ż e o k a z a ć sic blaskiem, są polskie roz­ 1 darcia, k t ó r o nie są w y r a ź n i e widoczne na p ł ó t n i e , ale s t a n o w i ą inny, mieszkając w innym upoważnia do kraju, Warszawę. w wniosków, innym któro Powtarzam, szkoda wielka, że to czyni, k s i ą ż k a jest bowiem p i ę k n a i jak na nasze w a r u n k i w y d a n a nad podziw starannie. P li Z Y P I S Y 1 W y k a z w y s t a w krajowych i zagranicznych oraz zostawienie f i l m ó w , k s i ą ż e k i w a ż n i e j s z y c h a r t y k u ł ó w o Nikiforze — do 1906 — w katalogu „ N i k i f o r " , C B W A „ Z a c h ę t a " , Warszawa 1907 A n d r z e j Bonach, Nikifor, Warszawa 1984 „ A r k a d y " . Opra­ cowanie graficzne — M a ł g o r z a t a R ó ż a ń s k a . 72 i l . kolorowo, 10 czarnobiałych. A . B a n a c h , Nikifor — mistrz z Krynicy, K r a k ó w 1957. Wydawnictwo L i t e r a c k i e ; A . Banach, Pamiątka z Krynicy, K r a k ó w 1959, Wydawnictwo L i t e r a c k i e ; E l l a i Andrzej B a n a c h , Historia o Nikiforze, K r a k ó w 1906, Wydawnictwo Literackie. Jerzy Wolff, Malarze naiwnego realizmu ir Polsce --• Nikifor, „ A r k a d y " n r 3, Warszawa 1938 2 3 4 240 5 E x h i b i t i o n of Polish F o l k A r t , L o n d o n , R o y a l W a t e r -Colour Society. 3—24 M a y 1956 P c l j s k i P r i m i t i w i i i U m e t n i c i , Beograd, L u b l j a n a , Zagrob, Maribor, 1959 Przytaczam ten d o k u m e n t : „ Z a ś w i a d c z e n i e . Prezydium Miejskiej R a d y Narodowej w K r y niej-, p o w i a t N o w y S ą c z , stwierdza, że N i k i f o r zwany „ M a t e j k o " zamieszkał}" w K r y n i c y p r z y u l . Kraszewskiego Dolna, 723 (u ob. Michała Czupaka) jest synem g ł u c h o n i e m e j o n i e w i a d o m y m nazwisku, urodzony rzekomo w K r y n i c y w 1895 w/g jego zapodania. Ob. N i k i f o r M a t e j k o t r u d n i się u l i c z n y m malarstwem. Z a ś w i a d c z e n i e w zamian b r a k u dowodu. K r y n i c a 8.08.1955 r.' 6 7 �K S I Ą Ż K A 1)0 N A B O Ż E Ń S T W A NIKIFORA (FRAGMENTY) ����