<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="9891" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/9891?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T19:14:45+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="9869">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/e2db490f98c8372bb42d8ca2e4c24237.pdf</src>
      <authentication>b543341626615f1a608c0d77fb94602f</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="4">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25236">
                <text>Lud</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154689">
                <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154690">
                <text>Licencja PTL</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154691">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154692">
                <text>pol</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154693">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117703">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2075</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117704">
              <text>1993</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117705">
              <text>Cieśla-Reinfussowa Zofia (1910-1993)</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="117706">
              <text>Kutrzeba-Pojnarowa Anna (1913-1993)</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117707">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:1927</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117708">
              <text>In memoriam / LUD 1993 t.76</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117709">
              <text>LUD 1993 t.76, s.327-337</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117710">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117711">
              <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117712">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117713">
              <text>Lud, t. 76, 1993

v.

PROF.

IN MEMORIAM

DR ANNA KUTRZEBA-POJNAROWA
(1913-1993)

Urodziła w 1913 roku w Krakowie, odeszła w 1993 i została pochowana na warszawskich
Powązkach w rodzinnym grobic rodziny ze strony matki. Została dzięki temu z nami, w Warszawie, do której przeniosła się z Krakowa w 1953 roku. Pozostawiła po sobie kilka pokoleń
uczniów i miejsce, którego chyba nikt nie będzie w stanie zająć.
Była naszym nauczycielem choć może nie od razu mogliśmy zdać sobie z tego sprawę - nie
pouczała, nie narzucała własnego zdania, nie prowadziła za rękę choć była gotowa włożyć wiele
czasu w naszą pracę, nawet kosztem swojej własnej, przy najmniejszym znaku z naszej strony, że
takiej pomocy potrzebujemy. Szanowała nasze poszukiwania i rozterki, cieszyła się każdym
osiągnięciem. Miała w sobie niezwykłą pokorę wobec każdego dobra tkwią~ego w człowieku
i w każdym umiała je dostrzec. Surowość i nieprzejednanie zachowywała jedynie wobec
postępowania nieetycznego.
Prawdą jest, że nie zawsze widzi się sprawy, które są blisko nas, że konieczne jest oddalenie,
może nawet oddalenie spowodowane śmiercią, by stały się wyraziste. Mamy poczucie, że za Jej
życia nie byliśmy w stanie w pełni dostrzec kim dla nas była naprawdę.
Z etnografią zetknęła się Pani Profesor po raz pierwszy w kole krajoznawczym gimnazjum
im. Królowej Wandy w Krakowie w wieku lat 13. Wzięła udział w badaniach terenowych,
a następnie podjęła pracę nad budownictwem wiejskim w Zawoi; jej rezultaty opublikowała
w Wydawnictwie M uzeum Etnograficznego w Krakowie (1931). Studiowała historię, specjalizując
się w naukach pomocniczych i w historii średniowiecznej. Poza seminarium Jana Dąbrowskiego
(historia średniowieczna) i Władysława Semkowicza (nauki pomocnicze) uczęszczała na seminarium Romana Grodeckiego, Stanisława Kota, Kazimierza Moszyńskiego, Kazimierza Dobrowolskiego i Jana Stanisława Bystronia. To gruntowne wykształcenie humanistyczne pozwoliło Jej na
akceptację takich teorii etnologicznych, jak teoria przeżytków czy teorie zasięgów a jednocześnie
widzieć rozwój kultury jako proces. Historia i etnologia nie były w jej ujęciu przeciwstawne
a uzupełniały się.
Zawdzięczamy Jej prace będące wzorowym przykładem przeprowadzenia krytyki źródłowej,
pod tym względem domagała się podobnego traktowania źródeł etnograficznych i historycznych
(pisanych). Zawdzięczamy jej znakomitą, problemową historię etnografii polskiej, lepszą od
dłuższych, ale nie tak pogłębionych, prac ostatnich lat wydanych przez młodsze już pokolenie. Jej
budząca kontrowersje obserwacja że, niezależnie od europejskich lub światowych inspiracji,
etnografowie polscy zawsze stawali na gruncie historycznych interpretacji kultury ludowej, każe
nam zastanowić się nad sposobem naszej pracy, nad naszymi kompleksami i uwarunkowaniami.
I wreszcie dała nam przykład jak traktować koncepcje kultury tradycyjnej jako wyjście do modelu,
z którego wariantami mamy do czynienia w etnograficznych badaniach terenowych (w Mnikowie,
w Trześniowie, na wsi podwarszawskiej).
Pani Profesor była nauczycielem wyjątkowym, łączącym poszukiwanie naukowe z godnym
sposobem życia. Badania były drogą Jej życia. Nie tylko ze szkiełkiem w oku analizowała źródła

�328
na temat historycznej i współczesnej kultury wsi polskiej, ale ukazywała te problemy tak aby
współczesność i przyszłość tej wsi widziano w środowiskach naukowych wyrażnicj, by rozumiano
je Icpicj. To nic był przypadek, żc na tcn tcmat właśnie zaplanowała wystąpienie na 13.12.1981, to
jest na trzeci dzień Kongresu Kultury Polskiej, przerwanego ogłoszeniem stanu wojennego.
Jej wiclką troską było zawsze lączenie wysiłków: badaczy i praktyków, hisloryków i etnologów, wsi i miasta, różnych kierunków tak zróżnicowanej etnologii, różnorodności w kulturze
ludowej i globalnej i wreszcie tradycji rodzinncj Jej własnej: micjskicj i wicjskiej, intelcktualnej
i chłopskiej, krakowskiej, krośnieńskiej i warszawskiej. Jest to bogate dziedzictwo - obyśmy
z niego mogli uczynić pożytek.
Zofia
Marian

Soko/ew;cz
Pokropek

�DR

PRor.

HAB.

ANNA

ZAMBRZYCKA-STECZKOWSKA
(1931-1993)

\

Dnia

4 maja

Niezwykle
życzliwy

innym

Urodziła
kiedy
Kultury

1993 roku

ceniony

etnolog,

studia

Materialnej

PA N jako

w Krakowie

prof. dr hab. Anna

i z pasją

oddany

swej

Zambrzycka-Stcczkowska.

dyscyplinie,

szlachetny

i zawsze

człowiek.

się w 1931 roku

to podjęła

zmarła
całkowicie

laborant,

w Wilnie,

w kierowanym

UJ. Już w czasie
a po

uzyskaniu

'lic już od 1950 roku związała
przez
studiów

Prof.

Kazimierza

zaczęła

magisterium

pracować
w

1955

się na stałe z Krakowem,

Moszyńskiego
w Zakładzie
roku

jako

Studium
Etnologii

asystent,

Historii

IHKM

później

zaś

�330
adiunkt. Doktorat na Wydziale Filozoficzno-Historycznym
UJ obroniła w 1972 roku i wtedy też
została zatrudniona w Katedrze Etnografii Słowian. Po otrzymaniu w 1981 roku stopnia doktora
habilitowanego zostala powołana na stanowisko docenta, a następnie w 1991, na podstawie całości
bogatego dorobku naukowego i dydaktycznego, na stanowisko profesora. W rok później
otrzymała tytuł profesorski. Prof. Zambrzycka-Steczkowska
od 1981 roku pełniła funkcję
Kierownika Katedry, w 1987 rczygnując z niej na własną prośbę.
Aktywność badawcza ProF. Zambrzyckiej-Sleczkowskiej
była wiclokierunkowa. Początkowo
w latach 70. dominującym wątkiem w Jej badaniach było wiejskie rzemiosło. Tej tematyki
dotyczyła praca magisterska pisana pod kierunkiem Prof. Kazimierza Moszyńskiego, a potem
rozprawa doktorska Uwarunkowania
pozycji spo/e('znej rzemie.i/nika
wiejskieyo (Na przykładzie
wybranych
wsi Kotliny Nowotarskiej),
której promotorem był Prof. Mieczysław Gładysz. Z tego
zakresu opublikowała kilkanaście pozycji, w tym wysoko cenioną i nagrodzoną książkę Rzemieś/nik w społeczności
rolników wydaną w 1974 roku we Wrocławiu.
Późniejszy kierunek zainteresowań to zagadnienia współżycia społecznego na wsi. W trakcie
kilkunastoletnich
badań terenowych, prowadzonych na obszarze Śląska Opolskiego, zebrała
bogaty i interesujący materiał, który stanowił podstawę rozprawy habilitacyjnej Zwyczajowe Iormy
współżycia
społecznego.
Studium wsi Owsiszcze
na Śląsku Opolskim, która ukazała się drukiem
w 1980 roku w Krakowie. Praca ta uznana została za niezwykle cenną pozycję w literaturze
etnograficznej z tego zakresu i wyróżniona nagrodą III stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa
Wyższego i Techniki.
Bardzo ważnym nurtem w pracy badawczej Prof. Zambrzyckiej-Steczkowsk iej, a jednocześnie
ważkim z punktu widzenia badań nad kulturą, była problematyka "daru" w jego symbolicznej
funkcji. Warte podkreślenia jest, że nie tylko sama podjęła ten temat i starała się znaleźć dla
analizowanego zjawiska stosowny kontekst teoretyczny (znajduje to wyraz m.in. w takich
opracowaniach jak: Społeczna i kulturowa funkcja daru, "ZNUJ, Prace Etnograficzne" z. lO, 1977;
O możliwości analizy wymiany darów, "Prace Etnograficzne" z. 18, 1983, czy Pojęcie daru jako
kategorii kultury, "Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi" Seria Etnograficzna, nr 28, 1988/91), ale z jej inspiracji włączyła się w te badania grupa
pracowników Katedry, którą kierowała, jak i etnologów z wielu uniwersyteckich ośrodków
etnologicznych za granicą, m.in. z Zagrzebia, Pragi, Belgradu. W latach 1982-1990 była też
kierownikiem tematu badawczego "Kulturowa funkcja daru" realizowanego w ramach Problemu
Węzłowego 11.1 "Polska kultura narodowa. Jej tendencje rozwojowe i percepcja". Organizowala
w Krakowie międzynarodowe sympozja poświęcone tej problematyce. Wielokrotnie też prezentowała wyniki swych b&lt;i1,lańza granicą. Pod Jej redakcją powstał monograficzny zeszyt nr 25 "Prac
Etnograficznych" poświętony w całości temu tematowi, a prezentujący prace etnologów z różnych
krajów europejskich.
W połowie lat 80. Prof. Zambrzycka-Steczkowska
podjęła nowy temat. We współpracy
z Prof. Olgą Goldberg z Uniwersytetu w Jerozolimie prowadziła badania terenowe i przygotowywała tom poświęcony obrazowi Żydów jaki utrwalił się w świadomości mieszkańców
Wieliczki. Opracowala dwa rozdziały do tej zbiorowej pracy. W sumie dorobek publikacyjny
Prof. Zambrzyckiej-Steczkowskiej
obejmuje ponad 70 pozycji. Ponadto redagowała wiele zbiorowych wydawnictw. Od 1981 roku była redaktorem wydawanej w ramach "Zeszytów Naukowych UJ" serii "Prace Etnograficzne", a także w latach 1988-90 członkiem redakcji "Etnografii
Polskiej" i od 1986 roku wychodzącej w Bratysławie "Ethnologia Slavica". W 1991 zostala
powołana w skład Senackiej Komisji do spraw wydawniczych Rady Wydziału Filozoficzno-Historycznego.
Godne podkreślenia jest, iż ProF. Zambrzycka-Steczkowska
stale dążyła do unowocześnienia
warsztatu badawczego. W początkach jej kariery naukowej za prawdziwe nowatorstwo uznano
wykorzystywanie
przez Nią taksonomicznych
metod typologizowania
zjawisk kulturowych.
Przywiązywała dużą wagę do informacji naukowej. Jest autorką bądź współautorką kilku

�331
bibliografii etnograficznych. To z jej inicjatywy powstał w Katedrze Etnografii Słowian UJ "Bank
danych o źródłach dotyczących kultury ludowej Karpat", którym kierowała przez ostatnich kilka
lat. Z tym wiązały sit;: również prowadzone pod Jej kierownictwem zespołowe prace nad
stworzeniem słownika "słów kluczowych" naszej dyscypliny, znacznie juź zawansowane. Jest to
niezwykle istotny wkład do opracowania ogólnej koncepcji organizacji etnograficznej informacji
naukowej przy wykorzystanu techniki komputerowej.
Poza wielostronną działalnością badawczą Prof. Zambrzycka-Steczkowska
brała czynny
udział w pracach różnych krajowych gremiów naukowych. Należała do Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego, Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, od 1981 roku uczestniczyła w pracach
Komitetu Nauk Etnologicznych PAN (w latach 1983-1987 jako członek prezydium) oraz Komisji
do Badań nad Współczesnością tegoż Komitetu. Była członkiem Komisji Etnograficznej Komitetu
Słowianoznawstwa PAN w latach 1979-83 oraz Komisji Etnograficznej i Komisji Słowianoznawczej Oddziału PAN w Krakowie. Od 1964 roku brała udział w pracach Międzynarodowej Komisji
do Badań Nad Kulturą Ludową Karpat i Bałkanów. Związana była również z towarzystwami
regionalnymi, takimi jak Podhalańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk czy Towarzystwo Przyjaciół
Orawy.
Kierując Katedrą Etnografii Słowian przywiązywała olbrzymią wagę do nawiązywania
szerokich, międzynarodowych
kontaktów naukowych. Dzięki jej staral/iom rozwinęła się niezwykle owocna współpraca z ośrodkami etnologicznymi (i to nie 'tylko uniwersyteckimi)
m.in. z Zagrzebia, Belgradu, Brna, Pragi, a także Instytutami Antropologii Społecznej w Lund
i Bergen, czy Seminarium Slawistycznym w Gandawie, wyrażająca się wspólnymi badaniami
i publikacjami, wymianą pracowników i studentów. Było to jedno z tych wielu działań, które
podejmowała z myślą o wyrobieniu naszej Katedrze, posiadającej przecież wspaniałe tradycje,
pozycji i rangi ważnego ośrodka etnologicznego. Miał temu służyć także zredagowany przez Nią
tom prac pracowników Katedry w języku angielskim fil Search of Paradigm, prezentujących ich
aktualne orientacje badawcze, a który rozpoczyna obszerny tekst Jej autorstwa będący retrospektywną oceną dorobku naszego ośrodka.
Prof. Zambrzycka-Steczkowska
z wielkim zaangażowaniem i odpowiedzialnością podchodziła
do pracy dydaktycznej. Była wymagającym, ale nadzwyczaj życzliwym studentom nauczycielem.
Na prowadzonych przez Nią seminariach panowała zawsze atmosfera prawdziwego, intelektualnego partnerstwa. Zyskiwała szacunek w oczach swych uczniów, także i tym, że jak niewielu
etnologów z jej pokolenia otwarta była na nowe prądy i metody w badaniach nad kulturą.
O wielkim szacunku i sympatii jaki żywili dla Niej jej uczniowie świadczy i to, że wśród
żegnających Ją na Cmentarzu Rakowieckim w Krakowie, obok przyjaciół i kolegów, tak tłumnie
stawili się studenci ze wszystkich roczników, z którymi pracowała.
Niespodziewana śmierć Prof. Zambrzyckiej-Steczkowskiej
jest niepowetowaną stratą dla
środowiska etnologicznego. Odczedł ceniony badacz i wykładowca, inicjator wielu znaczących
przedsit;:wzięć naukowych.
Małgorzata

Maj

�ZOFIA

CIEŚLA-REINFUSSOWA
(1910-1993)

9 marca 1993 roku zmarła mgr Zofia Cieśla-Reinrussowa, długoletni &lt;.:IJonek Oddziału
Krakowskiego i członek honorowy Polskiego Towarzystwa Ludoznawczcgo, członek Komisji
Etnograficznej przy oddziale PAN w Krakowie.
Urodziła się 8 maja 1910 roku w Krakowie, była dzicckiem szewca, Józefa Cieśli i Magdaleny
z Tomasików. W tej rzemieślnieznej rodzinie o ludowym rodowodzie (dziadkowie ze strony

�333
ojca gospodarzyli na roli pod Bochnią, a drugi dziadck był krakowskim flisakiem) dbano
o kształccnie dzicci. Dwoje starszych zostało nauczycielami, a Zofia Cicślanka po maturze
rozpoczęła w 1928 roku studia matematyczne na UJ. Z powodu sytuacji rodzinnej przerwała je na
dwa lata, a po przerwic poszcrzyła ich zakres o geografię z etnografią, którą studiowała
u prof. Kazimierza Moszyńskiego. W 1935 roku uzyskała absolutorium
z matematyki,
a w 1937 - magistcrium z filozofii w zakresie geografii na podstawie pracy Import do Polski
towarów ko/tlllialnych
spożywczych
w lalach 1924-35.
Na kilka miesięcy przed dyplomem podjęła okresowo pracę przy porządkowaniu zbiorów
Muzeum Etnograficzncgo, finansowaną z funduszu dla bezrobotnych. To ostatecznie zadecydowało o wyborze zawodu, została bowiem przez dyrektora Seweryna Udzielę zaangażowana na stałe
na stanowisku kustosza. Pracowała m.in. przy urządzaniu ekspozycji Muzcum Ziemi Krakowskiej,
otwartej I czerwca 1939 roku w pałacu Wlodkowiców. Wkrótce w związku z wybuchem wojny,
zaczął się demontaż wystawy, a pakowanie i transportowanie
eksponatów odbywało się już
w czasic, gdy w budynku stacjonowały wojska niemieckie. Zbiory umieszczono w gmachu
Biblioteki Jagiellońskiej, gdzie były scgregowane i katalogowane przed planowanym wywozem do
muzeów nicmicckich. W 1941 roku muzeum zostało zlikwidowane. ~ówczas za aprobatą
prof. Stanisława Kutrzeby oraz Feliksa Kopery, dyrektora Muzeum Narodowego i prczesa
Związk u M uzców, Zofia Cieślanka podjęła pracę w dziale geograficznym niemieckiego Institut fUr
Deutsche Ostarbcit, gdzie oficjalnic zatrudniona była w bibliotcce, tłumaczyła teksty i przygotowywała matcriały kartograficznc. Jej nielegalnym zadaniem było dozorowanie księgozbiorów muzealnego i Instytutu Geografii UJ oraz dostarczanie z nich książek polskim uczonym.
Po wojnie Zofia Cieśla-Reinfussowa wróciła do Muzeum Etnograficznego, skąd jednak
w 1946 roku została zwolniona wskutek merytoryczncgo zatargu z dyrektorcm. Przez następne
lata pracowała m.in. w szkolnej bibliotece i w przedsiębiorstwie rozpowszechniającym
filmy
oświatowe; kontaktów z zawodem jednak nic zerwała, współpracując z prowadzoną przez męża
pracownią dokumentacji sztuki ludowej (zaczątkiem Państwowego Instytutu Badania Sztuki
Ludowej, obecnie Instytutu Sztuki PAN). Brała udział w pracach redakcyjnych "Polskiej Sztuki
Ludowej", uczestniczyła we wszystkich obozach naukowo-badawczych
i w wielu krótszych
wyjazdach penetracyjnych, organizowanych
przcz tę placówkę, a z zebranych materiałów
przygotowała kilka artykułów i przyczynków.
Dopiero w 1967 roku Zofia Cieśla-Reinfussowa powróciła do pracy w Muzeum Etnograficznym, gdzie zorganizowała dział obrzędów i przez 8 łat go prowadziła. Był to dla niej okres
szczególnie intcnsywnej działalności. Opracowała i zrealizowała scenariusz stałcj ekspozycji
obrzędów i zwyczajów dorocznych i rodzinnych; była komisarzem trzech wystaw zagranicznych,
opartych na jej własnych scenariuszach, a mianowicie: tradycyjnych strojów i tkanin (Miluza 1972),
"Polska sztuka ludowa - symbol, motyw, znak" (Lozanna i Winterthur 1973) i ekspozycji
obrazów na szkle Eweliny Pęksowej (Lund 1974). Z Jej inicjatywy ogłoszony, a rozpropagowany
przez środki masowcgo przekazu, ogólnopolski konkurs pisanek dał doskonałe wyniki, wzbogacił
zbiory muzeum o około 5.000 współcześnie wykonanych pisanek, umożliwiając orientację
w żywotności zjawiska, różnorodności aktualnie stosowanych technik zdobnictwa. Zofia Reinfussowa żywo interesowała się także innymi współczesnymi przejawami sztuki ludowej i obrzędowości, nie tylko uczestniczyla w jury licznych konkursów i przeglądów z tego zakresu, aJe
współpracowała z placówkami je organizującymi, podsuwając pomysły i tematy imprez.
W krakowskim oddziale PTL Reinfussowa pracowała w zarządzie, przez wiele kadencji
wnikliwie prowadziła komisję rewizyjną, ponadto podejmowała się wielu prac niewdzięcznych,
a pracochłonnych.
Na dorobek autorski Zofii Cicśla-Reinfussowej składa się ponad 50 tekstów, wiele z nich
zostało opublikowanych w "Polskicj Sztuce Ludowej". Cechuje je znaczna różnorodność tematów;
dotyczą kultury materialnej, artystycznej, społecznej. Można w nich rozróżnić dwa ctapy.
W pierwszym powstał szercg dociekliwych, dobrze udokumentowanych
monografii z zakresu

�334
garncarstwa

(m.in.

w Wyszkowie),
zaowocował
twórców

Aleksandry

pełnymi
m/odzieży

Lemkowszczyźnie

zespołu

do

i drugie,

mniejsze,

studiami,
("Polska

Muzeum

przebieg

dotyczące

Wydawnictwa

znaczna

Muzycznego,

w miesięczniku

"Hale

Sylwetka
niezbyt

i Dziedziny"

Zofii Reinfussowej

mocna,

i bezpretensjonalna,

bardzo

(1992,

nr

kraju, obejmujące

przez

Krakowa,

się

z podowu

1993, nr

wydawnictwo

mężnie

i stałe zapracowana,

żyła

"K raj"

na zamówienie

kryzysu

wydawniczego.

spraw

kultury

takich

jak

ludowej,

"Orli

Lot",

już na łożu
ukazały się

I).

bez wspomnienia

walczyła

aspekty

i przygotowanie

napisane

w czasopismach

11-12;

pełna

wielokroć

czynna

druku

na

nr 27, 1981). Duże,

Droga". Ostatnie dwie pozycje, przygotowane
listy babci Gnojek ze Stanis/awa
Dolnego.

nie byłaby

ale silna wewnętrznie,

nad kSZla/lIIwaniem

jak np. dobór

dużą wagę do popularyzacji

opublikowana

"Chłopska
Serdeczne

w Sanoku"
naszego

do

nie ukazały

sylwetkami

Szyszki oraz niezwyk-

Ze studiów

przedmiotu,

w okolicach

niestety

przywiązywała
została

Erazma

1981, nr 3-4), czy "Weczyrki"

na terenie

przyjęte

z Herodem

w Brańsku,
na emeryturę,

humanistycznymi

Ludowego

literaturze

kolędowania,

część jej dorobku

Ludowa"

"herodowych"

kolędy

"Teatr Ludowy", "Kobieta",
śmierci, w tym wzruszające

bardzo

jak np. N a pastwisku.
Sztuka

(warsztaty

etap, już po przejściu

garncarza

Budownictwa

widowisk

Zofia Cieśla-Reinfussowa
stąd

a zarazem

w dotychczasowej

występów,

dwuosnowowej

Drugi

Polańskiej-Hryńczuk,

reneksji

opracowanie

a nie zauważane

tkaniny

budownictwa.

wiejskiej

("Materiały

monograficzne

Podlaskiej),

i wszechstronnymi,

pisankarki

się osobowo.ki

Polskiego

w Białej
kowalstwa,

głębokimi
-

le interesującymi,

ważne,

ośrodek

ozdobnego

Jej ccch osobistych.

z ciężkimi
nieco

Fizycznie

dolcgliwościami.

w ceniu

Cicha

swojego

męża

-

Romana. Obok wielu własnych obowiązków
zawodowych
i rodzinno-domowych
znajdowała
czas
na kreślenie map i planów, przepisywanie
na maszynie jego prac naukowych,
których była zarazem
pierwszą

lektorką

i zrozumienia
udzielenia

zawsze

rady i pomocy.

Dobrze

i przyjażnie

ze swymi

wspominając
pracowni
się to

i recenzentką.

dla innych;

osób

wiązało,

przyjaciół,

w środku

ale

którzy

wiele wewnętrznego

skora

do wysłuchania

rozumiała

informatorami

z bliższego

naukowej

Miała

otoczenia.
swojego

przyjaźniła
długo

będą

ludzi,

w terenie,

o Niej

nawiązywała

Nie tylko

i pogody,

trosk
niedoli

wytrzymywała

niemal

przyjęła

nas

WAŻNIEJSZYCH

Import towarów
Kraków
1937.-~/

do Polski

Okucia wozów z okolic Makowa,
nr

kontakty

dziesiątki

łói.ka, nie
lat istnienie

do

rodziny.

z którymi

Zostawiła

wielu

pamiętać.

PUBLIKACJI

kolonialnych

długotrwałe

niedogodnościami,

Ewa

WYBÓR

życzliwości

a w potrzebie

ze szpitalnego

przez

wraz z wszystkimi

a także

i kłopotów,

serdeczne,

z towarzyszkami

mieszkania

się z nami,

ciepła

cudzych

"Polska

w

ZOFII
lalach

Sztuka

Fry,v-Pietraszkowa

CIEŚLA-REINFUSSOWEJ

1924-1935,

"Wiadomości

Geograficzne",

r. II, 1948, nr 11-12 oraz r. III, 1949,

Ludowa"

1-2.
Skrzynie
Materia/y

Dywany
1954, nr 1.

z powiatu ostro/ęckiego,
"Polska
w polskiej architekturze
ludowej, "Polska

kurpiowskie

Dom z wnęką

do sztuki

ludowej

dwuosnowowe

Siwaki

z Bia/ej

Sztuka

ludowa

Podlaskiej,

Brańskie

dywany

Magdzikiem)

gorlickiego,

"Polska

Łowiectwo
zbiorowa

Sztuka

i rybo/ówstwo,
pod

rcd.

r. V, 1951, nr 4-5.

Ludowa"

r. VI, 1952, nr 4-5.

"Polska

Ludowa"

Sztuka

"Polska

Ludowa"

Sztuka
Sztuka

z Wyszkowa,

Sztuka

"Polska

dwuosnowowe,
praca

P/ockiego,

braci Sk/adanowskich

w Sieradzkiem,

(z Janem
powiatu

Mazowsza

Sztuka

r. VIII,

Ludowa"
Ludowa"

Sztuka

r. VII, 1953, nr I.
Ludowa"

r. VIII,

1954, nr 5.

r. X, 1956, nr 6.
r. XI,

w: Nad rzeką

R. Reinfussa,

Ludowa"

"Polska

Kraków

1957, nr 2.

Ropą.

Zarys

1965.

kullury

ludowej

�335
Sztuka

pillSlyczna,

z wv:ką

w: Nad rzeką

Ropą ... , op. cit.

"Polska Sztuka Ludowa" r. XX, 1966, nr 2.
z wv:ką w ludowym hudownictwie
Malopolski,
"Materiały Muzeum
Budownictwa Ludowego w Sanoku" nr 5, 1967.
Suszenie (}\,'o("()W i wrdze/lie mi('sa we wsiach poludniowej
M a/opolski,
"Rocznik Muzeum
Etnograficznego w Krakowie" r. III, Kraków 1968.
Ohrzrdy ludowe w kO/lkursach, pokazach i w terenie, "Polska Sztuka Ludowa" r. XXIII, 1969,
nr 2.
Budownicl wo ludowe, w: M onoyra(ia
powiatu
M yślenickieyo,
t. 2, Kultura ludowa, praca
zbiorowa pod red. R. Rcinfussa, Kraków 1970.
Erazm Szyszko
- neslOr polskich garncarzy
ludowych, "Polska Sztuka Ludowa" r. XXXI, 1977,
nr 3.
Żywot/lo.V(' ohrzrd()w Illllowych w Krakowie
i na wsi podkrakowskiej,
"Lud" t. LXI, 1977.
Bihlioqra/ia
prac R. Rein/ussa, "Lud" t. LXIV, 1980.
Aleksandra Polańska-Hryńczuk
- pisa/lkarka lemkowska, "Polska Sztuka Ludowa" r. XXXIV,
1980, nr 3-4.
(
Na pastwisku,
ze studiów nad kształtowaniem
sir osohowo.~ci młodzieży
wiejskiej, "Polska
Sztuka Ludowa" r. XXXV, 1981, nr 3-4.
"Weczyrki" na IA'mkowszczyinie,
"Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku" nr 27,
1981.
Stadny wypas owiec /la terenie Podlasia /la przestrzeni ostatniego stulecia (1860-1970), "Rocznik
Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie, r. XIII, Poznań 1983.
Serdeczne
listy hahci Gnojek ze StU/lis/awa Dolnego kolo Kalwarii
Zebrzydowskiej,
"Hale
i Dziedziny" r. III, 1992, nr 11-12.
ŚWirlO "Jordan" u Lemhiw z Wysowej, "Hale i Dziedziny" r. IV, 1993, nr l.
C/lUlupa

Zayadnienie

w M y.vlenickiem,

ehalllPY

�PROF.

MARIO

D. ZAMORA

(1935-1993)

W

dniu

mencie

12 sierpnia

Antropologii,

Szeroką

popularność

Nauk

Rady

tem - clektem
Mary

z

Unii.

z

zmarł

Unii,

w

ten

jako

dniu

niezwykłej

5

ruchliwości

Tomoko

Hamada,

College

of William

a

z

ności
Profesora
Zamory
jako
Uwagą
i życzliwością
Profesora

prezydenta

wybrany

został

College

of

William

Kongresu
nic tylko

poświr,;ceniem

z całego

D. Zamory
XIV

Unii,

and
Nauk

pracował

świata.

z Departamentu

na

formalnego,
Znany

korespondem:ji.

Kongrcsu

a

prezyden-

i z wielkim

prowadzoncj

Unii

Unii

był rzecznikiem

wykonawczy

DepartaWirginia.

w Mir,;dzynarodowej

roku,

jetnologów

szeroko

w

w stanic

Międzynarodowego

Unii

Mario

profesorem

zastr,;pcy

wyznaczeniem
XIV

Zamora

Profesora

i sckretarz

Mary

z

antropologów

szczególnic

współpracownik
and

1993

charakteru

Unii

działalność

sierpnia
był

Byl

w Williamsburgu

funkcjr,;

Profesor

działalności

Zamora.

Pełnił

następnego

mir,;dzynarodowego
do

D.
Mary

Zamorze

związany

miejsca

i Etnologicznych.

włączeniem

and

Profesorowi

Wybór

Williamsburga

i rzeczywistego

Mario

William

i Etnologicznych.

Stałej

Antropologicznych
nad

r.

of

przyniosła

Antropologicznych

posiedzeniu

ale

1993

College

by!

Profesor
Antropologii

pisa!

o działal-

o niezwykle
wartościowej
"dyplomacji
antropologicznej".
Zamory
objęci byli również
antropologowie/etnografowie

z Polski.
Profesor

Mario

D. Zamora

Uniwersytccie

Corneel.

Filipińskiego

w Baguio,

Centrum

Badań

i Archeologii.

nad

Od

jako

był także
jako

dyrektorem

Filipinach

i w Indiach,

antropologii

kulturowej

generalym

Etnicznymi

profesor

dwudziestu

na

profesor

Mniejszościami

Wykładał

w Norwegii.

studiował

Pracował

lat

Fundacji

zajmował

rządowego,

i dyrektorem
na

na

rilipińskiego

Narodowego

i Instytutu

Uniwersytecie

profesora

doktorat
Uniwersytetu

Muzeum

Fulbrighta

stanowisko

i obronił
i dziekan

Etnologii

w Trondheim

zwyczajnego

Uniwersytetu

w Williamsburgu.
Obszarami
kilkanaście
wiejskie

specjalizacji

książek

na Filipinach,

w Indiach,
autorem

wreszcie

m.in. książki

ctniczne

1972; razcm

z J. Y. ArcelIana
Studies

1967.

Ostatnio
Podobnie

jedynie

z Jego

pracował

przygotował

nad

perspectives,
jak

nauczania

niektórzy

listów.

inni

Ostatni

polscy
z

nich

i Filipiny.

Baguio
pracy

poświęcona

zbiorowej
znałem

z 6

lipca

Opublikował
społeczności
władał,

uniwersyteckiej.

antropology,

Towards

peace

oraz

i użyteczność

itI applicatioł1s,

1970, Alemar-Phoenix,

Prof.

etnologowie
pochodzi

rozwój

edukacji

o{ Philippine

City

językiem

na Filipinach,

w systemic

A bibliography

były

których

its dimeł1sioł1a, its limitatioł1s,

przygotowaniem
zostanie

Indic

zainteresowania

narodowej

antropologii

anthropology,

która

były

jcgo

ludu Pampangów,

integracji

anthropology:

in Philippine

Zamory

Przedmiotem

społeczności

i procesy

metodyka
Cultural

1970, wydał
anthropological

Profesora

artykułów.

szczególnie

mniejszości

antropologii,

naukowej

i wiele

Był
Manila

Baguio

City

Quezon-City
and justice:

E. Sunderlandowi.
Profesora
1993

roku.

Mario

D. Zamorę

Dziękuje

w nim

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
