<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="9837" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/9837?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T04:15:48+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="9815">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/41e3c2f6979669018ccb3515522b9363.pdf</src>
      <authentication>e5a3aca6d982b54a3bfc6c126fb84dce</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117009">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4736</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117010">
              <text>1964</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117011">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:4396</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117012">
              <text>Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1964 t.18 z.3</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117013">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1964 t.18 z.3; s.181-182</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117014">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117015">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117016">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="117017">
              <text>K

R

O

'

N

I

K

A

za okres 1 .IV - 30.YI.1964 r.
8 czerwca zmarł w Warszawie
w wieku 58 łat mgr Tadeusz Z y g łer, profesor i b. dziekan Wydziału
Choreografii
PWST,
wykładowca
Akademii Wychowania Fizycznego,
b. naczelnik Wydziału w
Min.
Oświaty, długoletni pedagog, w s p ó ł ­
organizator tajnego nauczania w
okresie okupacji, to. poseł do K R N
i członek C K W P P S .
Tadeusz Zygler był wielkim mi­
łośnikiem kultury ludowej, szcze­
gólnie interesował się tańcem l u ­
dowym i sposobami jego notacji.
Należał do grona najbardziej aktyw­
nych działaczy Polskiego Towarzy­
stwa
Ludoznawczego,
w
latach
1948—1949 kierował Instytutem B a ­
dania Sztuki Ludowej, a po wcie­
leniu go do P a ń s t w o w e g o Instytutu
Sztuki — Sekcją Badania Sztuki
Ludowej. W tym czasie redagował
przez rok „Polską S z t u k ę Ludową".
Zmarły był kilkakrotnie odznaczany
za s w ą działalność z a w o d o w ą i spo­
łeczną.
Konferencje,
zjazdy
Z
inicjatywy
działającego
od
trzech lat w Cieszynie K l u b u Pro­
pozycji
zorganizowano
spotkanie
t w ó r c ó w ludowych regionu cieszyń­
skiego. W wyniku spotkania posta­
nowiono urządzać wystawy prac
t w ó r c ó w ludowych w Ustroniu i w
Cieszynie. Zarząd Powiatowy ZMW
będzie organizował spotkania t w ó r ­
c ó w ludowych w kołach ZMW, a
Muzeum Cieszyńskie podjęło
się
prowadzenia kartoteki twórców re­
gionalnych.
*

W Lublinie odbyła się 24 kwiet­
nia w s p ó l n a narada Komisji K u l t u ­
ry K W P Z P R i W K Z S L p o ś w i ę c o ­
na problemom twórczości ludowej.
Postanowiono zwołać w czerwcu w
Nałęczowie ogólnopolski zjazd pisa­
rzy i p o e t ó w ludowych i poczynić
przygotowania do powołania związ­
ku t w ó r c ó w ludowych w s p ó ł p r a c u ­
jących ze sobą w o j e w ó d z t w : lubel­
skiego, rzeszowskiego, kieleckiego
i białostockiego.
Działalność

muzeów

Na Zamku Liwskim w P u ł t u s k u
otwarto 29 czerwca Muzeum zor­
ganizowane z inicjatywy P u ł t u s k i e ­
go Towarzystwa Kulturalnego przy
pomocy Wojewódzkiego Konserwa­
tora Zabytków, Muzeum Archeolo­
gicznego w Warszawie, Min. K u l t u ­
ry i Sztuki oraz C P L i A . Ekspozycja
muzealna obejmuje historię miasta,
historię kultury środkowego M a ­
zowsza oraz sztukę l u d o w ą
tzw.
Zielonych Kurpi.

trzynasty rejs barki muzealnej, na
której w okresie od czerwca do
października br. czynna była wy­
stawa: Sztuka Podhala.
*

W miesiącach maju i czerwcu
Muzeum Kujawskie we Włocławku
urządziło w miasteczkach Chodecz
i Przedecz Wystawę pt. „Współczes­
na sztuka ludowa na Kujawach".
Na wystawie zaprezentowano rzeź­
bę, hafty, wyroby ze s ł o m y (pająki,
koszyczki), plecionki z korzeni i ro­
goży, malowanki na papierze, m a ­
lowany fajans w ł o c ł a w s k i oraz mo­
del wnętrza
izby kujawskiej, ze
zbiorów w ł a s n y c h Muzeum.
Wystawa spotkała się z ż y w y m
zainteresowaniem
nauczycielstwa,
młodzieży szkolnej i dorosłych. N a j ­
ciekawszym obiektem dla wszyst­
kich zwiedzających było jak zawsze
miniaturowe w n ę t r z e izby kujaw­
skiej.
Równocześnie z ekspozycją
wystawy w y g ł a s z a n o prelekcje na
temat współczesnej twórczości arty­
stycznej wsi kujawskiej.
Prelekcji
wysłuchało w Chodeczu 595 osób,
w Przedeczu 214 osób.
Wystawę
zwiedziło w Chodeczu 940 osób, w
Przedeczu 914.
*
Z inicjatwy Muzeum Kujawskie­
go we Włocławku, w porozumieniu
z Wydziałem Oświaty P M R N , zor­
ganizowano na Kujawach szkolny
obóz w ę d r o w n y o charakterze k r a joznawczo-etnograficznym. Rozmo­
wy uczestniczek obozu z mieszkań­
cami wsi przyniosły ciekawe rezul­
taty. Odkryto nowych twórców, za­
notowano wiadomości o malarstwie
ściennym, o malowaniu na papie­
rze, o wysypywaniu piaskiem wzo­
rów roślinnych na podwórkach i w
chałupach, w miejscowościach pod
tym w z g l ę d e m dotychczas nie zna­
nych, o wyrobie pająków ze szcze­
ciny itp. Wiadomości te w postaci
notatek przekazano do Muzeum K u ­
jawskiego, gdzie zostaną odpowied­
nio wykorzystane. Instruktorką obozu była asystentka M-jzeum, mgr
Zenobia Pietrzykowska (inf. Muz.
Kujawskiego).
Konkursy i wystawy
W ramach o b c h o d ó w 20-lecia Pol­
ski Ludowej Prezydia Wojewódzkich
Rad Narodowych zorganizowały w
szeregu w o j e w ó d z t w i p o w i a t ó w
konkursy sztuki ludowej. Eksponaty
zakwalifikowane przez jury kon­
kursowe pokazane będą na specjal­
nych wystawach.

W kwietniu rozstrzygnięty został
w powiatach Wieluń i Sieradz pier­
wszy etap wojewódzkiego konkursu
*
sztuki ludowej (por. „Kronika" w
Muzeum Kultury i Sztuki Ludo­ poprzednim numerze). Z pow. Sie­
wej w Warszawie zorganizowało radz uczestniczyło w konkursie 28

twórców ludowych, w tym 7 po raz
pierwszy. Przyznano o g ó ł e m 24 wy­
różnienia artystom, których prace
zakwalifikowano na konkurs woje­
wódzki. Pierwszą nagrodę otrzyma­
ła Jadwiga Grala z Burzenina za
rzeźbę ceramiczną, drugą C z e s ł a w
Czekalik ze Stoczków za ptaszki
drewniane.
19 kwietnia otwarto w Muzeum
w Sieradzu w y s t a w ę pokonkurso­
wą.

*
3 kwietnia komisja konkursowa
dokonała oceny prac nadesłanych
z terenu do Muzeum Ziemi W i e l u ń ­
skiej. Zakwalifikowano na wysta­
w ę w o j e w ó d z k ą rzeźby Adama K o l ­
skiego, ceramikę Andrzeja Kasper­
ka, plecionki Stanisława Olejnika,
ozdoby z papieru Marii K o ł a c z y ń skiej, wianuszki i pająki Marianny
Porażki i wycinanki Heleny K a l i ­
nowskiej,

*
Na początku kwietnia otwarta
była w Krakowie
pokonkursowa
wystawa pamiątkarstwa zorganizo­
wana przez C P L i A . Wśród około
250 eksponatów na u w a g ę zasługi­
w a ł y w y r ó ż n i o n e pierwszymi na­
grodami konkursowymi figurki ce­
ramiczne Macieja Tracza z Dębiny
(pow. Bochnia), zabawki ż y w i e c k i e
Józefa Rumiana z Lachowic (pow.
Sucha), pieski kute w żelazie przez
Stanisława Kanię z S u ł k o w i c (pow.
Myślenice), miniatury b u k i e t ó w we­
selnych Felicji Kosiniakowej z Z a ­
lipia i malowanki Felicji Curyłowej, również z Zalipia. W maju,
w czasie o b c h o d ó w 600-lecia U n i ­
wersytetu Jagiellońskiego,
CPLiA
zorganizowała kiermasz nagrodzo­
nych w y r o b ó w pamiątkarskich na
placu Mariackim.

Objazdowa wystawa sztuki ludo­
wej
Lubelszczyzny przygotowana
przez Muzeum w Lublinie czynna
była w ciągu kwietnia w Muzeum
w Opolu.
W poznańskim P a ł a c u Kultury
zorganizowano w kwietniu pierw­
szą w tym mieście w y s t a w ę malar­
stwa Nikifora. Prace Nikifora po­
kazano również w Olkuszu na wy­
stawie otwartej w maju w sali
kawiarni „Bezałdar".
*
Wystawę
pt. „W
wędrówkach
przez kraj poznajemy sztukę ludo­
wą" zorganizował w kwietniu we
w ł a s n y c h salach Punkt Muzealny
P T T - K w Grodzisku Mazowieckim.
Na ekspozycję złożyły się zabytki
i fotografie, pochodzące ze zbiorów
prywatnych
fotografika
Stefana
181

r

�Deptuszewskiego, który był również
autorem scenariusza wystawy. Reeenzję z niej zamieścimy w jednym
z najbliższych numerów.

Wystawa pt. „Jeleniogórska pi­
sanka ludowa" otwarta była w Mu­
zeum Regionalnym w Jeleniej Gó­
rze od 12 do 30 maja. Wystawa
prezentowała materiał uzyskany w
wyniku pierwszego na tym terenie
konkursu pisankarskiego, na który
nadesłano 220 pisanek wykonanych
przez 24 t w ó r c ó w . Nawiązali oni do
tradycji pisankarskich regionów, z
których pochodzą. Najliczniej w y ­
stąpiły motywy rzeszowskie i l u ­
belskie, sporadycznie huculskie, bia­
łostockie i poznańskie. Pierwszą na­
grodę otrzymał Julian Zając z Siedlęcina, pow. Jelenia Góra (techni­
ka batikowa) i Maria Banaś ze wsi
Chromiec, pow. Jelenia Góra (tech­
nika skrobania). Ponadto przyznano
trzy równorzędne drugie nagrody
i jedną trzecią.
Wystawa posia­
da katalog-składankę, zawierający
krótki w s t ę p wprowadzający i spis
nagrodzonych uczestników wysta­
wy.
*

uczestników.
Pierwsze
nagrody
otrzymali: Felicja Curyłowa, Bro­
C P L i A w porozumieniu z M S Z
nisława Boduch, Maria Zając, M a ­
zorganizowała
na zaproszenie ber­
ria Gierak, Maria Wojtyto, Zofia
lińskiej Laudengalerie w y s t a w ę pol­
Majchrowska i Monika Szlosek.
skiej współczesnej wycinanki ludo­
wej.
Z okazji Dni Ziemi Piotrkowskiej
zorganizowano w Wolborzu wysta­
w ę sztuki ludowej regionu. Poka­
zano rzeźby z Sulejowa, wycinanki
z Krzyszkowic, ceramikę z Norbertowa, tkaniny dekoracyjne i ubra­
niowe z Komornik, Wolborza, Nagorzyc, Ł a z ó w i Serocka, jak r ó w ­
nież interesujące wyroby plecionkarskie wykonane z korzeni sosno­
wych.

Na dorocznych m i ę d z y n a r o d o w y c h
Targach Rzemiosła w Monachium,
o d b y w a j ą c y c h się w maju, P o l s k ę
reprezentował pokaz pt. „Rzemio­
sło artystyczne i sztuka ludowa".
Pokazano m.in. tkaniny białostockie
i podlaskie, siwaki białostockie, fi­
gurki ceramiczne z U r z ę d o w a oraz
śląskie filigrany.
Różne

Konkurs pt. „Kultura Narodów
Świata" rozpisało w czerwcu Zrze­
szenie S t u d e n t ó w Polskich oraz
Rada Uczelniana Uniwersytetu M i ­
kołaja Kopernika w Toruniu. Do
konkursu przystąpić mogą wszyscy
posiadacze eksponatów, z zakresu
twórczości samorodnej i ludowej,
zdobytych w czasie podróży zagra­
nicznych.
Organizatorom
chodzi
przede wszystkim o ujawnienie nie­
znanych zbiorów i o b i e k t ó w sztuki
ludowej obcej, znajdujących
się
w Polsce. Przewiduje się m o ż l i w o ś ć
zakupu najcenniejszych eksponatów
przez muzea.

W czasie obchodów Dni Oświaty,
Książki i Prasy w P u ł t u s k u C P L i A
zorganizowała w salach Ratusza w
P u ł t u s k u w y s t a w ę ceramiki ludo­
wej regionu pułtuskiego oraz rzeźb
ceramicznych rzeźbiarza-prymitywa,
*
Stanisława Zagajewskiego. Garnca­
rzy pułtuskich reprezentowali: E .
Piotrowski, Z. Plagowski i Cz. L a Staraniem stałego przedstawiciel­
toszek. Dodatkowo pokazano hafty stwa Polski w ONZ otwarta zosta­
i wycinanki kurpiowskie z okolic ła w kwietniu w Nowym Jorku w y ­
Pniewa w Puszczy Białej.
stawa polskiej sztuki ludowej, z
okazji o b c h o d ó w 20-lecia Polski
*
Ludowej i
Tysiąclecia
Państwa
W Zalipiu (pow. Dąbrowa T a r ­ Polskiego.
nowska) zorganizowano w maju z
inicjatywy krakowskiego W K W R N
*
konkurs na malowanki. Po kilku
latach przerwy postanowiono obec­
nie organizować konkursy takie co­
Wystawa polskiej sztuki ludowej
rocznie, dla podtrzymania miejsco­ w Paryżu otwarta została w kwiet­
wej tradycji. Do konkursu przystą­ niu staraniem biura polskiego rad­
p i ł y 24 kobiety i 1 mężczyzna z Z a ­ cy handlowego we Francji oraz
lipia i okolicznych
przysiółków: C P L i A . Jest to kolejna inicjatywa
Niwki, Kuzie, Świebodzin. Konkurs paryskiej placówki handlu zagra­
stał ogólnie na wysokim poziomie — nicznego, zmierzająca do bliższego
czego wyrazem były wyróżnienia zapoznania rynku francuskiego z
i
nagrody przyznane większości naszą sztuką ludową.

W dniach od 7 do 14 czerwca od­
b y ł y się w Opocznie i Przysusze
uroczyste obchody „Dni Kolbergowskich". Zorganizowano m i n . festi­
wal ludowych zespołów regional­
nych oraz w y s t a w ę malarstwa M.
Wąsowicz-Sopoćko pt. „Piękno stro­
j u ludowego i regionu".
*
Aby rozwijać zainteresowania l u ­
dową tradycją artystyczną ,Woj. Z a ­
rząd ZMW w Lublinie podpisał
z C P L i A u m o w ę o współpracy. Na
jej mocy młodzież zajmie się w y ­
szukiwaniem artystów
ludowych,
których C P L i A otoczy opieką. Zor­
ganizowane zostaną r ó w n i e ż wysta­
wy sztuki ludowej w wielu wsiach
woj. lubelskiego, a następnie w y ­
stawa w o j e w ó d z k a w Lublinie.

O P L i A w y d a ł a w czerwcu serię
14 barwnych pocztówek pt. „Twórcy
ludowi i ich dzieła". Seria, opatrzo­
na podpisami francuskimi i angiel­
skimi, przeznaczona jest dla odbior­
ców zagranicznych i przedstawia
Marię G w a r k o w ą (koronkarkę z
Koniakowa, pow. Cieszyn), Józefa
Pitoraka (twórcę metalowych przed­
m i o t ó w zdobionych, z Bukowiny
Tatrzańskiej), S t a n i s ł a w a Pastuszkiewicza (garncarza z Iłży) oraz —
pisanki, rzeźby ludowe, wstążki
krakowskie, bukiety weselne i kur­
piowskie pieczywo obrzędowe.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
