https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/26d3de6821d45c48e010edd0209e4dca.pdf f3695300eb26335d35de7a2cc41d6191 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:6491 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2005 Subject The topic of the resource International School of Theatre Anthropology Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:6064 Title A name given to the resource Slow Motion / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2005 t.59 z.2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty t.59 z.2, s.126-127 Creator An entity primarily responsible for making the resource Soszyński, Paweł Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Type The nature or genre of the resource czas. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text XIV SESJA MIĘDZYNARODOWEJ SZKOŁY ANTROPOLOGII T E A T R U ISTA „Improwizacja: pamięć, powtórzenie, nieciągłość" Wrocław - Krzyżowa 1-15 kwietnia 2005 Dyrektor: Eugenio Barba 11-13 kwietnia Festiwal „Wschodnia L i n i a " O R G A N I Z A C J A : OŚRODEK G R O T O W S K I E G O , W R O C Ł A W F O R U M W Y M I A N Y OŚRODEK G R O T O W S K I E G O 1-7 kwietnia Sesje pracy w Krzyżowej Wydarzenia otwarte Concertum Mundi z udziałem muzyków z Bali, Brazylii, Danii, Francji, Indii, Niemiec, Japonii i Polski Kościół w Grodziszczu Wiosenna wymiana - barter Ośrodek Fundacji "Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego Przemysław Wasilkowski Projekt Terenowy/Teatr Węgajty Continuo Theatre (Czechy) Omma Theatre (Grecja) Free Theatre (Białoruś) Centre for Research i n Culture (Słowenia) Lalish TheaterLabor (Kurdystan/Austria) Green Theatre of Bishkek (Kirgistan) Aleksander Gamirov (Uzbekistan) 8-10 kwietnia Sympozjum „Improwizacja: pamięć, powtórzenie, nieciągłość" Scena na Świebodzkim we Wrocławiu, pl. Orląt Lwowskich 20 c SPEKTAKLE Program A 8 kwietnia Wprowadzenie: Eugenio Barba; O d i n Teatret (Dania), Pura Desa Ensemble (Bali) i Nando Taviani (Włochy) Ord de Otello - Przedstawienie Augusto O m o l u (Brazylia) Antologia - bukiet kwiatów. Sceny z wielu tradycji Ileana Citaristi (odissi; Indie), O d i n Teatret (Itsi-Bitsi), Pura Desa Ensemble (topeng; Bali), Thomas Laebhart (mim cielesny; U S A ) , Augusto O m o l u (orixd; Brazylia), A k i r a Matsui (no; Japonia) 9 kwietnia Pokazy praktyczne: A k i r a Matsui (Japonia), Giennadij Bogdanow (Rosja), Augusto O m o l u (Brazylia), Ileana Citaristi (Indie), A n a Woolf (Argentyna) „Grotowski: pamięć, nieciągłość" Wystąpienia: prof. Zbigniew Osiński, prof. Leszek Kolankiewicz, dr Grzegorz Ziół¬ kowski (Polska) Bonjour Monsieur Decroux - Thomas Leabhart (USA) Scena Kameralna Teatru Polskiego, u l . Świdnicka 28 Prezentacja filmu Theatrum Mundi Ośrodek Grotowskiego, Rynek-Ratusz 27 Program B Plavo Pozoriste (Belgrad, Serbia i Czarnogóra) Diakctics of Soul - Study of Freedom - IMPART Studium Teatralne (Warszawa, Polska) Człowiek - Scena na Świebodzkim Teatr im. L. Kurbasa (Lwów, Ukraina) Marko frokliaty or the Legend of the East - Ośrodek Grotowskiego Farma v Jeskyni (Praga, Czechy) Sclavi - Teatr Współczesny Teatr Pieśń Kozła (Wrocław, Polska) Kroniki - obyczaj lamentacyjny - Teatr Pieśń Kozła Teatr Z A R (Wrocław, Polska) Ewangelie dzieciństwa - Brzezinka Studium Teatralne (Warszawa, Polska) Człowiek - Scena na Świebodzkim Plavo Pozoriste (Belgrad, Serbia i Czarnogóra) Dialectics of Soul - Study of Freedem - IMPART Farma v Jeskyni (Praga, Czechy) Sclavi - Teatr Współczesny Teatr i m . L. Kurbasa (Lwów, Ukraina) Marko Prokliaty or the Legend of the East - Ośrodek Grotowskiego Sen Andersena Przedstawienie O d i n Teatret (Dania) Wytwórnia Filmów Fabularnych, u l . Wystawowa 1 Spotkanie Eugenia Barby i O d i n Teatret z artystami przedstawiającymi swoją pracę w ramach Festiwalu Wschodnia Linia Topeng - Pura Desa Ensemble (Bali) Wrocławski Teatr Współczesny, u l . Rzeźnicza 12 10 kwietnia Pokazy praktyczne: O d i n Teatret (Dania), Thomas Leabhart ( U S A ) , Pura Desa En¬ semble (Bali); podsumowanie: Eugenio Barba „Grotowski: pamięć, nieciągłość" 13-15 kwietnia Andersen's Dream Spektakl O d i n Teatret (Dania) Wystąpienia: prof. Mirella Schino i prof. Franco Ruffini (Włochy) Wytwórnia Filmów Fabularnych we Wrocławiu, u l . Wystawowa 1 Bonjour Monsieur Decroux - Thomas Leabhart (USA) Scena Kameralna Teatru Polskiego, u l . Świdnicka 28 Mecenat Prezentacja filmu Theatrum Unia Europejska w ramach programu „Culture 2000" Mundi Ministerstwo Kultury RP Ośrodek Grotowskiego, Rynek-Ratusz 27 Samorząd Miasta Wrocławia Sen Andersena Współpraca Przedstawienie O d i n Teatret (Dania) Wytwórnia Filmów Fabularnych, u l . Wystawowa 1 Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego Teatr Polski we Wrocławiu Topeng - Pura Desa Ensemble (Bali) Wrocławski Teatr Współczesny, u l . Rzeźnicza 12 Patronat medialny „Rzeczpospolita" „Didaskalia. Gazeta Teatralna" „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa" 125 �PAWEŁ SOSZYŃSKI cel całej I S T A . Zobaczyć można t u było także typowe teatry „eksportowe", j a k p o l s k i Teatr Pieśni Kozła Grzegorza Brala, czy S t u d i u m Teatralne Piotra B o r o w ­ skiego. O b a teatry pokazały zresztą sceniczne „pew­ n i a k i " : Kroniki — obyczaj lamentacyjny i Człowieka. Slow Motion Ab­ solutną furorę zrobiła czeska grupa Farma v Jeskyni z przedstawieniem Sclavi. Zamęt wprowadził Plavo Pozoriśte (Niebieski Teatr) z Serbii i Czarnogóry, który swoim przedstawieniem Dialectics of Soul podwyższył poprzeczkę teatralnego okrucieństwa. Przedstawienie to polegało z grubsza na serialnym powtarzaniu sce¬ nicznych działań, zapętlaniu i c h do granic absurdu O i fonicznej przyzwoitości, bo to właśnie w o k a l n a część s t a t n i m wydarzeniem kończącym sesję I S T A przedstawienia przysporzyła najwięcej zmartwień pu¬ we Wrocławiu był festiwal W s c h o d n i a L i n i a bliczności, która w o l n o , acz konsekwentnie opuszcza¬ prezentujący niezależne grupy teatralne z E u ­ ła miejsca na w i d o w n i . „Kontynuuję czytanie" - to ropy W s c h o d n i e j . Jak widać na p r z e d r u k o w a n y m w zdanie powtarzane w i e l o k r o t n i e w trakcie dwugodzin¬ „Kontekstach" nego spektaklu dawało impuls do niebotycznego wrza¬ programie festiwalu, Ośrodkowi Grotowskiego udało się zorganizować bardzo ambitne sku (wzmocnionego przez m i k r o f o n y ) , który przez do¬ przedsięwzięcie, bre kilkanaście m i n u t nie pozwalał skupić się na skąd¬ które m a m taką nadzieję - jest jedynie początkiem jakiejś być może cyklicznej impre¬ inąd świetnym pomyśle reżysera. Zostałem do k o ń c a - zy. Festiwal miał charakter przeglądowy - m o t y w e m w a r t o było, t a k uważam - przede wszystkim dlatego, że p r z e w o d n i m były t u geograficzne korzenie występują¬ był to teatr oryginalny, w pełni tego słowa autorski, cych czy opowiadających o swojej pracy zespołów. d o w c i p n y (a dowcip, poza prezentacją Wacława So- M a m wrażenie, że festiwal skierowany był przede baszka i o m a w i a n y m spektaklem był na festiwalu to¬ wszystkim do gości z Z a c h o d u i i n n y c h kontynentów. warem deficytowym). Całość miała charakter m a r a t o n u : o d rana do połu¬ O m m a Theatre z G r e c j i - właściwie nie była to pre¬ Intrygująca była prezentacja d n i a odbywały się prezentacje, a po południu pokazy¬ zentacja, lecz zwarte przedstawienie, rodzaj inscenizo¬ wane były przedstawienia. Festiwal trwał d w a d n i . N a wanej autobiografii t e a t r u i hołdu złożonego a k t o r o m pokazy składały się projekcje m u l t i m e d i a l n e , fragmen¬ O d i n . Zabrakło t u jednak dystansu, każdy błysk dusi¬ ty zapisów przedstawień, slajdy, krótkie wykłady doty¬ ła celebra. Czymś niebywałym był występ V l a d o Sava czące działalności danego t e a t r u bądź work demonstra¬ - lidera Centre for Research i n C u l t u r e , który w swo­ tion. N i e sposób opisać t u wszystkich wydarzeń, przy¬ jej działalności (performerskiej?) teatralną bliżyć przedstawień i sylwetki i c h twórców - nie jest to doprowadził do p u n k t u krytycznego. Sava jest lepszy też m o i m jako wykładowca swojej d o k t r y n y - jednak jego przed¬ z a d a n i e m . Postawiłem sobie i n n y cel ekologię sięwzięcia artystyczne są niedorzeczne. w związku z mnogością festiwalowych pokazów m a m Duże wrażenie zrobił na m n i e pokaz Free Theatre możliwość opisania pewnej maniery we współczesnym teatrze biorącym Jerzego Grotowskiego za swojego pa¬ z Białorusi. Bezpretensjonalna t r o n a . Slow motion zajmę się później. N a razie propo¬ H a i k o - reżyserka w t y m teatrze - w ciągu k i l k u pierw¬ nuje krótki - doprawdy w telegraficznym skrócie szych m i n u t wylała kubeł zimnej w o d y na głowę sza¬ - dziewczyna, Oksana opis poszczególnych teatrów. Można powiedzieć, że te¬ cownej publiczności. Opowiadała o w a r u n k a c h , w ja¬ atry te z mniejszym lub większym powodzeniem starały k i c h r o b i ona teatr daleko bardziej autentyczny (nawet się odpowiedzieć na doświadczenia Teatru Laborato¬ jeśli artystycznie na razie średni) niż większość tego, co r i u m Jerzego Grotowskiego, c h o ć oczywiście grupy te¬ zobaczyłem w trakcie całego festiwalu. Ten teatr musi atralne zaproszone przez Ośrodek z pewnością wybie¬ dzielić salę w d o m u k u l t u r y razem z r o c k o w y m i grupa¬ rane były właśnie według tego klucza. Zarówno Ośro¬ m i i dyskoteką. N i e ma t u m o w y o scenograficznych fa¬ dek Grotowskiego, jak i O d i n Teatret są przedstawi¬ jerwerkach, nie ma czasu na celebrację, dowcip jest ko¬ cielami silnych tradycji t e a t r a l n y c h - n i c więc dziwne¬ niecznością. Zresztą w wystąpieniu nie było cienia mar¬ go, że także W s c h o d n i a L i n i a musiała siłą rzeczy wpi¬ tyrologii - w zamian rzeczowość: jest jak jest. Teatr jest sać się w tę tradycję. Może j e d n a k szkoda, może stąd młody, ma zaledwie cztery lata. Może dzięki swojej bez- brała się m o n o t o n i a prezentacji, zmęczenie materiału. pretensjonalności stanie się kiedyś białoruskimi Węgaj- Ośrodek Grotowskiego odpowiedzialny za tę część t a m i - chwalić Boga nie m a w n i m zasady slow motion I S T A dał szansę k i l k u n a s t u t e a t r o m na pokazanie - t e c h n i k i , która wydaje się j e d n y m z podstawowych własnej działalności szerszej międzynarodowej publicz¬ chwytów teatru niezależnego po G r o t o w s k i m . ności w trakcie prestiżowej imprezy. C e l e m festiwalu Slow motion jest p e w n y m aspektem pracy aktora, było też stworzenie warunków do nawiązania współ¬ który przeniknął do przedstawień, stając się elemen¬ pracy między twórcami t e a t r a l n y m i . T a k i jest zresztą t e m , który m n i e osobiście drażni. N i e chciałbym t u 126 �Paweł Soszyński • S L O W M O T I O N generalizować, bo też i fakt, że „technika" ta zawład¬ życia - ciało zawstydzone swoją nieporadnością. I n n a nęła sceną, nie oznacza wcale, że w t e n sposób same sprawa, gdyby był to celowy zamysł, co przecież jest do przedstawienia są zdyskwalifikowane. N i e , chodzi t u pomyślenia. Jednak zarówno studenci I S T A , j a k i nie¬ raczej o pewną manierę, która - zdaję sobie z tego które teatry ze Wschodniej L i n i i c h c ą traktować tę sprawę - zawładnęła m o i m umysłem i wypaliła moją „ekspozycję" serio - oczekują, że spowolnione ciało uwagę w trakcie całego festiwalu. wyda z siebie owoc intensywności, przykuje uwagę. To właśnie ta „technika" zabiła przedstawienie Te¬ Jednak zarówno zwolnione k l a t k i w filmie, podkreśle¬ a t r u i m . Łesia Kurbasa z U k r a i n y . Płynność ruchów, nia i wytłuszczenia w tekście, j a k i slow motion są jedy¬ ich wyeksponowanie, krągłość, jednostajność na gra¬ nie znakiem, że i c h twórca nieznajduje innego sposo¬ nicy rozleniwienia bardziej niż skupienia - slow motion b u na sprawienie, by to, co ukazuje, stało się dla kogoś opanowały festiwal j a k dożylnie podana trucizna, zbyt ważne. Są to zabiegi „z zewnątrz", nie należące do duża dawka morfiny. Może dlatego widzowie wybiegli t k a n k i u t w o r u , jego d r a m a t u r g i i . w panice z przedstawienia Plavo Pozoriśte - nawet je¬ Może nawet nie byłbym aż t a k rozdrażniony „tech¬ śli faktycznie w t y m w y p a d k u gad na rozgrzanym ka¬ niką slow motion", gdybym wcześniej - w trakcie e t i u d m i e n i u zmienił się w k o t a skaczącego po płonącym wymyślanych i pokazywanych przez uczestników na żwirze. Może dlatego będę bronił tego przedstawienia zamkniętej sesji I S T A - nie zobaczył tego samego zja¬ - gad c h o ć raz zatańczył. Połamał sobie nogi. T r u d n o . wiska doprowadzonego do granic śmieszności. Każdy D o b u d y n k u przy wrocławskim r y n k u nie powin¬ r u c h był t u z ducha tego osobliwego „tai-chi", które n o się wpuszczać młodych artystów t e a t r u - wstęp tyl¬ nie m a n i c wspólnego z jakąkolwiek filozofią, ale jest ko dla teatrów z o d p o w i e d n i o w y s o k i m stażem i po¬ jakąś dziwaczną ornamentyką, optyczną folią, w którą czuciem h u m o r u . Inaczej n i c z tego nie będzie. Sam zaplątały się wszelkie działania wykonujących etiudy. G r o t o w s k i zaobserwował podobne zachowania u akto¬ Folia ta czasem nawet opalizuje, czasem złapie nieco rów: „którzy poruszają się na z w o l n i o n y c h o b r o t a c h : światła, ale najczęściej ciągnie się za wykonawcą j a k usta nieco rozchylone, ręce zwisające jak przedmioty. ołowiany t r e n za niepewną swego w y b o r u p a n n ą mło¬ Przechadzają się w przekonaniu, że w y z w o l i to ekspre¬ dą. Slow motion to ciało demonizowane swoją powol¬ sję. Sądzą też, że odnajdą jakieś wyjątkowe stany psy¬ nością. chiczne. A faktycznie pobudzają różne typy astenii". Na 1 Za dużo t u ruchów z wyhodowaną na skórze mozaiką zakończenie f e s t i w a l u wystąpiła Natalia Połovynka - ta sama, która w przedstawieniu Teatru barw o c h r o n n y c h slow motion - t e c h n i k o l o r szokujący i m . Łesia Kurbasa ugrzęzła razem z i n n y m i a k t o r a m i f a k t e m , że do n a t u r y mięśni należy i c h skurcz i roz¬ jak insekt w bursztynie slow motion. Zaśpiewała, była kurcz. Mnóstwo t u kulturystycznych rezonatorów - po spontaniczna, r u c h l i w a , precyzyjna precyzyjnością na¬ co one? Teatr Plavo Pozoriśte użył po prostu mikrofo¬ turalną, a nie wymuszoną, wydumaną. nów. Po co m a m y oglądać brzuchomówców, jeśli nie Oczywiście nie twierdzę, że był to festiwal slow mają o n i n i c do powiedzenia? Ten teatr staje się estra¬ motion, dą: wiązanką znakomicie w y k o n a n y c h pieśni, wiersz może nawet krawędzi sceny na której rozgrywał się rezonowany plecami, postawa zasadnicza i pięciomi¬ festiwal, zasługujący na więcej uwagi, bo jest i m a m n u t o w e wspięcie się ciała na palce, skoki przez płoną¬ nadzieję będzie ce koła imaginowanej raczej niż rzeczywistej fizyczno- znaczące. W i ę c W s c h o d n i a L i n i a za rok? to tylko p e w i e n aspekt, jedna z płaszczyzn, to przedsięwzięcie warte uwagi - ści, bo też daleko t e a t r o m ze „wschodniej l i n i i " do umiejętności Teatru Pieśni Kozła. Slow motion bierze się być może z fałszywego rozumienia r o l i ciała w dzia¬ łaniach scenicznych - nie chodzi t u zresztą jedynie Przypisy o badania samego Grotowskiego i jego aktorów w tej 1 m a t e r i i , ale o całą tradycję, w którą wpisuje się Gro¬ ski, Wiedza o Kulturze, Wrocław 1999, s. 93 t o w s k i - tradycję, którą interesuje się I S T A . Zamiast działania ciałem występuje jego eksponowanie - czę¬ sto całkowicie pozbawione sensu. I nie chodzi t u wca¬ le o prezentację gimnastyczną. N a w e t jeżeli Jerzy Grotowski, Ćwiczenia w: Jerzy Grotowski, Teksty z lat 1965 — 1969. Wybór, wybór i redakcja Janusz Degler, Zbigniew Osiń­ Kroniki... Brala można uznać jedynie za oszałamiający pokaz gimnastyczny, to i tak jest w t y m teatrze iskra, esencjonalność i wyczucie kompozycji na najwyższym pozio¬ mie, którego nie zobaczymy a n i w cyrku, a n i na olim¬ piadzie. Coś takiego widziałem tylko w w y k o n a n i u ak¬ torów Brala. Slow motion to raczej s y m p t o m zachwia¬ nia równowagi między możliwościami i o c z e k i w a n i a m i wobec własnego ciała. Efekt komiczny tworzy się w c h w i l i , gdy eksponujemy ciało pozbawione wdzięku, 127 �