https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/59021f057f23e34dae1f056742314f85.pdf 5b641fc0c0c11e38e430085d94a8029f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:6237 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2005 Subject The topic of the resource fotografia Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:5816 Title A name given to the resource Między światami - Michał Kokot / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2005 t.59 z.4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2005, t.59 z.4, s.128-129 Creator An entity primarily responsible for making the resource Czachowski, Hubert Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Type The nature or genre of the resource czas. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text HUBERT CZACHOWSKI B ardzo rzadko zdarzają się artyści, którzy prze­ chodzą taką drogę jak Michał Kokot. Już ilość profesji, które uprawiał, wzbudza zaciekawienie. Był Kokot (urodzony w 1944) fotografem-artystą w awangardowej grupie, filmowcem, ale i prasowym reporterem-dokumentalistą, malarzem i poetą, na­ uczycielem plastyki w szkole, działaczem ruchu regio­ nalnego, historykiem a ostatnio muzykiem - klarneci­ stą i saksofonistą w ludowej kapeli. Wszystko działo się w jego życiu jakby na opak. Zaczęła się ta droga w latach 60. na studiach historycznych na UMK w Toruniu. Wtedy Toruń stał się jednym z najważ­ niejszych miast, gdzie powoli dokonywały się zmiany w polskiej sztuce. Nie bez wpływu na to był charakter miasta, jego atmosfera, a przede wszystkim fakt obec­ ności na uniwersytecie wydziału sztuk pięknych z całą plejadą doskonałych artystów jeszcze z czasów przed­ wojennych z Wilna i z Lwowa. Kokot na początku lat 60. mimo że nie studiuje sztuk pięknych, znajduje się w centrum powstających w środowisku studenckich artystycznych grup, ze słynną grupą Zero-61 na czele. Zakłada swoją grupę Formy i działa w studenckim Klubie Filmowym „Pętla”. W 2. połowie lat 60. dołą­ cza do „zerowców”, której filarami były postaci na trwałe zapisane w historii polskiej fotografii: Czesław Kuchta, Jerzy Wardak, Józef Robakowski, Andrzej Różycki, Antoni Mikołajczyk, Wojciech Bruszewski. Grupa Zero - co wyraźniej jeszcze widać z perspekty­ wy czasu - była fenomenem artystycznym lat 60., wy­ przedzając swoją epokę, odnawiając język nie tylko fo­ tografii, ale ówczesnej sztuki w szerszym znaczeniu. Do dzisiaj wiele z propozycji członków grupy (bo trzeba zaznaczyć, że każdy z artystów operował własnym języ­ kiem) odznacza się świeżością pomysłu i nowatorskim spojrzeniem. Do tego trzeba dodać także równoległe eksperymenty filmowe w Pętli, gdzie zaczynali tacy późniejsi wybitni twórcy filmu artystycznego, jak Le­ wandowski, Sławikowski, Kuziemski oraz Robakow­ ski, Mikołajczyk i Różycki (ci ostatni w latach 70. związani ze słynnym Warsztatem Formy Filmowej). Wszystko to musiało określać spojrzenie Kokota na sztukę. Jako członek Pętli zdobywa nagrodę na Ogól­ nopolskim Festiwalu Filmów Amatorskich, bo w tym czasie wszelkie tego rodzaju działania „studenckie”, także te fotograficzne, były odgórnie kwalifikowane w taki sposób. W 1969 roku zostaje Kokot fotoreporterem toruń­ skich „Nowości”, zajmując miejsce zwolnione przez Andrzeja Różyckiego. Po kilku latach przechodzi do „Gazety Pomorskiej” , by dość szybko - pomimo sukce­ sów - zrezygnować z kariery dziennikarskiej. Ciągle rozwija swoje działania artystyczne i w 1975 roku zo­ staje przyjęty do Związku Polskich Artystów Fotogra­ fików. Oprócz fotografii zaczyna malować, a bardzo często łączy obie techniki, dorzucając do swoich kom­ pozycji jeszcze fragmenty przedmiotów. W katalogu Między światami - Michał Kokot okręgowej wystawy fotografików w 1989 roku jeden z najwybitniejszych polskich krytyków fotografii Jerzy Busza pisał: „Michał Kokot to artysta o niebywałej osobowości, wrażliwości, kulturze. Jest fotografem i malarzem, obydwoma tymi technikami posługuje się imaginacyjnie, tworząc metaforyczne obrazy o suge­ stywnej, lecz czytelnej symbolice, odnoszącej się do człowieczego losu. Jest artystą na wskroś polskim, w każdym bądź razie, swoje collage buduje z elementa­ mi symbolizującymi rodzime mitologie, wiejskie czy narodowe, odwołując się do uniwersum czasu, do hi­ storii, zawsze odczuwanej jednostkowo, jako potężna siła determinująca ludzkie poczynania. Michał Kokot - wizjoner, po prostu jest poetą bólu życia". Pod koniec lat 70. Kokot zaczyna coraz więcej cza­ su spędzać w nadwiślańskiej wiosce Osiek, a z czasem osiedla się tam praktycznie na stałe. Właśnie życie w Osieku nad Wisłą staje się dla Kokota dalszym miej­ scem artystycznej działalności, od 1979 prowadzi Osiecką Izbę Regionalną, Stowarzyszenie Kultury Lu­ dowej i Wiejską Galerię Sztuki „Okiennica”. W la­ tach 80. artysta brał także udział w wystawach sztuki niezależnej w kościołach i prywatnych galeriach, m.in. w Galerii Spotkań u ojców jezuitów w wystawie zaty­ tułowanej Obecność, uczestniczył także w wystawie poświęconej ks. Jerzemu Popiełuszce. Jest bardzo aktywnym animatorem lokalnej kultu­ ry, inicjatorem wielu działań artystycznych, nie tylko własnych, ale wciąga do nich wielu samorodnych twórców ludowych, tworzących w Osieku i okolicy. Z jego inicjatywy wydawane są tomiki poetyckie, w tym jego własny, opublikowany w 1987 roku tomik Osiecka studnia. W jego tekstach jeszcze bardziej wi­ dać zafascynowanie naturą, krajobrazem, życiem pro­ stych ludzi. Wyraźne wydają się nawiązania do prosto­ ty i poetyki tekstów poetów ludowych. Nie dziwi to, bo także w plastyce, a nawet i fotografii pojawiają się odwołania do symboliki ludowej, czy też do tematów kojarzących się z ludową kulturą. Widać te fascynacje także w jego domu w Osieku, będącym jedyną w swo­ im rodzaju galerią, gdzie w piwnicy znajduje się osob­ na sala wystawowa, przed domem ekspozycja narzędzi 123 �Hubert Czachowski • MIĘDZY ŚWIATAMI - MICHAŁ KOKOT rolniczych, ale nawet proste sprzęty domowe zyskują nowe znaczenia poprzez ich nowe nazwanie. Można zaobserwować u Kokota z czasem nasilające się ten­ dencje do upraszczania języka sztuki, zanik metafor aż do granicy oczywistości. Od 1987 roku pracuje jako nauczyciel plastyki w Szkole Podstawowej w Osieku i ta praca staje się je­ go nowym, wielkim wyzwaniem. Ciągle jest aktywny jako działacz lokalnego środowiska, będąc członkiem Zarządu Stowarzyszenia Gmin Ziemi Dobrzyńskiej. W latach 90. zaczyna występować w ludowej kapeli, namawia starych muzyków do wspólnego grania, sam gra na klarnecie (oraz na saksofonie) i śpiewa, często własne teksty, do starej ludowej muzyki. Zarówno działalność Michała Kokota, jak i jego twórczość jest wieloaspektowa. Jego droga artystyczna prowadzi jak gdyby na odwrót - od awangardy do sztuki ludowej, naiwnej, prostej. Jest to jeden z nielicznych artystów łączących tak konsekwentnie i zdecydowanie te dwa światy. Nie jest to tylko zwykła inspiracja ludowymi wątkami, ale podobny sposób odczuwania i przeżywa­ nia świata. 124 �