<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="8611" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/8611?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T02:10:07+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="8590">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/1953e6985e7cfceb5093efa1b0166863.pdf</src>
      <authentication>e2584f7e4efbf434aca2f5bb0ad58e9c</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102850">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3361</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102851">
              <text>1983</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102852">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:3150</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102853">
              <text>List do redakcji. W sprawie wprowadzenia do odpowiedzi na ankietę "Pol. Szt. Lud.", 1981 nr 2 / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1983 t.37 z.1-2</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102855">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1983 t.37 z.1-2, s.123</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102856">
              <text>Jasiewicz, Zbigniew</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102857">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102858">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102859">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="102860">
              <text>List do Redakcji

W sprawie wprowadzenia do odpowiedzi na ankietę Redakcji „Polskiej Sztuki Ludowej"

W

n r 2 z r o k u 1 9 8 2 „ P o l s k i e j S z t u k i L u d o w e j " u k a z a ł y się

o d p o w i e d z i n a ankietę rozesłaną przoz

Redakcję

w r o k u 1980.

Już p r z e d d w o m a l a t y gratulowałam R x l a k c j i i n i c j a t y w y
gotowania
obeonego
również
staną

i rozesłania a n k i e t y zawierającej
c h a r a k t e r u i przyszłości

przekonany,

się

że

istotnym

tak

odpowiedzi

zawsze

przy­

dotyczące

etnografii/etnologii.

opublikowane

elementom

pytania

Jestem

na

potrzebnej,

choć

dyscypliny.

Odpowiedzi

się t u t a j

obrazą

pominiętego

redaktora. Jednak

tylko

j a ропозге odpowiedzialność za treść a t a k o w a n e j książki a także
za d o b r e imię l u d z i , k t ó r z y p o w i e r z y l i m i swoje artykuły.
odpowiedzialności zbiorowej
u c e , najczęściej

ankietę

z n a t u r y r z e c z y n i e kończącej się, d y s k u s j i n a d s t a n e m i c h a r a k ­
terem

kieruję

niesprawiedliwa

Drugim dowodom
i nieprawdziwe

Zasada

i t e r y t o r i a l n e j jest, nie t y l k o w n a ­
i

nieskuteczna.

n a próbę d y s k r e d y t a c j i jest

przedstawienie

tendencyjne

treści książki. A u t o r

wprowadze­

n i a w y b r a ł c e l o w o t e m a t y k ę k i l k u a r t y k u ł ó w i n i e zochciał przyjąć
d o w i a d o m o ś c i , że o w e „ f u n k c j e s p o ł e c z n e e t n o l o g i i " t o p r z e c i e ż

n a ankietę poprzedza

słowo wstępne

przygoto­

wane przez L u d w i k a Stommę. Niektóro f r a g m e n t y tego w p r o w a ­

pojęcie

zbiorcze,

n a które

składa

się w i e l e

kierunków

działań

a w książce z a r ó w n o treść w s z y s t k i c h a r t y k u ł ó w w n i e j z a m i e s z ­

dzenia przyjmuję j a k o próbę n i o rzeczowej i n f o r m a c j i czy oceny

c z o n y c h m . i n . o służbie społecznej e t n o l o g i i , s t o s u n k u b a d a ń p o d ­

Pj d y s k r e d y t a c j i p e w n y c h

stawowych

Jakie
przez

L.

dostrzegam

zespołów i ośrodków

eelo

i

metody

Stommę ? Zastanawia

etnologicznyeh.

dyskredytacji

się o n w s w o i m

przyjęte

wprowadzeniu

do p r a k t y k i

społecznej c z y r o l i e t n o l o g i i w

w a n i u t e o r i i r o z w o j u społecznego, j a k również u w a g i
n e w r e d a k t o r s k i m Posłowiu.

P o d k r e ś l a m r o l ę Poslowia

powsta­
poczynio­

ze w z g l ę d u

n a d t y m , czy etnografia,/etnologia jest z a w o d e m czy powołaniem.

n a c h a r a k t e r książki. J e s t o n a przecież publikacją materiałów z

N i e z a r z u c a m a u t o r o w i naiwności ( l u b d o m a g o g i i ) w t a k formuło­

konfereneji,

wanej

ważnej i n f o r m a c j i o c h a r a k t e r z e książki, w y p o w i e d z i a n e j

a l t e r n a t y w i e , próbuję b o w i o m dostrzec

jego intencje. L . S t o m m a

w i e przecież, że

w e u r o p e j s k i m społeczeństwie X X
wie

ponadto,

włączone
zwrócić
wąsko

że

treści
uwagę

w

dobrze

związane

w i e k u jost również

wykonywany

z powołaniem.

n a znaczenie

pojmowanymi

szerszych,

interesami

i uznać za

i

dobro

etnografia/etnologia
zawód
A

mogą

zatem

zostać

autor

mieszczący ch

się

r

obowiązkami

zabrakło

zawodem,

która

o d b y t a się w

w rozważanhach

Trzecim

dowodom

wyimaginowanej

L.

Poznaniu

w

roku

1977. I

Stommy.

n a próbę d y s k r e d y t a c j i jest

przez

L.

tej

wprost,

Stommę

treści

zestawienie

z wstępnymi

założe­

chco

n i a m i u s t a w o s z k o l n i c t w i e wyższym i p o t r a k t o w a n i e t a k spre­

poza

parowanej

zawodowymi

1968.

książki

Conię

jako

sobie

„płaskiej

wykładni"

nieoczekiwane

skojarzenia,

ustawy

z

w

również

tym

roku

zadań i możliwości etnologów. Dotąd r o z u m i e m a u t o r a w p r o w a ­

skojarzenia z prac n a u k o w y e h L . S t o m m y , ale n i e zgadzam

dzenia.

na ich wykorzystywanie jako podstawy

Muszę

jednak

zaprotestować

przeeiwko

włączeniu

do

rozw-ażań: „ e t n o g r a f i a — z a w ó d c z y powołanie ':" książki

Funkcje

ności i działalności i n n y c h . W

i przedstawieniu

wąsko

a u t o r z y i r e d a k t o r n i e informują

społeczne

etnologii

pojmowanego

zawodowstwa

jej jako

przykładu

i wąskiego p r a k t y c y z m u . Z a s k a k u ­

jąca j e s t zresztą n i e teza L . S t o m m y , n i k t n i e m u s i treści t o m u

do oceny m o j e j

p r a c y Funkcje

społeczne

etnologii

o swoim stosunku do ustawy

w jej r e a k c j i z r o k u 1968 l u b j a k i e j k o l w i e k i n n e j u s t a w y .
wiam

się

działal­

Odma­

z a t e m L . S t o m m i e p r a w a zestawiania książki z u s t a w a m i

akceptować i inaczej p r z y j ą ł b y m k r y t y c z n ą recenzję książki, ale

0 s z k o l n i c t w i e w y ż s z y m . N i e o z n a c z a te&gt; j e d n a k , ż e p r a g n ę u c h y l i ć

sposób j e j u z a s a d n i e n i a

się p r z e d

Stomma

pisze:

i

zaprezentowania.

„Staraniem.

Komitetu

Nauk

Etnologicz-

do

tekstów

n y c h P A N u k a z a ł się w 1 9 7 9 r . w P o z n a n i u t o m Funkcje

społeczne

etnologii.

J a k się o k a z u j e , z a o w e t y t u ł o w e „ f u n k c j e

społeczne"

raczej

uważają

autorzy

(referatów) m . i n .

prac.

popularyzację
skich

dań

z

poszczególnych

artykułów

ziemniaków, grochu, k a p u s t y i

śliwek", podnoszenie k r z y w e j p r o d u k c j i „Cepelii",
„zatwierdzenia

i przyjęcia

etnografa-krajoznawcy",

ustaw

o

spowodowanie
odznaki

zorganizować,

będzie

warto

przypomnieć

1920"

kontynuuje L.

Pierwszym
tacji,
Funkcje

jest

piękne

pominięcie

oraz

miasta

—

"dlatego

ustawy

z

roku

mego
—

nazwiska
i

jako

próbą

dyskredy­

redaktora

wyeksponowanie

książki

zespołu,

K o m i t e t u Nauk Etnologicznych

Poznania,

w

którym

praca

się

bowiem

ludzi

i ich

ukazała.

który
PAN
Nic

zamierza

d l a dalszego r o z w o j u

polaryzacji stanowisk w

kręgu". Nie jestem

zwolennikiem

s t a n o w i s k w nauce, ale n a ankietę

naszej
naszym
zapobie­

odpowie­

d z i a ł e m . N i e s ą d z i ł e m j e d n a k , że z a p r z y c z y n ą a n k i e t y n a s t ą p i ć
może inna polaryzacja —
nych

n a t o , że t e k s t j e s t

etnologii

pracę pomógł w y d a ć

poprzedniej

Stomma.

dowodem

społeczne

słowa

t y l k o z jaj

zmieniona,

pożyteczna

e t n o g r a f i i i zapobiegnie dalszej

stwierdza L. Stomma —

zgodno

one

k u s j a n a d u d z i e l o n y m i o d p o w i e d z i a m i , którą R e d a k c j a

gania polaryzacji

t a m a być

Są

probierzami

W liście, k t ó r y t o w a r z y s z y ł rozsyłanej w r o k u 1980 a n k i e o i e ,

i t p . Jest t o poniekąd zgodne z brzmie­
dodajmy jednak —

wyższym.

a nie dobrymi

R e d a k t o r „Polskiej S z t u k i L u d o w e j " pisał: „ W i e r z y m y , że dys­

regulaminu parostopniowej

Ustawa

etycznych

chłop­

n i e w i e l k i m przecież

wykładnią".

szkolnictwie

drogowskazami

n i e m u s t a w y o s z k o l n i c t w i e w y ż s z y m z d n i a 20 g r u d n i a 1968... —
płaską

w kategoriach

suszonych

m u z y k i kapel ludowych, upowszechnianie
„mąki,

ocenami ogólnymi, ujętymi

1 i d e o w y c h . K a ż d e m u w e d ł u g j o g o zasług ale m o ż e bez sięgania

t e m u , co określa

d o b r y c h obyczajów.
Sztuki

Ludowej",

rantowała

przyjmowanie stanowisk

się, również

Dobrze
tych

nauce,

byłoby, g d y b y

czasopisma

stosowanie

w

przeciwstaw­

przestrzeganiem

Redakcja

„Polskiej

t a k przecież zasłużonego, z a g w a ­
dobrych

obyczajów

w

tekstach,

k t ó r e są c z y m ś w i ę c e j n i ż i n d y w i d u a l n y m i t e k s t a m i a u t o r s k i m i .
Zbigniew

Jasiewicz

O d R e d a k c j i : R e z y g n u j ą c z d o b r y c h o b y c z a j ó w z d e c y d o w a l i ś m y się n i e zamieszczać o d p o w i e d z i p . L u d w i k a S t o m m y . P r z e d e
w s z y s t k i m dlatego,żo n i e sądzimy, a b y p o l e m i c z n e l i s t y i w y k o r z y s t y w a n i e niezręczności w sformułowaniach sprzyjały d y s k u s j i o p r y n ­
c y p i a c h . A o społecznych f u n k c j a c h e t n o g r a f i i d y s k u t o w a ć trzeba, i t o . j a k s ą d z i m y , właśnie w kontekście zadań, j a k i e stoją p r z e d
nauką. N i e t y l k o zresztą polską.
A.

J .

123
Г

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
