https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/3a8965c85289989d895584a8dec1c186.pdf dca76a07ddb0c6b96591575d9ca4fee3 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3054 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2858 Title A name given to the resource "Carmina Burana" - Scenariusz / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2001 t.55 z.1-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2001 t.55 z.1-4, s.322-324 Creator An entity primarily responsible for making the resource Staniewski, Włodzimierz Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Włodzimierz Staniewski • SCENARIUSZ „CARMINA B U R A N A " WŁODZIMIERZ chciała nienawidzić i nie mogła, dręczona w sercu czuj łością dotkliwiej piekącą niż nienawiść. Odtrącali wszelkie jadło, wszelki napój, wszelką myśl i wszelkie pokrzepienie, jak się szukają niby ślepi posuwający się po omacku k u sobie, nieszczęśliwi, kiedy usychali roz­ dzieleni, bardziej nieszczęśliwi jeszcze, kiedy będąc przy sobie drżeli przed grozą pierwszego spotkania. DWA D N I , D W A D N I . T R Z E C I E G O D N I A ujrzała go nad­ chodzącego i rzekła pokornie:" Izolda Młodsza: „Wejdźcie Panie." T r i s t a n : „Czemu nazywasz mnie Panem?" Izolda Młodsza: „Ty wiesz o tym, że jesteś myiTi P3' nem i że T W O J A M O C , T W O J A M O C włada nade I mną i że jestem Twoją niewolnicą. A c h , czemuż nie rozjątrzyłam niegdyś ran, niestety nie wiedziałam wów-i czas tego co wiem dzisiaj " T r i s t a n : Co wiesz dzisiaj? Co Ciebie dręczy?" Izolda Młodsza: „Ach wszystko to, co wiem, dręczy mnie I ciało mnie i dusza moia " Tristan i I z o l d a Młodsza- Pnłożvła r e k e n a ramii niu, wargi zadrżały, zapytał" STANIEWSKI „Carmina Burana" Scenariusz 1. W P R O W A D Z E N I E [przejazd balii] [imiona] Ja, Merlin Król Marek Tristan Izolda Starsza Izolda Młodsza Viviana, żona Merlina [wprowadzenie konia] i T f l ; , ° 1 T ' . „ JLzolda Młodsza: „Iz Cię, rz Cię miłuję. I n s t a n i I z o l d a Młodsza: „Wówczas położył ustana jej ustach, ale gdy po raz pierwszy kosztowali miłościj Tamta wydała krzyk." Izolda Starsza: (krzycząc spada z szafy) T r i s t a n i Izolda Młodsza: „Kochankowie obłapili się. W i c h pięknych ciałach drgało pragnienie i życieJ C „Wielce Szanowni Panowie i Panie, czy wola Wasza usłyszeć opowieść o miłości i śmierci, o tym, jak za dawnych czasów ludzie w wielkiej żałobie miłowali się, a potem zasię pomarli." - Pomarli [chór] ) [wniesienie pochodni i zapalanie świec] T C I ZY T r i s t a n : „NIECH T E D Y PRZYJDZIE ŚMIERĆ." [wirowanie dwóch Izold, zrzucenie szat, przejście z T r i ­ stanem na koło Fortuny] 3. F O R T U N A I M P E R A T R I X M U N D I Pieśń: O fortuna... (C. B. 17) 2. S E N O RÓŻY. NAPÓJ MIŁOSNY ( T R I S T A N I IZOLDA) 4. W Y Z N A N I E (Izolda Starsza) Pieśń: Pieśń: Aveformosissima... (Carmina Burana 77) Tristan i Izolda Młodsza: „Słońce piekło, czułam pragnienie i zażądałam pić." Izolda Starsza: „Znalazłam wino." Tristan i Izolda Młodsza: „Nie, to nie było wino. T o była rozkosz straszliwa i męka bez końca i śmierć. Spo­ glądali na się w milczeniu jakby oszołomieni i zachwy­ c e n i razem. Zdawało się, że żywy krzew o ostrych cier­ niach, o pachnących kwiatach zapuszcza korzenie W krew Jego serca i silnymi więzami wiąże do pięknego ciała Jego ciało i wszystką myśl i wszystkie pragnienia." Tristan: „Ty, który pokochałeś mnie, T y czemóż od pierwszego dnia nie wygnałeś precz zbłąkanego przyby­ łego, aby Cię zdradzić. Jest Twoją żoną, a ja? Jest T w o ­ ją żoną i nie może mnie kochać." Tristan i Izolda Młodsza: „Kochała go, kochała, Izolda Starsza: „Zaiste piękny jesteś Miły mój, o jak-1 że uroczy. Łoże nasze z zieleni, belkami domu naszego! są cedry, a cyprysy ścianami. (...) Na łożu mym nocą szukałam Ukochanego. Szukałam go, lecz nie znalazłam. Wstanę, po mieście chodzić będę, wśród ulic i placów. (...) Ogrodem zamkniętym jestem, ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym. (...) Pójdź Miły mój, powędrujmy w pola, nocujmy po wioskach. O świcie pospieszmy do winnic, zobaczyć, czy kwitnie winorośl. 322 �Włodzimierz Staniewski • SCENARIUSZ „CARMINA BURANA" I Czy pączki otwarły się, czy w kwieciu są już granaty. Tam Ci dam miłość moją. | Mandragory sieją woń. Nad drzwiami naszymi wszelki owoc wyborny, świeży i zeszłoroczny, dla Ciebie mój Miły chowałam." (Pian nad pieśniami) 5. WYZNANIE (Izolda Młodsza) Pieśń: (t w. norweska) Z '„Śniadajestem, lecz piękna, córki jerozolimskie. jak namioty Kedaru, jak zasłony Szalma. I Nie patrzcie na mnie żem śniada, że mnie spaliło słońce. | Synowie mej matki rozgniewali się na mnie, postawili mnie na straży winnic, a ja swej własnej winnicy nie ustrzegłam • (••) Połóż mnie jak pieczęć na swym sercu, jak pieczęć na swym ramieniu. Bo jak śmierć wielka jest miłość. Zarjejto żar ognia, płomień Pański. [Wody wielkie nie ugaszą jej, Nie zatopią jej rzeki. JEŚLIBY K T O O D D A Ł Z A M I Ł O Ś Ć CAŁE B O G A C T W O S W E G O D O M U , j POGARDZĄ N I M T Y L K O . 1 1 SCHWYTAJCIE N A M LISY, MAŁE LISY." nad pieśniami) L . CELUM N O N A N I M U M M U T A T (pieśń C. B . 15) N i z ojca, n i z matki zostałem stworzony; co do stworzenia, to byłem stworzony z dziewięciu żywiołów, z owocu owoców, z owocu Boga na początku, z prymulek i kwiatów pagórków, z rozkwitu lasów i drzew, z istoty ziemi. Ja zostałem ulepiony z kwitnących pokrzyw, z wody dziesiątej fali. Mnie stworzył wielki mag z zaczarowanej laski, z pięciu pięćdziesiątków nauczycieli i czarnoksiężników, jak Matematyka ja byłem stworzony... Czarodziej czarodziejów stworzył mnie przed światem... Ja przebywałem świty, ja spałem w purpurze. Ja byłem na wieży bojowej. Ja byłem w okryciu między królami... Ja byłem zaczarowanym wężem na wzgórzu. Ja byłem żmiją w jeziorze... Ja uczynię pole krwi, a na n i m stu wojowników. Długie i białe są moje palce, od dawna nie byłem pasterzem; ja żyłem jak wojownik, zanim stałem się człowiekiem liter. Ja wędtowałem, ja krążyłem. Ja spałem na stu wyspach, ja byłem w stu twietdzach. Ja byłem błękitnym łososiem. Ja byłem psem, byłem jeleniem, rogaczem na wzgórzu. Ja byłem pniem, łopatą, siekierą w ręce... Ja znam nazwy gwiazd z północy na południe Ja byłem w twierdzy... JabyłemwTetragramaton... (wg walijskiej Pieśni Amergina; w innej wersji: Pieśni tłumaczenie: Nie ducha, a jedynie miejsce zmienia człowiek stały... Zaniechaj rzeczy ze złego życzenia zrodzonej. Ptzewróci się ten, co źle stopę postawił, Runie dom na kmchej opoce stawion... Taliesina) 6a. KRZYK M E R L I N A Ja byłem w wielu kształtach, zanim mnie uwolniono: Ja byłem smukłym, zaczarowanym mieczem... Ja byłem kroplą deszczu w powietrzu. Ja byłem promieniem gwiazdy; . Ja byłem słowem w litetach, byłem księgą u jej początku; Ja byłem latarnią światła przez jeden rok i pół; Ja byłem mostem, który sięga przez sześćdziesiąt ujść; Ja byłem ścieżką, byłem orłem, byłem koralem w morzu. Tristan: „Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, A (twojej) miłości bym nie miał, Stałbym się jak miedź brzęcząca..." Marek: 7. S E N O R Ó Ż Y (Król M a r e k i Tristan) (wg Si Unguis angelicis loąuar et humanis - C. B. 77, i Hymnu o miłości - I K o r ) „Gdy byłem dzieckiem (jak ty), mówiłem jak dziecko, czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Kiedy zaś stałem się mężem, zgubiłem to, co dziecięce." Pieśń: Ayos (C. B. 5 l a i Ps. 103) 323 �Włodzimierz Starúewski • SCENARIUSZ „CARMINA BURANA" 7A. M E R L I N : Teraz widzicie jakby w zwierciadle, niejasno; A wtedy zobaczycie twarzą w twarz. Teraz poznajecie po części, A wtedy poznacie tak, jak zostaliście poznani. Tak więc trwają wiata, nadzieja, miłość, te trzy: et ab Evangelio iam sutgunt lévite, sectam nostram subeunt, que salus est vite. M e r l i n : As, król, dama, walet. Pieśń: Parum... a z nich największa jest miłość. 15. P R Z Y S Z A L O N Y M B R O D Z I E (Król Marek, Izolda Starsza, Tristan) Pieśń: Circa mea pectora - zaśpiew 8. O F O R T U N A . . . ( C . B . 17) Semper crescis aut decrescis; vita detestabilis... Król M a r e k : Mea pectora. T r i s t a n : Mea pectora. Pieśń: Ego sum abbas Cucaniensis... (C. B. 222) 8A. PIEŚŃ I Z O L D Y S T A R S Z E J 9. L A S M O R E Ń S K I (Tristan, Izolda Starsza, Król Marek) 16. C Z Y Ż N I E T U J E S T Ó W Z A C Z A R O W A N Y SAD...? M e r l i n , Izolda: „Zaczarowany, czarnoksięską mocą] dwa razy do roku ginie i znika oczom. Teraz tak zgij nął. CZYŻ N I E T U , CZYŻ N I E T U , CZYŻ NIE TU! jest... ów zaczarowany sad, mur z powietrza, kwitnące drzewa, ziemia pachnąca. Bohatyr żyje w n i m nie stal 11. P I E K Ł O M U Z Y K A N T Ó W , K R Z Y K rzejąc się i żadna wroga siła nie może skruszyć muid M E R L I N A (w ciemności) z powietrza. N i e ! M u r z powietrza już rozpękł się otol W Í | L K 1 Z* DOTÍtiTfX CSt COTljldCTC ITÍ (XOTTllTXOTViTYi LJOTfílTíO. i nie jest ci to sad zaczarowany, ale jednego dnia, mil (C. B. 27) ła... Trzeba uciekać, trzeba uciekać i nigdy nie wró-l 12. F L O R E T S I L V A N O B I L I S (Izolda Starsza, cić. Śmierć moja bliska, z dala od Ciebie umrę... 10. C R U C I O - K R U C J A T A Pieśń: He dies, the friend of sinners dies... Tristan) ( C . B . 149) 13. P O J E D N A N I E Pieśń gruzińska Mi. ły, zamknij ramiona i obłap mnie ciasno, tak iżby ser-I rozpękły się, dusze uleciały. Zabierz mnieł w kraj szczęśliwy, w kraj skąd n i k t nie wtaca, gdz naiwvbornieisi śpiewacy śpiewają pieśń bez końca ' Chorał: Veni, veni venias, ne me mori facias hyrca hyrce nazaza trillirivos! (C. B. 174) 14. O R D O V A G O R U M - C Z C I G O D N Y Z A K O N WŁÓCZĘGÓW, TRĘDOWATYCH I U C Z O N Y C H W PIŚMIE Pieśń: Daj nam ją... Pieśń: Cum „In orbem Universum" decantetur ite sacerdotes ambulant, currunt cenobite ' I f r F J1 F L Zabierz mnie. Tak, zabiorę cię w szczęśliwy kraj żyj wveh Czas zbliża sie Czvż nie wvoilismv iuż całei ne-B' d z y i całei radości . Czas zbliża Skoro siędopinin wiotkim ieili cierawolam trJridńesr? Mih zawdT mnie ty uiiL Trleha uciekać „Dzkje Tristana i Izoldy" Pieśń: Ecce torpet probitas, virtus sepelitur... (C. H| 219) 17. S Z A L E Ń S T W O T R I S T A N A Motyw OddaM się tańcząc 18. C Z A R N Y Ż A G I E L Pieśń: (eksomologeishe to kyrio) 324 �