https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/9217b31ecdc308b926ee6691445637d2.pdf 3b6352f7e96ef914fdddcfeb9358886b Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3968 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1954 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3714 Title A name given to the resource Recenzje / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1954 t.8 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1954 t.8 z.3 ; s.190-191 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text W A N D A B O R U D Z K A : „ M A L O W A N E D O M Y " . Instytut Wudatimiczu „Nasza Księgarnia", D r u k a r n i a N a r o d o u a ш Кгакоиле, 1954. Nakład 30 000 egz Nie zem znam podobnej odpychająca, a zara­ reprodukowania a jednocześnie dyle­ która książki. Zachwycająca, mistrzowska, t a n c k a , rzecz w y s o k i e j k l a s y , a p r z y t y m poniżej p o ­ wypadła m i s t e r n y c h ażurów w tiulu i koronek, książce bez n a j m n i e j s z y c h przesu­ nięć, c z y s t o i dokładnie, choć s y n c h r o n i z a c j a ^ a raczej z i o m u . K a r t y t e j książki t o łąka, pełna r o d z i m y c h k w i a ­ syntopizacja tów o dorodnej skarbnicy sztuki l u ­ w a . W j e d n o b a r w n y c h w y c i n a n k a c h użyto k o l o r ó w n i e d o w e j w y d o b y t o w i e l e klejnotów i rozrzucono je h o j n i e m i e s z a n y c h , d l a t e g o k o l o r i c h j e s t z a w s z e c z y s t y . Słabą po w s z y s t k i c h zaś stroną krasie. Z bogatej stronicach. r y s u n k u n a d w ó c h w a l c a c h n i e była barwnej szaty „Malowanych łat­ domów" jest n i e j e d n o l i t a k o l o r y s t y k a o d b i t e k całego nakładu, co w y ­ Z w y c i ę s t w o o f f s e t u n i k a z trudności natężenia f a r b y w c a ł y m nakładzie. J e s t n a c z y m o k o zatrzymać. A z a m i e s z c z o n e w k s i ą ż ­ M a g a z y n ce b a r w n e i l u s t r a c j e są l e g i t y m a c j ą t e c h n i c z n y c h i a r ­ tystycznych Narodowej osiągnięć mistrzów offsetu w Drukarni w K r a k o w i e . M o ż e m y bez u c h y b i e n i a k s i ą ż ­ kę tę położyć n a stole, g d z i e z a p r e z e n t o w a n o w e współczesne dzieła I popiso­ offsetowe. Tą dobrze wyraziła opanowaną Drukarnia l u d o w e j dzieci techniką Narodowa druku pośredniego malowanki z Powiśla D ą b r o w s k i e g o , m a l o w a n y w k w i a t y d o m i stajnię, a n a ­ t o w ł a ś n i e j e s t dodatnią stroną „ M a l o w a n y c h d o ­ m ó w " . Dokładność zaś i w y t w o r n o ś ć . s z t u k i dla kolorystycznych w e t psią budę kwiecistą, a w s z y s t k o koronki koniakowskie i bobowskie, niuansów osiągnięto p r z e d e w s z y s t k i m w r e p r o d u k c j a c h skie, tkanin oszczypków, p i s a n k i r z e s z o w s k i e i białostockie, ludowych. Szmaciak kielecki z Wierzchowisk ( s t r . 63), s z m a c i a k m a z u r s k i z W i e l h o r s k a w p o w . m r ą gowskim ( s t r . 65), t k a n i n y dziuszka białostocka opoczyńskie ( s t r . 74), r a - ( s t r . 73), p a s i a k i ł o w i c k i e , czyńskie, p i o t r k o w s k i e , k i e l e c k i e , m a z o w i e c k i e ( s t r . 76 i 77) — t o r e p r o d u k c j e , k t ó r e piowskie kuwają i oczy n i e t y l k o s m a k o s z ó w s z t u k i grafia w obecnym stanie r o z w o j u technicznego przy­ foto­ nie m o ­ a częś­ c i o w o w p o z y t y w a c h u s u w a się z k l i s z z b y t e c z n e t o n y b a r w n e , p o p r a w i a błędy, podkreśla z b y t słabe t o n y o r a z i c h r y s u n e k . T e n właśnie zabieg t e c h n i c z n y , wany po mistrzowsku przez Narodowej, zadecydował reprodukcji offsetowej. sto zawodnej o wyrazie W miejsce sek — i t y m s p o s o b e m przy pomocy przez stosowanie kolorystycznym w i c k i , obraz na szkle m a l o w a n y nakładania m a ­ zaś k o l o r y s t y c z n e szmaciaku n p . żółcieni, d w ó c h c z e r w i e n i , t u również ceramika z Medyni Głogowskiej. cz3'ńskich, r a w s k i c h , ł o w i c k i c h i k u r p i o w s k i c h , o d h a f ­ t ó w l u b e l s k i c h , opoczyńskich, pułtuskich, k a s z u b s k i c h , w i e l k o p o l s k i c h , k u j a w s k i c h i podhalańskich. Wspania­ le wystąpiły t u t a j s z m a c i a k i k i e l e c k i e i m a z u r s k i e i w ogóle tkactwo: sokolska tkanina dwuosnowowa, pstrucha wielkopolska, b u r o n k a kurpiowska,' radziuszka białostocka, pasiak łowicki, tkaniny opoczyńskie i piotrkowskie, kieleckie, k u r p i o w s k i e i wielkopolskie. To wszystko zebrano zmagazynowano w w jednej sposób książeczce d l a d z i e c i , encyklopedyczny i rozse- g r e g o w a n o , ale j a k ? U k ł a d g r a f i c z n y uzyskano i czarnej I oto w k r a c z a m y się t e j p r a c y , n i e wszędzie metodę pracy, wzruszoną efekt wystarczy sama stosowania w y n i k a z samego c h a r a k t e r u szczęśliwe zmuszeni zasadę pomysły. jesteśmy graficznego Analizując przypomnieć układu książki: s k o m p o n o w a ć każdą stronę z osobna, się z ł o ż y " , czego bo w t e d y chce l e w i c a . obejmować p o w i n n y prawica Ramy n i e będzie układu strony b i j a n i u n i e bezpośrednio — z f o r m y d r u k a r s k i e j , l e c z z charakterem graficznym pośrednio — z g u m y . S k u t k i e m t e g o k o l o r y w t o j e s t n p . n a s t r . 6 1 , umieścić p i ę k n i e w wychodzą w d r u k u mało i n t e n s y w n e i wymagają zasi­ lenia k o l o r a m i dodatkowymi. „Malowanych domów" czterema b a r w a m i z dwie na rozwarciu, a potem parzenice n i c h daje P r z e w a ż n i e j e d n a k posługiwano się w i l u s t r o w a n i u zastosowa­ n i e m f a r b k r a j o w y c h . G o d n a u z n a n i a j e s t też precyzja ich nie­ nie „jak załamanego Takich więcej. tegoż w prostokącie kształcie, przeciwawgę w postaci fragmentu przykładów roślinnej jest obie układu całości. N i e w y s t a r c z y , j a k geometryczne się o b o k związek wie­ graficznego z zasady przede w s z y s t k i m o f f s e t u , j a k o d r u k u pośredniego, p o l e g a j ą c e g o n a o d ­ offsecie Czasznicka k a ż e D u c h B o ż y " , w t y m przeświadczeniu, że „całość działa, ilośfii k o l o r ó w mieli nadto i n f o r m a c j i , że konieczność doboru i H e n r y k Gaczyński, którzy podjęli d w ó c h błękitów, n a słońce w i ­ problematykę zarówno Zofia użyto — i osiągnięto tą skalą w materiału, j a k i układu g r a f i c z n e g o . dać w 190 boli­ Z a r o i ł o się o d w y c i n a n e k i n a l e p i a n e k s a n n i c k i c h , o p o - b r u j e s u b t e l n y m i t o n a m i , j a k oryginał. T u t a j n a l e ż y d o ­ większej Kozłowską. Jest z Wierzchowisk t a k i , że t o o f f s e t o w e d z i w o w y s t a w i o n e formie p r z e z chłopca z M a - m o w s k a , s i e r a d z k a , iłżecka, k a s z u b s k a , l u b e l s k a z P a ­ czę­ sześciu, a n a w e t s i e d m i u k o l o r ó w . W pięknym szarej Drukarni niezmiernie usprawniono i udo­ s k o n a l o n o pracę. B o g a c t w o barwy zastopo­ żmudnej, a do malo­ p r a c y ręcznej r e t u s z e r a z a s t o s o w a n o t u ­ taj retusz mechaniczny osobliwie pracowników formę w a n e p t a s z k i ż y w i e c k i e , „ k o z y prostyńskie", pająk ł o ­ włowa i Łążka, a rzeszowska że oddać bezbłędnie w s z y s t k i c h w y c i ą g ó w k o l o r o w y c h — przeto, j a k w i a d o m o , retuszem w negatywach, i lenę R o j fotografią filmów kolorowych. 2e jednak czerpak kur­ Miąższ t k a n i n o r a z i c h strukturę w y d o b y t o p r z y p o ­ z zastosowaniem łyżnik, niowów n a P o d h a l u , a d r u g i przez jego mistrzynię H e ­ ludowej. stosunek tonów b a r w n y c h uzyskano podhalański, opo­ m o c y f o t o g r a f i i o b i e k t ó w naświetlonych z b o k u , a w z a ­ jemny zydel z Zalipia. Także koszyki k u r p i o w ­ w jeśli dla hakowato malowanki. „Malowanych domach" �gęste stło­ czenie Gdzie próbek t k a n i n n a dwóch s t r o n i c a c h oraz indziej zbyt ciasne rozmieszczenie jednym daje zakwestionowałbym się koronek w zbyt mało zbyt tle, skutkiem „powietrza", Zresztą a u t o r k a z d a j e czego innym się t o rozumieć, b o p i s z e „ A w s z y s t k o , co t u w a m m ó w i ę , n i e w i e l e znaczy, bo tkaninę, j a k o b r a z , j a k rzeźbę, nie jest cić n a s t r o n i c y ( n p . s t r . 59). szczęśliwie wykonane zostały akwarelowe S z k o d a t y l k o , że d o t e g o w n i o s k u doszła a u t o r k a d o ­ p i e r o w t e d y , g d y skończyła s w o j e długie o p i s y i k o l o r z e , a n a o g ó ł przeżółcone, za c o n i e w i e m , czy odpowiedzialność p o n o s i m a l a r z , c z y drukarnia. W a d l i w y j e s t też s t o s u n e k a u t o r ó w układu ki. „Malowanych Potraktowano domów" ją jako specjalnie materiał l u b trudności kładaniec i z t e g o całkiem wycinanek i pisanek tkaniny dwuosnowowej Z względów obsługującymi graficz­ wycinan­ zapychania i n crudo wyci­ niepożądany prze­ ( s t r . 27), tych wycinanki ( s t r . 71), w y c i n a n k i i m a l o ­ w a n k i ściennej ( s t r . 78) i t p . nie zgadzamy Instytut Wydawniczy dzieci dyskretną harmonią p o s ł u g i w a n i a l u d o w ą j a k o n i a Zaczęliśmy strony „ — Nie, nie zgadzam omawianie „Malowanych i estetycznej, że technikę r e p r o d u k c j i o r a z układ barwnych uważamy za fundamentalną żeczek d l a d z i e c i . R e a l n e ka domów" dopiero wtedy, racjonalności które do niego wartość ksią­ któremu książ­ się n a t o , kazać m i czytać wiersze!" — m y też się n i e z g a d z a m y . „Nasza K s i ę ­ Propagowanie pięk­ w rzeczywiś­ tej książeczce się. D z i e c i szukają w zwie­ rząt, a w ogóle a k c j i , d l a t e g o w z r o k i c h s p ł y w a z w y ­ k w i n t n y c h w kształcie w y c i n a n e k i o r n a m e n t ó w geo­ metrycznych — k u koszykarzowi, ogrodnikowi, garn­ c a r z o w i , d r w a l o w i , prządce, p a s t e r c e i t d . Z a dużo w i ę c ślizgują obrazków, po się, poszukując których strawy oczy jemu dziecka ze­ właściwej. Książeczka dorośli, w i ę c e j tym właśnie „Puppenhuizen", koniakowskich l u b bobowskich. w jest do rozkoszowania okna ją l u ­ I na Przypominają których kochali pokojów, „ P u p p e n h u i z e n " stały n a c o ­ pokoju, w dziwiać l i l i p u c i e a d a m a s z k o w e którym dzieci Dziecko się w y k w i n t n ą har­ ramikę nych, z Delft, towaroznaw­ z rozróżniania gatunków już d a w n o płótna. G d y b y było inaczej, sprzedawano b y próbki w płócien l u b ogóle t k a n i n , j a k o z a b a w k i d l a d z i e c i . trzeba wychowania. wrażliwości przejść Wszakże kolorystycznej i m i n i a t u r o w y c h ludzi, inne karzełkowe jedynie W rodziców — za d r o g i e pieniądze, r z e k o m o i domkach klas u p r z y w i ­ lejowanych. ale w tych zakupowanych burżuazji przez d l a dzieci, istocie d l a siebie — odzwierciedlał obłuda stroj­ drogocenne się k u p i e c k i e j bez w z g l ę d u egoizm na to, w j a k i m k r a j u gromadziła b o g a c t w a . D o m y l a l e k b o w i e m były upodobaną zabawką naówczas także w Niem­ czech i F r a n c j i , a w w . X V I I I r ó w n i e ż w A n g l i i i W ł o ­ Między domami" tymi i domami nie ma wiele drugie więcej jakby lalek a „Malowanymi a n a l o g i i , a l e łączy bawiły starszych, przewidując j e t o , że niż dzieci. zainteresowanie s t a r s z y c h , umieściło n a końcu książeczki s p i s p o s z c z e ­ Szkoda Świadczą eksponatów zaopatrzonych j a k dotychczas, w w t y l k o , że spis t e n aż p s t r z y się o n e o co frasobliwym najmniej stosunku do metryki książkach od błędów. lekkomyślnym ludowego — dla dzieci artysty i nie­ i jego dzieła. P r z y t o c z ę w a ż n i e j s z e o m y ł k i . N a t o , a b y odczuć s z l a c h e t n e zestroję b a r w samodziałów, lub kurdybanowe obi­ d z i w y , które były m o n o p o l e m nie spotykana. t y c h , k t ó r e studiują sprzęty, uperuczonych, c i — z s t w o — n i e mają ż a d n e g o z a d o w o l e n i a przez j e g o ścian, b y p o ­ c i a ścian, l i l i p u c i e o b r a z y h o l e n d e r s k i c h m i s t r z ó w , c e ­ gólnych kształcenie w d o m k u l u b do w y j m o w a n i a rzecz r a c z e j , estetycznego gabinety, środku s p e c j a l n e g o pasiaków, i t o jeszcze p o d a n y c h w w y c i n k a c h . D z i e ­ drogę czyli sprzętów i l u d z i . T a k i e monią k o l o r ó w szmaciaków, r a d z i u s z e k , d y w a n ó w l u b chłopskich nieporozumienie. ły t o m i n i a t u r y d o m ó w , a w n i c h m i n i a t u r y Wydawnictwo, rych idzie. Kupują niż d l a d z i e c i . się b o g a c i k u p c y z U t r e c h t u , H a g i c z y H a a r l e m u . B y ­ ronczarek w d o m y " się n a m h o l e n d e r s k i e d o m y d l a l a l e k z w . X V I I , t z w . jedne sklepach C P L i A „M a l o w a n e d l a siebie, polega się k o r o n k a m i , a n i n i e p o d z i w i a m i s t e r n e j r o b o t y k o - wyjątkiem i „Malowane d o m y " dzie szech. Poza t y m należy z a u w a ż y ć , że d z i e c k o a n i n i e b a w i niezdolne stajemy n i e m o g ł y b a w i ć się s a m e . T u t a j p a n i l u b p a n d o m u o b r a z k a c h p r z e d e w s z y s t k i m człowieka, szukają tutaj tej sprawie kole pomieszczonymi Larwnościami. A l e n i e ł u d ź m y dano W po stronie dziecka. w p r o w a d z a l i gości i zachęcali i c h d o p o z i e r a n i a tę książeczkę? się radziuszek. środków, i że c e l t e n częściowo osiągnął, g d y ż d z i e c i interesują i służyć, ma na s z t u k i l u d o w e j wśród dzieci. N i e ulega wątpliwości, cie szmaciaków aprobatę wiodą. wydając Księgar­ uszczęśliwianie społeczną Co m i a ł n a c e l u I n s t y t u t W y d a w n i c z y garnia", ilustracji p r a w a b y t u posiada gdy otrzyma celu, od co b y n a j m n i e j n i e „Nasza żeby o s z m a c i a k a c h s z t u k ą w y c h o w a ­ e s t e t y c z n e g o technicznej oznacza, się ś r o d k i e m tkanin. pedagogami, T o t e ż g d y n a s t r . 63 d z i e c k o p r o t e s t u j e : P u p p e n h u i z e n P r o b l e m się z n i a " , a n i też z autorką, g d y c h o d z i o niedopowiedze­ układu zapełniono n a n k a m i . Powstał do do d z i u r , s k u t k i e m czego w s z y s t k i e l u k i , nia łatwo tłumaczyć." plansze f i g u r e k g l i n i a n y c h , n i e z d e c y d o w a n y c h w b r y l e nego doprawdy po p r o s t u o b c i n a się narożniki, g d y n i e mogą się z m i e ś ­ Niezbyt na s t r 74: niektó­ S t r . 84: Z o f i a Wiechno długą a nie w Łowiczu; gdyby życka, a n i e P y r z y c a ; rzeczywiście kowie, a nie w mieszka wydmuszki robi w Wierznowicach, Franciszka Elżbieta Ż a c z e k m i e s z k a w Łowiczu; Pawłów leży w PrzyZła- powiecie m o g ł o zaczynać się o d końca, n i e p r z e d s t a w i a ł o b y ż a d ­ Chełm, a n i e K r a ś n i k ; J a n W i e r z b i c k i m i e s z k a w B a r ­ nego p r o b l e m u wychowawczego. czewie, a n i e w Tymczasem, wiado­ m o , d z i e c i n i e uraczą się T y c j a n e m , M a n e t e m l u b R e ­ noirem. Sieradzu. S t r . 85: H e l e n a a nie w Kadzidle, Fąk mieszka zaś R o z a l i a we wsi Skrodzka Czarnotrzew, w Swidwi- 191 �borku; a María nie w Kołaczyńska mieszka Ł o w i c z u . Chustkę we wsi reprodukowaną ítetki, na stro­ n i e 60 w y k o n a ł a M a r i a P i s z c z e k , a n i e P i s z c z a k . nież p a r z e n i c e góralskie wykonał Rów­ J a n Jędrol, a nie Jędral, i Stanisław F a t l a , a n i e W a t l a . Str. Ni< zem tanci ziorr. tów 86: K a r o l i n a ( p o w i a t Szczytno), Bębenek mieszka Wycinankę kurpiowską stronie 79 w y k o n a ł a Maria kurpiowską w Wielbarku (powiat Mrą­ reprodukowaną Bałdyga a n i e M a r i a Bałon z K a d z i d ł a , ze wsi tak jak i ze s t r o n y 88 w y k o n a ł a Jak po \ To Jť ce t tyst wszystko, tycznia się nam w napisanym darzony o czym na Wach, wy przez Wandę G d y b y nieboszczyk we I moi niu tka (stí dzi CZ} : pic kuI się t a k i m z gwiazdami K o r o n k i Jest t a k , cieplej domów", było n a w i e t r z e Albo taki wiersze m u pod nim..." „ K i l o m e t r y i r z e k i , i szosy, w ą s k i e łany p s z e n i c y s i a k a . A n a l o g i ę tę wyjaśnić d z i e c k u n i e t r u d n o . t o p a s e k n i e b i e s k i , szosa t o p a s e k s z a r y , łan to Chwilowo tego zarówno wiadał m i z n a j o m y tów z synhendrion konsulen- Wydawniczego „Nasza fachowych Księgarnia" etnografów. Dla­ żółty, a kilometr? Jakiego zapomniałem, transatlantyckiej: pisarz swoje „Jechaliśmy, zobaczyłem n a h o r y z o n c i e jechaliśmy, było cie, t a k było d a w n i e j , b o dziś w i e s z a się k a l o s z e i śnie­ wierszach nie-wierszach gowce. m ó w i ą c j ę z y k i e m a u t o r k i , t r u d n o doszukać się p o e z j i , Od autorki dowiadujemy się, że „Górale w to był równik." — i Zdaje podobnie. W o m i się, że z tych rymach rzetelnego ( s t r . 40), a u w a g a t a j e s t o t y l e interesująca, że, j a k w i a d o m o , n a Mazow­ dla o p i s u , czy też r e a l i z m u c e l u , k t ó r e m u przykładu, a b y stwierdzić, że to c h y b a wyrabiają i w Wielkopolsce papierowej używa się lub bakelitu. A sprzętów ze w Beskidzie tymże szkła, „Na Śląsku, w Koniakowie, Jaworzynie, D o pajęczyny pr: naukowe, Jeżeli sieć pajęczą ci< n i g d y w d z i e j a c h n i e o r a n o sochą, jeśli pług w ba polsce z n a n y b y ł już w w . X I I I . znajdziesz bo n a w e t d r e w n i a n ą sochę, dotychczas sądziliśmy, że na oraczo­ Podhalu Mało­ k t ó r e N; k o r o n k i . D o czego — w lesie ujrzeć Podobne z a b a w k a c h , n i e są urodziła się n a k o r o n c z a r k ę z a b a w k a m i w a m się zdarzy, Małgosia, bo n a Śląsku każda Ślązaczka o d święta czółko z k o ­ odstępstwo o d p r a w d y c e c h u j e autorkę n a ­ wet wtedy, gdy dzieciom opowiada o zabawkach: „ A p i ­ r o n k i nosi. L i s t k i , gałązki, k o r z o n k i splatają se w kołnierzykach, m a n k i e t a c h , 1 koronka? Małgosia sanka? C z y t o n i e j e s t ładna z a b a w k a ? " — N i e , w c a ­ v jest podobna w i e d z c i e , że j e s t t o ś w i e t n e dzieło k o r o n k a r z a . le n i e , b o j a j k a n i e służą d o z a b a w y . D o z a b a w e k ř Istebnej — pająka! ta к nie dla s a m a o n i c i i o szydełko p r o s i , O w¡ 0 mają wiersz dzieci pisano: w i t w a r d e j z i e m i — macochę". J e s t t o w a ż n e o d k r y c i e v nie-rymach, o n e służyć. W y s t a r c z y przeczytać k t ó r y k o l w i e k mają" r e j szopie b i siejszy sprzęty z d r z e w a tymi arealistycznych B e s k i d z i e Śląskim, n a s k a l n y m P o d h a l u p o dzień d z i ­ gr; d nagle kilometrami ( s t r . 80). O c z y w i ś ­ że tí aż może? się u powały... k i e r p c e — t o są w s i e t a k i e górskie, p o d n i e b n e b; opo­ by 1 n a P o d h a l u o d k r y ć można jeszcze i n n e c u d a : „ W s t a ­ ni raz r ó ż o w y pasek... Co t o być masy pi Oí kilometr? że wrażenia z podróży z ; st jest Rzeka pszenicy t e g o a u t o r k a pisze, że w k u r p i o w s k i e j i z b i e d l a o z d o ­ wiesza A koloru ale pamiętam, jer st. ( s i r . 64). i p r o s a . . . " ( s t r . 65). szu re stylis­ M a t o b y ć a n a l o g i a układu b a r w w n a t u r z e d o p a ­ poetyckiej me icl nie wierszyk: wiedzy weny zaba­ nie-różami d o t e g o dodać należy s p o r o niezręczności dziłby, że u n a s k a ż d y c z ł o w i e k j e s t n i e t y l k o l e k a ­ Instytutu izby, Małgosi l a ­ i różami ale niewy- autorka, j a k i tego a u t o r k a „..siebie także p a s i a k i e m osłonił, uplas­ Stańczyk wstał z g r o b u , s t w i e r ­ się bez p o m o c y pająkiem, w" nie-różach". w y s u w a stół n a środek nie-gwiazdami r z e m , ale i e t n o g r a f e m — p o p r o s t u z u r o d z e n i a . D l a ­ obywa go\ bawi on braku pająkiem tycznych w rodzaju: oraz pedagogicznego u z d o l n i e n i a . kę dziecko z niedostatecznej 0 o p i s y w a n y m przedmiocie, Nai powyżej, „Malowanych Borudzką. z trzech przyczyn: z pod powała. Waśkie- e t n o g r a f i ą powiedziano tekście b y c kłopot n i e , a b y j e j się n a przyszłość odechciało t a k i e j wycinankę Julianna z może łek, a p o t e m p r z y c h o d z i tatuś i spuszcza A N i e p o r o z u m i e n i a większy nie mówi, ale j a w i e m : wicz, a n i e Daszkiewicz. dow jeszcze n a s t o l e s t a w i a stołek, a p o t e m w c h o d z i n a t e n s t o ­ a nie w Wielhorsku gowo). Á „ g w i a z d a c h — n i e - g w i a z d a c h i różach — licza a u t o r k a również weselne szyszki, którymi za­ obsy­ się ze sobą w k o r o n k a c h , połyskiliwych serwetkach. p u j e się młodą parę, o r a z d y n g u s o w y w ó z e k z k o g u t ­ Macie t u siatki, k i e m . Ż e zaś z w ó z k i e m t a k i m w ś w i e r k o w e gałązki, ezyńskiem, chodzili Rawskiem, dawniej Sieradzkiem, Opo- Skierniewickiem i dorośli parobcy, przeto świeczki, szyszeczki, Łowickiem koła, g w i a z d y , mowa W s z y s t k i e śląskie k o r o n k i są śliczne." ( s t r . 13—14). jest różyczki, śnieżyczki. t u c h y b a o z a b a w c e n i e t y l e d l a d z i e c i , i l e d l a rosłych Koronki drągali. N i e u l e g a w ą t p l i w o ś c i , że w P o l s c e j e s t dosyć wam A muszę potem czytamy: dzbanuszek „Z z jajka szek". D l a c z e g o w y d m u s z e k , kolei — teraz pokazać łowicki wydmu­ a nie wydmuszka? Otóż d l a t e g o w y d m u s z e k , że go „ n i e w o l n o ruszać, m ó g ł b y się stłuc a l b o z w i a t r e m polecieć, j a k p u s z e k " . A więc w w i e r s z y k a c h d l a d z i e c i w o l n o zmieniać r o d z a j rze­ c z o w n i k ó w , jeśli t e g o r y m w y m a g a ? być kłopot z małą czy jajko może 292 Małgosią, latać gdy Poza t y m może zapyta: Mamusiu, po p o w i e t r z u , jak puszek? ratów t a k , ale w i e r s z y k n i e ! z prawdziwego z rozkoszą p o d j ę l i b y wanych zdarzenia, którzy się n a p i s a n i a t e k s t u lite­ niezawodnie do „Malo­ domów". N i e s t e t y , t a k i e z a m ó w i e n i e » s p o ł e c z n e n i e dotarło d o nich. Zadecydowali o t y m l u d z i e p o n u r z y l u b zepsza- l i , l u d z i e , którzy a l b o z a p o m n i e l i o s w y m dzieciństwie, a l b o się d o d z i e c k a n i g d y n i e zbliżyli. Tadeusz Seweryn �C z a s o p i s m a P a ń s t w o w e g o I n s t y t u t u S z t u k i są d o n a b y c i a w w i ę k s z y c h k i o s k a c h P . P . K . „ R u c h " o r a z w księgarniach n a u k o w y c h „ D o m u K s i ą ż k i " . Z e w z g l ę d u n a n i s k i e nakłady w s k a z a n e j e s t z a m a w i a n i e c z a s o p i s m P.I.S. w p r e ­ n u m e r a c i e P . K . O . , k o n t o P . P . K . „ R u c h " n r 1-110-14000. N a b l a n k i e c i e P . K . O . należy podać tytuł i n u m e r y a b o n o w a n e g o czasopisma. �