<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="8369" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/8369?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T02:10:44+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="8348">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/abdfe6e2baaf215f3b9f1f45e908412d.pdf</src>
      <authentication>1721be22bef491a52e1294ac30f56204</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="4">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25236">
                <text>Lud</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154689">
                <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154690">
                <text>Licencja PTL</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154691">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154692">
                <text>pol</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154693">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100003">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3967</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100004">
              <text>Licencja PIA</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100005">
              <text>1954</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100006">
              <text>Pomorze Zachodnie - badania etnograficzne</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="100007">
              <text>konserwacja zabytków</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100008">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:3713</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100009">
              <text>Przyczynek do badań etnograficznych i konserwacji zabytków kultury ludowej na Pomorzu Zachodnim / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1954 t.8 z.3</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100010">
              <text>Polska Sztuka Ludowa 1954 t.8 z.3 ; s.189</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100011">
              <text>Glapa, Adam</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100012">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100013">
              <text>Państwowy Instytut Sztuki</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100014">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="100017">
              <text>PRZYCZYNEK D O BADAŃ ETNOGRAFICZNYCH I KONSERWACJI
KULTURY LUDOWEJ NA POMORZU ZACHODNIM

ZABYTKÓW

Л D Л Ai

P o m o r z e Z a c h o d n i e należy d o t y c h obszarów P o l ­
s k i , n a k t ó r y c h d o d z i s i a j z a c h o w a ł o się już n i e w i e l e
zabytków k u l t u r y l u d o w e j . Napływająca od Z a c h o d u
i s i l n i e j działająca p r z e z dłuższy czas k o s m o p o l i t y c z ­
n a k u l t u r a o r a z o s t a t n i a w o j n a zniszczyły s p o r o c e n ­
n y c h pamiątek, k t ó r e p o w s t a ł y i r o z w i n ę ł y się n a
podłożu t r a d y c y j n e j m i e j s c o w e j k u l t u r y p o l s k i e j .
N a t e r e n a c h n i e w i e l k i e j d a w n e j Z i e m i Śliwińskiej,
zajmującej część p o w i a t u g r y f i c k i e g o , dotykającej m o ­
r z a , s t o s u n k o w o jeszcze s i l n i e zachowała się m i e j s c o w a
k u l t u r a l u d o w a , w y r a ż a j ą c a s'»j w b u d o w n i c t w i e , k t ó r e
p r z e t r w a ł o d o czasów d z i s i e j s z y c h . N a w i ą z a n i a t y c h z a ­
b y t k ó w w y d a j ą się b a r d z o s t a r e . W czasie badań t e r e ­
n o w y c h w l i p c u i s i e r p n i u 1953 r . ludność m i e j s c o w a
i n f o r m o w a ł a m n i e , że p o d c z a s k o p a n i a t o r f u tuż p r z y
S l i w i n i e B a ł t y c k i m n a t r a f i o n o n a szczątki pokaźnej
w i e l k o ś c i b e l . P o z a t y m s p o r a d y c z n i e w y k o p u j e się
różne p r z e d m i o t y d r e w n i a n e , r o g o w e i żelazne. Z a c h o ­
w a n e s t a r e d o m y m i e s z k a l n e w y k a z u j ą — t a k w kształ­
cie z e w n ę t r z n y m , j a k i w r o z p l a n o w a n i u — w i e l e c e c h
wspólnych z p o d o b n y m i b u d y n k a m i i n n y c h
dziel­
n i c P o l s k i . Spośród b u d y n k ó w g o s p o d a r c z y c h
zasłu­
gują n a u w a g ę stodoły, a" w n i c h s p e c j a l n i e — b r a m y
i f u r t k i b o c z n e , znajdujące się p o - p r a w e j s t r o n i e o d
b r a m y g ł ó w n e j , patrząc o d s t r o n y u l i c y . F u r t k i t e
i b r a m y w s t a r y c h stodołach ciągną się w z d ł u ż u l i c y ,
tworząc w z n o b s e r w o w a a y c h
wypadkach w Sliwinie

Ryc.

1 i 2. Wejścia

przy

bramach

do stodół.
Fotografował

CLAP

A

Bałtyckim i R e w a l u j a k b y w j a z d y na w i e l k i e p o d ­
wórza. N a p r z e c i w t y c h f u r t e k , z w i ą z a n y c h z b r a m a m i ,
stoją d o m y m i e s z k a l n e . Z t y c h też w z g l ę d ó w f u r t k i
są z a p e w n e w y k o n a n e o z d o b n i e ( r y c . 1, 2). H a r m o n i j ­
nie powycinane o t w o r y w deskach sosnowych
oraz
k u n s z t o w n e , s y m e t r y c z n e połączenie słupów d ę b o w y c h
już z d a l e k a zwracają u w a g ę .
W
obserwowanych
w y p a d k a c h f u r t k i , j a k i b r a m y stodół n i e spełniają
już d a w n e j f u n k c j i . Ż y c i e c z ł o n k ó w spółdzielni p r o ­
d u k c y j n e j w S l i w i n i e oraz n o w e f o r m y g o s p o d a r k i w
R e w a l u , j a k i e przynieśli t u o s a d n i c y z i n n y c h z i e m
P o l s k i , w y d e p t a ł y n o w e ścieżki, n o w e d r o g i , c h a r a k t e ­
r y s t y c z n e d l a n a s z y c h czasów. W z w i ą z k u w ł a ś n i e z
t y m i z m i a n a m i , które w s z y b k i m r o z w o j u n a s z e g o ż y ­
c i a dyktują n a m w i e l e s p r a w d o r o z w i ą z a n i a , n i e p o ­
w i n n i ś m y zapomnieć o t y c h n i e l i c z n y c h z a b y t k a c h ,
które t u , n a d m o r z e m , po z a m a r c i u języka polskiego
z a c h o w a ł y się w f o r m i e m a t e r i a l n y c h p r z e j a w ó w k u l ­
t u r o w y c h , b u d y n k ó w , narzędzi i n a z w , n i e r z a d k o mało
n a m z n a n y c h i n i e d o c e n i a n y c h , a będących przedłu­
żeniem naszego odwiecznego b y t o w a n i a .
Z a k o n s e r w o w a n i e więc i otoczenie
stałą
opieką
c e n n i e j s z y c h z a b y t k ó w k u l t u r y l u d o w e j p o w i n n o być
dla nas nie t y l k o n a k a z e m , ale i zarazem s p r a w d z i a ­
n e m głębokości naszej k u l t u r y . P o w o ł a n e d o t y c h p r a c
c z y n n i k i p o w i n n y się j a k n a j s z y b c i e j t y m z a g a d n i e ­
n i e m zająć, g d y ż w k r ó t c e może być już za późno.

Sliwin
Adam

Bałtycki

i

Rewal

(pow.

gryficki).

Glapa.

189

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
