<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="8365" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/8365?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T18:20:20+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="8344">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/d303094be7e54a8159ac2ac10ad61ab1.pdf</src>
      <authentication>22a2993dcea81628db8bcf2afbe7387c</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99962">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3391</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99963">
              <text>1982</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99965">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:3178</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99966">
              <text>Studencka sesja naukowa p.t. "Moja etnografia" / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1982 t.36 z.1-4</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99967">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1982 t.36 z.1-4, s.74</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99968">
              <text>Benedyktowicz, Zbigniew</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99969">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99970">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99971">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="99972">
              <text>STUDENCKA SESJA NAUKOWA „MOJA ETNOGRAFIA"

W dniach od 7 do 9 m a j a

1982 z inicjatywy s t u d e n t ó w

K a t e d r y Etnografii S ł o w i a n Uniwersytetu J a g i e l l o ń s k i e g o zor­

którą

uprawiam.

Autor p o r u s z y ł t u c z ę s t o p o w r a c a j ą c ą k w e s t i ę

wyboru s p o m i ę d z y r ó ż n y c h tradycji i modeli uprawiania nauki

ganizowana z o s t a ł a sesja naukowa pod h a s ł e m „ M o j a etnografia".

(strukturalnej,

Spotkanie to m i a ł o miejsce w Skawicy k. Suchej i uczestniczyli

ich wartość i p r z y d a t n o ś ć w badaniach etnograficznych, o p t u j ą c

w nim obok s t u d e n t ó w z K r a k o w a i W a r s z a w y t a k ż e pracownicy

za t r a d y c j ą s e m i o t y c z n ą .

naukowi obu o ś r o d k ó w —• mgr Zbigniew F i j a k ( U J ) , dr Czesław
Robotyoki ( U J ) , dr J e r z y S ł a w o m i r Wasilewski ( U W ) , dyskusjom
w o k ó ł w y g ł o s z o n y c h referatów p r z e w o d n i c z y ł c z ł o n e k naszej re­
dakcji mgr Zbigniew Benedyktowicz ( I S P A N ) .
g ł o s y p a d a j ą c e podczas spotkania m o ż n a przyjąć jako k o n t y n u a c j ę
czy t e ż przyczynek do odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie
„ P o l s k i e j Sztuki L u d o w e j " : Etnografia
logia kultury

—. Łudoznawstwo

Otwierający
zatytułowany

—. Etnologia —• Antropo­

— czym są? dokąd

zmierzają?

( P S L N r 2/81). Wypowiedzi s f o r m u ł o w a n e t y m razem przez stu­
d e n t ó w o d z n a c z a j ą się wielką p a s j ą , żarliwością, osobistym tonem;
w z b u d z i ł y zaciekłe, wielogodzinne dyskusje, ujawniające c z ę s t o ­
kroć różne wizje nauki p i e l ę g n o w a n e j , uprawianej, czy t e ż o k t ó ­
rej s i ę „ m y ś l i i m a r z y " poza sformalizowanymi

programami

realizowanymi i znaczonymi kolejnymi „ z a l i c z e n i a m i " i wpisami

fenomenologicznej)

rozważając

sesję referat W i k t o r a Stoczkowskiego

Prawda

naukowa

o ludzkie wartości

(UW)

wychodząc

od blake'owskiej wizji upadku c z ł o w i e k a p r z e d s t a w i a j ą c e j od­
dzielenie

Aczkolwiek nie b y ł o to z a ł o ż o n e w programie sympozjum —

semiotycznej,

się od

pierwotnej,

harmonijnej jedności

(Tharmas — ciało, Urthona — wyobraźnia

człowieka

p o ł ą c z o n a z pod­

ś w i a d o m o ś c i ą , L u v a h — u o z u c i o w o ś ć , z w i ą z a n a z sercem, Urizen
—rozum m i e s z k a j ą c y w g ł o w i e ) Urizena —- rozumu i zyskiwania
p r z e z e ń panowania nad p o z o s t a ł y m i ^częściami, panowania od­
znaczającego
dotykał

się bezcielesnością, brakiem u c z u ć

i wyobraźni,

m.in. takich kwestii j a k : prawda naukowa, prawda

jako cel nauki i jako w a r t o ś ć ż y c i a , zagadnienie

„dysonansu

poznawczego" w y n i k a j ą c e g o z konfliktu tyoh dwu wartości na
p r z y k ł a d z i e n i e k t ó r y c h tez wypracowanych przez w s p ó ł c z e s n ą
n a u k ę (teoria altruizmu W . Hamiltona), jawnej i ukrytej obec­
ności w a r t o ś c i w m y ś l e n i u naukowym.

w indeksach podczas s t u d i ó w .
T e n ż a r l i w y , polemiczny, k r y t y c z n y i osobisty ton wypo­

S ł a w o m i r Sikora ( U W ) w referacie Miłość

a poznanie przy­

wiedzi spowodowany b y ł nie tylko „ p r a w e m m ł o d o ś c i " , ś w i a d o ­

p o m n i a ł g ł ó w n e tradycje filozoficzne

rozważające z w i ą z k i po­

mie otwartym h a s ł e m tego spotkania d o p u s z o z a j ą c y m tego ro­

m i ę d z y miłością a poznaniem w tradycji kultury europejskiej

dzaju osobiste refleksje nad u p r a w i a n ą n a u k ą , ale t a k ż e i chwilą,

(filozofia p l a t o ń s k a , chrześcijańska, w s p ó ł c z e s n a filozofia z k r ę g u

w której doszło do tego spotkania. Znamienne jest to, że w i ę k ­

fenomenologii i egzystencjalizmu —- Max Scheler i Gabriel Marcel).

s z o ś ć wypowiedzi, t e m a t ó w referatów, k t ó r y c h nikomu nie „ o d ­

W i e s ł a w Szpilka ( U J ) w referacie Postawa etnografa repre­

radzano", ani nie narzucano (poza o g ó l n y m jedynie s f o r m u ł o w a ­

z e n t o w a ł w i z j ę swojej etnografii, w której rozważając

niem h a s ł a tej sesji „ M o j a etnografia") g r a w i t o w a ł o w kierunku

elementy struktury poznania w triadzie: spotkanie-dialog-rozu­

m y ś l e n i a skierowanego k u w a r t o ś c i o m , reflektującego s e n s o w n o ś ć ,

mienie n a w i ą z a ł do d o ś w i a d c z e ń i inspiracji p ł y n ą c y c h z refleksji

w a r t o ś ć i m o ż l i w o ś c i poznawcze takiego a nie innego sposobu

wypracowanych

uprawiania nauki.

fenomenologicznej".

D o m i n o w a ł a w i ę c w t y c h w y s t ą p i e n i a c h tendencja
ficzna

i

etyozna

rozważająca

wartość

naukowego

frontacji z r z e c z y w i s t o ś c i ą i w a r t o ś c i a m i ludzkiego ż y c i a . J a k ­
kolwiek nie o c e n i a l i b y ś m y pojawienia s i ę takiej tendencji i nie
zastanawiali „ c o to m a w s p ó l n e g o z e t n o l o g i ą czy e t n o g r a f i ą " ,
po prostu o d n o t o w a ć

kręgu

,.krakowskiej

szkoły

rekonstrukcji

ludowej

nych

elementów

zwrócił u w a g ę n a s z c z e g ó l n ą rolę dynamicz­
symboliki

kosmologicznej

w

tradycyjnych

w y o b r a ż e n i a c h ludowych.
Monika Sznajdermann i M a ł g o r z a t a Majewska ( U W ) przed­
s t a w i ł y w s t ę p n e r o z w a ż a n i a nad z w i ą z k a m i symboliki religijnej

d o m o ś c i , u j a w n i a j ą c y się w m y ś l e n i u o naszej dyscyplinie p o ś r ó d

z narodowym mitem polskim d o k o n u j ą c p r z e g l ą d u rozmaitych

naszych

„głodu

stanowisk w kwestii tych z w i ą z k ó w — Czarnowski, Brzozowski,
Miłosz, Gombrowicz — r o z w a ż a n i a b ę d ą c e w s t ę p e m do zamie­

filozoficznego

i

kolegów.

myślenia

jakie t o w a r z y s z y ł o

Być może

skierowanego

próbom

ten stan

M i r o s ł a w Mąka ( U J ) w referacie Próba
kosmogonii Słowian

świa­

najmłodszych

i zarejestrować

i teraz" w

filozo­

poznania

z a ł o ż o n e g o w r ó ż n y c h modelach i tradycjach naukowych w kon­

należy

,,tu

kolejne

zjawisko

w

stronę

wartości",

sformułowania

swego

stanowiska

w kwestiach poruszanych przez n a s z ą a n k i e t ę , jest symptomem
ś w i a d o m o ś c i i p r z e ż y w a n i a k r y z y s u uprawianej dyscypliny (co
rzadko m i a ł o miejsce w odpowiedziach

n a d e s ł a n y c h na n a s z ą

a n k i e t ę ) . K r y z y s u widzianego n a znacznie szerszym tle: zmu­
s z a j ą c y m do zastanowienia się czy nie m a m y czasem do czy­
nienia z kryzysem, zaniedbaniami i z a g r o ż e n i a m i tego, co n a j ­
ogólniej i „ n i e n a u k o w o " określa s i ę mianem humanistyki i „ m y ś ­
lenia humanistycznego".
wypowiedzi
o

i

Nie trzeba chyba d o d a w a ć , ż e wiele

wygłoszonych

kryzysie i z a g r o ż e n i a c h ,

referatów

świadczyło

nie

lecz przede

wszystkim

stanowiło

wyraz afirmacji dla takiego szerokiego, humanistycznego

tyle
spoj­

rzenia.

Poniżej

publikujemy

W sprawie niedokończonego

referat

Adama Czyżewskiego

przypisu

w k t ó r y m s p l o t ł y się w j a k i ś

(UJ)

s p o s ó b zasygnalizowane t u w ą t k i przewijające s i ę podczas tego
spotkania: w ą t e k filozoficzny, z a s t a n a w i a j ą c y się nad wyborem
drogi poznawania, j a k i stricte

„materiałowo-etnograficzny".

Wreszcie i dlatego że wydaje się on b y ć reprezentatywny dla
podsumowania sesji, które tak w y r a z i ł autor referatu rozpoczy­
n a j ą c e g o spotkanie: „ R e f e r a t m ó j na t y m się k o ń c z y ł , ale teraz
gdy g ° s p i s u j ę , po w y s ł u c h a n i u wszystkich w y s t ą p i e ń na sesji,
c h c i a ł b y m d o d a ć jeszcze jeden cytat, w ł a ś c i w i e jego parafrazę,
dobrze o d d a j ą c ą , j a k s ą d z ę , p o w ó d dla którego c h c i a ł e m zasta­
n o w i ć s i ę n a d s p r a w ą n a u k i i w a r t o ś c i . P ó ź n i e j o k a z a ł o s i ę , że

Warto również z a z n a c z y ć , że obok wspomnianej „ t e n d e n c j i
filozoficznej" m i e l i ś m y do czynienia z referatami, które z p u n k t u
widzenia

tradycyjnie

pojmowanej

ortodoksji

zagadnienia

metodologiczne czy stricte

w t y m miejscu z b i e g ł y się intencje co najmniej k i l k u jeszcze
osób, które zabierały głos.

etnograficznej

m o ż n a by n a z w a ć referatami bardziej akademickimi, podejmu­
jącymi

rzonych b a d a ń n a d s y m b o l i k ą G r o b ó w Wielkanocnych.

etnograficzne.

Do t y c h należała m.in. z a m y k a j ą c a sesję w y p o w i e d ź Zbigniewa

Parafrazując
jest nie samo

Senekę,

który

napisał:

„Albowiem

ż y c i e , leoz piękno ż y c i e " , m o ż n a

dobrem

powiedzieć:

„ a l b o w i e m dobrem jest nie sama nauka, lecz p i ę k n a nauka".

F i j a k a ( U J ) , n a w i ą z u j ą c a w swym tytulo do ankiety przeprowa­
dzonej w ś r ó d filozofów przez m i e s i ę c z n i k „ Z n a k " —

74

Etnografia,

Zbigniew

Benedyktowicz

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
