https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ea035050474f4813de0fa54e71a70bb8.pdf b3052caabc4e6cde08f944ac42acd455 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4749 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1970 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4407 Title A name given to the resource Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1970 t.24 z.2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1970 t.24 z.2; s.125-126 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Y M A W B Ń K (1908-1970) Był założycielem i d ł u g o l e t n i m dyrektorem W y d a w ­ nictw Artystycznych i Filmowych. Przyjacielem i opie­ kunem naszego pisma. Szlachetnym człowiekiem. Miał dar szczególnie cenny i rzadki — s t a w i a ł na ludzi, ufał i m i p o m a g a ł . Zainteresowania sztuką, wyniesione ze studio iwi wciąż p o g ł ę b i a n e s p r a w i ł y , że z a i n s p i r o w a ł i u ł a t w i ł powstanie w i e l u dzieł cennych dla naszej k u l ­ tury i ś w i e t n i e wydanych. Czuliśmy zawsze Jego życz­ liwość, był naszym pierwszym i w d z i ę c z n y m czytelni­ kiem. Cieszył oG każdy i n t e r e s u j ą c y a r t y k u ł , m a r t w i ł a niska jakość reprodukcji, w k t ó r y c h gubił się artystycz­ ny walor obiektu. N i e b y ł ambicjonalny. Cecha r ó w n i e rzadka j a k u m i e j ę t n o ś ć ufania ludziom... Gdy p r z e j ą ł dorobek „ A u r i g i " a m b i c j ą Jego było, by nie u r o n i ć n i ­ czego, zostawiając dzieło w t y m kształcie, j a k i zamyślił tragicznie z m a r ł y Rafał Glucksman. Miał o d w a g ę b y ć skromnym. I dlatego zrobił dla naszej k u l t u r y dużo. Ż e g n a m y Go ze smutkiem i żalem na ł a m a c h pisma, k t ó r e zawdzięczało M u n i e j e d n ą r a d ę , n i e j e d n ą pomoc. Z m a r ł 28 kwietnia 1970 r. po ciężkiej, wielomiesięcznej chorobie. Redakcja O K N K za okres X - l 1970 18 lutego z m a r ł Leon K a t u l s k i z Annowa, pow. Żnin, zasłużony p a ł u c k i t w ó r c a ludowy. W tematyce jego r z e ź b p o c z ą t k o w o d o m i n o w a ł y zwierzęta i kompozycje z zakresu życia wiejskiego, później podjął cykl postaci historycznych. Ostatnio Leon K a t u l s k i z a j m o w a ł się pa­ miątkarstwem. * W marcu zmarł Mieczysław Ruszkowski, jeden z bardziej zna­ nych t w ó r c ó w ludowych w Polsce. Sierpecki rzeźbiarz należał do Z w i ą z k u Polskich A r t y s t ó w Plasty­ ków, był w y r ó ż n i a n y dyplomami, posiadał złotą o d z n a k ę „Za zasługi dla w o j e w ó d z t w a warszawskiego". Konkursy, folkloru wystawy, festiwale i dni W galerii sztuki współczesnej w Reszlu otwarto 3 p a ź d z i e r n i k a w y ­ s t a w ę sztuki ludowej i twórczości amatorskiej W a r m i i i Mazur. B o ­ gato reprezentowane były działy: rzeźby, ceramiki i tkactwa. Przy­ znano nagrody M i n . K u l t u r y i Sztu­ ki. * 23 p a ź d z i e r n i k a w z a b r z a ń s k i m Muzeum r o z s t r z y g n i ę t o konkurs na l u d o w ą i a m a t o r s k ą rzeźbę w w ę g ­ lu. Przyznano nagrody M i n . K u l t u ­ ry i Sztuki. 28 p a ź d z i e r n i k a w Muzeum w Rabce r o z s t r z y g n i ę t o konkurs n a . temat: „ T r a d y c y j n e garncarstwo l u ­ dowe z terenu Karpat". B y ł on po­ przedzony badaniami w w o j . k r a ­ kowskim. Przyznano nagrody M i n . K u l t u r y i Sztuki oraz Cepelii. 30 p a ź d z i e r n i k a w Ł ó d z k i m D o ­ m u K u l t u r y otwarta została wysta­ wa garncarstwa ludowego H i e r o n i ­ ma M u s z y ń s k i e g o z Sieradza. Muzeum w N o r r k ó p i n g u d o s t ę p ­ niło swe sale dla polskiej „sztuki naiwnych". W działach malarstwa i rzeźby oglądać m o ż n a było m. i n . prace: Zagajewskiego, Zegadłów, S k r ę t o w i c z a , Zelka, Holesza, Ociep­ k i , Surowiaka, P ł o n k o w e j i Korsak. Wystawa otwarta została w p a ź ­ dzierniku. We w s i Chmielno, pow. Kartuzy, otwarto w y s t a w ę ceramiki kaszub­ skiej — dawnej i w s p ó ł c z e s n e j . Wystawa zainicjowana przez m i e j ­ scowe koło regionoznawcze, zlokali­ zowana była w hallu szkoły. 6 listopada r o z s t r z y g n i ę t y został konkurs na w s p ó ł c z e s n ą s z t u k ę l u ­ dową regionu kujawskiego. Przyz­ nano nagrody M i n . K u l t u r y i Sztu­ ki. W grudniu odbyła się wystawa pokonkursowa w Muzeum K u j a w ­ skim we W ł o c ł a w k u . 27 listopada w L u b l i n i e rozstrzy­ g n i ę t o konkurs na s z t u k ę l u d o w ą Lubelszczyzny zorganizowany przez w y d z i a ł K u l t u r y P W R N i Muzeum Okręgowe. N a p ł y n ę ł o na konkurs około 400 prac z w i e l u dziedzin: rzeźby, tkactwa, garncarstwa, k o ­ walstwa, plecionkarstwa, plastyki o b r z ę d o w e j . Przyznano nagrody M i n . K u l t u r y i Sztuki. W grudniu ogłoszono konkurs na przedmioty plastyki ludowej, z w i ą z a n e z o b r z ę d a m i i zwyczajami w i e j s k i m i i miejskimi. Adresowa­ ny do t w ó r c ó w ludowych w o j . w a r ­ szawskiego konkurs z o r g a n i z o w a ł y Wydział K u l t u r y P W R N i Muzeum Mazowieckie w Płocku. W grudniu odbył się pokaz najciekawszych t k a n i n dekoracyj­ nych spośród prac n a d e s ł a n y c h na doroczny konkurs Cepelii. 22 spół­ dzielnie n a d e s ł a ł y 287 p r o j e k t ó w tkanin obiciowych, zasłonowych, podłogowych, makat, narzut i mat. Pokaz m i a ł miejsce w Starej K o r ­ degardzie w warszawskich Ł a z i e n ­ kach. W g r u d n i u otwarto ogólnopols­ k ą w y s t a w ę malarstwa, g r a f i k i i rzeźby plastyków-amatorów, wywo- 125 �dzących się ze ś r o d o w i s k a górni­ czego. Pokazano ciekawe prace ta­ k i c h t w ó r c ó w jak P a w e ł Wróbel, Gerard Urbanek, Stefan Adamek, Jan Janiga i A n t o n i Jaromin. I n t e ­ resujące grafiki przedstawił Jan Nowak. Najciekawszy był cykl L u d w i k a Holesza „ E p o k a k a r b o ń s ka". * W g r u d n i u m i a ł miejsce dorocz­ ny, X X V I I kokurs szopek k r a k o w ­ skich. Trzy pierwsze nagrody uzy­ skali: B. Ziółek, T. G i l l e r t i W. Głuch, ctzery drugie — Z. Grabow­ ski, St. P a c z y ń s k i , Wł. Ł e s y k i J. M a l i k . W k r a k o w s k i m Muzeum od­ była się wystawa szopek; utworzo­ no Sekcję Szopkarzy w Kole Miłoś­ n i k ó w Muzeum. Sekcja ma na celu m. i n . wznowienie przedstawień szopkowych w e d ł u g starych teks­ tów. Siedem spośród najlepszych szo­ pę pokazano na otwartej 3 stycznia wystawie w b ę d z i ń s k i m Muzeum na Zamku. W styczniu otwarto w k a l i s k i m Klubie M P i K wystawę, obrazującą tradycyjną i współczesną sztukę reigonu. Zgromadzono eksponaty z zakresu rzeźby, ceramiki, haftu, zdobnictwa ze słomy i bibuły. Za­ prezentowano ludowe instrumenty muzyczne! Wiejskie budownictwo z X V I I I i X I X w. uwidocznione by­ ło na fotogramach S t a n i s ł a w a B ł a ­ szczyka. * IB stycznia otwarto w Muzeum w Tarnowie w y s t a w ę twórczości ludowej regionu tarnowskiego, b ę ­ dącą rezultatem konkursu na dzie­ ła sztuki ludowej i przedmioty gos­ podarskie dziś już zanikające. Zgro­ madzono unikalne części ubiorów, c e r a m i k ę , wycinanki, elementy w y ­ posażenia wnętrz mieszkalnych. Organizatorami konkursu b y l i : Pre­ zydium M R N w Tarnowie, I n s t y t u t Sztuki P A N oraz tarnowskie M u ­ zeum. * * W warszawsikej siedzibie Towa­ rzystwa Przyjaciół Sztuk P i ę k n y c h wystawiono w s p ó ł c z e s n e malarstwo na szkle. Wystawa opracowana przez Muzeum T a t r z a ń s k i e w Za­ kopanem pokazana była t a m ż e w 1968 r. („Pol. Szt. L u d . " , nr 3/4 1970). Na wystawie znalazły się prace t w ó r c ó w ludowych (Jacimiak, Walczak), a m a t o r ó w , u c z n i ó w lice­ um im. K e n a r a , p l a s t y k ó w zawodo­ wych. 24 stycznia otwarta została w W D K w Rzeszowie wystawa sztu­ k i ludowej pow. łańcuckiego. S k ł a ­ dały się na nią: ceramika ludowa z Medyni G ł o g o w s k i e j , rzeźby w drewnie, stroje ludowe oraz za­ bawki. * 3 i 4 stycznia w P a ń s t w . Teatrze Dzieci Zagłębia w Będzinie odbył się V I p r z e g l ą d O b r z ę d ó w Ludo­ wych „ H e r o d y 70". W imprezie wzięły udział 23 zespoły z w o j . ka­ towickiego i krakowsikego. W g r u ­ pie „ h e r o d ó w " najlepszy był zes­ pół z Zawiercia, w grupie „dzia­ d ó w " — z M i l ó w k i k. Zwardonia, w' grupie „szopek", s t a n o w i ą c e j no­ v u m p r z e g l ą d u — zespół z Kasinki M a ł e j , pcw. Limanowa. Równocześnie zorganizowano sympozjum naukowe poświęcone sztuce ludowej. * 10 stycznia rozpoczęły się Dni Sztuki Ludowej w pow. t o r u ń s k i m . K i l k a miejscowości gościło kolejno w y s t a w ę polskich s t r o j ó w ludo­ wych, w C h e ł m ż y zorganizowano w y s t a w ę pt. „ T e m a t y k a ludowa w literaturze". We w s i K a d z i d ł o pre­ zentowane były dwie wystawy: twórczości ludowej i malarstwa amatorów. W styczniu w P R M N Puck ot­ warto w y s t a w ę twórczości ludowe.) woj .gdańskiego. Zgromadzono na niej 700 e k s p o n a t ó w z dziedziny ce r a m i k i , rzeźby, haftu, p a m i ą t k a r ­ stwa i meblarstwa. * W styczniu otwarto w I n o w r o ­ cławiu w y s t a w ę prac kujawskich członkiń Kół G o s p o d y ń Wiejskich ze S ł a w k a Wielkiego i Janowic. * 26 stycznia otwarta została z i n i ­ cjatywy K W PZPR i Prezydium W R N w Katowicach wystawa w y ­ r o b ó w artystycznych i p a m i ą t k a r ­ skich. B r a l i w niej udział obok r z e m i e ś l n i k ó w p r z e m y s ł u terenowe­ go także twórcy, p r a c u j ą c y dla Ce­ pelii. * 30-31 stycznia w M D K w Ż y w ­ cu o d b y w a ł się I I Festiwal „Ży­ wieckie gody". Brały w n i m udział o b r z ę d o w e zespoły folklorystyczne z pow. żywieckiego. * Wystawa sztuki ludowej regio­ nu łapskiego otwarta była w stycz­ niu w Bibliotece Powiatowej w Łapach. Wśród e k s p o n a t ó w znajdo­ wały się dywany i k i l i m y dwuosnowowe, meble wiejskie, przedmio­ ty z w i ą z a n e z o b r z ę d a m i ludowymi. * W styczniu Cepelia i Muzeum w Łowiczu ogłosiły ogólnopolski kon­ kurs na wycinanki ludowe. Regula­ m i n przewiduje n a d s y ł a n i e przez uczestników z r ó ż n i c o w a n y c h zesta­ w ó w wycinanek. cych r ó w n i e ż z tego p u n k t u widze­ nia, że s ą s i a d o w a ł y t u obok siebie przemieszane motywy z w i e l u re­ gionów m. in. z Wileńszczyzny. W dziale r z e ź b y wystawiali swe pra­ ce — obok innych t w ó r c ó w — Ed­ ward Kołacz i Zygmunt Skrętowicz. W styczniu rozstrzygnięty został ósmy konkurs dla a m a t o r ó w , zor­ ganizowany przez Wydział K u l t u r y PPRN w N o w y m Sączu, Towarzy­ stwo Przyjaciół Sztuk P i ę k n y c h i PDK. Wśród 21 a u t o r ó w , którzy nadesłali 156 prac, najliczniejszą g r u p ę stanowili nauczyciele. W dzia­ le rzeźby dwie I nagrody przyzna­ no Edwardowi Gruceli i Piotrowi Zelkowi. W malarstwie dokonano podziału na „ p r y m i t y w n y c h " (I na­ grody: Teresa Kuczaj i Maria Wnęk) i a m a t o r ó w (Antonina Jusz­ czak) . 18 stycznia w nowosądeckim B W A otwarto p o k o n k u r s o w ą w y ­ s t a w ę n a d e s ł a n y c h prac. Inne W p a ź d z i e r n i k u o d b y ł o się w Toiruniu trzydniowe Walne Zgro­ madzenie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, połączone z sesją naukową. W t o r u ń s k i m Muzeum Etnograficznym dokonano róvmocześnie otwarcia kujawskiej części przymuzealnego skansenu. * Utworzona została Rada Społeczno-Naukowa, która wspierać bę­ dzie poczynania Stworzyszenia T w ó r c ó w Ludowych. P r z e w o d n i c z ą ­ cym Rady został prof. dr Roman Reinfuss z Instytutu Sztuki P A N . Zadaniem Rady jest poradnictwo w organizowaniu k o n k u r s ó w i w y ­ staw oraz koordynacja przedsię­ wzięć wydawniczych i popularyza­ torskich. * W październiku zorganizowano izbę pamiątek w Wojsławicach, pow. C h e ł m Lubelski. Jest to daw­ ny ośrodek garncarstwa ludowego. * W Jaworzynce, pow. Cieszyn, powstało dzięki staraniom miejsco­ wych działaczy m a ł e muzeum. Eg­ zystuje ono w chacie góralskiej Ja­ na Bojki, ludowego rzeźbiarza. Cennym eksponatem jest stół ka­ mienny z X V I w., znajduje się też w izbie kolekcja ś w i ą t k ó w , w y k o ­ nanych przez miejscowych twór­ ców. * * W szczecińskim Zamku Książąt Pomorskich otwarto w styczniu d z i e w i ą t ą już doroczną wystawę sztuki ludowej i twórczości ama­ torskiej. Bogato reprezentowane były działy rzeźby i malarstwa w t y m po raz pierwszy obrazy na szkle. Nowością było też pokazanie strojów regionalnych, interesują­ Poczta Polska miu znaczków rzeźb ludowych, wych i czterech w y d a ł a serię oś­ z reprodukcjami czterech anonimo­ współczesnych. „Ekspress Wieczorny", a w ślad za n i m wiele innych czasopism, podjęło akcję pod h a s ł e m : „ R a t u j ­ my w i a t r a k i " . �