https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/f727ee4c65ad9dfc57444920a28b1d46.pdf 3a44d0b26204e996982a67c0c80dc335 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2012 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Subject The topic of the resource Polski Atlas Etnograficzny Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:1867 Title A name given to the resource Polski Atlas Etnograficzny - historia, stan obecny i perspektywy / LUD 2001 t.85 Description An account of the resource LUD 2001 t.85, s.239-276 Creator An entity primarily responsible for making the resource Kłodnicki, Zygmunt Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Lud, t. 85, ~OOI ZYGMUNT KŁODNICKI Zakład Etnologii Uniwersytet Śląski Filia w Cieszynie POLSKI A TLAS ETNOGRAFICZNY HISTORIA, STAN OBECNY I PERSPEKTYWY Historia prac atlasowych w europejskiej etnologii sięga okresu międzywojennego. Kazimierz Moszyński kilkunastoma mapami ilustruje swoją Kulturę ludową Słowian (cz. I, Kultura materialna, Kraków 1929). Kilka lat później powstają Atlas kultury ludowej w Polsce Kazimierza Moszyńskiego i Jadwigi Klimaszewskiej (1934-1936) oraz Atlas der deutschen Volkskunde (1936-1940) pod red. Heinricha Harmjanza i Ericha Rohral. Po II wojnie światowej prace nad Polskim Atlasem Etnograficznym podjęli etnografowie polscy pod kierunkiem Józefa Gajka. Zrazu organizatorem prac było Polskie Towarzystwo Ludoznawcze. Efektem pierwszych spotkań i konferencji (Delimat, 1947) było podsumowanie dorobku w tym zakresie, sformułowanie założeń metodologicznych i metodycznych. Już w 1947 roku Józef Gajek opublikował swój obszerny referat Polski Atlas Etnograficzny. Do tego opracowania nawiązała Maria Frankowska, pisząc artykuł Problemy Atlasu etnograficznego (1949). Na temat Atlasu wypowiedział się także historyk Gerard Labuda (1954). W pierwszych latach opracowano mapę podkładową, wybrano wsie - punkty badawcze i zorganizowano sieć korespondentów. Wysłano dwie ankiety dotyczące użytkowania roślin dziko rosnących2• Uzyskane tą drogą wyniki nie były zachęcające, zatem zdecydowano, że badania poprowadzą etnografowie. Pierwsze takie badania nad hodowlą i rolnictwem przeprowadzono w roku 1952 (Gaj kowa, 1954; aneks nr 1). W 1953 roku prace nad Atlasem przejęły zakłady etnografii nowo utworzonego Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN, redaktorem naczelnym został Józef Gajek, a Pracownię Centralną PAE usytuowano we Wrocławiu (Staszczakówna, 1954). Przewodniczącym Komisji do Spraw PAE był Kazimierz Moszyński, a później Tadeusz Lewicki. 1 2 Po II wojnie światowej Atlas der deutschen Volkskunde (seria nowa) redagował M. Zender. Ankiety te znajdują się w Archiwum Naukowym Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. �240 Przez kilka następnych lat badania terenowe prowadzili etnografowie krakowscy, poznańscy, warszawscy, toruńscy, łódzcy i wrocławscy. Zebrane materiały dzielono pomiędzy Zakłady Etnografii w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu w celu opracowywania map (Protokół ..., 1955, s. 122-124). W pierwszych zeszytach Polskiego Atlasu Etnograficznego znajdujemy kilkanaście map, które powstały w ośrodku warszawskim (M. Pokropek, J. Olędzki, Z. Szyfelbein-Sokolewicz i K. Makuiski) i krakowskim (Z. Biały i 1. Klimaszewska). Później badania terenowe i opracowywanie map stało się zadaniem wyłącznie szczupłego zespołu we Wrocławiu. Jego trzon stanowili JózefGajek i Janusz Bohdanowicz. Przez zakład przewinęło się wielu etnologów. Niektórzy spośród nich zaczęli tu swoją naukową drogę, pisząc prace doktorskie w oparciu o materiały i mapy PAE - Krzysztof Kwaśniewski, Zofia Staszczak, Bolesław Garyga, Janusz Bohdanowicz, Zygmunt Kłodnicki, Kazimierz Jagieła, Adam Szymański i Mieczysław Trojan. Autorami wielu map i towarzyszących im opracowań byli Barbara Jankowska i Jerzy Grocholski. W latach 1964-1974 drukarnię państwowego Przedsiębiorstwa Wydawnictw Kartograficznych opuściło pięć obszernych zeszytów PAE. Na szósty trzeba było czekać siedem lat. Po przejściu Józefa Gajka na emeryturę w 1972 roku kierownictwo Zakładu przejął Janusz Bohdanowicz. Nadal prowadzono badania terenowe, opracowano trzy zeszyty PAE, a wreszcie i Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego publikowane od 1993 roku. Kłopoty finansowe PAN sprawiły, że nie drukowano już następnych zeszytów, potem zaprzestano przyjmowania nowych pracowników na miejsce odchodzących. Ostatnim pracownikiem Atlasu był Janusz Bohdanowicz. Czytelnik wybaczy wątek na wpół prywatny. Otóż moja znajomość z Januszem Bohdanowiczem datowała się od połowy lat 60. Najpierw wspólnie pracowaliśmy nad mapami pod kierunkiem Józefa Gajka. Później Janusz Bohdanowicz został kierownikiem Pracowni, a naszych przyjaznych stosunków nie zmąciła nawet nagana, którą ówczesny dyrektor Instytutu ukarał Go za to, że oddałem do druku w Niemczech artykuł (Kłodnicki, 1980) bez wcześniejszego uzgodnienia z władzami Instytutu. Po moim przejściu do Katedry Etnografii Uniwersytetu Wrocławskiego w końcu 1976 roku kontakty wprawdzie osłabły, ale ponownie nasze drogi się zeszły w 1993 roku, gdy wespół podjęliśmy trud redagowania i wydawania Komentarzy do Polskiego Atlasu Etnograficznego. Jakby w przeczuciu zbliżającej się śmierci, Janusz Bohdanowicz skutecznie zabiegał o to, aby przekazać mi do Zakładu Etnologii Uniwersytetu Śląskiego Filii w Cieszynie starsze materiały archiwalne PAE, które notabene udało mi się uchronić przed powodzią, jaka nawiedziła Wrocław w 1997 roku. Liczył również na to, że kiedyś przejmę po nim resztę. Gdy Go zabrakło w grudniu 1998 roku, napisałem list do Mirosławy Drozd-Piaseckiej, wicedyrektora Instytutu Archeologii PAN, i Wandy Paprockiej, kierownika Zakładu Etnologii �241 IAE. Spotkaliśmy się we Wrocławiu i ustaliliśmy, że podejmą próbę skończenia prac atlasowych. Uznaliśmy za oczywiste, że materiały atlasowe winny być dostępne dla zainteresowanych z zachowaniem przyjętych zasad w tym zakresie. Ustalenia te są powodem, dla którego postanowiłem przedstawić środowisku etnologicznemu stan prac nad Polskim Atlasem Etnograficznym i perspektywy jego ukończenia oraz poinformować o zawartości archiwum PAE. Dzięki uprzejmości Alojzego Kopoczka, prorektora Uniwersytetu Śląskiego, archiwum PAE znalazło bardzo dobre warunki w Filii UŚ w Cieszynie. Natomiast Irena Bukowska-Floreńska, kierownik Zakładu Etnologii UŚ, powierzyła mi dużą grupę studentów, którzy latem 2000 roku w ramach praktyk terenowych przebadali 50 punktów badawczych, posługując się kwestionariuszami dotyczącymi demonologii, wiedzy i wierzeń oraz pomocy sąsiedzkiej. W następnym roku przewidziano przebadanie następnych 50 punktów badawczych. W ten sposób badania terenowe PAE zostaną ostatecznie zakończone. Równocześnie wolontariuszki Archiwum w Cieszynie - Anna Drożdż i Agnieszka Lebeda opracowują mapy i przygotowują teksty komentarzy do tomu o wiedzy i wierzeniach oraz tomu o pomocy sąsiedzkiej (przewidziane do druku w latach 2002-2003). Planuje się opracowanie i druk tomów Komentarzy poświęconych rybołóstwu (Z. Kłodnicki), młynom wietrznym i wiatrakom (A. Szymański), małej architekturze sakralnej (K. Kiereta), demonologii (praca zbiorowa), ubiorom ludowym, obrzędowości weselnej (autorzy mile widziani). W tomach tych będą zamieszczone mapy, które pierwotnie miały być opublikowane w zeszytach VII-IX. o zawartości archiwum orientują kwestionariusze (aneks nr l), według których prowadzono badania w stałej sieci wsi - punktów badawczych3. W aneksie nr 2 podano tytuły map z nie opublikowanych zeszytów VII-IX. Aneks nr 3 pozwala zorientować się, które zagadnienia zostały opracowane na mapach PAE, w Komentarzach i w innych pracach opartych na materiałach atlasowych. l Osoby zainteresowane materiałami archiwalnymi i nie opublikowanymi mapami PAE mogą z nich korzystać po uprzednim uzgodnieniu terminu z niżej podpisanym (Zakład Etnologii, Uniwersytet Śląski. Filia w Cieszynie, 43-400 Cieszyn, ul. Bielska 62, tel.+33/858-1I-00, fax +33/858-11-28). Studenci i magistrzy winni przedstawić pismo polecające od promotora. �242 ANEKS NR 1 Kwestionariusze Zapis bibliograficzny Polskiego Atlasu Etnograficznego kwestionariuszy [i uwagi] Lata badań Kwestionariusz A 1952 Kwestionariusz Przedmiot i nowsze). uprawy: A* [Instrukcja wst«pna. Środowisko. rośliny hodowane. Narz«dzia (tradycyjne 1952 Typy i techniki uprawy roślin. Hodowla zwicrząt). Kwestionariusz B 1952 Kwestionariusz utrzymania. Organizacja dodatkowe]. B do badań nad Stan prawny posiadania produkcji. Konsumpcja rolnictwem· [Źródła i użytkowania ziemi. i zbyt. Zagadnienia 1952 Kwestionariusz B 1952 Dynowski [1953] Kwestionariusz B do badań nad rolnictwem* [Hodowla zwierząt). W., Gajek J., Moszyński K., Zawistowicz-Adamska 1952 K., Kwestionariusz z zakresu hodowli i rolnictwa do badań terenowych w 1953 r. dla Polskiego Atlasu Etnograficznego, 1953 [b.m.w], ss. 26, 9 tablic rysunkowych [A. Ogólna charakterystyka wsi; B. Wykaz i charakterystyka informatorów; C. Kwestionariusz rzeczowy: radło, socha, pług i płużyca, orka, brony, motyki i kopaczki, rodzaje lnu, sierp, póhnisek i kosa, młocka i ccpy, koń i wół, zawołania i odp«dzania zwierząt). Zob. Błaszczyk, 1956, ss. 913-922; Staszczakówna, 1954, ss. 1282-1283. Gajek J., Nasz A.. Zawistowicz-Adamska K. i pracownicy zakładów etnografii IHKM PAN w Krakowie iw Warszawie [1954) Kwestionariusz z zakresu hodowli i rolnictwa do badań terenowych w 1954 r. dla celów Polskiego Atlasu Etnograficznego, [b.m.w.), ss. 62, 4 tablice rysunkowe. W stosunku do poprzedniego kwestionariusz uzupełniony cz«ścią D: ugorowanie, uprawa prosa i bru, transport narz«dzi w pole, uprawa pszenicy, żyta i mieszanki obu zbóż, stcrty i stogi, kopice, ostrwie i przepłoty, użytkowanic owiec. Zob. Pawłowska, Staszczakówna 1956, ss. 922-925. Gajek J., Kutrzeba-Pojnarowa Gajek J. z udziałem pracowników Zakładu Etnografii IHKM PAN we Wrocławiu [J. Bohdanowicz, K. Kwaśniewski, B. Matuszewska, M. Meysner, Z. Staszczak, Z. Toroński) Kwestionariusz nr 4 - Budownictwo, Wrocław, stron nie num. 70, 18 tablic rysunkowych. I-----..J-----------------------ł Gajek 1. z udziałem pracowników 1958 (w 1954 r. nie obowiązywało badanie zagadnień pt. "Transport narzędzi" i następnych) A., Nasz A. Kwestionariusz nr 3, Wrocław 1955 rwybranc zagadnicnia z zakresu rolnictwa i hodowli, pomieszczenia gospodarskie), ss. 48, 7 tablic rysunkowych. 1956 1954 zakładu Etnografii IHKM P AN we Wrocławiu Kwestionariusz do badań nad budownictwem wiejskim. Dodatek do 44 t. ,,Ludu", Wrocław, ss. 56. 1955 1956-1959 (w 1965 r. przeprowadzono badania uzupełniająee w 37 wsiach, punktach badawczych PA£) �243 Gajek J. 1%0 Tran.rporl i komunikacja lądowa. Kwestionariusz nr 5. Archiwum Etnograficzne nr 22. Wroclaw, ss. 354 [wi«kszość stron przeznaczona na notatki]. 1%0-1963 (w 1965 r. bad. uzupełniające w 22 wsiach) Kwaśniewski K. 1%0 Podział pracy i kompetencji w J{ospodarstwach chłopskich (wybrane zaRadnienia), w: Gajek l., Transport i komunikacja lądowa. Kwestionariusz nr 5, Archiwum Etnograficzne nr 22, Wrocław [dodatek 2: Próbne badania z kullury .rpoleczneiJ, ss. 349-352. Gajek J. 1964 Ludowa kullura materialna (zagadnienia wybrane). Kwestionariusz-notatnik dla kartograficznych studiów etnoRraficznych. Archiwum Etnograficzne nr 27, Wroclaw, ss. ł 80. [cz«Ść stron przeznaczona na notatki]. 1%0-1963 1%4-1967 (1968--69 badania kontrolne w 29 wsiach) Gajek J. 1969 Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe. Wybrane zagad, .. nienia z zakre.ru kulIUl)' społecznej i duchowej. Kwestionariusz-notatnik lerenowy nr VII. Wrocław, ss. 103 [połowa stron przeznaczona na notatki]. 1969-1974 Zwycza;e, obrzędy i wierzenia urodzinowe. Wybrane zaRodnienia z zakresu kultury społeczne; i duchowe;' Kwestionariusz-notalnik lerenowy nr VIII, Wroclaw, ss. 109 [połowa stron przeznaczona na notatki]. 1%9-1974 GajekJ. 1%9 Gajek J. (przy współudziale F. Olesiejuka) 1975 Zwycza;e, obnędy i wierzenia urodzinowe. WybranezaJ{odnieniaz zakresu kultury społeczne; i duchowe;' Kwestionariusz-łlotalnik terenowy nr IX, Wrocław, ss. 129 [połowa stron i kilka stron nadliczbowychprzeznaczona na notatki]. 1975-1982 Demony, półdemony i istoty nadprzyrodzone w opowiadaniach i wierzeniach ludowych. Wybrane zagadnienia z zakresu kultury duchowej. dział - demonologia. Kwestionariusz-notatnik lerenowy nr X, Wrocław, ss. XI + 64 [połowa stron przeznaczona na notatki]. 1980- GajekJ. 1980 Klimaszewska J. [b.r.w] Wiedza i wierzenia ludowe. Kwestionariusz do bodań PAE nr XI, ss. 20 [połowa stron i kilka stron nadliczbowych przeznaczona na notatki]. 1982- Jagieła K., Bohdanowicz J. 1982 Kwestionariusz nr XII do badań nad zaj!adnieniem pomocy sąsiedzkie; zw. także "tłoką", Wrocław, ss. II [połowa stron i kilka stron nadliczbowych przeznaczona na notatki]. 1982- * Kwestionariusze A i B opracowano w 1952 r.; są one podstawą kwestionariuszy nr (I) Opublikowano je w "Ludzie" l. 41, 1954, cz. II,ss. 1260-1267. 2. �244 ANEKS NR 2 Polski Atlas Etnograficzny, zeszyt VII, mapy 356-439, redaktor i kierownik naukowy J. Gajek (kier. naukowym map nr 433,435 i 436 był R. Reinfuss), zeszyt gotowy do druku w 1976 r. (Cyframi rzymskimi oznaczono numery kart, arabskimi - numery map) CLXXXI, Pożywienie głodowe na przełomie XIX i XX wieku, oprac. 1. Bohdanowicz: 356. Spożywanie korzeni, łodyg i nasion perzu (Agropyron), 357. Spożywanie liści ostów (Carduus) i tzw. "zajęczej kapusty" (Oxalis), 358. Spożywanie manny (Glyceriajluitans) i stokłosy (Bromus), 359. Spożywanie brukwi i żołędzi. CLXXXII, 360. Spożywanie pasternaku (Pastinaca sativa), oprac. 1. Bohdanowicz. CLXXXIII, 361. Wykorzystanie jałowca (Juniperus communis.), oprac. 1. Bohdanowicz. CLXXXIV, 362. Jeżyny (Rubus), oprac. J. Bohdanowicz. CLXXXV, 363. Pożywienie głodowe -lebioda (Chenopodium), oprac. 1. Bohdanowicz. CLXXXVI, Zbieranie owoców z drzew i krzewów dziko rosnących, oprac. 1. Bohdanowicz: 364. Czarny bez (Sambucus nigra L.), 365. Czarny bez -lekarstwa, 366. Tarnina (Prunus spinosa), 367. Jarzębina (Sorbus aucuparia), kalina (Viburnum), berberys (Berberis vulgaris). CLXXXVII, Wigilijne potrawy z grzybów suszonych, oprac. J. Bohdanowicz: 368. Sos grzybowy, 369. Grzyby w potrawach wigilijnych, 370. Potrawy z grzybów, 371. Polewka grzybowa. CLXXXVIII, Pożywienie zwyczajowe. Reliktowe spożywanie kasz, oprac. 1. Bohdanowicz: 372. Spożywanie kaszy z prosa w wigilię Bożego Narodzenia. 373. Spożywanie kaszy jęczmiennej w wigilię Bożego Narodzenia. 374. Spożywanie kaszy gryczanej w wigilię Bożego Narodzenia. 375. Spożywanie kaszy z prosa w czasie wesela. CLXXXIX, 376. Zagadnienia związane z kutią, kluskami na słodko i opłatkiem (miód, mak, ziarno i pochodne w potrawach wigilijnych), oprac. 1. BohdanoW1CZ. CXC, 377. Pożywienie obrzędowe - kluski, oprac. 1. Bohdanowicz. �245 CXCI, 378. Potrawy wigilijne - groch, oprac. 1. Bohdanowicz. CXCII, 379. Potrawy obrzędowe na obszarach peryferycznych, oprac. 1.Bohdanowicz. CXCIII, 380. Kwaśnica - kapuśniak jako potrawy wigilijne, oprac. 1. Bohdanowicz. CXCIV, 381. Żur, grochówka jako potrawy wigilijne, oprac. 1. Bohdanowicz. CXCV, 382. Polewki z suszu owocowego podawane w czasie wigilii, oprac. 1. Bohdanowicz. CXCVI, 383. Siemię w potrawach wigilijnych, oprac. 1. Bohdanowicz. CXCVII, 384. Rzadkie i zanikające kosze do transportu ręcznego, oprac. Z. Kłodnicki. CXCVIII, 385. Związek niektórych nazw z formami koszy i toreb, oprac. Z. Kłodnicki. CXCIX, 386. Opałki, oprac. Z. Kłodnicki. CC, 387. Naczynia gliniane do transportu ręcznego, oprac. Z. Kłodnicki. CCI, 388. Typy sań roboczych, oprac. 1. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCII, 389. Odmiany pojedynczych sań roboczych, oprac. 1. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCIII, 390. Osadzenie nasadów w pojedynczych saniach roboczych, oprac. 1. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCIV, 391. Umocowanie dyszla w pojedynczych saniach roboczych, oprac. J. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCv, 392. Odmiany sań spinanych parami lub z włókiem, oprac. J. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCVI, 393. Osadzenie nasadów w saniach spinanych parami lub z włókiem, oprac. J. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCVII, 394. Umocowanie dyszla w saniach spinanych parami lub z włókiem, oprac. J. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCVIII, 395. Nazwy sań spinanych, oprac. J. Grocholski i Z. Kłodnicki. CCIX, Wróżby o zbliżającej się śmierci i urodzinach z zachowania się ptaków, oprac. B. Jankowska: 396. Wróżby o śmierci z zachowania się kury, 397. Wróżby o śmierci z zachowania się ptaków, 398. Wróżby o śmierci z zachowania się sowy, 399. Wróżby O urodzinach z zachowania się sowy. CCX, Różne wróżby o zbliżającej się śmierci, oprac. B. Jankowska: 400. Wróżby o śmierci z zachowania się psa, 40 l. Wróżby o śmierci z zachowania się konia, 402. Wróżby o śmierci z zachowania się kreta, 403. Wróżby o śmierci z cieni. CCXI, 404. Zwyczaj tłuczenia naczyń oraz wylewania wody używanej przy myciu zwłok, oprac. K. Zielnica. CCXII, 405. Cel wyposażania zmarłego w pieniądze, oprac. W. Sokół. CCXIII, 406. Sposób wyposażenia zmarłego w pieniądze, oprac. W. Sokół. �246 CCXIV, 407. Wyposażenie zmarłego w przedmioty osobistego użytku związane z pożywieniem i używkami, oprac. W. Sokół. CCXv, 408. Wyposażenie zmarłego w pożywienie i używki, oprac. W. Sokół. CCXVI, 409. Wyposażenie zmarłego w przedmioty osobistego użytku, oprac. W. Sokół. CCXVII, 410. Czuwanie przy zwłokach, oprac. W. Sokół. CCXVIII, 411. Zabiegi magiczne przy wynoszeniu trumny przez próg, oprac. W. Sokół. CCXIX, Zwyczaje związane z wyprowadzaniem zwłok z domu pogrzebowego na cmentarz, oprac. K. Zielnica: 412. Obrzędowe wywracanie sprzętów i wozu w związku z wyprowadzeniem zwłok (zjawiska zanikające), 413. Trzykrotne ruszanie i zatrzymywanie wozu przed wyruszeniem konduktu pogrzebowego, 414. Otwieranie lub zamykanie okien i drzwi, 415. Wyprowadzenie zmarłego na cmentarz. CCXX, 416. Zwyczaj zawiadamiania bydła i pszczół o śmierci gospodarza, oprac. K. Zielnica. CCXXI, 417. Sposoby zawiadamiania wsi o śmierci jednego z jej mieszkańców, oprac. B. Jankowska. CCXXII, 418. Wierzenia w przychodzenie dusz w dzień zaduszny, oprac. B. Jankowska. CCXXIII, 419. Odwiedziny dusz zmarłych w zwyczajach zadusznych, oprac. B. Jankowska. CCXXIV, 420. Reliktowe obdarowywanie dziadów w Dniu Zadusznym, oprac. B. Jankowska. CCXXV, 421. Zwyczaje obdarowywania w Dniu Zadusznym, oprac. K. Zielnica. CCXXVI, 422. Zwyczaj obdarowywania dzieci w okresie Adwentu i Bożego Narodzenia (przez chodzące postaci), oprac. B. Jankowska. CCXXVII, 423. Zwyczaj obdarowywania dzieci w okresie Adwentu i Bożego Narodzenia (przez podkładanie podarków), oprac. B. Jankowska. CCXXVIII, 424. Reliktowe zwyczaje przyjmowania i zapraszania dusz zmarłych w wigilię Bożego Narodzenia, oprac. B. Jankowska. CCXXIX, 425. Wigilijne wróżby o urodzaju, oprac. J. Bohdanowicz. CCXXX, 426. Zwyczaj obdarowywania dzieci w okresie Wielkanocy, oprac. B. Jankowska. CCXXXI, 427. Palenie ogni obrzędowych w zwyczajach dorocznych w końcu XIX i w I poł. XX wieku, oprac. Z. Kłodnicki. CCXXXII, 428. Zakazy wykonywania czynności na progu, oprac. W. Sokół. CCXXXIII, 429. Próg w szkodzących zabiegach magicznych, oprac. W. Sokół. CCXXXIV, 430. Próg w sporzących zabiegach magicznych, oprac. W. Sokół. CCXXXV, 431. Płody rolnicze i symboliczne przedmioty na stole wigilijnym zapewniające urodzaj i pomyślność, oprac. J. Bohdanowicz. �247 CCXXXVI, 432. Poczęstunek po pogrzebie, oprac. 1. Rajces. CCXXXVII, 433. Ośrodki garncarskie w II poł. XIX i w XX wieku, oprac. E. Fryś-Pietraszkowa. CCXXXVIII, 434. Typy pieców piekarskich, oprac. E. Fryś-Pietraszkowa i R. Reinfuss. CCXXXIX, 435. Ceramika siwa - ośrodki wyrobów, oprac. E. Fryś-Pietraszkowa. CCXL, 436. Techniki zdobnicze w garncarstwie. Ośrodki wyrobu majolik i półmajolik oraz malowanych kafli, oprac. E. Fryś-Pietraszkowa. CCXLI, 437. Reliktowe narzędzia do wysiewania zbóż, oprac. Z. Kłodnicki. CCXLII, 438. Przebieg badań terenowych prowadzonych na podstawie kwestionariusza nr 8 we wsiach stałej sieci PAE, oprac. W. Sokół. CCXLIII, 439. Wsie stałej sieci PAE, w których prowadzono badania terenowe na podstawie kwestionariusza nr 5, oprac. Z. Kłodnicki. Polski Atlas Etnograficzny, zeszyt VIII, mapy 440-521, red. i kierownik naukowy J. Gajek, zeszyt gotowy do druku w 1988 r. (Cyframi rzymskimi oznaczono numery kart, arabskimi - numery map) CCXLlV, 440. Podział administracyjny Polski, oprac. J. Bohdanowicz. CCXLV, 441. Wsi stałej sieci PAE, w których prowadzono badania terenowe na podstawie kwestionariusza nr 7, oprac. B. Jankowska. CCXLVI, 442. Ości, bodarze i harpuny do połowu ryb, oprac. Z. Kłodnicki. CCXLVII, 443. Samołówki rybackie, oprac. Z. Kłodnicki. CCXLVIII, 444. Kłonie l: człapuny, suwaty, bezrękojeściowe kłonie z pałąkiem, oprac. Z. Kłodnicki. CCXLlX, 445. Kłonie II: sanie, kłonie ramowate, oprac. Z. Kłodnicki. CCL, 446 Znaczenie wyrazów "brodnia", "kłonia", "sak", "wata", "suwata", oprac. Z. Kłodnicki. CCLI, 447. Niektóre rzadsze narzędzia i sposoby połowu ryb, oprac. Z. Kłodnicki. CCLII, 448. Ludowy terminarz siewu zbóż ozimych, oprac. Z. Kłodnicki. CCLIII, 449. Ludowy terminarz siewu owsa i jęczmienia, oprac. Z. Kłodnicki. CCLlV, 450. Reliktowe występowanie krzesiw na przełomie XIX i XX wieku, oprac. B. Jankowska. CCLV, 451. Pieczywa plackowate z zakwaszonego ciasta, oprac. 1. Bohdanowicz. CCLVI, 452. Formy sukman męskich, oprac. W. Sokół. CCLVII, 453. Typy pasów w ubiorze męskim, oprac. W. Sokół. CCLVIII, 454. Ozdoby szczytowe typu pazdurów, oprac. W. Sokół. CCLlX, 455. Ozdoby szczytowe typu śparogów, oprac. W. Sokół. CTLX, 456. Sanie wyjazdowe, oprac. Z. Kłodnicki. �248 CCLXI, 457. Zabiegi magiczne w wypadku ciężkiego konania, oprac. W. Sokół. CCLXII, 458. Ubiór zmarłego na przełomie XIX/XX wieku, oprac. B. Jankowska. CCLXII, 459. Nakrycie głowy zmarłego, oprac. B. Jankowska. CCLXIII, 460. Nakazy i zakazy związane z pożyczaniem przez ciężarną, oprac. B. Jankowska. CCLXI~ Nakazy i zakazy obowiązujące ciężarną, oprac. B. Jankowska: 461. Złamanie zakazu grozi powikłaniem porodu I, 462. Złamanie zakazu grozi powikłaniem porodu II, 463. Przestrzeganie nakazu ułatwia poród, 464. Niektóre zakazy obowiązujące kobietę w ciąży. CCLXVI, 465. Rodzaje znamion na ciele dziecka jako rezultat złamania zakazów przez matkę, oprac. 1. Bohdanowicz. CCLXVII, 466. Ludowa etiologia kalectwa noworodków, oprac. 1. Bohdanowicz. CCLXVIII, Dawne czynności zwyczajowe babki po porodzie: 467. Zabiegi magiczne związane z łożyskiem, oprac. B. Jankowska, 468. Zabiegi magiczne związane z "czepkiem", oprac. B. Jankowska, 469. Zrywanie czapki wchodzącym do izby po porodzie i formy jej wykupu, oprac. B. Jankowska, 470. Prawno-społeczne funkcje "babki", oprac. B. Jankowska i K. Jagieła. CCLXIX, 471. Zwyczajowe formy wynagradzania "babki", oprac. B. Jankowska. CCLXX, 472. Zabiegi magiczne przy pierwszej kąpieli dziecka, oprac. B. Jankowska. CCLXXI, Obrzędowe obdarowywanie niemowlęcia i matki po porodzie: 473. Obdarowywanie położnicy przez sąsiadki i krewne. Stan do 1939 r., oprac. K. Jagieła, 474. Obdarowywanie dziecka pieniędzmi w dniu chrztu, oprac. W. Sokół, 475. Obdarowywanie dziecka płótnem w dniu chrztu, oprac. W. Sokół, 476. Reliktowe formy obdarowywania dziecka. Podarki o charakterze symbolicznym, oprac. W. Sokół. CCLXXII, Zwyczaje i wierzenia związane z izolacją położnicy do czasu wywodu, oprac. J. Bohdanowicz: 477. Różne zakazy obowiązujące położnicę, 478. Zakazy czerpania wody w tym okresie, 479. Ludowe uzasadnienie izolacji położnicy, 480. Zwyczajowy okres izolacji położnicy. CCLXXIII, Zwyczajowa recepcja dziecka do rodziny i społeczności lokalnej: 481. Reliktowe obrzędy recepcyjne związane z przyjęciem dziecka do rodziny przez styczność z chałupą lub jej urządzeniami, oprac. 1. Bohdanowicz i K. Jagieła, 482. Reliktowe obrzędy recepcyjne związane z przyjęciem dziecka przez członków rodziny, oprac. J. Bohdanowicz i K. Jagieła, 483. Poczęstunek po urodzinach dziecka, oprac. 1. Bohdanowicz i K. Jagieła, 484. Przyjęcie po chrzcie, oprac. W. Sokół. �249 CCLXXIV, Niektóre zwyczaje związane z chrzcinami i odłączeniem dziecka od piersi: 485. Zwyczajowa ilość rodziców chrzestnych, oprac. W. Sokół, 486. Zakazy i nakazy związane z chrztem w przypadku śmiertelności dzieci w rodzinie, oprac. W. Sokół, , 487. Zabiegi magiczne przy odłączaniu dz'iecka od piersi. Nakazy I, oprac. B. Jankowska, 488. Zabiegi magiczne przy odłączaniu dziecka od piersi. Zakazy II, oprac. B. Jankowska. CCLXXV, 489. Zabiegi magiczne chroniące niemowlę przed porwaniem i zamianą, oprac. B. Jankowska. CCLXXVI, 490. Wątki wierzeniowe o pochodzeniu dzieci, oprac. K. Jagieła i K. Zielnica. CCLXXVII, 491. Demony porywające i odmieniające niemowlęta, oprac. K. Jagieła i K. Zielnica. CCLXXVIII, 492. Demony, którymi straszy się dzieci, oprac. K. Jagieła i K. Zielnica. CCLXXIX, 493. Formy dożywocia i jego ludowe nazwy, oprac. W. Sokół. CCLXXX, 494. Zwyczajowe normy użytkowania chałupy przez starych rodziców po przekazaniu gospodarstwa dzieciom, oprac. W. Sokół. CCLXXXI. Zwyczaje w cyklu Bożego Narodzenia, oprac. B. Jankowska: 495. Przysposobienie izby na wigilię, 496. Słoma i nie młócony snop w zwyczajach wigilijnych, 497. Słoma wigilijna w zabiegach magicznych, 498. Chodzenie dzieci "po szczodrakach". CCLXXXII, 499. Zabiegi magiczne zapewniające urodzaj drzewom owocowym, oprac. B. Jankowska. CCLXXXIII, 500. Obrzędy i zwyczaje zapustne, oprac. B. Jankowska. CCLXXXI~ 501. Widowiska i korowody zapustne, oprac. B. Jankowska. CCLXXXV, 502. Zwyczaj tłuczenia garnka w okresie postu, oprac. J. Bohdanowicz. CCLXXXVI, 503. Zwyczaj wiosenny chodzenia z "gaikiem", oprac. W. Sokół. CCLXXXVII, 504. Zwyczaj wiosenny "Marzanna", oprac. W. Sokół. CCLXXXVIII, 505. Zabiegi magiczne z ziarnem siewnym, oprac. Z. Kłodnicki. CCLXXXIX, 506. Nakazy obowiązujące siewcę w czasie siania ziarna, oprac. Z. Kłodnicki. CCXC, 507. Palma wielkanocna w magicznych zabiegach rolniczo-budowlanych, oprac. J. Bohdanowicz i K. Zielnica. CCXCI, 508. Magiczne funkcje palmy wielkanocnej, oprac. J. Bohdanowicz i K. Zielnica. CCXCII, Obchody, gry i zabawy w okresie wielkanocnym: 509. Wyścigi gospodarzy po rezurekcji, oprac. W. Sokół, 510. Gry i zabawy pisankami, oprac. J. Bohdanowicz, �250 511. Zabawy huśtawkowe, oprac. W. Sokół, 512. Święcenie pól i zagród, oprac. J. Bohdanowicz. CCXCIII, 513. Zwyczaj oblewania wodą w okresie wielkanocnym, oprac. J. Bohdanowicz. CCXCIY, 514. Zwyczaj smagania wielkanocnymi witkami, oprac. J. Bohdanowicz. CCXCV, SIS. Obchody wielkanocne typu kolędowego, oprac. J. Bohdanowicz i K. Zielnica. CCXCVI, 516. Zakaz spania w czasie dnia w okresie wielkanocnym, oprac. J. Bohdanowicz. CCXCVII, 517. Kształt i nazwy ostatniego snopa, oprac. K. Jagieła. CCXCVIII, 518. Ścinanie ostatnich kłosów i ich nazwy, oprac. K. Jagieła. CCXCIX, 519. Zabiegi magiczne wiążące się z ostatnimi kłosami, oprac. K. Jagieła. CCC, 520. Oblewanie wodą w zwyczajach żniwnych, oprac. K. Jagieła. CCCI, 521. Dokumentacja badań. Wykaz ankiet. Sygnaturowy wykaz wsi, w których przeprowadzono poszukiwania ankietowe, oprac. A. Mączyńska. Polski Atlas Etnograficzny zeszyt IX, mapy 522-628, red. J. Bohdanowicz, zeszyt gotowy do druku w 1988 r. (Cyframi rzymskimi oznaczono numery kart, arabskimi numery map) CCCII, 522. Wsi stałej sieci PAE, w których prowadzono badania terenowe na podstawie kwestionariusza nr 9, oprac. B. Jankowska. CCCIII, Tkaniny pasiaste w ubiorze ludowym, oprac. A. Mączyńska: 523. Strój męski - spodnie, 524. Strój kobiecy - spódnica, 525. Strój kobiecy - fartuch, 526. Strój kobiecy - kaftan, stanik, pstrucha. CCCIV, Męskie nakrycia głowy, oprac. A. Szymański: 527. Czapki sukienne i dziane, 528. Kaszkiety i maciejówki, 529. Tradycyjne kapelusze filcowe, 530. Kapelusze plecione. CCCv, 531. Męskie czapki futrzane i futrzano-sukienne (druga połowa XIX-XX wiek), oprac. A. Szymański. CCCVI, 532. Młyny wietrzne - wiatraki, oprac. A. Szymański. CCCVII, 533. Mała architektura sakralna - kapliczki domkowe naziemne, opracowali Z. Kłodnicki i A. Szymański. CCCVIII, 534. Mała architektura sakralna - kapliczki słupowe, opracowali Z. Kłodnicki i A. Szymański. �251 CCCIX, 535. Mała architektura sakralna - kapliczki skrzynkowe i wnękowe, opracowali Z. Kłodnicki i A. Szymański. CCCX, 536. Sposoby konserwowania wieprzowiny i drobiu, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXI, 537. Obdarowywanie sąsiadów po świniobiciu, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXII, 538. Osoby zajmujące się kojarzeniem małżeństw, oprac. B. Czuchnowska i A. Mączyńska. CCCXIII, 539. Osoby udające się z pierwszą wizytą do domu dziewczyny w celach matrymonialnych, oprac. A. Mączyńska. CCCXIV, 540. Symboliczne formy zawierania małżeństw, oprac. A. Mączyńska. CCCXY, Niektóre zwyczaje związane z obrzędowymi odwiedzinami, oprac. A. Mączyńska: 541. Sposób nawiązywania rozmowy przez swatów w domu dziewczyny podczas pierwszych odwiedzin, 542. Ilość obrzędowych odwiedzin, 543. Wymiana darów między młodymi, 544. Ustalenia dotyczące spraw majątkowych. CCCXVI, Tradycyjne zapraszanie gości na wesele, oprac. A. Mączyńska: 545. Zapraszanie przez młodych po raz pierwszy, 546. Zapraszanie przez młodych po raz drugi i trzeci, 547. Zapraszanie przez drużbów lub wybrane osoby po raz pierwszy, 548. Zapraszanie przez drużbów lub wybrane osoby po raz drugi i trzeci. CCCXVII, 549. Terminy obowiązujące przy zapraszaniu gości na wesele, oprac. A. Mączyńska. CCCXVIII, 550. Tradycyjne formy zapraszania gości na wesele, oprac. A. Mączyńska. CCCXIX, 551. Tradycyjne sposoby przybycia osób zapraszających gości na wesele, oprac. A. Mączyńska. CCCXX, Niektóre tradycyjne zwyczaje przedweselne, oprac. A. Mączyńska: 552. Sposoby obdarowywania młodych i domu weselnego, 553. Zwyczaj przynoszenia produktów spożywczych do domu weselnego, 554. Zwyczaj obdarowywania młodych darami rzeczowymi, 555. Wieczór kawalerski. CCCXXI, Dziewiczy wieczór, oprac. A. Mączyńska: 556. Zwyczaj robienia wianka i rózgi w domu panny młodej, 557. Zwyczaj wypiekania pieczywa w domu panny młodej, 558. Zwyczaj tłuczenia naczyń na progu domu weselnego, 559. Zwyczaj chodzenia z muzyką. CCCXXII, 560. Strój głowy panny młodej podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Jankowska. CCCXXIII, 561. Wianek jako tradycyjny ubiór panny młodej w XIX w., oprac. B. Jankowska. �252 CCCXXIV, 562. Osoby zdejmujące wianek pannie młodej przed oczepinami, oprac. B. Jankowska. CCCXXV, 563. Zwyczaje i obrzędy wykonywane z wiankiem panny młodej w tradycyjnym weselu, oprac. B. Jankowska. CCCXXVI, 564. Recepcyjne momenty w obrzędowości ranka przed ślubem w tradycyjnym weselu, oprac. B. Jankowska. CCCXXVII, 565. Tradycyjne formy zawarcia małżeństwa, błogosławienie i pożegnanie z domem, oprac. B. Jankowska. CCCXXVIII, 566. Tradycyjny sposób udawania się i powrotu państwa młodych ze ślubu, oprac. B. Jankowska. CCCXXIX, 567. Witanie państwa młodych po powrocie z kościoła, oprac. B. Jankowska. CCCXXX, Zwyczaje związane z pieczywem, zbożem i słodyczami w tradycyjnym weselu: 568. Drobne pieczywo weselne, oprac. J. Bohdanowicz, 569. Obdarowywanie dzieci drobnym pieczywem i słodyczami przez osoby z orszaku weselnego, oprac. B. Jankowska. 570. Obsypywanie młodej lub młodych, oprac. B. Jankowska. 571. Zwyczaje związane z chlebem przy powitaniu młodych po przyjeździe z kościoła, oprac. B. Jankowska. CCCXXXI, 572. Zwyczaje i obrzędy w czasie powitania państwa młodych po przyjeździe z kościoła, oprac. B. Jankowska. CCCXXXII, Lokalizacja niektórych obrzędów weselnych: 573. Tradycyjne miejsce ubierania panny młodej do ślubu, oprac. B. Jankowska. 574. Uczta weselna po powrocie z kościoła, oprac. 1. Bohdanowicz, 575. Miejsce dokonania oczepin, oprac. K. Jagieła, 576. Rola karczmy podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Jankowska. CCCXXXIII, 577. Tradycyjne potrawy weselne, Oprac. J. Bohdanowicz. CCCXXXIV, 578. Tradycyjne potrawy weselne - kasze, oprac. 1. Bohdanowicz. CCCXXXv, 579. Pieczywo weselne. Kołacz - korowaj, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXXXVI, 580. Zdobienie pieczywa weselnego - ozdoby z ciasta, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXXXVII, 581. Zdobienie pieczywa weselnego - ozdoby roślinne, oprac. 1. Bohdanowicz. CCCXXXVIII, Tradycyjne potrawy i pieczywo weselne, oprac. J. Bohdanowicz: 582. Polewki i rosoły, 583. Potrawy mięsne, 584. Ilość wypiekanych kołaczy, 585. Funkcje obrzędowe pieczywa weselnego. CCCXXXIX, 586. Formy obdarowywania panny młodej pieniędzmi w czasie rozplecin i oczepin, oprac. K. Jagieła. �253 CCCXL, Reliktowe zwyczaje weselne: 587. Terminy dokonywania rozplecin i postrzyżyn, oprac. K. Jagieła, 588. Formy obrzędowych posadzin panny młodej do rozplecin i oczepin, oprac. K. Jagieła, 589. Relikty pokładzin, oprac. K. Jagieła, 590. Ogień i woda w zwyczajach przenosinowych, oprac. B. Czuchnowska. CCCXLI, 591. Terminy przenosin podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Czuchnowska. CCCXLII, 592. Powitanie panny młodej po przenosinach podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Czuchnowska. CCCXLIII, Obrzędy i zwyczaje praktykowane podczas przenosin, oprac. B. Czuchnowska: 593. Zwyczaje przy obdarowywaniu się pieczywem w czasie powitania w domu młodego, 594. Obrzędy recepcyjne i zwyczaje związane z przejściem młodej do domu młodego, 595. Obdarowywanie przez młodą rodziny męża i gości weselnych, 596. Wróżby i inne zabiegi sprawdzające gospodarność panny młodej. CCCXLIV, 597. Zwyczaje związane z wianem panny młodej, oprac. B. Czuchnowska. CCCXLV, 598. Poprawiny, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXLVI, 599. Formy rózgi weselnej, oprac. Jacek Bohdanowicz i J. Bohdanowicz. CCCXLVII, 600. Zdobienie rózgi weselnej, oprac. Jacek Bohdanowicz i 1. BohdanowIcz. CCCXLVIII, Wianek i rózga w obrzędowości weselnej: 601. Tradycyjne spsoby przechowywania wianka panny młodej, oprac. B. Jankowska, 602. Zwyczaje związane z rózgą weselną, oprac. J. Bohdanowicz, 603. Czynności magiczne z rózgą w czasie obrzędów weselnych, oprac. J. Bohdanowicz, 604. Funkcje rózgi weselnej, oprac. J. Bohdanowicz. CCCXLIX, 605. Główna postać orszaku weselnego i jej nazwy, oprac. B. Czuchnowska. CCCL, 606. Rytualne funkcje starosty podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Czuchnowska. CCCLI, 607. Rola starosty w ważniejszych aktach wesela, oprac. B. Czuchnowska. CCCLII, 608. Funkcja starosty jako kierownika wesela, oprac. B. Czuchnowska. CCCLIII, 609. Funkcja starosty jako gospodarza podczas wesela ludowego, oprac. B. Czuchnowska. CCCLIV; Funkcje starosty w sprawach majątkowych podczas tradycyjnego wesela, oprac. B. Czuchnowska. �254 610. 611. 612. 613. Uczestnictwo starosty w przedślubnej ugodzie majątkowej, Udział starosty w symbolicznym targu o młodą, Udział starosty w kosztach weselnych, Pośrednictwo starosty w wianowaniu młodej i opłaceniu niektórych kosztów wesela. CCCLV, 614. Opieka starosty nad młodymi podczas uroczystości weselnej, oprac. B. Czuchnowska. CCCLVI, 615. Atrybuty starosty weselnego - przedmioty trzymane w ręce, oprac. B. Czuchnowska. CCCLVII, 616. Oznaki starosty weselnego przy ubiorze, oprac. B. Czuchnowska. CCCLVIII, 617. Oznaki starosty weselnego przy nakryciu głowy, oprac. B. Czuchnowska. CCCLIX, 618. Atrybuty st. drużby - przedmioty trzymane w ręce, oprac. B. Jankowska. CCCLX, 619. Atrybuty st. drużby przy ubiorze, oprac. B. Jankowska. CCCLXI, 620. Atrybuty st. drużby przy nakryciu głowy, oprac. B. Jankowska. CCCLXII, Zdobienie jaj wielkanocnych i ich nazwy, oprac. M. Kaczanowska: 621. Zdobienie jaj wielkanocnych techniką woskową, 622. Techniki zdobienia jaj wielkanocnych, 623. Nazwy zdobienia jaj wielkanocnych I, 624. Nazwy zdobienia jaj wielkanocnych II. CCCLXIII, 625. Funkcje "majów" i terminy ich stawiania, oprac. K. Jagieła, W. Sokół, A. Szymański. CCCLXIY; 626. Miejscowości, z których informacje związane z tematyką zeszytu IX PAE pochodzą ze zbiorów muzealnych i archiwalnych, oprac. A. Szymański. CCCLXV, 627. Miejscowości, z których informacje związane z tematyką zeszytu IX PAE pochodzą z literatury, oprac. A. Szymański. CCCLXVI, 628. Miejscowości, z których pochodzą informacje ankietowe, związane z tematyką zawartą w zeszycie IX PAE, oprac. A. Szymański. �255 ANEKS NR 3 Spis map Polskiego Atlasu Etnograficznego w układzie rzeczowym według 1. Gajka (zeszyty I-VIII) i Z. Kłodnickiego (zeszyt IX i literatura*) Skróty: ADV - Atlas der deutschen Volkskunde AJKLW - Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski AKLP - Atlas kultury ludowej w Polsce Układ rzeczowy (numery zeszytów PAE podano cyframi rzymskimi, numery map - arabskimi) Komentarze i inne prace oparte na mapach i materiałach PAE oraz literatura uzupełniająca ** Kultura materialna I. Zbieractwo: Zbierackie czerpaki zgrzebłowatc - VI, 309. Zbieractwo: grzybów - VI, 312-315; VII, 368-371; roślin [borówki bagienne, perz, oset, zaj«cza kapusta, manna, stokłosa, bukiew, żołędzic, pastcmak, jałowicc, jcżyny, lebioda, czarny bez, t.arnina, kalina, berberys, jarzębina]VI, 310; VII, 356-367. Sciąganie soków z drzew - VI, 3 II. Jankowska, 1996a. Bohdanowicz, 1996. II. Rybołóstwo: Sposoby połowu ryb: łapanie ryb rękami, głuszenie, trucie - VIII, 446. Narzędzia do połowu ryb: bodarze, ości, kłonic (człapun, kłonia opałkowata, kłonic pałąkowate, kłonie ramowate, sanie, suwata), kotwy, nastawki, sieci matniowe, samołówki (samołówki prymitywne, lasy, bębcnki, wiersze, więcierze-żaki), sidła, szczypce, włoki, zarzutnie - VII, 422-446. Kłodnicki, 1974b, I 976c, 1986-1988, 1987, 1992. (Moszyński, 1929b; Znamierowska-Prtifferowa, 1957; Olędzki, 1962; Mocarska-Kowalska, 1963; AJKLW, 1996). III. Pasterstwo i hodowla: Hodowla pszczół (ule) VI, 316, 317. Budynki i urządzenia związane z pastcrstwem i hodowlą - l, 54-57; II, 108-110. Jankowska, 1994. Kwaśniewski, 1961. Szymański, 1994a. (Baranowski, 1966; Zaręba 1972;Lempka, 1976). IV. Rolnictwo (Moszyński, 1929b). Narzędzia rolnicze: motyki, kopaczki - III, 130-139; radła - III, 240-147; sochy - zesz. próbny 3; 1,3-4; II, 58-65; pługi i płużyce - III, 148-158; brony - 1,5-9, narzędzia do siewu - VII, 437; sierp i kosa - zesz. próbny 8, 10, II; I, 27-30; II, 68-69; cepy imłócenie-zesz. próbny9, 12, 13; I, 31-34; 11-70-74. Jankowska, 1993; Garyga, 1963. (Moszyński, I 929b, 1937a; Judycka, 1957, 1961; Dobrowolska, 1967; Smułkowa, 1968; Wiegelmann, 1969; ADV, 1962, 1973; Zaręba, 1970; Meiners, 1983; Cox, 1985; AJKLW, 1982, 1986; Baranowski, 1966; Lempka, 1976; Nowosz, 1976; Górak, 1992; Brencz, 1996). Marczyk, 1993a,b; Sokolewicz, 1993; Szymański, I993a; Kłodnicki, I994b, 2000; Nasz, 1960; Pawłowska, 1994; Trojan, 1983, 1994a,b. Prace i technikirolnicze:formy transportu nlll7.((dzi w pole - Szymański, 1994b.~cka I. 10-14; II, 66; VI, 340, 341; techniki orki, ugorowanie, siew zbóż - zesz. próbny 4-7; III, 159-163; terminarz siewu zbóż - VIII, 447-448; przesuszanie zbóż (formy kopic) - l, 35-39; II, 75-79. 1994b, 1993. Kłodnicki, 2000. Grochoiski, 1994. (zaręba, 1970; AJKLW, 1982; ADV, 1939; Kaiser, 1936; Baranowski, 1966). �256 Zwierzęta Pociągowc - I, 15- I8. Pudło, 1962. Marczyk, 1994. (Baranowski, 1966, 1967; Gajek, 1967; ~ka, 1976; A1KLW, 1986,1989,mapy,483-497). Przechowywanie nie wymłóconego zboża: brogi, stogi, sterty, stodoły - III, 164-173. Dołżycka, 1994a,b.Kwaśniewski, 1965; Staszczak, 1963. (Moszyński, 1929b; Baranowski, 1966; Zaręba, 1970, 1972; Lempka, 1976;AJKLW, I982). Przechowywanie ziarna: w spichrzach - zesz. próbny 14; l, 40, 45-49; II, 80-87; w komorach - I, 40-44; n, 82, 86, 88-96; w sąsiekach stodół- I, 40, 43; H, 97-107; na strychach - zesz. próbny 15; I, 40, 44; w kadłubach, słomiankach, workach - I, 50-53; IV, 345-348. Bohdanowicz, 1972, 1973b, 1976b, 1977, 1994. Kłodnicki, Baranowski, 2000. 1966, Górak, 1992). Rośliny uprawne: ber - l, 37; krzyca 24; pszenica - l, 22; żyto - I, 21-22. Hofman-Liandzis, 1962. Szymański, 1993. (Baranowski, 1966, 1967; Zaręba, 1970). Gajek, 1967. I, 19-27; proso - l, 23, V. Pożywienie Bohdanowicz, 1973a. (WiegeImann, 1967a; Tolksdoń, 1975). Narzędzia do przygotowania pożywienia: naczynia klepkowe do czerpania i noszenia wody - VI, 343, 344; nosidła - IV, 240, 241; niecenie ognia (krzesiwa) - VlIl. 447; stępy - V, 251-256; żarna - V, 257-261; maślnice -VI, 334-337. Dołżyeka, I996a,b; Kłodnicki, I997b. Jankowska, 1996e. Jagieła, 1973a,b,c, I996a,b. (popiel, 1936; Zaręba, 1970, 1972; AJKLW, I979a). Konserwacja mięsa - Bohdanowicz, 1996. (AKLW, I979a). IX, 536. Pożywienie głodowe (zob. też zbieractwo) 356-371. VII, 310-315, Potrawy i napoje: soki z drzew - VI. 311; kwas pitny VI, 318; grzyby - VI, 312-3 I5; VII, 368, 379; borówki bagienne - VI, 310; jeżyny - VII, 362; ezamy bez - VII, 364-365; jałowiec - VII, 361; siara - VI, 338, 339; kasze - VI, 325-327, 329; VH, 372-375; mak -VI, 333; VII, 376-378; placki z ciasta zakwaszonego - VIII, 451; chleb - V, 262-265; polewki, bryje i zupy - V, 266, 267; VI, 318-321; VH, 380-382; pieróg i pierogi - VI, 327-332; gołąbkiVI, 325, 326. Pożywienie obrzędowe - VII, 368-383; VIll, 483; w obrzędaeh weselnych - IX, 568, 569, 571, 593, 595; potrawy wigilijneVH, 379; siemię w potrawach wigilijnych - VI, 383. Używki: fermentowane soki z drzew borówek bagiennych - VI, 3 10. VI, 311, spożywanie Bohdanowicz, 1996. (Wiegelmann, I967a). Bohdanowiez, 1973a, 1996. (Moszyński, 1929b; A1KLW, 1979a; Brencz, 1996; ADV, 1959, 1962, 1965; Kaiser, 1936; Wiegelmann, I967a; Zaręba, 1972;Tolksdorf, 1975). Bohdanowicz, 1973a, 1996. (AD V, 1938, 1959, 1962; Kaiser, 1936;Prinz iFrauenknecht, 1963; Wiegelmann, 1963a-d, I967a; Toklksdorf,I975) Bohdanowicz, 1996. (ADV, 1959,1962, Frauenknecht, 1963). VI. Obróbka surowców Plecionkarstwo Obróbka włókna - Garncarstwo - V, 275-281; VI, 346-348, 355. V, 268-272. VH, 433-436. (Znręba, 1972). (Moszyński, I929b; Dobrowolska, 1967; AJKLW, 1991; Brencz, 1996, ADV, 1962). �257 VII. Odzież: zapaski naramicnnc - III, 185, 186; fartuchy lX, 525; spódnice - IX, 524, kaftany, staniki, pstruchy - IX, 526; chamelki - VI,351; ml(skic nakrycia głowy - VI, 349, 50; lX, 527-531; sukmany - VIII, 452; spodnie - IX, 523; pasy wełnianc - VlIl, 453; obuwic - VI, 352. (Moszyński, 1929b; AJ KLW, 1991). VIII. Budownictwo (zob. też przcchowywanic nic wymłóconego zboża) (Moszyński, 1929b; Tłoczek, 1958; Schier. 1966; Ganckaja i in., 1968; Pokropek, 1976). Ziemniaki i piwnice - Bohdanowicz, 1995b. (Zarl(ba, 1972; Górak, 1992). zesz. próbny, 16; III, 174-182. Elementy konstrukcji: spichrzy i stodół - I, 46-49; II, 83-85, 100-102,129; IV, 191-199,220,221,223; ściany przysłupowc - II, 129; IV, 224; wyprawa i bielenie ścian - IV, 198,199; konstrukcje i formy dachu oraz powały - II, 87,103-105; materiał i sposoby krycia dachu - IV, 207-21 I. Jagiela, 1995a, c; Dołżycka, I995a,c,d,e; Bohdanowicz, Kłodnicki, 1995a. 2000. Staszczak, 1963. (Bachmann, 1929; Tłoczek, 1958; Łęga, 1961; Basara, 1964; Dobrowolska, 1967; Zaręba, 1972; Górak, 1992; Pokropek, M. i W., 1995). Ozdoby szczytowe (pazdury, śparogi) - Staszczak, 1963. (Bachmann, 1929; Dobrowolska, 1967; Górak, 1992). VlIl, 454, 455. Rozplanowanie chałup - II, 88-96; IV, 212-218, 222, 224; chałupy szerokofrontowe - III, 183; IV, 212-218, 222, 224; rozplanowanie chałup wąsko frontowych - III, 183; IV, 219, 222, 224; chałupy pil(trowc IV, 224; chałupy podcicniowe III, 183, 184; chałupy z wnl(trzami gospodarczymi pod jcdnym dachem I, 41, 44, 56, 57; II, 88-96, 98, 109, 110, IV, 212-219, 224. Chałupy i urządzcnia wnl(trza (nazcwnictwo) - II, 81, 96, 107,124; IV, 222, 225-228. Jagieła, I995b,d; Jankowska, I995a,b. Staszczak, 1963. Lew, Trocka-Leszczyńska, 1963. 1995. Pokropek, M. iW. 1995; Kłodnicki, 2000. (Wróblewski, 1958; Tłoczek, 1958; Łęga, 1934, 1960, 1961; Basara, 1964; Zarl(ba, 1972). Palenisko do gotowania -11, II I, 116-120, 126, 127; IV, 211-224. Piece piekarskie (zob. też pożywicnic, chlcb) - 11, 112-115, 119-124, IV, 211-244. Kominy i piece do ogrzewania - 11, 125-128; IV - 214, 216-218. SzyKwaśnicwski, 1963. mański, 1995. Staszczak, 1963. Skarżyński, 1963. Kłodnicki, 2000. (Brencz, 1996; Zaręba, 1972). Trocka-Leszczyńska, 1995. Strychy ("wyżki" i "góry") - zcsz. próbny, 15; I, 44; IV, 224. Budynki gospodarcze: spichrze - zesz. próbny, 14; I, 40, 45-49; II, 80, 81, 83-87; komory - I, 40-43; II, 82, 88, 96; IV, 212, 218, 222, 224; stodoły - I, 43; II, 97-107; IV, 222, 224; stajnie, chlewy, obory i inne - zesz. próbny, 17; I, 56, 57; 11, 108-110; IV, 214, 216, 222, 224; młyny wictrznc (wiatraki) - IX, 532; nazewnictwo: zesz. próbny, 17; II, 81,96, 106-108; III,182-184. Skarżyński, 1962. Dołżycka, 1994b. Staszczak, 1963. (Basara, (965). (Łęga, 1933, 1961; ADV, 1939; Zarl(ba, 1972; (992) Jankowska, Górak, 1995a. Ogrodzenia - Kłodnicki, 1995. Staszczak, 1963. (Zaręba, 1972; Górniak, 1992; Basara, 1965). V, 294, 295. Architektura sakralna (kapliczki) - lX, 533-535. (Górak, (992). �258 IX. Transport i komunikacja Transport nasobny i ręczny: nosidła - IV, 240-241; konewki, wiadra - VI, 343, 344; płachty - V, 274; kosze, opałki i torby - V, 273, 275-281; VII, 384-387; reliktowe formy transportu ręcznego i nasobncgo (rezginie i in.) - V, 273. Narzędzia płozowe (włóki) - I, 10-14; II, 66; IV, 340, 341. Typy i odmiany sań: sanic robocze - VII, 388-395; sanie wyjazdowe - VIII, 456. Narzędzia kołowe ciągnione lub pchane przez człowicka: taczki - V, 282-283; wózki dwu- i czterokołowe- V, 284. Wozy ciągnione przez zwierzęta - V, 286-293. Uprząż Uarzma, jarzmice, chomąta, szle) 285. X. Sprzęty i narzędzia domowe: kołyski Łyżniki - VI, 253. Skrzynie: na zbożc - VI, 347-348. Kijanki do prania - IV, 229-235; V, V, 296-302 VI, 354. Kultura spoleczna I. Rodzina, obrzędy i zwyczaje rodzinne: Obrzędy i zwyczaje urodzinowe: wróżby z zachowania się ptaków - VII, 399; zakazy i nakazy obowiązujące ciężarną (magia izolacyjna VIII, 460-464, 477, 478; przyczyny znamion u niemowląt - VIII, 465; przyezyny wrodzonego kalectwa - VIII, 466; zabiegi magiczne z łożyskicm i czcpkiem - VIII, 467, 468; zwyczajowe funkcje "babki" - VIII, 467472; obdarowywanie dziecka VIII, 473-476; nakazy izolacyjne obowiązujące polożnicę (do wywodu) - VIII, 479480; przeżytki obrzędów recepcyjnych VIII, 481-484; chrzciny i chrzestni VIII, 484-486; zabiegi magiczne związane z chrztem i odłączeniem dziecka od picrsi - VIII, 486-488; zabiegi magiczne chroniącc niemowłęta przed porwaniem przez demony VIII, 489, 491, 492; wątki o pochodzeniu dzieci - VIII, 490. ObTZQdyi zwyczaje weselne. zawarcic matżcństwa: IX, 538-620; swatanie i zaręczyny - IX, 538-542; spraszanie gości weselnych IX, 545-551; wigilia ślubu - IX, 555-559; strój weselny - IX, 560, 561; miejsce ubierania się do ślubu - IX, 573; sposób udawania się młodych do ślubu i ich powrót z kościołaoraz sposób witania w domu - IX, 566, 567, 608, 614; zachowania obTZQdowepo powrocic ze ślubu - IX, 572, 590; chleb w obTZQdzie weselnym - IX, 571, 593, 595; obsypywanie panny młodej zbożem, orzechami i słody-czarniIX, 570; uczta weselna - IX, 574, 609; potrawy obTZQdowe - VIII, 372; IX, 557, 568, 577-585; zwyczaje i obTZQdy związane z wiankiem panny młodej - IX, 556, 561-563, 601; oczepiny - IX, 575, 586; obdarowywanie podczas wesela - IX, 586, rozpleciny, postrzyżyny i pokładziny - IX, 587-589, 607; przenosiny - IX, 590-597, 607; poprnwiny - IX, 598; rózga weselna - IX, 556, 599, 600, 602-fJ04; starosta weselny -IX, 605-617, starszy drużba - IX, 618-620; rola karczmy w tradycyjnym weselu - IX, 576. Kłodnicki, 1971, 1974a, 1975, 1976b, 1981, 1997b, 2000. Dol· żyeka, 1996a (Moszyński, 1929b; Wiegelmann, 1969; :laręba, 1972;AJKLW, 1989). Szymański, 1994a. Marczyk I., 1997. (Zaręba, 1970; AJKLW, 1989; Wagner, 1981). Kłodnicki, 1997b, 2000. (Zar~a, 1972;AJKLW,1989). Marczyk M., 1997. Kłodnicki, 2000. (peGler, 1932; :laręba, 1970; AJKLW, 1989; Brencz, 1996;ADV, 1977;Wagner, 1980). Jagieła, 1997; Grocholski, 1997. Klodnicki, 2000. (Moszyński, 1929b, 1937a; Dobrowolska, 1967; Zaręba, 1970; AJKLW, 1989; Górak, 1992; Brenez, 1996; ADV, 1977). (ADV, 1936; Zaręba, 1972). Jankowska, 1996b. Bohdanowicz, 1972. (:laręba, 1972). Moszyński, 1925; 1929b; Dobrowolska, 1967; zaręba, 1972;G6rak, 1992). Jankowska, 1999d. (ADV, 1936, 1938, 1962, 1977. 1979; Kaiser, 1936; Martin, 1964; Grober-Gliick, 1985). (ADV, 1958, 1973; Kaiser, 1936; Martin, 1959. 1983; Zaręba, 1974) (Mielczarska, 1931). �259 Obrzędy, zwyczajc i wicrzcnia pogrzcbowc: wróżby o śmicrci VII, 396-398, 400-403; zwyczaje związane z cil(żkim konaniem - VIII, 457; mycie zwłok - VIII, 404; ubiór zmarłych - VllI, 458, 459; wyposażenic zmarłcgo - VII, 405-409; czuwanie przy zmarłym - VII, 410; zabiegi magiczne przy wyprowadzaniu zwłok -VII, 411-415; zawiadamianie bydla, pszczół o śmierci gospodarza - VII, 416; zawiadamianie wsi o śmiercj członka rodziny - VII, 417; pocz«Stunek po pogrzebie - VU, 432; przychodzenie dusz zmarłych - VII, 4 I8-420. Bohdanowicz, I999a,b,c,d,e. Jankowska, 1999a,b,c,d,e. (AJKLW, 1991; Brencz, 1996;AKLP, 1934, 1936; ADV, 1939, 1959, 1962, 19n, 1979; Frauenknechl, 1963, 1964a-<!; Prinz, 1963; Wiegelmann, 1964<K:; Wiegelmann i Frauenknechl, 1963, 1964; Zender, 1963, 1964a,b). II. Obrzl(dy i zwyczaje doroczne: Cykl agrarno-solarny: wymuszanie urodzaju na drzewach VIII, 499; chodzenie z gaikiem - VIII, 503; Marzanna - VIII, 504; zwyczaje palenia ogni obrzędowych - VII, 427; zwyczaje siewne - VIII, 505, 506; zwyczaje dożynkowc (ostatni snop i ostatnie kłosy, oblewanie) - VIII, 517-520, zwyczaj stawiania "maja" - IX, 625. (Klimaszewska, 1981; AKLP, 1935; Brencz, 1996). Kłodnieki, 1980, 1993, 1994b. (ADV, 1937, 1938; Kaiser, 1936; Łl(ga, 1960; Dworakowski, 1964). Cykl świąt chrzcścijańskich, kościelnych: Adwent - VII, 424; Boże Narodzenie - VII, 422-425; przysposobienie izby na wigilil( B.N. - VIII, 495; słoma w magicmych zwyczajach wigilijnych - VIII, 496, 497; szczodraki - VIII, 498; potrawy wigilijne (barszcz, gołąbki, pierogi, potrawy z makiem, kucja, grzyby, kasza prosiana, kasza gryczana, kasza j«Czmienna,kluski, groch, polcwki, sierniciJVI, 320, 326,329-333; VII, 368-371, 373-378, 380-383; zwyczaje i widowiska zapustne - VIII. SOI, 502; Niedziela Palmowa - VIII, 507, 508; zwyczaje i obfZ«dy wielkanocne (wyścigi po rezurekcji, świl(ccnie gospodarstw i pól, gry w pisanki, zwyczaje huśtawkowc, oblewanie wodą, smaganie witkami, zakaz spania w dzień, obchody typu kolędowego) - VII, 426; VlIl, 509-516; świl(to zmarłych (zaduszki) - VII, 4 18-421. 1936; ADV, 1936, 1937, 1938, 1959; Kaiser, 1936; Reiman, 1972; Dworakowski, 1964; Tolksdorf, 1975; Klimaszewska, 1981; Brencz, 1996). Bohdanowicz, 1973a,b. (Dworakowski, 1964) Jankowska, 199ge. IlL Pomoc sąsiedzka: obdarowywanie sąsiadów po świniobiciu -IX, 537. Bohdanowicz, 1996. (BaruzziLeicher, 1964;~, 1974). IV. Zwyczaje prawne (prawo zwyczajowe): (Frauenknecht, J 983). Ustalenia dotyczące spraw majątkowych i organizacji wesela IX, 544; IX, 610--ó13. Wyposażenie zmarłcgo jako relikt norm prawnych - VII, 405-409, 417. Bohdanowicz, 1999c. (ADV, 1959; Zarl(ba, 1974). Formy dożywocia i ich nazwy; użytkowanie chałupy przez rodziców na dożywociu - VllI, 493, 494. (Zarl(ba, 1974). Zwyczajowe obdarowywanie: VII, 426 (obdarowywanie "babki" - VIII, 471; położnej i dziecka - VIII, 473-476; wymiana darów między młodymi - IX, 543; obdarowywanie młodych wesela 552-554; obdarowywanie pieczywem (podczas i przenosin) - IX, 568, 569, 586, 592, 595; szczodraki - forma VllI, 498; obdarowywanie sąsiadów obdarowywania i krewnych po świniobiciu - łX, 537). (ADV, 1937, 1958, 1959). (AKLP, Bohdanowicz, 1996. Funkcje "babki": VIII, 469. Reliktowe zwyczaje recepcyjne: VIII, 48ł-484, 592,594,597. IX, 564, 567, Kultura duchowa I. Wróżby: w obrzl(dzie przenosin - IX, 596; z zachowania sil( zwierząt (kura, sowa, ptak, koń, pies, kret) - VII, 399-402; z cieni - VII, 425; wigilijne wróżby urodzaju - VII, 425. Jankowska, 1999d. (AKLP, 1934,1935). �260 II. Magia: magia siewna - VIII, 50S, 506; zwyczaje przejściowc - VII, 405, 406; VIII, 460-468; wianek panny młodej - łX, 561, 563; obsypywanie panny młodej ziarnem, orzechami i słodyczami - IX, 570; zachowania obrz«dowe i magiczne po powrocie ze ślubu - IX, 572; podczas przenosin - IX, 594; chleb w obrz«dzie wesclnym - IX, 571, 593; rośliny w magii (jałowice) VII, 361; wianek i rózga wcselna - IX, 601, 603; próg w magii - VII, 411,428-430; czynności chroniące przed złym wpływem zmarłych - VII, 412-415; kurze pierze utrudniające konanie - VIII, 457; nakrycie i zastawa stołu wigilijnego jako zabieg zapewniający urodzaj - VII, 431; obdarowywanie zwyczajowe jako zabieg magiczny - VII, 420-426; VIII, 473-476; zakaz pożyczania - VIII, 460; magia recepcyjna - VIII, 499; wymuszanie urodzaju na drzewach owocowych - VIII, 499; zwyczajowe tłuczenie garnków - VII, 404; VIII, 502, 503; IX, 558. Kłodnicki, 1994b. (ADY, 1973). Marczyk, 1999. Bohdanowicz, 1999d,e. III. Medycyna ludowa: rośliny (jałowice, czarny bez i tarnina, jarz«bina, kalina, berberys) jako leki - VII, 361, 365-367. Bohdanowicz, 1936). IV. Wierzenia i kulty: wyobrażenia o świecie pozagrobowymVII, 405-409; duch, dusza - VII, 418, 419; kult zmarłych - VII, 420. Bohdanowicz, 1999c. Jankowska, 199ge. V. Demonologia: demoniczny charakter dusz zmarłych i zwłok - VII, 404, 412, 414, 415; demony porywające i zamieniające dzieci - VIII, 491, 492; demony i straszydła, którymi straszą dzieci - VIII, 492. Bohdanowicz, 199ge. (PeBler, 1931; Kaiser, 1936; ADY, 1965; AKLP, 193~1936). 1996 (Kaiser, VI, Sztuka ludowa: zdobienie ceramiki - VII, 436; zdobienie i techniki zdobnicze jaj wielkanocnych - IX, 621-622. VII. Literatura ludowa: wątek o porywaniu i zamienianiu dzieci przez demony - VIII, 492. (AKLP,1936). VIII. Muzyka i taniec: zwyczaj w wieczór przedślubny - IX, 559. (Zar«ba, 1974; Dąbrowska, 1980; 1981; St«szcwski, AKLP, 1936;ADV, 1939). "chodzenia z muzyką" • Z braku miejsca pominięto mapy opublikowane w atlasach językowych; mapy nazw artefaktów i czynności oraz różnych zjawisk kulturowych znajdujące się w tych atlasach przynoszą informacje uzupełniające mapy etnograficzne lub ułatwiające ich interpretację . •• W nawiasach podano prace etnogeograficzne oparte na materiałach innych niż PAE, a mianowicie Atlas der deutschen Volkskunde (ADV) i komentarze do ADV (Atlas der deutschen Volkskunde Neue Folge - Erliiuterungell) oraz obszerny artykuł Erste Ergebnisse der AD V-Umfragen zur alten biiuerlichen Arbeit (Wiegelmann, 1969), obejmujące m.in. ziemie zachodniej i północnej Polski, Atlas der pommerschen Volkskunde (Kaiser, 1936), obejmujący Pomorze w granicach sprzed II wojny światowej, Atlas kultury ludowej w Polsce (AKLP), Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski (AJKLW), oraz inne prace, w których autorzy zamieszczali mapy różnych zjawisk kulturowych, obejmujące całą Polskę lub większe obszary kraju. Źródła Protokół konferencji Polskiego Atlasu Etnograficznego zorganizowanej w Zakładzie Etnografii IHKM PAN we Wrocławiu, poświęconej zagadnieniom narzędzi rolniczych w polskiej kulturze ludowej, w dniach od 6-8 czerwca 1955 r., ss. 213 (maszynopis w zbiorach Z. Kłodnickiego). Sprawozdanie z prac nad Polskim Atlasem ss. 12 (kopia w zbiorach Z. Kłodnickiego). Etnograficznym za rok 1963, oprac. 1. Oajek, �261 Gajek J., Polski Atlas Etnograficzny w latach 1954-1968, Wrocław 1968, maszynopis, ss. 40 (w zbiorach Z. Kłodnickiego). Protokoły z posiedzeń Komitetu Redakcyjnego Polskiego Atlasu Etnograficznego: 27-28 maja 1977, 10-11 kwietnia 1978,9 października 1979,9-10 czerwca 1983 (w zbiorach Z. Kłodnickiego). Polski zeszyt zeszyt zeszyt Atlas Etnograficzny (legendy do map, kopie maszynopisów w archiwum PA£): VII, mapy 356-439, 1976 (data dopisana później), VIlI, mapy 440-521,1978, s. 622. IX, mapy 522-628, 1988, s. 873. BIBLIOGRAFIA (Publikacje związane z Polskim Atlasem Etnograficznym, atlasy etnograficzne i językowo-etnograficzne Polski i krajów sąsiednich, opracowania, w których autorzy zamieścili mapy etnograficzne, obejmujące Polskę lub jej duże obszary, oraz ważniejsze prace dotyczące metodyetnogeograficznej) Skróty: ADV NF BEP Kwart. HKM Komentarze do PAE PiME SW-M - Atlas der deutschen Volkskunde. Neue Folge - Biblioteka Etnografii Polskiej - "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej" - Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego - Prace i Materiały Etnograficzne - Studia Warmińsko-Mazurskie Arealnyje issledovanija ... 1983 Arealny je issledovanija v jazykoznanii i etnografii, red. N. J. Tolstoi, Moskva. Atlas der deutschen Volkskunde 1936-1940 zeszyty 1-6, red. H. Harmjanz i E. Rohr, 1958-1979 nowa seria, zeszyty 1-7, red. M. Zander (od z. 4. wespół z G. Wiegelmannem, H. L. Cox i G. Grober-Gliick). Atlas języka i kultury. .. 1979-1996 Atlasjęzyka i kultury ludowej Wielkopolski, red. Z. Sobierajski i J. Burszta (od t. VII - Z. Sobierajski), Wrocław-Warszawa-Kraków. 1979a Tom I: Gospodarstwo domowe - pożywienie, mapy l-lI5. 1979b Tom II: Człowiek - przyroda, mapy 116-235. Tom Ill: Rolnictwo, mapy 236-436. 1982 1986 Tom IV: Rolnictwo i hodowla, mapy 437-512. Tom V: Transport, mapy 437-512. 1989 Tom VI: Włókiennictwo - odzież - obuwie, mapy 513-575. 1991 Tom VII: Kultura społeczna - folklor obrzędowy i muzyczno-obrzędowy, 1992 mapy 576-655. Tom VIII: Dom - zagroda, mapy 656-701. 1994 Tom IX: Rybołówstwo, mapy 702-763, Poznań. 1996 �262 Bachmann A. 1929 Dach w słowiańskim budownictwie ludowym, Archiwum Towarzystwa Nauk we Lwowie, Wydz. II Historyczno-Filozoficzny, t. 5, Lwów. Barabas J. 1963 Kartografiai módszer a neprajzban (Metoda kartograficzna w etnologii), Budapest, ss. 189, 6 map. (Rec.: "FolkIiv", t. 30 [1966] 1967). Baranowski B. 1966 Uwagi nad Polskim Atlasem Etnograficznym, "Kwart. HKM", R. 14, nr 4, ss. 701-709. 1967 W odpowiedzi profesorowi 1. Gajkowi, "Kwart. HKM", R. 15, nr 3, ss. 573-574. Baruzzi-Leicher R. 1964 Hiiusliche Gemeinschaftsarbeiten w: ADV NF, red. M. Zender, Erlliutrungen zur 3. Lieferung, Karte NF 25-36, Marburg, ss. 625-672. Basara J. Terminologia budownictwa wiejskiego w dialektach polskich, "Prace Językoznawcze", t. 43, Wrocław-Warszawa-Kraków, 1964 Cz. I: Dom mieszkałny, ss. 80, 25 map; 1965 Cz. 2: Pomieszczenia gospodarskie, ogrodzenia, zamknięcia. Biasutti R. 1963 La methode geographique en ethnologie et Ie probleme des "cycles culturels ", w: VIe Congres International des Sciences Anthropologiques et Ethnologiques, Paris 30 juillet-6 aout 1960, t. II Ethnologie (t. l), Paris, ss. 25-28. Błaszczyk S. 1955 Uwagi na marginesie badań terenowych nad rolnictwem i hodowlą, przeprowadzonych w roku 1953 według kwestionariusza nr 1 Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 42, cz. 2, ss. 913-922. Bohdanowicz J. 1962 Spichrze na tle innych pomieszczeli do przechowywania ziarna w gospodarstwach chłopskich w Polsce na przełomie XIX-XX w. (1860-1960), "Lud", t. 47, ss. 283-382, 16 map. 1972 Skrzynie do przechowywania ziarna w polskiej kulturze ludowej, "Lud", t. 56, ss. 123-143,3 mapy. 1973a Pożywienie w pracach Połskiego Atlasu Etnograficznego, w: Pożywienie ludności wiejskiej, red. A. Kowalska-Lewicka, ss. 53-61, 3 mapy. Spichrze ziemne, "Lud", t. 57, ss. 201-211. I973b 1976a Kontynuacja koncepcji naukowych Kazimierza Moszyńskiego. Polski Atlas Etnograficzny, w: Kazimierz Moszyński - życie i twórczość, red. 1. Klimaszewska, Wrocław- Warszawa-Kraków-Gdańsk, ss. 117-124. Plecione beczki na ziarno, "Etnografia Polska", t. 20, z. 2, ss. 181-200, 1976b 2 mapy. Drewniane naczynia na ziarno, "Lud", t. 61, ss. 174-188,2 mapy. 1977 Prof dr Józef Gajek, twórca Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 69, 1985 ss. 27-33. Regiony etnograficzne Polski w świetle wyników badań PAE, "Etnografia PoI1987 ska", t. 31, z. 2, ss. 161-191. Specyfika kultury ludowej Śląska w świetle Polskiego Atlasu Etnograficzne1988 go, w: Kultura ludowa sercem Śląska, red. B. Bazielich, ss. 144-160. 1993 Polski Atlas Etnograficzny - wykładnia zadań i metod pracy, w: Komentarze do PAE, t. I, Rolnictwo i hodowla, cz. I, Wrocław, ss. 7-49. 1994 Przechowywanie wymłóconego zboża, w: Komentarze do PAE, t. l, Rolnictwo i hodowla, cz. II, Wrocław, ss. 128-244. �263 1995a 1995b 1996 1999a 1999b 1999c 1999d 199ge Brencz A. 1996 Cox H. L. 1985 Dach, w: Komentarze do PAE, t. 2, Budownictwo, Wrocław, ss. 175-212. Piwnice, tamże, ss. 21-39. Pożywienie, w: Komentarze do PAE, t. 5, Pożywienie i sprzęty z nim związane, Wrocław, ss. 7-70. Czuwanie przy zwłokach, w: Komentarze do PAE, t. 5, Zwyczaje, obrzędy i wierzenia pogrzebowe, Wrocław, ss. 94-96. Poczęstunek po pogrzebie, tamże ss. 137-146. Wyposażenie zmarłych, tamże ss. 98-110. Zabiegi magiczne wykonywane w celu skrócenia agonii, tamże, ss. 51-56. Zwyczaje związane z wyprowadzeniem zwłok na cmentarz, tamże ss. 112-135. Wielkopolska jako region etnograficzny, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Seria Etnologia i Antropologia Kulturowa nr 16, Poznań. Siibrauchtum: Siitucher und SiigefiijJe, w: AD V NF, red. M. Zender we współpracy z H. L. Coxem, G. Grober-Gluck i G. Wiegelmannem, Erliiuterungen zu den Karten 50, 51,64, 77-84 a-d (6. Lieferung) (t. 3, z. 2), Marburg, ss. 145-223. Czajkowski J. 1969 Wiejskie budownictwo mieszkalne w Beskidzie Niskim i na przyległym Pogórzu, "Rocznik Muzeów Województwa Rzeszowskiego", t. 2. Czekanowski J. 1935a La difJerenciation ethnographique de la Pologne a la lumiere du passe, "Bulletin International de I' Academie des Sciences et Lettres, Classe de Philologie", nr 1-3, ss. 25-29, mapa. Zróżnicowanie etnograficzne Polski w świetle przeszłości, "Sprawozdania 1935b z Posiedzeń i Czynności Polskiej Akademii Umiejętności", t. 40, ss. 64-67, mapa. Przyczynek do zagadnienia syntezy kartogramów, "Przegląd Statystyczny", t. I, 1938 nr I, ss. 47-52. Wstęp do historii Słowian. Perspektywy antropologiczne, etnograficzne, ar1957 cheologiczne ijęzykowe, wyd. 2, Prace Instytutu Zachodniego nr 21, Poznań, ss. 515, mapy, tab. Dąbrowska G. 1980 Polishfolk dances, "Ethnologia Polon a", t. 6, ss. 109-124, mapa. 1981 Taniec ludowy, w: Etnografia Polski - Przemiany kultury ludowej, t. 2, BEP nr 34, ss. 285-325. D(elimat) T. 1947 Wyciąg ze sprawozdania z konferencji naukowej PTL w sprawie Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 37, ss. 476--481. Dobrowolska A. 1964 Remarques sur Ie limites ethnographiques en Europe Centrale, w: La Pologne au VIle Congres International des Sciences Anthropologiques et Ethnologiques, BEP nr 10, Wrocław, ss. 228-234. 1967 Uwagi o rubieżach etnograficznych w centralnej Europie, "Etnografia Polska", t. II, ss. 62-86. Dołżycka B. . 1993 Ugorowanie w gospodarce chłopskiej, w: Komentarze do PAE, t. I, Rolnictwo i hodowla, cz. I, Wrocław, ss. 175-190. Brogi, sterty i stogi, tamże, ss. 247-264. 1994a �264 1994b 1995a 1995b 1995c 1995c 1995e 1996a 1996b Dworakowski 1964 Stodoły, tamże, ss. 266-300. Budownictwo ryglowe i glinobite, w: Komentarze do PAE, t. 2, Budownictwo, Wrocław, ss. 130-143. Formy chałup na obszarach peryferyjnych, tamże, ss. 159- I 73. Konstrukcja przysłupowa, tamże, ss. 84-103. Niektóre elementy konstrukcji budynków drewnianych, tamże, ss. 105-128. Wyprawa ścian, tamże, ss. 145-158. Naczynia klepkowe do czerpania i noszenia wody, w: Komentarze do PAE, t. 3, Pożywienie i sprzęty z nim związane, Wrocław, ss. 180-193. Żarna, tamże, ss. 136-159. S. Kultura społeczna ludu wiejskiego na Mazowszu nad Narwią, cz. l, Zwyczaje doroczne i gospodarskie. "Prace Białostockiego Towanystwa Naukowego", nr 3, Białystok, ss. 248, mapy. Etnograficky atlas 1978 EtnografickjJ atlas, t. l, oprac. J. Vai'eka wespół z H. Laudovą i V. Smelhau- 1991 2000 sem, "Opera Ethnological" nr 8, Praha, ss. 255, 4 iI., 3 mapy [narzędzi orackich (oprac. F. Sach)]. EtnografickjJ atlas, t. 2, oprac. V. Scheufler, "Opera Ethnologica" nr 12, Praha, ss. 153, 5 map (rzemiosło wiejskie). Etnograficky atlas Cech. Moravy a Slezska. t. 3, Z. Martinek, Remeslna. domackiJ a manufakturni vyroba a obchod v Cechach v letech 1752-1756, Praha, ss. 241, 37 map. EtnografickjJ atlas Slovenska 1990 Fischer A. 1934 Frankowska 1948 Frauenknecht red. S. Kovacevicova, Bratislava. Kaszubi na tle etnografii Polski. Studium porównawcze, w: F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński, Kaszubi. Kultura ludowa ijęzyk, Pamiętnik Instytutu M. Bałtyckiego, nr 16, Toruń, ss. 41-50, mapa. Problemy Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 38, ss. 147-205 (nadbitka z datą 1949). G. 1963 Kaffee. Tee und Gebiick zum Totenmahl. w: AD V NF, red. M. Zender, Erliiute- 1964a Bezeichnung des Totenmahls, tamże, Erl. zur 3. Lieferung, 1964b Bezeichnung des Totenmahls: Redensarten, tamże, Karte NF 25-36, ss. 6 I 9- 1964c 1964d 1983 Teilnehmer am gemeinsamen Trunk, tamże ss. 595-600. Teilnehmer am Totenmahl, tamże, ss. 576-595. Volksrecht, w: ADV NF, red. M. Zender we współpracy rungen zur 2. Lieferung, Karte NF 13-24, Marburg, ss. 471--476. Karte NF 25-36, ss. 600-6 I 9. -621. Gajek J. 1946 1947 1955a 1956 z H. L. Coxem, G. Grober-GlUck i G. Wiegelmannem, Erliiuterungen zu den Karten 52, 53, 56d, 57-58, 72d, 76c, (5. Lieferung) (t. 3, z. l), Marburg, ss. 23--44. Polski Atlas Etnograficzny, "Lud", t. 36, ss. 408-412. Polski Atlas Etnograficzny, "Annales Universitatis Mariae Curiae-Skłodowska", Sectio F, Suplementum I, Lublin. a polskom etnografićeskom atlasie, "Kratkije SoobScenija", t. 22, ss. 54-59. Uwagi do Polskiego Atlasu Etnograficznego. Referat wygłoszony na sesji �265 Wydziału Nauk Historycznych AN ZSRR 27 IV 1954 r., "Lud", t. 42, cz. 2, ss. 899-908. 1957a Die Erforschung der Ackerbaugeriiteim Zusammenhang mit dem polnischen etnographischen Atlas, "Veroffentlichungen des Instituts fUrDeutsche Volkskunde" , t. 13, Agrar ethnographie, Vortrage der Berliner Tagung yom 29. Sept. Bis I. Okt. 1955, ss. 11-22. 1957b W sprawie dyskusji nad Polskim Atlasem Etllograficzym (Odpowiedź prof K. Moszyńskiemu), "Kwart. HKM", nr 3-4, ss. 606-634. 1958a Atlas Ethnographique Polonais en 1953-1957, "Kwart. HKM", z. 1-2, ss. 307-314, 2 mapy. 1958b Próba etllograficznej regionalizacji Polski w świetle prac nad "Polskim Atlasem Etnograficznym" - Komunikat, "Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego", 13 A, ss. 50-53. 1958c Znaczenie kartografii elllograficznej dla slawistyki w świetle prac nad Polskim Atlasem Etnograficznym, w: Z polskich studiów slawistycznych. Prace językoznawcze i etnograficzne na IV Międzynarodowy Kongres Slawistów w Moskwie 1958, Warszawa, ss. 217-232. 1959 Zadania i metody Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 44, ss. 153-204. 1962 Studia nad etnograficzną regionalizacją Polski, "Lud", t. 47, ss. 165-209, map 8. 1964a Atlas Etnographique Polonais, w: "Studia z dziejów gospodarstwa wiejskiego", t. 6, z. 2, ss. 51-55. 1967 Uwagi do dyskusji nad Polskim Atlasem Etnograficznym, "Kwart. HKM", R. 15, nr 3, ss. 559-571. 1971 Znaczenie "Polskiego Atlasu Etnograficznego" dla etnografii Polski, "Etnografia Polska", t. 15, z. 2, ss. 17-36. 1973 The significance of the Polish Ethnographic Atlas for the ethnology of Poland, w: Poland at the 9'h International Congress of Antropological and Ethnological Sciences, Wrocław-Warszaw a-Krak ów-Gdańsk, ss. 43-68. 1974a Etnograficke regióny na zaklade Polskeho etnografickeho atlasu, "Slovensky Narodopis" R. 22, nr 3, ss. 374-388,2 mapy. 1974b Z histórie etnokartografie v Pol 'sku, "Slovensky Narodopis" R. 22, z. 3, ss. 361-373. 1975 Projekt scenariusza Etnograficznego Parku Ziemi Radomskiej, "Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego", t. 12, z. 1-2, Radom, ss. I I I - li 3. 1976 Etnograficzne zróźnicowanie obszaru Polski, w: Etnografia Polski - Przemiany kultury ludowej, t. l, BEP nr 32, ss. 143-177. Gajek J., Kłodnicki Z. 1976-1977 Der polnische etnographische Atlas Forschungsstand, "Ethnologia Slavica", t. 8-9, ss. 295-301. G[ajkowa] O. 1954a Sprawozdanie z badań terenowych Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w 1952 r., "Lud", t. 41, cz. II, ss. 1259-1267. 1954b Sprawozdanie z konferencji w sprawie badań terenowych nad rolnictwem i hodowlą z dnia 9 i 10 maja 1953 r. w Poznaniu, "Lud", t. 41 cz. II, ss. 1268- I280. 1956 Konferencja dotycząca Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 42, ss. 908-909. Ganckaja O. A., Gracjanskaja N. N., Listova N. M., Tokarev S. A. 1968 ObSćaja sistematika narodnogo źiliśća v stranach Evropy, w: Tipy selskogo �266 ii!iSca v stranach zarnbeinoj Evropy, red. S. A. Tokarev, Moskva, ss. 361-370, Garyga B. 1963 mapa. Radło śląskie w technice mechanicznej uprawy roli, PiME, -297,6 t. 23, ss. 245- map. Górak 1. 1992 Materiały do historii kultury materialnej Zamojszczyzny, Zamość, Grober-Gluck 56 map. G. ss. 64, 1972 Lokalnamen in deutchsprachigen Bezeichnungen von Sagengestalten. Verbreitung und Deutung, w: Festschrift Matthias Zender. Studien zu Volkskultur. Sprache und Landesgeschichte. red. E. Ennen i G. Wiegelmann, t. 1, Bonn, 1985 Der Erste Kirchgang der Wachnerin, w: AD V NF, red. M. Zender we współpracy z H. L. Coxem, G. Grober-GlUck i G. Wiegelmannem, Erliiuterungen zu den 1988 Zum AbschlujJ des Atlas der deutschen Volkskunde - Neue Folge. Ein Beitrag zur Wissenschaftsgeschichte der Volkskunde, w: Wandel der Volkskultur in Europa. Festschriftfiir Gunter Wiegelmann zum 60. Geburstag, red. N- ss. 144-168, 3 mapy. Karlen 50, 51, 64, 77-84 a-d (6. Lieferung) (t. 3, z. 2), Marburg, ss. 105-144. -A. Bringeus, l. 1, (Beitriige zur Volkskultur Munster, ss. 53-70. Grocholski 1962 z. 60), J. Formy przesuszania zżętych zbóż w polskich gospodarstwach chłopskich wXIXIXXw., "Lud", t. 47, ss. 231-282,11 map. Przesuszanie zżętych zbóż na polu w: Komentarze do PAE, l. l, Rolnictwo i hodowla, cz. II, Wrocław, ss. 63-93. Formy zaprzęgu konnego, w: Komentarze do PAE, t. 4, Transport i komunikacja lądowa, Wrocław, ss. 239-269. 1994 1997 Hanisch in Nordwestdeutschland, K. 1972 Ethnographische Atlasvorhaben in Polen, w: Festschrift Matthias Zender ..., Hofman-Liandzis 1962 ss. 296-306. K. Niektóre tradycyjne uprawy na wsi polskiej w XIX i XX wieku, "Lud", ss. 210-230, Horodyska t. 47, 9 map. H. 1958 Słownictwo Warmii i Mazur. Hodowla, SW-M nr 3, Wrocław, ss. 111,34 mapy. Istoriko-etnografićeskij atlas Pribaltiki 1985 T. l Zemledelie, red. M. G. Rabinovicova, red. naczelny L. N. Terenteva, Wilno, 54 mapy i tom komentarzy. Jagieła K. 1973a 1973b 1995a Formy stęp w Polsce i ich występowanie, "Lud", l. 57, ss. 213-243, 2 mapy. Typy maślnic w Polsce i ich występowanie w świetle skartowań Polskiego Atlasu Etnograficznego, tamże, ss. 213-217,2 mapy. Budownictwo sumikowo-łątkowe, w: Komentarze do PAE, t. Budownictwo, 1995b 1995c 1995d 1996a Domy z podcieniem szczytowym, tamże, ss. 41-61. Formy węgłów chałup zrębowych, tamże, ss. 71-82. Rozplanowanie chałup wąsko/rontowych, tamże, ss. 243-251. Maślnice, w: Komentarze do PAE, t. 3, Pożywienie i sprzęty z nim związane, 1996b 1997 Stępy, tamże, ss. 90-134. Jarzmo, jarzmica, chomąto bydlęce, w: Komentarze do PAE, t. 4, Transport i komunikacja lądowa, Wrocław, ss. 198-237. Wrocław, Wrocław, ss. 63-69. ss. 161-179. �267 Jankowska B. 1993 Formy i nazwy kopaczek, w: Komentarze do PAE, t. 1, Rolnictwo i hodowla, cz. 1, Wrocław, ss. 51-71. 1994 Ule kłodowe i słomiane, tamże, ss. 349-396. 1995a Nazewnictwo związane z chałupą, tamże, t. 2, Budownictwo, ss. 287-301. 1995b Rozplanowanie chałup szerokofrontowych, tamże, ss. 252-285. 1996a Czerpaki zgrzebłowa te do zbierania jagód, tamże t. 3, Pożywienie i sprzęty z nim związane, Wrocław, ss. 72-88. 1996b Łyżniki, tamże, ss. 195-218. 1996c Reliktowe występowanie krzesiw (stan z przełomu XIX na XX w.), tamże, ss. 220-233. 1999a Reliktowe zwyczaje przyjmowania i zapraszania dusz w wigilię Bożego Narodzenia, tamże, t. 5, Zwyczaje. obrzędy i wierzenia pogrzebowe, ss. 173-181. 1999b Sposoby zawiadamiania wsi o śmierci jednego z jej mieszkańców, tamże, ss. 57-70. 1999c Ubiór zmarłego, tamże, ss. 72-92. 1999d Zapowiedzi śmierci, tamże ss. 13-49. 199ge Zwyczaje i wierzenia związane z Dniem Zadusznym, tamże, ss. 148-171. Judycka I. 1957 Nazwy narzędzi ornych w gwarach Pomorza Mazowieckiego, "Kwart. HKM", R. 5, z. 2, ss. 245-282. 1961 Słownictwo z zakresu uprawy roli w gwarach Pomorza Mazowieckiego. Stan obecny, historia i związki z terenami przyległymi, SW-M nr 9, Wrocław-Warszawa-Kraków, ss. 168,8 map. Kaiser K. 1936 Atlas der pommerschen Volkskunde, Pommernforschung II. Reihe, Greifswald: Textband. Veroffentlichungen des Volksundlichen Archivs fUr Pommern, t. 4, ss. 333, 40 iI., 8 map. Kartenmappe, VerOffentlichungen des Volkskundlichen Archivs fUr Pommern, t. 5, 44 mapy. Klimaszewska J. 1938 Dach chaty w Polsce, "Lud Słowiański", t. 2, dział B, ss. 141-147; t. 4, z. 1, dział B, ss. 117-168. 1981 Doroczne obrzędy ludowe, w: Etnografia Polski - Przemiany kultury ludowej, t. 2, BEP nr 34, ss. 127-153,6 map. Kłodnicki Z. Transport mit Menschenkraft in Polen in der ersten Hiilfie des XX Jahrhun1971 derts, w: Studia Etnographica et Folkloristica in honorem Bela Gunda, red. l. Szabadfalvi i Z. Ujvary, Debrecen, ss. 589-606, 7 map. Rezginie w Europie, "Lud", t. 58, ss. 73-85,2 mapy. 1974a Rybołówstwo ludowe w pracach Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Kwart. 1974b HKM", R. 22, nr 1, ss. 189-196, 6 map. "Rezginia" in Europe, "Ethnologia Europaea" w. 8, z. 2, ss. 101-110,3 mapy. 1975 Reliktoweformy transportu nasobnego i ręcznego w kulturach ludowych środ1976b kowej Europy. Rozprawa doktorska. Zum Stand der kartographischen Forschungen zur Volkstiimlicher Fischerei 1976c in Polen, Studien zur europiiischen traditionellen Fischerei, "Bajai DoIgozatok" 3, Baja, ss. 53-57, mapa. Die Termine der Jahresfeuer in Europa. Erliiuterungen zur Verbreitungskar1980 te, Red. M. Zender, "Forschungen zum Etnologischen Atlas Europas und Seiner Nachbarliinder" t. 1, Gottingen (Kłodnicki - oprac. obszaru Polski na mapie Europy i tekst na ss. 55-59). �268 Transport mit Menschenkraft in den polnischen Karpaten, w: Traditione//e Transportmethoden, Budapest, ss. 43-63, 7 map. 1984 Das polnisch-deutche Grenzgebiet ais kulturelIer Kontaktraum im Spiegel der volkskundlichen Atlanten, w: Volkskundlische Kulturramforschung heute, red. H. L. Cox i G. Wiegelamnn, Munster (Beitrage zur Volkskultur in Nordwestdeutschland, z. 42), ss. 43-54, 2 mapy. 1986-1988 Das Wurfnetz in Polen in den Nachbarliindern. Eine Beispiel der Wanderung eines Kulturelements, "Acta Ethnografica Academiae Scientiarum Hungaricae" t. 34, 1-4, ss. 265-28 I, mapa. 1987 La peche traditionne//e en eau douce. "Objets et Mondes. Revue du Musee de L'homme - Musee National d'Historie Naturelle" t. 24, z. 3-4, ss. 127-134. Die Dynamik des Wandeis der traditionellen Sachkultur in Polen, w: Wandel 1988 der Volkskultur in Europa. Festschrift fiir Giinter Wiegelmann zum 60. Geburtstag, red. Nils-Arvid Bringeus, t. I, Munster (Beitrage zur Volkskultur in Nordwestdeutschland, z. 60), ss. 325-347,6 map. 1992 Tradycyjne rybołówstwo śródlądowe w Polsce. Zarys historii sposobów, narzędzi i urządzeń rybackich w świetle metody retrogresywnej, "Acta Universitatis Wratislaviensis", No I318, Wrocław, ss. 408 + 8, 24 mapy. 1993 Przysłowia dotyczące siewu zbóż, "Literatura Ludowa", z. 3, ss. 27-46. 1994a Przestrzenne ujęcie zjawisk kulturowych (Z myślą o "Karcie kulturowej Rzeki 'j, "Rzeki" t. 3, ss. 45-65. 1994b Siew zbóż, w: Komentarze do PAE, t. I, Rolnictwo i hodowla, cz. lI, Wrocław, ss. 6-31. 1994c Tak zwana rubież etnograficzna, a problem genezy przestrzennego zróżnicowania kultury ludowej w Polsce, "Lud", t. 77, ss. 47-67. 1995 Ogrodzenia, w: Komentarze do PAE, t. 2, Budownictwo, Wrocław, ss. 5-20. 1996 Zachodnie wpływy kulturowe a etnograficzne zróżnicowanie obszaru Polski, "Lud", t. 80, ss. 157-166. 1997a Kulturstromungen zwisclzen Elb- und Weichselstromgebiete in den letzen Jahrhunderten. [w:] Evropsky kulturni pros/or - jeden o/a v rozmani/os/i. Sbornik z 10. Etnokartografickeho sympozia (Ti'eśt' 25-29.1I1.J966J, red. J. Vai'eka, M. Holubova, L. Petrailova. "Cesky lid" - suplement 84/1997, Praha, ss. 86-97,6 map. 1997b Transport silami ludzkimi, w: Komentarze do PAE, t. 4, Transport i komunikacja, Wrocław, ss. 9-107. 1997c Wstęp, tamże, ss. 5-8. 2000 Dolny Śląsk na tle ziem Polski w świetle tradycyjnej kultury materialnej, w: Śląsk, Schlesien, Slezko. Przenikanie kultur, red. Z. Kłodnicki, Wrocław, ss. 93-111. Kłodnicki Z., Kłosek E., Szymański A. 1982-1983 Zur Syste'!latik der Dreschj1egel in Europa, "Ethnologia Europea", t. 13, z. 1, ss. 85-96. Kolago C., Trębska W. 1961 Atlas kultury ludowej jako jedna z form pracy etnograficznej, "Etnografia Polska", t. 4, ss. 153-171. 1965 Z zagadnień metodyki polskich prac etnograficznych: czas i przestrzeń w badaniach kultury ludowej, "Etnografia Polska", t. 9, ss. 25-40. Kwaśniewski K. 1962 Elementy zagrody chlopskiej związane z hodowlą w Polsce w końcu XIX i w XX w. (Zarys e/nograficzny), "Lud", t. 47, ss. 439-468, 9 map. 1981 �269 1963 1965 Labuda G. 1954 Lempka W. 1976 Lew S. 1963 ŁęgaW. 1933 Paleniska i piece w polskim budownictwie ludowym. Studium na podstawie materiałów etnograficznych z drugiej połowy XIX oraz XX wieku, BEP nr 7, Wrocław- Warszawa-Kraków. Brogi jako element zagrody chłopskiej w Polsce (na podstawie badań etnograficznych w 1955 roku), "Etnografia Polska", t. 9, ss. 102-121,6 map. Kilka uwag o zadaniach" Polskiego Atlasu Etnograficznego ", "Lud", t. 41, cz. l, ss. 808-822. Tradycyjna gospodarka hodowlana, w: Kultura ludowa Mazurów i Warmiaków, red. 1. Burszta, Monografie Dziejów Społecznych i Politycznych Warmii i Mazur, t. 3, Wrocław- Warszawa-Kraków-Gdańsk, ss. 219-248. Rozplanowanie wnętrza chałupy chłopskiej na obszarze Dolnego Śląska (Materiały z badań terenowych), PiME, t. 23, Wrocław, ss. 117-140. Ziemia Malborska. Kultura ludowa, Pamiętnik Instytutu Bałtyckiego, nr 10, Toruń, ss. 256, 10 map. 1960 Okolice Świecia. Materiały etnograficzne, Gdańsk, ss. 236, 4 mapy. 1961 Ziemia Chełmińska, PiME t. 17, Wrocław, ss. 494, mapy. Małecki M., Nitsch K. 1934 Atlas językowy polskiego Podkarpacia, Kraków. Mały atlas gwar polskich 1957-1970 Kier. naukowy K. Nitsch, od 3. tomu - M. Karaś. Tomy 1-13, Wrocław-Kraków. Marczyk I. Radła, w: Komentarze do PAE, t. l, Rolnictwo i hodowla, cz. I, Wrocław, 1993a ss. 73-107. Socha, tamże ss. 109-127. 1993b 1994 Wykorzystanie wołów i krów jako si/y roboczej, tamże, ss. 312-327. Sanie, t. 4, Transport i komunikacja lądowa, ss. 110-154. 1997 MarczykM. 1997 Koła i wozy czterokołowe, tamże, ss. 156-196. Wybrane zagadnienia dotyczące progu w magii, tamże, t. 5, Zwyczaje, obrzę1999 dy i wierzenia pogrzebowe, ss. 183-195. Martin L. Brauchtum bei der Heirat, Der Weber oder Mittelsmann, w: ADV NF, red. 1959 M. Zender, Erliiuterungenzur 1. Lieferung, Karte NF 1-12, Marburg, ss. 85-152. 1964 Brauchtum bei der Tau/e, w: AD V NF, red. M. Zender, Erliiuterungen zur 3. Lieferung, Karte NF 25-36, Marburg, ss. 673-752. Brauchtum bei der Heirat. Verlobung, w: AD V NF, red. M. Zender we współ1983 pracy z H. L. Coxem, G. Grober-GHick i G. Wiegelmannem, Erliiuterungen zu den Karten 52, 53, 56d, 57-58, 72d, 76c, 76d (5. Lieferung) (t. 3, z. l), Marburg, ss. 61-104. Mainers U. 1983 Die Kornfege in Milleleuropa. Wort- und sachkundliche Studien zur Geschichte einen /riihen landwirtschaftlichen Maschine. Beitriige zur Volkskultur in Nordwestdeutschland, z. 28, Miinster, ss. 481, 4 mapy. Mielczarska W. 1931 Starosta weselny w Polsce. Wydawnictwa Instytutu Etnologicznego Uniwersytetu Poznańskiego, nr 2, Poznań, ss. 27,2 mapy. �270 Mocarska-Kowalska A. 1963 Słownictwo Warmii i Mazur. Rybołóstwo, SW-M, t. 10, Wrocław-Warszawa-Kraków, ss. 79, 18 map. Moszyński K. 1925 Niektóre wyniki etnograficznych badań Polski, "Ziemia", t. 10, nr 3, ss. 40-45. 1927 Lud polski w dorzeczu Wisly, "Ziemia", l. 12, ss. 163-169. 1929a Ethnographische Studien in Ostpolen, w: A journey through the eastern provinces of Poland in the year 1926, Kraków, ss. 125-171. Kultura ludowa Słowian, Kraków, cz. I Kultura materialna, s. 710, 21 map (wyd. 2 - Warszawa 1967, s. 751) 1929b cz. II Kultura duchowa, z. l, ss. 1-722 [wyd. 2 - Warszawa 1967, ss. 835, 27 map (przedruk 1934 z K. Moszyński i J. Klimaszewska, Atlas kultury ludowej w Polsce)], z. 2, ss. 723-1642, 2 mapy (wyd. 2 - Warszawa 1968, ss. 111,2 mapy). 1939 Niektóre przyczyny zróżnicowania kultury ludowej w Polsce, "Lud Słowiań1937a ski", t. 4, z. I, ss. B65-1I7, 10 map. Varia, "Lud Słowiański", t. 4, z. I, ss. B27-45. 1937b Na marginesie dyskusji o Polskim Atlasie Etnograficznym, "Kwart. HKM", 1956 R. 4, z. 3, ss. 491-518. Człowiek. Wstęp do etnografii powszechnej i etnologii, BEP, nr 3, Wrocław1958a Warszawa-Kraków, ss. 855+38, mapa. 1958b Niektóre wytyczne dla prac Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Etnografia Polska", t. l, ss. 57-65. O sposobach badania kultury materialnej Prasłowian, BEP nr 6, Wrocław1962 Kraków-Warszawa, ss. 293, mapa. Moszyński K., Klimaszewska 1. 1934-1936 Atlas kultury w Polsce, Kraków. 1934 Zeszyt l, 8 map. 1935 Zeszyt 2, opracowany wespół z M. Bytnarówną, 12 map. 1936 Zeszyt 3, 10 map. Nasz A. Wpływ śląsko-łużyckiej rubieży leśnej na dynamikę procesów etnograficznych, 1958 "Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka" R. 13, nr 3, ss. 365-408, II map. 1960 Narzędzia żniwne w Polsce, "Etnografia Polska", t. 3, ss. 309-328. Nowosz W. Zajęcia rolnicze i hodowlane, w: Etnografia Polski. Przemiany kultury ludo1976 wej, t. l, red. M. Biemacka i in., BEP nr 32, Wrocław-Warszawa-KrakówGdańsk, ss. 185-245, 3 mapy. Olędzki 1. 1962 Rybołówstwo na terenie kurpiowskiej Puszczy Zielonej od końca XIX do polowy XX wieku, w: Kurpie Puszcza Zielona, red. A. Kutrzeba-Pojnarowa, BEP nr 5, Wrocław-Warszaw a-Kraków, ss. 139-276,7 map (w tym jedna powtórzona ~a Moszyńskim, 1929). Passarge S. Geographische Volkerkunde, t. I. Einfiihrung in die geographische Volker1934 kunde, Frankfurt a.M., ss. 144. Pawłowska J. 1994 Narzędzia żniwne, w: Komentarze do PAE, t. I,Rolnictwo i hodowla, cz. II, Wrocław, ss. 32-62. �271 Pawłowska 1., Staszczakówna Z. 1956 Uwagi nad kwestionariuszem nr 2 Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 42, cz. 2, ss. 922-925. Pel3ler w. Deutsche Volkstumsgeographie, Braunschweig-Berlin-Hamburg, ss. 104, 1931 21 map. Polski Atlas Etnograficzny ... Polski Atlas Etnograficzny, red. J. Gajek 1958 Zeszyt próbny, Wrocław, mapy 1-17, część tekstowa, ss. 66. 1964 Zeszyt I, Warszawa, mapy 1-57. 1965 Zeszyt II, Warszawa, mapy 58-129. Zeszyt III, Warszawa, mapy \30-190. 1967 1971 Zeszyt IV, Warszawa, mapy 191-250. 1974 Zeszyt V, Warszawa, mapy 251-304. Zeszyt VI, Warszawa, mapy 305-355. 1981 Pokropek M. 1981 Metoda etnograficzna. w: Metody etnologii, cz. I, red. E. Z. Szulc, Warszawa, ss. 61-85. 1976 Budownictwo ludowe w Polsce, Warszawa, ss. 197, 101 ił. Pokropek M., Pokropek W. 1995 Tradycyjne budownictwo drzewne w Polsce, t. 1, Budownictwo ludowe. Chałupy i ich regionalne zróżnicowanie, Warszawa, ss. 187, 184 ił. Popiel L. 1936 Stępa w Polsce, "Lud", t. 34, ss. 187-269. Prinz 1. Das Totenfest. Gebiicke zu Allerseelen, w: AD V NF, red. M. Zender, Erliiute1963 rungen zur 2. Lieferung, Karte NF 13-24, Marburg, ss. 381-392. Prinz J. (zarys), Frauenknecht G. (oprac.) 1963 Gebiicke zum Totenmahl. tamże, ss. 439-471. Problemy kartografirovanija ... 1974 Problemy kartografirovanija v jazykoznanii i etnografii, red. S. I. Bruk, Leningrad, ss. 324 (rec. Z. Staszczak, "Lud" t. 60, 1976, ss. 253-254). Pudło K. Tradycje używania bydła rogatego do prac pociągowych w gospodarstwach 1962 chłopskich w Polsce z końcem x/x i w / poło XX w., "Lud", t. 47, ss. 415-438,5 map. Rączka J. W. 1985 ' Podstawy rewaloryzacji architektury w regionach krajobrazowych (Wartości i zagrożenia - Rozważania nad metodą - Cechy regionalne - Problemy rewaloryzacji), Politechnika Krakowska, Monografia nr 35, Kraków, ss. 230, mapy. Reinfuss R. 1946 Pogranicze krakowsko-góralskie w świetle dawnych i najnowszych badań etnograficznych, "Lud", t. 36, ss. 222-255 (nadbitka paginowa 1-36),3 mapy. Łemkowiejako grupa etniczna, PiME, t. 7, ss. 7-210,7 map. 1948 Reiman E. 1972 Fastnachtsbrauchtum in Ost- und WestpreujJen, w: Festschrift Matthias Zender. Studien zu Volkskultur. Sprache und Landesgeschichte, red. E. Ennen i G. Wiegelmann, t. l, Bonn, ss. 195-226, 5 map. �272 Rohr E. 1939 Die Volkstumkarte. Voraussetzungen und Gestaltung. Volkstumsgeographische Forschungen, Russkije. Istoriko-etnografićeskij Red. P. I. Kusnier, t. l, Leipzig, ss. 140. atlas S. N. Tolstov i in., Moskva. Zemledelije. Krestianskoje iiliSće. Krestianskaja odeźda (Seredina XIX-naćałoXXvieka), 71 map, [komentarze] ss. 360 [rec. Z. Kłodnicki, "Lud", t. 52, 1968]. Iz istorii narodnogo źiliśća i kostiuma (ukraśenie krestianskich domov i odeźdy, seredina XIX-naćalo XX v.), 1967 1970 Schier B. 1966 Hauslandschaften und Kulturbewegungen im ostlichen Mitteleuropa, wyd. 2, Gottingen. Schlenger 1934 H. Methodische und technische Grundlagen des Atlas der deutschen Volkskunde, Berlin (Deutsche Forschung, z. 27). Siatkowski 1958 J. Skarżyński T. Słownictwo Warmii i Mazur. Budownictwo i obróbka drewna, SW-M nr l, Wrocław, 1962 ss. 140, 64 mapy. Stodoły w polskim budownictwie ludowym XIX i XX wieku (Etnograficzna analiza niektórych cech), "Lud", t. 47, ss. 383-414, II map. Paleniska i piece piekarskie w budownictwie dolnośląskim, PiME, t. 23, 1963 Wrocław, Smułkowa ss. 141-169. E. 1968 Słownictwo z zakresu uprawy roli w gwarach wschodniej Białostocczyzny na tle wschodniosłowiańskim, Monografie Slawistyczne, t. 14, Wrocław-Warszawa-Kraków, Z. Sokolewicz 1993 ss. 244, 55 map. Pług i plużnica, w: Komentarze do PAE, t. I, Rolnictwo i hodowla, cz. l, Wrocław, ss. 129-157. Z. Staszczak 1963 Budownictwo chłopskie w wojwództwie lubelskim (w XIX i XX wieku), "Prace i Materiały Etnograficzne", t. 24, Wrocław, ss. 232, 41 map. Staszczakówna Z. 1954 Sprawozdanie z prac nad Polskim Atlasem Etnograficznym za okres 1947-1953 r. "Lud", t. 41 cz. 2, ss. 1280-1283. Uwagi o zeszycie próbnym Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Lud", t. 45, 1960 ss. 494-516. Stęszewski J. 1981 Muzyka ludowa, w: Etnografia Polski - Przemiany kultury ludowej, t. 2, HEP nr 34, ss. 245-284. Stolicna R. 1997 The Ethnographic Atlas o/Slovakia - contribution to European cultural identity. w: Evropsky kulturni prosfor - jedenota v rozmanitosti. Sbornik z 10 Etnokartografickeho sympozia (Treśt' 25-291111966). Red. J. Vareka, M, Holubova, ss. 120-126. Symoni-Sułkowska J. 1958 Szyfelbein 1956 L. Petranova. "Cesky lid" - suplement 84/1997, Praha, Słownictwo Warmii i Mazur. Transport i komunikacja, SW-M nr 2,16 map. Z. Z prac Polskiego Atlasu Etnograficznego, "Kwart. HKM", z. 4, ss. 361-368. �273 Szymański A. 1993a Reliktowe formy bron w: Komentarze do PAE, t. l, Rolnictwo i hodowla, cz. I, Wrocław, ss. 159-174. 1993a Reliktowe uprawy zbóż, tamże, ss. 193-208. 1994a Tradycyjny transport włóczny, tamże, ss. 328-347. 1995 Systemy i urządzenia ogniowe, tamże, t. 2, Budownictwo, ss. 214-241. Die Termine der Jahresfeuer in Europa 1980 Die Termine der Jahresfeuer in Europa. Erliiuterungen zur Verbreitungskarte. red. M. Zender, "Forschungenzum Etnologischen Atlas Europas und Seiner Nachbarliinder", t. l, GoHingen, ss. 121,8 map. Tłoczek I. Chałupy polskie. Warszawa, ss. 51, 64 ił. 1958 Tolksdorf U. Essen und Trinken in Ost- und Westpreussen, cz. l, Schriftenreihe der Kom1975 missionfiir Ostdeutsche Volkskunde in der Deutschen Gesellschaftfiir Volkskunde e. v., t. 13, Marburg, ss. 447,41 map. Trocka-Leszczyńska E. 1995 Wiejska zabudowa mieszkaniowa w regionie sudeckim, Wrocław, ss. 270, mapy. Trojan M. Dreschflegel in Europa. Methodische Problem e einer Karte, "Ethnologia 1983 Europea" t. 13, ss. 203-226. Młócenie zbóż, w: Komentarze do PAE, t. l, Rolnictwo i hodowla, cz. II, 1994a Wrocław, ss. 95-126. Omłot zbóż. Narzędzia i techniki, organizacja pracy, miejsce w kulturze wsi, 1994b w: Pozyskiwanie i wstępna obróbka ziarna zbóż na wsi polskiej, "Ethnologica" 2, "Acta Universitatis Wratislaviensis" No 1553, Wrocław, ss. 7-162. Trotzig D. Slagan och andra troskredskap. En etnologisk undersokning med. utgangspunkt 1943 fran svenkt material, Nordiska Museets Handligar, t. 17, Stockholm. Wagner D. Biiuerliche Arbeitswagen in Ost- und Westpreuj3en. "Jahrbuch fUr ostdeu1980 tsche Volkskunde", t. 23, ss. 266-279. Schleifen und Schlilten in Ost- und Westpreuj3en. "Jahrbuch fUr ostdeutsche 1981 Volkskunde", t. 24, ss. 254-270. Werth E. Grabstock. Hacke und Pflug. Versuch einer Entstehungsgeschichte des Land1954 baues von ... Ludwigsburg, ss. 435, 25 map. Wiegelmann G. 1959 Frauenarbeit in der Landwirstschaft, w: AD V NF, Erliiuterungen zur l. Lieferung, Karte NF 1-12, Marburg, ss. 37-83. 1963a Alkoholische Getriinke zum Totenmahl, w: ADV NF, red. M. Zender, Erliiuterun gen zur 2. Lieferung, Karte NF 13-24, Marburg, ss. 476-492. 1963b Brotspeisen zum Totenmahl, tamże, ss. 515-528. 1963c Speisen. Gebiicke und Getriinke beim Totenmahl. Einleitung, tamże, ss. 420-439. 1963d Warme Speisen zum Totenmahl, tamże, ss. 493-515. 1964a Ort des Totenmahls und des Trunks, tamże, zur 3. Lieferung, Karte NF 25-36, ss. 559-575. 1964b Schluj3betrachtung zu den Speisen des Totenmahls, tamże, ss. 548-559. 1964b Wandel und soziale Unterschiede bei den Speisen zum Totenmahl, tamże, ss. 529-548. �274 1967a 1967b 1969 1977 1984 1990 Wiegelmann 1963 Al/tags- und Festspeisen. Wandel und gegenwiirtige Stel/ung. Beiheft 1 zum Atlas der deutchen Volkskunde, NF, Marburg. Die riiumliche Methode ill der Geriiteforschung, w: Arbeits und Leben. Deutscher VolkskundekongrejJl965 in Marburg. Verd6ff. d. Inst. f. mittele. Volksforschung an d. Philipps Univ. Marburg-Lahn. A. Ałłg. Reihe, red. G. Heilfurth, I. Weber-Kełłermann, t. 4, G6ttingen, ss. 140-145. Erste Ergebnisse der ADV - Unifragen zur alten biiuerlichen Arbeit, "Rheinische Viertelsjahrbliitter", t. 33, ss. 208-262. Die Sachkultur Mitteleuropas, w: G. Wiegelmann, M. Zender, G. Heilfurth, Volkskunde. Eine Einfiihrung. Grundlagen der Germanistik, t. 12, Berlin, ss. 97- 131, 2 mapy. Ertrag und Aufgaben volkskundlischer Kulturraumforschung, w: Volkskundliche Kulturrauniforschllng heute, red. H. L. Cox i G. Wiegełmann, Munster (Beitriige zur Volkskultur in Nordwestdeutschland, z. 42), ss. 1-\2. Theoretische Konzepte der europiiischen Ethnologie. Diskussionen um Regeln und Model/e. Grundlagen der europiiischen Ethnologie, t. 1, Munster, ss. 293, mapy. G. (we współpracy z G. Frauenknecht) Das Totenmahl. Einleitung, w: ADV NF, red. M. Zender, Erliiuterungen zur 2. Karle NF 13-24, Marburg, ss. 393-419. SchlujJbetrachtung zum Totenmahl, tamże, Er\. zur 3. Lieferung, Karte NF 25-36, ss. 622-624. T. Chłopskie budownictwo podcieniowe w Wielkopolsce w XIX i XX w. (Materia/y i studia). Zeszyty Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza. Archeologia, Etnografia, z. I, Poznań, ss. 99-222, 2 mapy. Wspólne elementy w ludowych kulturach środkowej Europy. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Prace Wydziału Filozoficzno-Historycznego, Seria Etnografia nr 3, Poznań, ss. 321, mapy. Lieferung, 1994 Wróblewski 1958 1964 Zaborski Z. 1926 o kształtach wsi w Polsce i ich rozmieszczeniu, Prace Komisji Etnograficz- nej PAU, nr l, Kraków. Zaręba A. 1969-1974 1969 1970 Atlas językowy Śląska, t. l, Wstęp do całości, Kraków, ss. 155. t. 2, Kraków, cz. 1, Mapy 1-250, cz. 2, IfYkazy i komentarze do map 1-250, ss.96. t. 3, Warszawa-Kraków, cz. I,Mapy 251-750, cz. 2, Wykazy i komentarze do map 501-500, ss. 94. t. 4, Warszawa-Kraków, cz. 1, Mapy 501-750, cz. 2, Wykazy i komentarze 1974 do map 501-750, ss. 103. Zawistowicz-Adamska K. 1972 1958 Zagadnienie "Etnografia Zender M. 1959 opracowali tekstowych w Polskim Atlasie Etnograficznym, Polska", Volkstiimliche Hei/igenverehrung, w: ADV NF, red. M. Zender, Erliiuterungen zur 1. Lieferung, 1963 1983a t. I, ss. 68-71. Karte NF 1-12, Marburg, ss. 153-232. Grabbeigaben, tamże, Er!. zur 2. Lieferung, Karle NF 13-24, ss. 233-380. Totenglaube lind Totenbrauch. Bezeichnung der Ungliicksstelle, w: AD V NF, red. M. Zender we współpracy z H. L. Coxem, G. Grober-Gluck i G. Wie- �275 gelmannem, Erliiuterungen zu den Karten 52, 53, 56d, 57-58, 72d, 76c, 76d (5. Lieferung) (t. 3, z. l), Marburg, ss. 52-59. 1983b Totenglaube und Totenbrauch. Zeichen an der Todesstelle, tamże, ss. 45-51. 1983c Vorrechte und Feste der Frauen und Miidchen, tamże, ss. 1-22. Znamierowska-Priifferowa M. 1957 Rybackie narzędzia kolne w Polsce i w krajach sąsiednich, Studia Societatis Scientiarum Torunensis, Supplementum IV, Toruń, ss. 326, tab\. 52, 12 map. Zygmunt Kłodnicki POLISH ETHNOGRAPHIC ATLASHISTORY, PRESENT STATUS AND PROSPECTS (Summary) The author discusses the present status ofwork on the Polish Ethnographic Atlas (PEA) and future plans. He also presents some information on the archives of PEA. Work on PEA started after World War II and were headed by Józef Gajek. Field studies were conducted first by ethnographers from different centres in Poland, and later by a small team ofthe Department of Ethnography, Polish Academy of Sciences in Wrocław. The team also drew the maps. A sample folio was published in 1958 and the following ones (I-VI) were published in 1964-1981 (in total they include 355 maps). Comments to the Polish Ethnographic Atlas have been published since 1993. In 1997 archival materials of PEA were moved from Wrocław to the Department of Ethnology, Silesian University, Branch in Cieszyn. The present author, assisted by a group of ethnology students, attempted to complete the field studies of PEA. It is planned to prepare and publish subsequent volumes of Comments on knowledge and beliefs, neighbourly help (to be published in 2002-2003), fishing, windmills, small sacral architecture, demonology, folk dress and wedding ceremonies. The volumes will feature maps, which were originally planned to be included in folios VII-IX of PEA. The article also includes PEA Questionnaires, on the basis of which research was carried out (Appendix l); titles of maps (356-628) from unpublished folios VII-IX of PEA (Appendix 2); a listing of PEA maps (included in PEA, Comments and other works based on atlas materials) (Appendix 3) and extensive literature on PEA. �