<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="7541" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/7541?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T09:36:16+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="7522">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/70be4674248d3f72ecb64fa11851faf3.pdf</src>
      <authentication>0a4f02a98213955ad2ec7c8e7a604e1c</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="89997">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:6390</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="89999">
              <text>Licencja PIA</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90002">
              <text>2007</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90005">
              <text>Leiris, Michel (1901-1990)</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90008">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:5963</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90010">
              <text>Nazywam się Michel Leiris, skończyłem właśnie trzydzieści cztery lata/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2007 t.61 z.3-4</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90012">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2007 t.61 z.3-4 ; s.26-27</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90014">
              <text>Leiris, Michel</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="90017">
              <text>Błoński, Jan (tł.)</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="90019">
              <text>Błońska, Teresa (tł.)</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90021">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90023">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90024">
              <text>czas.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90025">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="90027">
              <text>MI CHEL LEIRIS

przynajmniej w większości. Może jednak zmieniłem je tyl­
ko i zastąpiłem innymi, których jeszcze nie rozpoznałem?
Jakkolwiek byłbym wprawny w obserwowaniu samego
siebie, jakkolwiek natrętna i maniacka byłaby skłonność
do tej gorzkiej kontemplacji, istnieją niewątpliwie sprawy,
które umykają mojej uwadze; zapewne też należą one do
najbardziej widocznych, ponieważ decyduje perspektywa
i moja podobizna, namalowana wedle mej własnej per­
spektywy, pozostawia na pewno w cieniu wiele szczegó­
łów, które innym muszą najbardziej rzucać się w oczy.
Głównym polem mojej działalności jest literatura,
określenie dziś m ocno ośmieszone. Używam go jednak
bez wahania, ponieważ oznacza fakt: jest się literatem,
tak jak botanikiem, filozofem, astronomem, fizykiem,
lekarzem. Daremnie wymyślać nowe określenia, nowe
preteksty, które by usprawiedliwiały zamiłowanie do
pisania: literatem jest każdy, kto lubi myśleć z piórem
w ręku. Parę książek, które ogłosiłem, nie przyniosło
mi żadnego rozgłosu. A n i się tym martwię, ani skarżę,
ponieważ czuję jednakowy wstręt do stylu „bożyszcze
publiczności” , jak do stylu „poeta niedoceniony”.
N ie będąc podróżnikiem we właściwym znaczeniu,
zwiedziłem jednak niemało krajów: we wczesnej mło­
dości Szwajcarię, Belgię, Holandię, W ielką Brytanię;
później N adrenię, Egipt, Grecję, W łochy i Hiszpanię;
ostatnio zaś tropikalną Afrykę. Nie władam jednak
przyzwoicie żadnym obcym językiem i to, dodane do
wielu innych słabości, budzi we mnie wrażenie niedo­
łęstwa oraz izolacji.
Chociaż muszę pracować (w dziedzinie niezbyt przy­
krej, ponieważ zawód etnografa odpowiada właściwie
moim gustom), żyję w niejakim komforcie; cieszę się dość
dobrym zdrowiem; nie brak mi, przynajmniej porównaw­
czo, wolności i powinienem, pod wieloma względami, za­
liczyć się do ludzi, których przyjęto nazywać „szczęścia­
rzami”. Mało było jednak w moim życiu zdarzeń, które
mógłbym rozpamiętywać z zadowoleniem i doznaję coraz
wyraźniej uczucia, że miotam się w pułapce i że - mówię
bez literackiej przesady - coś mnie stopniowo zżera. (...)
Jak wielu innych zszedłem do piekieł i jak niejeden
zdołałem z piekieł (lepiej czy gorzej) powrócić. Przed­
tem zaś było moje wczesne dzieciństwo... dzieciństwo,
ku któremu zwracam się od kilku lat w przeświadcze­
niu, że to jedyny okres mego życia, kiedy byłem szczęśli­
wy, aczkolwiek zawierało ono już w sobie zalążki wła­
snego rozkładu i wszystkie rysy, które - pogłębiwszy się
w zmarszczki - nadają podobieństwo portretowi.
Zanim spróbuję odsłonić kilka linii, które okazały się
trwałe w tym upadku absolutu, w stopniowym rozkładzie,
do którego - moim zdaniem - sprowadza się w znacznej
mierze przejście od młodości do wieku dojrzałego, chciał­
bym zapisać w kilku słowach to, co jestem w stanie zgro­
madzić z resztek metafizyki mego dzieciństwa.

Nazywam się Michel
Leiris, skończyłem
właśnie trzydzieści
cztery lata

S

kończyłem właśnie trzydzieści cztery lata, poło­
wę życia. Fizycznie jestem wzrostu średniego,
może mniej niż średniego. Włosy mam ciemne,
strzyżone krótko, aby nie falowały, a także po to, aby
zapobiec grożącej już łysinie. Jeśli mogę sam wyroko­
wać, znamiennymi rysami mojej fizjonomii są: prosty
zupełnie tył głowy, spadający pionowo jak mur czy
brzeg morski, typowe (jeśli wierzyć astrologom) znamię
osób zrodzonych pod znakiem Byka; wydatne i nieco
guzowate czoło z nadmiernie splątanymi i nabrzmiały­
mi żyłami na skroniach. W ielkość czoła, jak mniemają
astrologowie, pozostaje w związku ze znakiem Barana:
istotnie, urodziłem się 20 kwietnia, na granicy obu zna­
ków, Barana i Byka. Oczy mam czarne, zaczerwieniony
zwykle rąbek powiek; cerę żywą; wstydzę się przykrej
skłonności do rumieńców i lśnienia skóry. Ręce mam
chude, dość włochate, z bardzo wyraźnymi żyłami. M o­
je palce środkowe, zgięte u końca, zdają się zdradzać
coś słabego albo chwiejnego w charakterze.
Głowę mam w stosunku do tułowia raczej wielką;
nogi nieco za krótkie w porównaniu z całością, ramio­
na zaś za wąskie, względem bioder. Chodzę pochylony
do przodu; kiedy siedzę, garbię się zazwyczaj; pierś
mam niezbyt szeroką i nie jestem szczególnie umię­
śniony. Lubię ubierać się z największą elegancją; jed­
nakże wady budowy, które przed chwilą wymieniłem,
oraz środki, jakim i rozporządzam (mocno ograniczone,
aczkolwiek nie mogę się uznać za biedaka), sprawiają,
że uważam się zwykle za rozpaczliwie nieeleganckiego.
Kiedy znienacka zobaczę siebie w lustrze, ogarnia
mnie wstręt: nie przygotowawszy się zawczasu do wła­
snego widoku, znajduję, że jestem poniżająco brzydki.
Miałem - lub mam - kilka natrętnych gestów: obwą­
chuję sobie wierzch dłoni; obgryzam paznokcie niemal do
krwi; skłaniam lekko głowę w bok; zaciskam wargi i ścią­
gam nozdrza ze zdecydowaną miną; uderzam nagle czoło
wierzchem dłoni, jak ktoś, komu przychodzi do głowy na­
gła myśl (dawniej w podobnych okolicznościach obmacy­
wałem sobie potylicę); zasłaniam palcami oczy, kiedy mu­
szę odpowiedzieć tak lub nie na kłopotliwe pytanie albo
podjąć decyzję; kiedy jestem sam, drapię się w okolicę od­
bytu itd. Gestów tych pozbyłem się jednego po drugim

Za: Wiek męski, PIW W arszawa 1972, s. 21-25
Przełożyli Teresa i Jan Błońscy
26

�Kiedy znienacka zobaczę siebie w lustrze, ogarnia mnie wstręt: nie przygotowawszy się zawczasu do
własnego widoku, znajduję, że jestem poniżająco brzydki.” Michel Leiris w Etiopii, Misja Dakar-Dżibuti. Fragment fotografii. Za: M. Leiris Miroir de l'Afrique, Gallimard 1996, ed. Jean Jamin.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
