https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/1a89fffd1e852b1bcfa0a1ff803942ee.pdf 836d8f85e558e69a363502d680eb6cfa Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5159 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2006 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4784 Title A name given to the resource Spis treści i pierwsze strony/ LUD 2006 t.90 Description An account of the resource LUD 2006 t.90, s.4-7 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM XC ZA ROK 2006 Pamięci Profesor Jadwigi Klimaszewskiej, badaczki etnografii Polski i Słowiań­ szczyzny, kierownika Katedry Etnografii Słowian Uniwersytetu Jagiellońskiego i Katedry Etnografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, nauczycielki wielu pokoleń etnologów, honorowego członka Komitetu Nauk Etnologicznych PAN i Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, ostatniej spośród etnologów pracujących w okresie międzywojennym. �„LUD" is regulary indexed in: • IBSS — International • IBZ — CD-ROM, • Internationale Bibliography Volkskundliche of Social and Cultural Bibliographie. Anthropology, �L U D ORGAN P O L S K I E G O TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I K O M I T E T U NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE L A SOCIÉTÉ POLONAISE D'ETHNOLOGIE E T DU COMITÉ DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZAŁOŻONY W R O K U 1895 PRZEZ ANTONIEGO KALINĘ OGÓLNEGO ZBIORU TOM X C Z A R O K 2006 P O LS KIE TO WAR ZYS T W O L U D O Z N AW C Z E K O M I T E T NAUK E T N O L O G I C Z N Y C H P O L S K I E J AKADEMII NAUK POZNAŃ - WARSZAWA- WROCŁAW 2006 �KOMITET REDAKCYJNY Zbigniew Jasiewicz — przewodniczący, Zygmunt Kłodnicki, Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka, Dorota Simonides, Zofia Sokolewicz ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny — Zbigniew Jasiewicz Zastępca redaktora naczelnego — Jacek Bednarski Redaktor, sekretarz redakcji — Roman Bąk Redaktor techniczny — Justyna Nowaczyk Projekt okładki — Ewa Wąsowska Recenzenci tomu: Michał Buchowski, Ryszard Kantor, Zygmunt Kłodnicki Anna Szyfer, Ryszard Vorbrich Tłumaczenie streszczeń: Zbigniew Nadstoga ISSN 0076-1435 Publikacja dofinansowana przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji i wydana przy współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim POLSKIE T O W A R Z Y S T W O L U D O Z N A W C Z E — W R O C Ł A W 2006 A D M I N I S T R A C J A : 50-382 WROCŁAW, U L . S Z C Z Y T N I C K A 11, TEL. (0-71) 321 16 10; 321 16 14 REDAKCJA: 61-809 P O Z N A Ń , U L . ŚW. M A R C I N 78 TEL. (0-61) 829 48 17, F A X (0-61) 829 47 10 e-mail: jasezb@amu.edu.pl; jbed@amu.edu.pl D R U K : Zakład Poligraficzno-Wydawniczy M - D r u k w Wągrowcu �Lud, t. 90, 2006 SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAŁY Jacek S i e r a d z a n , Sacrum iprofanum czy sacrofanum? Przemiany w rozumieniu sacrum we współczesnym świecie Grzegorz P e ł c z y ń s k i , „Świadectwa". Opowieści o w ł a s n y m nawróceniu Paweł Jessa, „Allah wybacza, duchy p r z o d k ó w nigdy". Muzułmańskie ugrupow­ ania religijne w Kazachstanie Beata W a s i l e w s k a - K l a m k a , O małej ojczyźnie Ł e m k ó w Tomasz M i c h a l e w s k i , Zabawy i zabawki trzech pokoleń Renata H o ł d a, „Kot po kantońsku". O medialnych sensacjach i współczesnych formach folkloru Inga K u ź m a, Czym jest śródziemnomorze dla współczesnej etnologii europejskiej? Wybrane problemy Roman K . Z a c z k i e w i c z , Nienawiść na tle etnoreligijnym a futbol w Szkocji. Przypadek Celticu Glasgow oraz Glasgow Rangers Łukasz K a c z m a r e k , Zróżnicowanie kulturowe i zanikanie systemu kastowego wśród Fidżyjskich H i n d u s ó w 13 37 53 69 89 103 121 154 155 II. POGLĄDY I OPINIE Zbigniew J a s i e w i c z , Etnologia ukraińska: od etnologii „etnicznej" do narodowej... Mikołaj S z o ł t y s e k , Antropologiczna demografia, demograficzna antropologia. W stronę hybrydalnych obszarów badawczych Joanna Jessa, Poszukując wieloznaczności, czyli kilka uwag na temat powstawania znaczeń w ramach kultury konsumpcyjnej 169 177 193 III. RECENZJE I NOTY RECENZYJNE H e n r y k H o f f m a n n , Dzieje polskich badań religioznawczych 1873-1939, Wy­ dawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, K r a k ó w 2004 (Leonard J. Pełka).... Marek S z o p s k i , Komunikowanie międzykulturowe, Wydawnictwa Szkolne i Peda­ gogiczne, S.A., Warszawa 2005 (Grzegorz Odoj) „Studia Choreologica" t. I - V I I I , 1999-2006, red. Roderyk L a n g e , Instytut Choreologii w Poznaniu (Urszula Loba-Wilgocka) 205 209 212 �6 Map'jiH L T e i i i o K e B i H (Marian P i e c i u k i e w i c z ) , Memu (1956-1982) Listy. Eejiapycicae FicTaptFiHae TaBapticTBa (Białoruskie Towarzystwo Historyczne), przedmowa Fanem FnaroycKaa (Helena Głogowska), wybór i opracowanie FajjeHa FnaroycKaa, Banacnay X a p y x t i (Helena Głogowska, Wiesław Choruży), EenacTOK (Białystok) 2005 (Artur Trapszyc) 218 Nationalisms Across the Globe. An Overview of Nationalisms in State-endowed and Stateless Nations, School of Humanities and Journalism, red. Wojciech J. B u r s z t a , Tomasz K a m u s e l l a , Sebastian W o j c i e c h o w s k i , t. 1: Europe, P o z n a ń 2005, ss. 502; t. 2: The World, P o z n a ń 2006 (Natalia Bloch, Zbigniew Jasiewicz) 222 Kurdish Culture and Identity, ed. Philip Kreyenbroek, Christine Allison, Zed Books Ltd., London 1996 (Leszek Dzięgiel) Jadwiga P s t r u s i ń s k a, O tajnych językach Afganistanu i ich użytkownikach, Księ­ garnia Akademicka, K r a k ó w 2004 (Leszek Dzięgiel) Lemkivsina. Istoriko-etnografićne doslidżennd u 2—h tomah, t. 1: Materialna kultura (red. U . Gośko), t. 2: Duhovna kultura (red. S. Pavluk), Institut narodoznavstva N A N Ukraini, L ' v i v 1999 (Mirosław Pecuch, Andrzej Stachowiak) Roman K y r c z i w, Iz folkłornych rehioniw Ukrajiny. Narysy j statti, Nacionalna Akadmija Nauk Ukrajiny, Instytut Narodoznawstwa, L w i w 2002 (Mirosław Pecuch). . . . Czasław P i a t k i e w i c z , Reczyckaje Palessie, Bielaruski Knigazbor, Mińsk 2004 (Ewa Fryś—Pietraszkowa) Aleksander A . M i ś k i e w i c z, Janusz K a m o c k i , Tatarzy słowiańszczyzną obłaska­ wieni, UNIVERSITAS, K r a k ó w 2004 (Kamila Siudzińska) Marta G o ł ą b , Jewish paper—cut / Wycinanka żydowska, Hagada, K r a k ó w 2006 (Ewa Fryś—Pietraszkowa) Anna S z y f e r , Ludzie pogranicza. Kulturowe uwarunkowania osobowości, Wyż­ sza Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa, P o z n a ń 2005 (Agnieszka Chwieduk) Franklin F o e r, Jak futbol wyjaśnia świat, czyli nieprawdopodobna teoria globaliza­ cji, przeł. A . C z a r n e c k a , Wydawnictwo Red Horse, Lublin 2006 (Adam Pomieciński) Konsumpcja—istotny wymiar globalizacji kulturowej, red. Aldona J a w ł o w s k a, Ma¬ rian K e m p n y, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2005 (Paweł Jessa) Aniołw literaturze i kulturze, red. Jolanta Ł u g o w s k a , Jacek S k a w i ń s k i , Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2004 (Bartek Jastrzębski) Kornelia L a c h, Wierzenia, zwyczaje i obrzędy. Folklor pogranicza polsko—czeskie¬ go, „Prace i Materiały Etnograficzne" t. 33, red. nauk. Teresa Smolińska, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, (wyd. 2) Wrocław 2004 (Dorota Świtała—Trybek). . . 229 235 237 245 247 248 252 253 259 263 267 270 IV. KRONIKA Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznaw¬ czego w okresie wrzesień 2005 — sierpień 2006 (Jerzy Adamczewski) 82. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Za­ m o ś ć , 24 sierpnia 2006 (Jolanta Łagoda) Posiedzenie Komitetu Nauk Etnologicznych P A N poświęcone znaczeniu Polskie¬ go Towarzystwa Ludoznawczego i standardom nauczania etnologii, Warszawa, 24 listopada 2005 (Katarzyna Kaniowska) 273 281 284 �7 Posiedzenie Komitetu Nauk Etnologicznych P A N zajmujące się przygotowaniami do w y b o r ó w Komitetu oraz dyskusją nad sposobami rozumienia, uprawiania i na­ uczania etnologii, i antropologii kulturowej w Polsce, Kraków, 9 czerwca 2006 (Katarzyna Kaniowska) Konferencja Naukowa „Etnologia i antropologia kulturowa w Polsce. Stan i perspek­ tywy", Wrocław, 26-27 października 2006 (Danuta Penkala-Gawęcka) Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Etnologia Francuska i Polska: Perspektywy kultury współczesnej"; Le Colloque International „Ethnologies française et polo­ naise: perspectives de l'étude des mondes contemporains", Poznań, 3-4 paździer­ nika 2006 (Adam Pomieciński, Agnieszka Chwieduk) Międzynarodowe Warsztaty Naukowe „The social dimensions of understanding illness and healing: Islamic societies from Africa to Central Asia", 31 marca — 1 kwietnia 2006 (Danuta Penkala-Gawęcka) Konferencja „Obrazy kultur", Poznań, 21-22 października 2005 (Regina Podskarbi). . . Konferencja „Problemy ekologii kulturowej w badaniach społeczności miejskich i podmiejskich", Cieszyn, 19-20 października 2005 (Grzegorz Odoj) Polacy w Teksasie. Wystawa w San Antonio (Adam Bartosz) „Szklane ozdoby choinkowe". Wystawa w Muzeum Etnograficznym, Kraków, gru­ dzień 2005 — luty 2006 (Grzegorz Pyla) Muzeum MMiejskie „Sztygarka" w Dąbrowie Górniczej. Etnografia lokalna (Katarzyna Soobota) 286 288 297 305 309 311 325 317 321 V. IN MEMORIAM Marian Kempny (1954-2006) (Elżbieta Tarkowska) Jadwiga Klimaszewska (1910-2006) (Elżbieta Duszeńko-Król) 327 331 ��Lud, vol. 90, 2006 CONTENS I. STUDIES AND MATERIALS Jacek S i e r a d z a n, Sacrum and profanum or sacrofanum? Changes i n the under¬ standing o f sacrum i n the modern w o r l d Grzegorz P e ł c z y ń s k i , „The Testimony". Stories on one's own conversion . . . . Paweł J e s s a, „Allah forgives, the spirits o f the ancestors never forgive". Muslim religious groups i n Kazakhstan Beata W a s i l e w s k a - K l a m k a, About the small motherland o f the L e m k o s . . . Tomasz M i c h a l e w s k i , Games and toys o f three generations Renata H o ł d a, „ A Cantonese-style cat". About medial sensations and modern forms of folklore Inga K u ź m a, What is the Mediterranean Basin to modern European ethnology? Selected problems Roman K . Z a c z k i e w i c z, Sectarianism i n Scotland. Celtic Glasgow and Glasgow Rangers. Case study Łukasz K a c z m a r e k, Cultural differentiation and the disappearance o f the caste system among Fijian Hindi 13 37 53 69 89 103 121 139 155 II. VIEWS AND OPINIONS Zbigniew J a s i e w i c z, Ukrainian ethnology: from „ethnic" to national ethnology . . . Mikołaj S z o ł t y s e k, Anthropological demography, demographic anthropology. Towards hybrid research areas Joanna J e s s a, I n search o f ambiguity or a few remarks on new meanings i n the consumer culture 169 177 193 III. REVIEWS AND REVIEW NOTES Henryk H o f f m a n n, Dzieje polskich badań religioznawczych 1873-1939 [The history o f Polish religion studies 1873-1939], Wydawnictwo Uniwersytetu Ja­ giellońskiego, K r a k ó w 2004 (Leonard J. Pełka) Marek Szopski, Komunikowanie międzykulturowe [Intercultural communication], Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A., Warszawa 2005 (GrzegorzOdoj). . „Studia Choreologica", vol. I - V I I I , 1999-2006, ed. Roderyk Lange, Instytut Choreologii w Poznaniu (Urszula Loba-Wilgocka) 205 209 212 �10 M a p ' j i H nenTOKeBiH (Marian P i e c i u k i e w i c z ) , JlicTLi (1956-1982), Listy (1956— -1982) [Letters (1956—1982)]. BenapycKae LicTapŁFmae TaBapticTBa (Białoruskie Towarzystwo Historyczne), przedmowa LaneHa LnaroycKaa (Helena Głogowska), wybór i opracowanie LaneHa LJiaroycKaa, Banacnay X a p y x t i (Helena Głogowska, Wiesław Choruży), BenacTOK (Białystok) 2005 (Artur Trapszyc) 218 Nationalisms Across the Globe. An Overview of Nationalisms in State-endowed and Sta­ teless Nations, School of Humanities and Journalism, red. Wojciech J. B u r s z t a, To­ masz K a m u s e l l a , Sebastian W o j c i e c h o w s k i , vol. 1: Europe, Poznań 2005, ss. 502; vol. 2: The World, P o z n a ń 2006 (Natalia Bloch, Zbigniew Jasiewicz). . . 222 Kurdish Culture and Identity, ed. Philip Kreyenbroek, Christine Allison, Zed Books Ltd., London 1996 (Leszek Dzięgiel) 229 Jadwiga P s t r u s i ń s k a, O tajnych językach Afganistanu i ich użytkownikach, [On the secret languages o f Afghanistan and their users], Księgarnia Akademicka, K r a k ó w 2004 (Leszek Dzięgiel) 235 Lemkivsina. Istoriko-etnografićne doslidżennd u 2-h tomah, vol. 1: Material'na kul'tura (ed. U . Gośko), vol. 2: Duhovna kul'tura (ed. S. Pavluk), Institut narodoznavstva N A N Ukraini, L ' v i v 1999 (Mirosław Pecuch, Andrzej Stachowiak). . . 237 Roman K y r c z i w, Iz folkłornych rehioniw Ukrajiny. Narysy j statti, Nacionalna Akadmija Nauk Ukrajiny, Instytut Narodoznawstwa, L w i w 2002 (Mirosław Pecuch). . . . Czasław P i a t k i e w i c z , Reczyckaje Palessie, Bielaruski Knigazbor, M i ń s k 2004 ( £ w a Fryś-Pietraszkowa) Aleksander A . M i ś k i e w i c z, Janusz Kamocki, Tatarzy słowiańszczyzną obłaska­ wieni [The Tartars tamed by the Slavians], U N I V E R S I T A S , K r a k ó w 2004 (Kamila Sidzińska) Marta G o ł ą b , Jewish paper-cut ( £ w a Fryś-Pietraszkowa) / Wycinanka żydowska, 245 247 248 Hagada, K r a k ó w 2006 Anna S z y f e r, Ludzie pogranicza. Kulturowe uwarunkowania osobowości [The people of the borderland. Cultural conditions of personality], Wyższa Szkoła Nauk Humani­ stycznych i Dziennikarstwa, Poznań 2005 (Agnieszka Chwieduk) Franklin F o e r, Jak futbol wyjaśnia świat, czyli nieprawdopodobna teoria globaliza­ cji [How football explains the world], przeł. A . C z a r n e c k a , Wydawnictwo Red Horse, Lublin 2006 (Adam Pomieciński) Konsumpcja — istotny wymiar globalizacji kulturowej [Consumption — a significant dimension o f cultural globalisation], ed. Aldona J a w ł o w s k a, Marian K e m p n y, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2005 (Joanna Jessa) Anioł w literaturze i kulturze [The angel i n the literature and culture], red. Jolanta Ł u g o w s k a , Jacek S k a w i ń s k i , Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2004 (Bartek Jastrzębski) Kornelia L a c h, Wierzenia, zwyczaje i obrzędy. Folklor pogranicza polsko-czeskiego [Beliefs, customs and rituals. The folklore o f the Polish—Czech borderland], „Pra­ ce i Materiały Etnograficzne" vol. 33, red. nauk. Teresa Smolińska, Polskie Towa­ rzystwo Ludoznawcze, 2nd edition, Wrocław 2004 (Dorota Świtała-Trybek) .. 252 253 259 263 267 270 IV. CHRONICLE Report on the activity o f the M a i n Board o f the Polish Ethnological Society between September 2005 — August 2006 (Jerzy Adamczewski) 273 �11 82nd General Meeting o f Delegates to the Polish Ethnological Society, Zamość, 24 August 2006 (Joanna Łagoda) Meeting o f the Ethnological Sciences Committee, Polish Academy o f Sciences, War­ saw, 24 November 2005 (Katarzyna Kaniowska) Meeting o f the Ethnological Sciences Committee, Polish Academy o f Sciences, Cra­ cow, 9 June 2006 (Katarzyna Kaniowska) Conference „Ethnology and cultural anthropology i n Poland. The state o f the art and prospects", Wrocław, 26-27 October 2006 (Danuta Penkala-Gawęcka) International conference „French ethnology and Polish prospects o f modern culture"; Le Colloque International „Ethnologies française et polonaise: perspectives de l'étude des mondes contemporains", Poznań, 3-4 October 2006 (Adam Pomieciński, Agnieszka Chwieduk) International workshop „The social dimensions o f understanding illness and healing: islamic societies from Africa to Central Asia", 31 March — 1 A p r i l 2006 (Danuta Penkala-Gawęcka) Conference „Images of cultures", Poznań, 21-22 October 2005 (Regina Podskarbi). . Conference „Problems o f cultural ecology i n the study of the municipal and suburbian communities", Cieszyn, 19-20 October 2005 (Grzegorz Odoj) Poles i n Texas. A n exhibition i n San Antonio (Adam Bartosz) „Szklane ozdoby choinkowe" [Glass Christmas ornaments]. A n exhibition i n the Eth­ nographic Museum, Cracow, December 2005 — February 2006 (Grzegorz Pyla). „Sztygarka" Municipal Museum i n D ą b r o w a Górnicza. Local ethnography (Katarzy­ na Sobota) 24 listopada 2005 (Katarzyna Kaniowska) 281 284 286 288 297 305 309 311 315 317 321 V. IN MEMORIAM Marian Kempny (1954-2006) (Elżbieta Tarkowska) Jadwiga Klimaszewska (1910-2006) (Elżbieta Duszeńko-Król) . 327 331 ��