-
https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ef4be0d0ee4252859bee26d0aaf4e406.pdf
dbd42243c81514f7568fa990ae142bd1
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Title
A name given to the resource
Lud
Publisher
An entity responsible for making the resource available
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
Rights
Information about rights held in and over the resource
Licencja PTL
Format
The file format, physical medium, or dimensions of the resource
pdf
Language
A language of the resource
pol
Type
The nature or genre of the resource
czasopismo
Text
A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.
Dublin Core
The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.
Relation
A related resource
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4347
Date
A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource
1978
Identifier
An unambiguous reference to the resource within a given context
oai:cyfrowaetnografia.pl:4046
Title
A name given to the resource
Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1978 t.32 z.2
Description
An account of the resource
Polska Sztuka Ludowa 1978 t.32,z.2; s.124-126
Language
A language of the resource
pol
Publisher
An entity responsible for making the resource available
Instytut Sztuki PAN
Format
The file format, physical medium, or dimensions of the resource
application/pdf
PDF Text
Text capture metadata for PDF documents
Text
J. Zganiacz:
i l . 13. Ostatnia
Wieczerza,
32 X 59 cm. 1976 г.;
,T.
K
R
O
i i . 14. Ostatnia
Wieczerza,
49 X 62 c m , 1977 r .
Swiderski
N
I
K
A
I-III 1978
15.1 — zmarł w B y d g o s z c z y w
w i e k u 87 l a t T e o f i l O c i e p k a , z n a n y
s z e r o k o w k r a j u i za granicą m a l a r z
p r y m i t y w i s t a . P r z e z w i ę k s z ą część
s w e g o życia O c i e p k a
mieszkał
w
K a b o w i c a c h - J a n o w i e , pracując j a k o
maszynista w kopalni.
z różnych miejscowości
ski i ziemi lubuskiej.
Wielkopol
1 . I I I •— w P a ń s t w o w y m M u z e u m
E t n o g r a f i c z n y m w W a r s z a w i e odbył
się
koncert
zespołu
regionalnego
„Małe Maśniaki".
Imprezy folklorystyczne
i regionalne
I I — w N ą d n i , w o j . zielonogórskie,
odbyła
się
tradycyjna
doroszna
„Biesiada K o ź l a r s k a " , n a którą p r z y
j e c h a l i instrumentaliści — k o ź l a r z e
224
11.III — w Wojewódzkim D o m u
K u l t u r y w Chełmie rozpoczął się
przegląd d o r o b k u k u l t u r a l n e g o m i a s t
i g m i n w o j . chełmskiego. W p r z e
glądzie p r e z e n t o w a ł y s w ó j d o r o b e k :
Włodawa oraz g m i n y : Włodawa, Ł o
p i e n n i k G ó r n y , Białopole i S i e d
liszcze.
19.111 — w D z i e k a n o w i c a c h n a d
J e z i o r e m L e d n i c k i m (poznańskie) o d
była się z o r g a n i z o w a n a
przez M u
zeum Pierwszych
Piastów i m p r e z a
folklorystyczna
„Topienie
Marzan
n y " . W o b r z ę d z i e udział w z i ę ł y r e
g i o n a l n e zespoły a r t y s t y c z n e , m . i n .
„Lędnica" z Ledniogóry
a także
młodzież s z k o l n a .
�21 . I I I — w Z i e l o n o g ó r s k i m P a r k u
Etnograficznym
prezentowano
ob
rzęd „ T o p i e n i a M a r z a n n y " ,
zorga
n i z o w a n y przez M u z e u m Z i e m i L u
b u s k i e j p r z y współpracy ze szkołą
podstawową n r 14.
I I I — w K r a p k o w i c a c h (Opolskie)
— rozstrzygnięto w o j . k o n k u r s p n .
„ Z w y c z a j e i obrzędy z a p u s t n o - w i o senne w k u l t u r z e l u d o w e j
Opol
szczyzny".
W
kategorii grup
obrzędowych
nagr. I — nie przyznano. Nagr. I I
o t r z y m a ł Zespół
Marzankowo-Gaik o w y ze S m o ł a m i , n a g r . I I I „ S t e b l i n i a n i e " ze S t e b l o w a .
W innych konkurencjach nagrody
o t r z y m a l i : Zespół w o d z e n i a
niedź
wiedzia z Obrowca, W. Bauch z
Z u z e l i — za m a r z a n k i ; A n n a U l i c z
k a ze S m o l a r n i — za g a i k i , W i e s ł a
w a Z y t k i e w i c z z T u ł o w i c — za p a l
m y , Elżbieta M a l i k z Z u z e l i — za
pająki oraz J a n P l u t a i G e r d a K l i
m e k za k r o s z o n k i .
I I I — w L u b l i n i e o d b y w a ł ssie
p r z e z cały m a r z e c przegląd z e s p o
ł ó w prezentujących
obrzędy j a k :
herody, kusaki, w y z w o l i n y na k o
siarza i t p .
I I I — w D o m u K u l t u r y w Pszo
w i e odbyła się „ b i e s i a d a "
gawę
d z i a r s k a , n a k t ó r e j 14 g a w ę d z i a r z y
miasta i g m i n Wodzisławia o p o w i a
dało w g w a r z e b a j k i śląskie. I m
p r e z a odbyła się w r a m a c h a k c j i
o r g a n i z o w a n e j p r z e z Ośrodek K u l
t u r y w W o d z i s ł a w i u a mającej n a
celu zachowanie d a w n y c h zwycza
j ó w , pieśni i g w a r y t e g o r e g i o n u .
Konkursy i
I — w Z a m k u Książąt
Pomor
s k i c h w S z c z e c i n i e c z y n n a była w y
stawa plastyków n i e p r o f e s j o n a l n y c h
zorganizowana
t y m razem w r a r a m a c h a k c j i p n . „Sojusz
świata
p r a c y z kulturą" przez Wojewódzki
Dom Kultury.
N a w y s t a w i e p o k a z a n o 780 p r a c
200 autorów.
1 .II — w Państwowym M u z e u m
Etnograficznym w Warszawie otwar
t a została w y s t a w a
filatelistyczna
„Folklor — 78", zorganizowana przez
M u z e u m i Zarząd Okręgu W a r s z a w
skiego Polskiego Związku F i l a t e l i
stów.
15.11 — w M u z e u m E t n o g r a f i c z
n y m w T o r u n i u o t w a r t o wystawę
p n . „Haft l u d o w y " , n a której za
prezentowano
dorobek
ogólnopol
s k i e g o k o n k u r s u ogłoszonego w u b . r .
p r z e z M u z e u m toruńskie, M i n i s t e r
s t w o K u l t u r y i S z t u k i , Cepelię i
Stow. Twórców L u d o w y c h . Zakres
k o n k u r s u ograniczał się t y l k o do
haftów n a s t r o j a c h , zgodnych z t r a
dycjami
ludowymi
poszczególnych
regionów.
W k o n k u r s i e udział w z i ę ł o 216
autorów, k t ó r z y nadesłali o k . 500
prac. Nagrody I o t r z y m a l i : Stani
sław Budzyński z B u k o w i n y T a
trzańskiej, L u d w i k a G u c z P o d e g r o
d z i a oraz W i k t o r i a P u ł a w s k a z M y s t k o w a S t a r e g o , w o j . ostrołęckie.
A u t o r e m scenariusza w y s t a w y był
d y r . A l e k s a n d e r Błachowski, k o m i
sarzem
—
Lubomira
Tyczyńska,
autorką e k s p o z y c j i — O l g a P i o t r o
wicz.
Wystawa
z o s t a n i e następnie p o
kazana w i n n y c h miastach k r a j u .
O m ó w i e n i e k o n k u r s u zamieścimy
w j e d n y m z najbliższych n u m e r ó w
pisma.
wystawy
10.1 — w M u z e u m H i s t o r y c z n y m
w K r a k o w i e o t w a r t a została d o r o c z
na pokonkursowa wystawa
szopek
krakowskich.
20.1 — w M u z e u m
Etnograficz
n y m w e W r o c ł a w i u o t w a r t a została
w y s t a w a „Nieprofesjonalna p l a s t y k a
n a Śląsku: M a l a r s t w o , rzeźba". W y
stawę p r z y g o t o w a ł o M u z e u m Śląska
Opolskiego w Opolu.
25.1 — w S t a r e j
Kordegardzie,
g a l e r i i T o w . Przyjaciół Sztuk Pięk
n y c h w W a r s z a w i e o t w a r t a została
w y s t a w a m a l a r s t w a p n . „ M ó j świat
malowany".
Organizatorami
byli:
Naczelna Redakcja I n f o r m a c j i i P u
b l i c y s t y k i T V — S t u d i o 2, C e p e l i a
i TPSP w Warszawie. Wystawa sta
nowiła przegląd n a j l e p s z y c h
prac
nadesłanych d o S t u d i a 2.
I — w K o n i a k o w i e , w Beskidzie
Śląskim, w c h a c i e Z u z a n n y G w a r k o w e j o t w a r t o stałą ekspozycję p o
n a d 200 k o r o n e k k o n i a k o w s k i c h .
19.11 — w D o m u K u l t u r y w K o
z i e n i c a c h o t w a r t a została I z b i o r o w a
w y s t a w a rzeźby l u d o w e j . P o k a z a n o
80 p r a c z a r ó w n o z n a n y c h już, j a k
i początkujących rzeźbiarzy, k t ó r z y
zaprezentowali prace
zróżnicowane
w t e m a t y c e i rozwiązaniach f o r m a l
nych.
20.11 — w I n s t y t u c i e W z o r n i c t w a
Przemysłowego w Warszawie o t w a r
t a została w y s t a w a p n . „ R o d z i m o ś ć
we w z o r n i c t w i e " . Pokazano t u prze
de w s z y s t k i m p r z y k ł a d y
wykorzy
stania l u d o w y c h wzorów w t k a n i n i e
i częściowo w c e r a m i c e w g p r o j e k
tów 34 zespołów działających w r ó ż
n y c h r e g i o n a c h k r a j u p o d opieką
z a w o d o w y c h plastyków.
W y s t a w a obrazowała e f e k t y d z i a
łalności
pracowników
naukowych
P r a c o w n i Środowiskowych I n w e n c j i
Plastycznych, k i e r o w a n e j przez prof.
W a n d ę T e l a k o w s k ą . M i a ł a także n a
c e l u nawiązanie i zacieśnienie w s p ó ł
p r a c y z przemysłem l e k k i m .
Z o k a z j i w y s t a w y odbyło się 21.11
s e m i n a r i u m , n a którym po zagaje
n i u doc. d r J a n a Czarneckiego, d y
r e k t o r a I W P r e f e r a t y wygłosili m . i n . :
p r o f . W a n d a T e l a k o w s k ą —• „ S p o
łeczne a s p e k t y p r o b l e m u włączania
twórczości
nieprofesjonalnej
do
w z o r n i c t w a " , p r o f , d r Józef B u r s z t a
— „Sztuka l u d o w a a z a g a d n i e n i a
ciągłości k u l t u r o w e j " .
22.11 — w L u b e l s k i m D o m u K u l
t u r y o t w a r t a została w y s t a w a k i l i
mów
wykonanych
przez
opolskie
t k a c z k i w g projektów a r t . p l a s t y k a
P i o t r a G r a b o w s k i e g o oraz p o r c e l a
n y m a l o w a n e j przez opolskich twór
ców l u d o w y c h .
Organizatorami
wystawy
byli:
O p o l s k a Spółdzielnia P r a c y
Ręko
dzieła L u d o w e g o
i
Artystycznego
Cepelia oraz Stowarzyszenie
Twór
ców L u d o w y c h .
25.11 — w P a ń s t w o w y m M u z e u m
E t n o g r a f i c z n y m w W a r s z a w i e odbył
się p o k a z g r u p y 8 szczególnie w a r
tościowych rzeźb l u d o w y c h p r z e k a
zanych w depozyt przez M u z e u m w
Sierpcu.
Wśród
prezentowanych
obiektów szczególnie cenną pozycję
stanowiła l u d o w a P i e t a g o t y c k a ( d a
towana chyba nader pochopnie na
X V w i e k ) , o r a z k a p l i c z k a słupowa
z X V I I I wieku.
I I — w Państwowym
Muzeum
Etnograficznym w Warszawie otwar
to b . s t a r a n n i e przygotowaną w y
stawę p n . „ P o l s k a biżuteria l u d o
w a " . Był to p i e r w s z y pokaz cało
ściowy t e j d z i e d z i n y twórczości. W y
s t a w i o n o 500 eksponatów pochodzą
c y c h ze z b i o r ó w różnych m u z e ó w
i kolekcji prywatnych.
Szczególnie b o g a t o
prezentowała
się biżuteria l u d o w a z k r a k o w s k i e
go, P o d h a l a i Śląska o r a z słynny
bursztyn kurpiowski.
Wystawę przygotowała m g r B a r
b a r a K a z n o w s k a , k i e r o w n i k Działu
Stroju I Tkanin PME.
I I — w Muzeum w Kielcach czyn
n a była p o k o n k u r s o w a w y s t a w a p l a
s t y k i obrzędowej w o j . kieleckiego,
radomskiego i piotrkowskiego.
I I — w Wojewódzkim
Ośrodku
K u l t u r y w Gdańsku o t w a r t o V I I
doroczną w y s t a w ę p l a s t y k i a m a t o r
s k i e j . P o k a z a n o 208 p r a c 83 a u t o
rów.
I I — w czasie Z i m o w y c h D n i K r y
n i c y c z y n n a była, j a k
corocznie,
w y s t a w a m a l a r s t w a N i k i f o r a oraz
w y s t a w a rzeźb l u d o w y c h Józefa C i taka, Juliusza Kołodziejczyka, K a
zimierza Boreckiego — z K r y n i c y
oraz Józefa S i k o r s k i e g o z M u s z y n y
i Michała S m i l e n i a z T y l i c z a .
I I — w M u z e u m i m . Jana Dzier
żenia w O p o l u z o r g a n i z o w a n o w y
stawę u l i p s z c z e l n y c h
z różnych
epok. M . i n . pokazano ule f i g u r a l n e
d a w n e i współczesne.
125
�l . I I I — w Muzeum Regionalnym
P T T K w G o r l i c a c h o t w a r t a została
w y s t a w a prac rzeźbiarzy l u d o w y c h
ziemi gorlickiej.
10.III — w M u z e u m Okręgowym
Z i e m i K a l i s k i e j o t w a r t a została w y
s t a w a p n . „ D z i e c k o w sztuce l u d o
w e j " . Pokazano t u eksponaty
ze
zbiorów M u z e u m Etnograficznego w
T o r u n i u , pochodzące z k o n k u r s u .
11.III — w Muzeum N a r o d o w y m
w K i e l c a c h o t w a r t a została w y s t a
w a współczesnej rzeźby l u d o w e j ze
zbiorów M u z e u m . Wystawę z o r g a
n i z o w a n o z o k a z j i 70-lecia M u z e u m
w K i e l c a c h . Była t o p i e r w s z a , a do
tego wyczerpująca i d o s k o n a l e p r z y
g o t o w a n a p r e z e n t a c j a rzeźbiarzy l u
dowych z w o j . kieleckiego i r a d o m
skiego. P o k a z a n o 200 p r a c 44 a u t o
r ó w m . i n . L e o n a K u d ł y , Józefa P i
łata, A d a m Z e g a d l y , M a r i a n a B r u d k a . K o m i s a r z e m była B a r b a r a K a
tarzyna Erber. Jej tekst zdobi rów
nież z n a k o m i c i e w y d a n ą z o k a z j i
w y s t a w y publikację — k a t a l o g p n .
„Współczesna rzeźba l u d o w a ze z b i o
rów M u z e u m N a r o d o w e g o w K i e l
c a c h " , K i e l c e 1978. P o z a i l u s t r o w a
n y m tekstem w y d a w n i c t w o zawiera
obszerne n o t y o a u t o r a c h .
13.Ш — w M u z e u m E t n o g r a f i c z
n y m w K r a k o w i e o t w a r t o wystawę
najlepszych
prac
z II
Triennale
P l a s t y k i N i e p r o f e s j o n a l n e j , które w
1977 r . o d b y ł o się w e W r o c ł a w i u .
O i g a n i z a t o r e m T r i e n n a l e był C e n
tralny
Ośrodek
Metodyki
Upo
wszechnienia K u l t u r y w Warszawie.
Komisarzem krakowskiej
wystawy
była m g r Z o f i a B i s i a k o w a .
I I I — w okresie
przedświątecz
n y m w w i e l u miejscowościach o d
b y ł y się k o n k u r s y , w y s t a w y s z t u k i
obrzędowej oraz kiermasze pisanek
i palm wielkanocnych:
— w Białymstoku w M u z e u m w y
stawa pokonkursowa p n . „Ludowe
obrzędy Pólnocno-Wschodnich t e r e
nów P o l s k i " ;
— w Wojewódzkim D o m u
Kul
t u r y w Białej P o d l a s k i e j — w y s t a
wa
wielkanocnych pisanek
ludo
wych, figuralnego pieczywa
obrzę
d o w e g o , p a j ą k ó w ze słomy. W s u
m i e p o k a z a n o w y r o b y o k . 30 t w ó r
ców l u d o w y c h . W y s t a w y i kiermasze
pisanek zorganizowano
również w
P a r c z e w i e , Łosicach i R a d z y n i u P o d
laskim;
— w Ł y s y c h , w o j . ostrołęckie —
doroczny k o n k u r s na p a l m y w i e l k a
nocne zorganizowany
przez
domy
k u l t u r y i Muzea Okręgowe w Łom
ży i Ostrołęce. W k o n k u r s i e udział
w z i ę ł o 200 t w ó r c ó w l u d o w y c h z Ł y
s y c h , K a d z i ł a , Myszyńca, W y k r o t u
i o k o l i c z n y c h miejscowości. Z a n a j
piękniejsze p a l m y n a g r o d y
otrzy
m a ł y : A n t o n i n a P l i s z k a ze w s i D ę
b y , Elżbieta H a ł d y g a z S e r a f i n o r a z
g r u p a uczniów zs szkoły g m i n n e j
w K a d z i d l e . Z a najpiękniejsze k i e r ce — J a n i n a C h r o s t e k z T a t a r , W i e
sława Bogdańska i Czesława K o
n o p k a z Kadzidła. Ponadto
przy
znano szereg wyróżnień. E k s p o n a t y
w y s t a w i o n o w salach M u z e u m
w
Ostrołęce;
126
— w
Muzeum
i m . Władysława
O r k a n a w Rabce — doroczny k o n
k u r s n a p a l m y w i e l k a n o c n e . Udział
w z i ę ł o 73 autorów. N a g r o d ę I o t r z y
mał M a r e k W ó j c i a k z R a b k i - S l o n e go; n a g r o d y I I — K r z y s z t o f D r o ż d ż ,
Stanisław Surówka, J a c e k
Papież,
Grzegorz Kwaśniewski, Dorota G a
cek i T o m a s z J u r z e e — w s z y s c y z
R a b k i ; n a g r o d y I I I — A r t u r Obłąk
z Nowego Targu i Krzysztof W o w r o
z Rabki. Ponadto przyznano wyróż
nienia;
— w Muzeum Wsi Opolskiej
w
Bierkowicach —
tradycyjny
Jar
m a r k W i e l k a n o c n y , o t w a r t o także
wystawę „Wiosna i W i e l k a n o c
we
współczesnej
plastyce
obrzędowej
Opolszczyzny". Imprezy organizowa
ne w czasie J a r m a r k u p r e z e n t o w a
ły p l o n k o n k u r s u ogłoszonego d l a
twórców l u d o w y c h a rozstrzygnię
tego 4 — 5 . I I I w K r a p k o w i c a c h . W z i ę
ło w n i m udział 8 zespołów oraz
30 t w ó r c ó w l u d o w y c h ;
— w
Muzeum
Regionalnym
w
W o l i n i e odbył się k o n k u r s n a p i
sanki;
— w
Lipnicy
Murowanej, woj.
t a r n o w s k i e , odbył się k o n k u r s n a
palmy wielkanocne;
— w Muzeum Etnograficznym we
Wrocławiu — w y s t a w a
rękodzieła
t w ó r c ó w l u d o w y c h połączona z k i e r
maszem pisanek i p a l m w i e l k a n o c
nych;
— w Muzeum L u b u s k i m w Zie
lonej Górze — k i e r m a s z l u d o w y p l a
s t y k i obrzędowej, n a którym ofero
wano
pisanki,
koszyczki,
palmy
wielkanocne,
pieczywo
obrzędowe
z t e r e n u zielonogórskiego;
— w Zamościu — k i e r m a s z p i s a
nek l u d o w y c h ;
— w „Cepelii" k a t o w i c k i e j , wzo
r e m l a t ubiegłych — k i e r m a s z p i
s a n e k i p a l m w i e l k a n o c n y c h połą
czonych z pokazami zdobienia.
I I I — odbyły się k o n k u r s y w r a
mach akcji organizowanej we wszy
s t k i c h w o j e w ó d z t w a c h p o d hasłem
„ A r t y s t y c z n e rękodzieło w s i " . O r g a
n i z a t o r a m i b y l i „Cepelia", C e n t r a l
ny Związek Kółek Rolniczych, Fe
deracja
Stowarzyszeń
Przyjaciół
S z t u k P i ę k n y c h , a całości p a t r o n o
wało M i n i s t e r s t w o K u l t u r y i S z t u k i .
Do k o n k u r s u dopuszczeni b y l i t y l
k o t w ó r c y n i e współpracujący d o
tąd z „ C e p e l i ą " i p r a c e , które n i e
były dotąd w y s t a w i a n e i n a g r a d z a
ne n a i n n y c h k o n k u r s a c h .
Prace nagrodzone i wyróżnione w
k o n k u r s a c h wojewódzkich z a k w a l i
fikowane
zostały n a ogólnopolską
wystawę w Łodzi.
K o n k u r s pozwolił na z o r i e n t o w a
n i e się z a r ó w n o w p o t e n c j a l e i s t n i e
jących jeszcze t r a d y c j i d a w n e g o r ę
kodzieła l u d o w e g o , j a k też i w t y m .
co rzeczywiście w y k o n y w a n e
jest
o b e c n i e n a własny użytek. N i e j e d
n o k r o t n i e b y ł y to p r z e d m i o t y o e w i
d e n t n y c h cechach k i c z u , koszmarnie
zdobione poduszki, l a l k i , w y r o b y z
k o r z e n i , łusek i t p . M i m o w i ę c d u
żej l i c z b y uczestników
przyznano
n i e w i e l e nagród, a wśród p r a c w y
różnionych znalazły się t a k i e , które
odrzucono z w y s t a w y centralnej.
P r z y k ł a d o w o : w E l b l ą g u — 432
p r a c e , I n a g r o d y nłe p r z y z n a n o , j e
d y n i e t r z y I I ; w Gdańsku — 563
p r a c e , t r z y I n a g r o d y , t r z y I I (za
h a f t y ) , w B y d g o s z c z y — 669 p r a c ,
trzy I nagrody, dwie I I . Przeważnie
n a g r a d z a n o z n a n y c h już l u d o w y c h
twórców.
I I I — w M u z e u m i m . Władysława
O r k a n a w R a b c e c z y n n a była w y
s t a w a p n . „ K o b i e t a w sztuce l u d o
wej". Wystawa
połączona była z
k o n k u r s e m , do którego z a p r o s z o n o
imiennie k i l k u n a s t u twórców l u d o
w y c h z w o j . nowosądeckiego. N a
grody o t r z y m a l i malarze na szkle:
I nagrodę — Z o f i a Gąsienica-Roj z
Zakopanego, I I — E w e l i n a Pęksowa, Władysław Walczak
i Janina
Jarosz — wszyscy z
Zakopanego,
I I I — J a n i n a Sierosławska z R a b k i
oraz
Halina
Konopacka,
Jolanta
P ę k s o w a i Zdzisław W a l c z a k z Z a
kopanego.
I I I — w R y b n i k u , w Teatrze Zie
mi Rybni:kiej otwarto pokonkurso
wą wystawę wojewódzką p n . „Wieś
m a l o w a n a i rzeźbiona". O r g a n i z a t o
r a m i k o n k u r s u b y l i : W o j . Ośrodek
K u l t u r y i Wydział K u l t u r y Urzędu
Wojewódzkiego w K a t o w i c a c h .
N a k o n k u r s w p ł y n ę ł o 232 p r a c ,
z czego n a w y s t a w i e z a m i e s z c z o n o
116 o b i e k t ó w 42 autorów.
Otwarcia
wystawy
dokonał d y
r e k t o r W o j . Ośrodka K u l t u r y w K a
towicach,
Wiktor
Szmajduch,
w
obecności p r z e d s t a w i c i e l i K W P Z P R ,
miejscowych
plastyków i autorów
wystawionych prac.
J u r y pod przewodnictwem dr B a r
bary
B a z i e l i c h przyznało
nagrody
u f u n d o w a n e przez Wydział K u l t u r y
i
Sztuki
Urzędu
Wojewódzkiego.
W d z i e d z i n i e m a l a r s t w a nargodę I I
o t r z y m a ł a D o r o t a Poznańska z R y b
n i k a za z e s t a w p r a c o
tematyce
w i e j s k i e j , nagrodę I I I — Wiesław
W ą t r o b a z B a b i c za o b r a z „ W r o n y " .
Ponadto przyznano 5 wyróżnień.
K r o n i k a n i e r o z u m i e tytułu w y
s t a w y . M o ż e chodziło o „ w i e ś m a
lującą i r z e ź b i ą c ą " ? a m o ż e o „ w i e ś
w m a l a r s t w i e i rzeźbie"?
I I I — w Siemiatyczach rozstrzyg
nięty został k o n k u r s ogłoszony d l a
twórców l u d o w y c h r e j o n u n a d b u żańskiego, a z o r g a n i z o w a n y
przez
Białostockie T o w a r z y s t w o P r z y j a c i ó ł
S z t u k P i ę k n y c h , S i e m i a t y c k i Ośrodek
K u l t u r y i T o w . Przyjaciół S i e m i a
tycz. Nagrody o t r z y m a l i : w dziedzi
nie t k a c t w a i k o r o n k a r s t w a — P a u
l i n a S m o r c z e w s k a ze w s i Obniżę, w
d z i e d z i n i e rzeźby — L u c j a n B o r u t a
z Drohiczyna, w dziedzinie
dywa
nów
dwuosnowowych
—
Jozefa
K i e r s n o w s k a ze w s i K r y n k i - J u r k i ,
za p a l m y — O l g a P i w o w a r c z y k z
Żerczyc. P r z y o k a z j i k o n k u r s u z o r
ganizowano w S i e m i a t y e k i m Ośrod
k u K u l t u r y wystawę sztuki l u d o w e j ,
na k t ó r e j p o k a z a n o p r a c e k i l k u d z i e
sięciu t w ó r c ó w .
I I I — w k l u b i e „ P a x " w Rzeszo
w i e c z y n n a była k o l e j n a I I R z e
szowska W y s t a w a L u d o w e j S z t u k i
S a k r a l n e j . W ś r ó d p o k a z a n y c h 100
eksponatów n a j l i c z n i e j
reprezento
w a n a była rzeźba, następnie c e r a
m i k a , h a f t oraz i n t a r s j a . N a g r o d y
o t r z y m a l i : I — K a r o l B r e j a z Jasła
�Inne
(rzeźba, c e r a m i k a ) ; I I — A n t o n i T o b o r o w i c z z Z a g ó r z a (rzeźba, płasko
rzeźba) i W ł a d y s ł a w a P r u c n a l z
M e d y n i G ł o g o w s k i e j (rzeźba c e r a
miczna); I I I — Władysław Kamiński
z Brzozówki (rzeźba). P o n a d t o p r z y
znano 3 wyróżnienia.
10.Ш — w k o n s u l a c i e a m e r y k a ń
s k i m w K r a k o w i e o t w a r t a została
w y s t a w a amerykańskiej m a l a r k i —
p r y m i t y w i s t k i M a r y Bruce Sharon.
Z okazji wystawy wydano katalog
zawierający
słowo wstępne
córki
a r t y s t y k i oraz i l u s t r a c j e z k o m e n
tarzami malarki.
I I — „Polska Sztuka L u d o w a " ,
wystawa w Muzeum Etnologicznym
w B a r c e l o n i e . W y s t a w a duża, p o n a d
1000 eksponatów. K o m i s a r z e m była
m g r H a l i n a Olędzka. W y d a n o k a
talog. Organizator — Państwowe M u
zeum Etnograficzne w
Warszawie.
P o l s k a s z t u k a l u d o w a z a granicą
I — w Wiedniu, w Instytucie Pol
skim, z okazji D n i L u b l i n a otwarto
m.in. w y s t a w y : „Lublin przedstawia
s i ę " i „Sztuka l u d o w a w
regionie
l u b e l s k i m " . O d b y ł y się też w y s t ę p y
Zespołu Pieśni i T a ń c a U M C S .
S
U
M
M
A
R
I
E
S
SUMMARY
A n n a
Kunczyńska-Iracka
— A REVIEW
OF
T H E W O R K S D E V O T E D TO P O L I S H F O L K
PAINTING,
SCULPTURE AND GRAPHICS PUBLISHED
IN
THE
Y E A R S 1964—1977
T h e a u t h o r l o o k s a t t h e r e s u l t s of r e s e a r c h d e v o t e d
to s c u l p t u r e s a n d p a i n t i n g s .
She r e v i e w s o v e r a d o z e n b o o k s a n d o v e r a 100
a r t i c l e s p u b l i s h e d i n t h i s p e r i o d . A m a j o r i t y of these
are m o n o g r a p h i c a n d d o c u m e n t a r y w o r k s .
Teresa
A m b r o ż e w i c z
—
CHURCH
FAIR
BREAD
A n article devoted to the decorative bread baked
for c h u r c h f a i r s b y b a k e r s a n d honey cake m a k e r s i n
s m a l l t o w n s . S p e c i a l k i n d s of b r e a d w e r e m a d e f o r
c h u r c h f a i r s i n h u m a n or a n i m a l f o r m .
C o l o u r e d h o n e y cakes a r e a n e s p e c i a l l y
decorative
k i n d of c h u r c h f a i r b a k i n g w i t h r o o t s i n a t r a d i t i o n of
honey cake m a k e r s guilds w h i c h developed i n P o l a n d
between the X l V t h century and the X l X t h century.
They retain the old patterns i n a very simple f o r m
and w i t h m u c h changed decorative techniques (riders,
babes i n a r m s , st. n i c h o l a s ' , h e a r t s a n d o t h e r s ) .
T h e y h o n e y cakes a r e m a d e i n w o o d e n or m e t a l
forms a n d are decorated after b a k i n g w i t h i c i n g sugar
or w i t h p a p e r d e c o r a t i o n s .
A l e k s a n d e r
(CONT.)
J a c k o w s k i -
A n d r z e j W a j d a zrealizował n a za
mówienie Interpressu 5 0 - m i n u t o w y
film kolorowy o L u d w i k u Zimmererźe i j e g o k o l e k c j i . T y t u ł f i l m u :
„ Z a p r o s z e n i e do w n ę t r z a " .
I I I — „Sztuka N a i w n a z P o l s k i "
— w ośrodku I n f o r m a c j i i K u l t u r y
Polskiej
w
Bratysławie. Wystawę
przygotowało Państwowe
Muzeum
Etnograficzne w
Warszawie.
PICTURES ON
GLASS
T h e a r t i c l e c o n t a i n s a d e s c r i p t i o n of t h e t e c h n i q u e s
of h o n e y c a k e m a k i n g i n t h e p a s t a n d p r e s e n t .
T h e n t h e a u t h o r s e p a r a t e l y discusses p a i n t i n g s b y
c h i l d r e n a n d y o u t h , a m o n g others b y those f r o m Paszyn
n e a r N o w y Sącz ( S o u t h e r n P o l a n d ) , a v i l l a g e n o t e d f o r
i t s w o o d e n s c u l p t i n g . I t is c a r r i e d o u t t h e r e b y m e n a n d
boys w h o h a v e been e n c o u r a g e d b y t h e l o c a l p a r i s h -priest, father N i t k a . As the girls resented i t at f i r s t
t h e p r i e s t o r g a n i z e d f o r t h e m a c o u r s e of p a i n t i n g .
C u r r e n t l y also a d u l t s are engaged i n p a i n t i n g at Paszyn.
F i n a l l y t h e a u t h o r d e a l s w i t h t h e p a i n t i n g o n glass
i n r u r a l areas a n d t o w n p e r i p h e r i e s , b o t h r e l i g i o u s p a i n t
i n g ( f i g . 12, 13) a n d d e c o r a t i v e o n e , p a i n t i n g o n t a p e s t r i e s ,
„ s o u v e n i r s " b a c k g r o u n d s t o p h o t o g r a p h s ( f i g . 17).
•
Р
Е
З
Ю
PAST
AND
М
Е
OF ARTICLES
Tadeusz
OF
THE
AREA. A
M.
Trajdos
ARTISTIC
—
CRAFTS
IN
THE
PRESENT
POLISH
SPISZ
SUMMARY
P a r i s h r e c o r d s i n t h e P o l i s h Spisz a r e a c o n t a i n i n
teresting documents w h i c h show that m a n y painters
a n d p o t t e r s , w h o also r a n t h e i r o w n f a r m s l i v e d i n t h e
Spisz v i l l a g e s i n t h e X V I I t h a n d X V I I I t h c e n t u r i e s . T h e
d e s c e n d a n t s of these a r t i s t s i n h e r i t e d t h i s o c c u p a t i o n
a n d t o o k o n s u r n a m e s l i k e „ m a l a r c z y k " ( p a i n t e r ) or
„garcarz" and „garcarczyk" (potter) w h i c h have s u r v i v e d
d o w n to the present century. U p t i l l the X l X t h c e n t u r y
t h e r e w a s a t least one p a i n t e r ' s c r a f t s h o p i n n e a r l y e a c h
v i l l a g e w h i c h p r o d u c e d r e l i g i o u s p a i n t i n g s o n w o o d or
glass
and fulfilled
orders for
parish churches
and
c h a p e l s . T h i s t r a d i t i o n i n e f f e c t d i e d o u t i n t h e Spisz
region in the X X t h century. Today only a few
people
i n t h e w h o l e area, l i k e J a k u b W o d z i a k f r o m K a c w i n
p a i n t or look after the decorations inside the churches
and paint oil paintings depicting pastoral and hunting
scenes as w e l l as a g o o d d e a l of r e l i g i o u s w o r k s . A p a r t
f r o m t h e w e l l k n o w n w o r k of s c u l p t o r A n d r z e j G o m bosz f r o m J u r g ó w w h o s e d a u g h t e r t o t h i s d a y p a i n t s
t r a d i t i o n a l p a i n t i n g s o n glass o n l y a f e w c a r p e n t e r s f r o m
nearby villages like Trybsz still m a k e decorative w o r k s a n d e v e n a r t i s t i c w o r k m a d e o u t of r o o t s .
T h e c u s t o m of m a k i n g d e c o r a t i v e p o t s d i s a p p e a r e d
even before the X l X t h c e n t u r y a n d t h e necessary house
h o l d g o o d s b e g a n t o c o m e f r o m N o w y T a r g or L e w o c z a .
P o t t e r y c e n t r e s s u r v i v e d o n t h e P o d h a l e side of t h e
r i v e r D u n a j e c alone. T o d a y t h e r e isn*t a single p o t t e r y
o r e v e n a t i l e w o r k s h o p i n t h e Spisz r e g i o n — i n c o n
t r a s t t o t h e Sącz r e g i o n . N o t l o n g ago t w o c r a f t s w e r e
c o m m o n l y t o be f o u n d i n t h e a r e a : c a r p e n t r y , e s p e c i a l l y
house b u i l d i n g a n d w e a v i n g ,
a woman's
occupation
w h i c h i n c l u d e d c l o t h i n g as w e l l as d e c o r a t i v e
rugs.
These t r a d i t i o n a l crafts w e r e u t i l i s e d i n t h e recent past
b y C e p e l i a w h i c h e m p l o y e d s e v e r a l w o m e n i n each
v i l l a g e i n t h e Spisz r e g i o n t o m a k e c a r p e t s a n d r u g s
a t h o m e . T h e s e f a b r i c s h a v e l a t e l y s u c c o m b e d to a t e n
dency to standardised decorative motives w h i c h s i g n i f i
c a n t l y d i f f e r f r o m t h e o l d Spisz r e g i o n p a t t e r n s .
Folklore groups i n almost every village
provide
e v i d e n c e o f t h e s t r e n g t h of a r t i s t i c t r a d i t i o n s i n t o d a y ' s
Spisz r e g i o n . T h e y h a v e a f u l l c h o r e o g r a p h i c a n d m u s i c a l
p r o g r a m m e based on l i t e r a r y themes d e r i v i n g f r o m t h e
Spisz d i a l e c t a n d t h e y also c u l t i v a t e t h e t r a d i t i o n a l r e
g i o n a l c o s t u m e a n d w e a v i n g a t t h e same t i m e .
127
�