https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/1d4fb50bc247ec71964a3ff5751679d2.pdf 73d36d5d242a471d037d524ac8f4aedf Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3502 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1979 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3282 Title A name given to the resource Ogólnopolski konkurs garncarstwa ludowego w Toruniu / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.2, s.95-106 Creator An entity primarily responsible for making the resource Fryś-Pietraszkowa, Ewa Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text И. 1. T a d e u s z T o m a l a , S i e r a d z . Ewa Garncarstwo wkrótce po KONKURS ostatniej objęte opieką M i n i s t e r s t w a K u l t u r y z a n y c h z n i m i n s t y t u c j i , wcześniej dziny twórczości konkursy ludowej. na w y r o b y p r z e w a ż n i e zasięg te w y r o b y cja, obejmująca skich, głównie n a w e t niż i n n e dzie­ organizować liczne Zaczęto I ogólnopolskiej artystycznego . ł zakresie Do w należała dorobek nie i PodlasiuW kowskiego ośrodków kurs w dla garncarzy skim ogłosiło z 28 o ś r o d k ó w , na (było wówczas szonych kursu były garncarzy, b y ł y g ł ó w n i e drogą mi ośrodkami z się w y m i e n i ć się n a n i e z b y t dził on udział dość w oddźwięk, 31 g a r n c a r z y (w n o łącznie W garncarski o w zasięgu ogólnopol­ 1976 r . S t o w a r z y s z e n i e Twór­ i tego tradycyjne stowarzyszenia dla kilkunastu niezrzeszonych. naczynia prosili garncarzom zapro­ Przedmiotem ze w z g l ę d ó w a zam­ d w a lata podobnego później, w konkursu w o spory kon­ użytkowe i t e c h n i c z n y c h do nie zapewnia­ przesyłanie kłopot i bów było byli Artystycznego form Muzeum z nich dotrzy­ nadesła­ bowiem zorganizowania Etnograficzne przygotowania zasięgu. Stowarzyszenie Spółdzielni R ę k o d z i e ł a „Cepelia". W cieszących poznanie ludowego, także Twór­ Ludo­ regulaminie wszystkich się p o p y t e m za­ aktualnego stanu i pozyskanie ze­ wyro­ wśród J e d n y m z założeń a także w wielu po­ ogólnopolskim tutaj tradycyjnych, a od­ konkursu możliwości k o l e k c j i do muzealnych. Informacje wie czyli d o w y k o n a n i a m o ż l i w i e pełnych pozacepeliowskich. garncarstwa zbiorów nim STL, wyrobów; 1978 r. d o szerokim współczesnych, biorców ich nara­ o chęcano g a r n c a r z y stawów w porozumieniu z Ministerstwem ców L u d o w y c h i Z w i ą z e k i Wzbu­ wzięło Niewielu re­ złożyły konkursu. bowiem ilości z doskonałego Współorganizatorami wego w z tego t e r e n u . 4 imprez 11 o ś r o d k ó w . niektóry­ dało 190 e k s p o n a t ó w . dobnych zorganizowany 1974 r . objął co t y m 21 c z ł o n k ó w o ograniczeniu posiada c z y n n i k i , które sumie plon se­ pol­ nawiązywane udział t w ó r c ó w wszystkie bogaty słaby klauzuli wiejskich, bezpośrednio, był pełni s z c z y c i e robót garncarzami około 25%) z 16 miejscowości. mało konkursu korespondencji a tylko z lubelskimi zultacie nieco liczniejszy Staram w zwłaszcza Kontakty znane eksponatów, co s p r a w i a ł o a wielu i S z t u k i przystąpiło 5 sztuk z jednej p r a c o w n i . Organizatorzy pocztą, nych, gospodarstwa. termin nie tylko w a l e także Toruniu, to w l i c z b i e o g r a n i c z o n e j przewozu rzemieślniczego, bowiem Kultury dla członków wyłącznie zonu przypadał kon­ 80 g a r n c a r z y ) garncarzy niekorzystny, z 17 8 ców L u d o w y c h w L u b l i n i e . Był to j e d n a k k o n k u r s knięty, p r z e z n a c z o n y kra­ TORUNIU żało p r a c e n a stłuczenie. P o n a d t o Lubelszczyźwoj. W 27 g a r n c a r z y w o j . warszawskiego dopiero przed­ LUDOWEGO w t y m czasie) . Podobny Płocku w konkurs o przygotowana 1955 г., wówczas 1961 r . uczestniczyło przez M u z e u m w Pierwszy wystawa Lublinie w konkursie garncarstwa (na 23 c z y n n e szkła garncarstwa p o n a d 50 g a r n c a r z y c z y l i w s z y s t k i c h , działających cepeliow­ Wrocławiu, ceramiki i wystaw tak­ ekspozy­ ośrodków 1954 r. w e najlepszych wojewódzkim Pokazywano większa wystawy przez M u z e u m Okręgowe w stawiająca one jednak sztuki ludowej, a twórczość została zostało zwią­ lokalny l u b regionalny. zorganizowana ramach wojnie tego rzemiosła, miały na w i e l u w y s t a w a c h GARNCARSTWA i S z t u k i oraz że ogólnych, n p . r o l n i c z y c h . P i e r w s z a li różne, w y s . 9,5, 14, 15,5 c m Fryś-Pietraszkowa OGÓLNOPOLSKI w Naczynia w s t ę p n e i r e g u l a m i n y rozesłano d o p r a ­ 200 g a r n c a r z y , ale część n i e dotarła do adresatów, 95 �kilka osób lub zły zrezygnowało stan zdrowia, później w y c o f a ł o proszenie. niczenia ze w z g l ę d u paru chęć wiek udziału ale się, w i e l u zaś n i e z a r e a g o w a ł o n a z a ­ Większość g a r n c a r z y w n a podeszły zgłosiło nie ma n a w y k u k o n k u r s a c h . Mając to na uwadze t o r z y k o n t a k t o w a l i się z n i r n i w pośrednio, z a p e w n i l i uczest­ organiza­ miarę możliwości też s a m o c h o d o w y transport bez­ wyro­ bów, co z n a k o m i c i e w p ł y n ę ł o n a w y n i k i k o n k u r s u . O s t a ­ tecznie ków, wzięło w n i m udział 79 g a r n c a r z y przygotowali Czy to dużo, zwierciedla czy o n i łącznie p o n a d mało? stan obecny W jaki eksponatów. konkurs od­ t e j , zamierającej lecczyzny w dość szyb­ szawy i skie, Najobfitszą dziej na­ zimierza ki PAN w Polskiej Krakowie Sztuki Ludowej w w Pracowni Instytutu r . 1970 c z y n n e były Sztu­ warsztaty g a r n c a r s k i e w około 180 m i e j s c o w o ś c i a c h . O d t e g o c z a ­ 5 su zapewne stanowiły wiem wielu pracę. wali sporo starszych Niektórzy garncarze doniczek bardziej zatorzy wśród jest o g r o m n e których zaprzestało garncarzy t y l k o wyrób potrzebowanie mi ośrodków, jednowarsztatowe, zmarło ujęci w większość produkcji, lub przerwało kartotece ogrodniczych, opano­ n a które i n i e umieją w y k o n a ć skomplikowanych. Mimo to szkoda, bo­ za­ form że o r g a n i ­ mentacji. nie skorzystali ze w s p o m n i a n e j doku­ i skromniej kujaw­ dolnośląskie. Łukowa, Tarnowa wyrobów Nie na­ stanowiła i ol­ czy Bochni. na konkur­ na czerwono i g l a z u r o w a n a , Woźniaka strzowsko tamtych stosuje na czy zaprzestać a niepokój terenów konturowaną tle i wielobarwnie talerzach zamierza dla ornamentykę, białkowanym kach, ni w Szkoda, najbliższym b u d z i związany że czasie w z obszaru on na po- którą m i ­ świeczni­ garncarz z t y m pomysł ornamentyka, flamerowania * wyroby Ka­ kraju wielo- rytem ten działalności, władz Woźniaka i c h d o p r o d u k c j i półmechanicznej Odmienna skie bogatą c z u t r a c h , trójdzielnych kaflach. artystycznych kamionek techniką naszym malowaną, l i o w s k i c h , dotyczący z a k u p u w z o r ó w wadzenia specjal­ tej grupie w y r o b y z Oławy, jedynego w de­ bar­ t r a d y c j i c e r a m i k i p o k u c k i e j . Zachował charakterystyczną tematyczną t e c h n i k a m i . Nagrodą zostały w w i cepe­ wpro­ wytwór­ Bolesławcu. ale cechowała wykonana dawniej Puszczy Białej. M f m o I I . 2. S t e f a n Sowiński, Chałupki, g m . M o r a w i c a , w o j . k i e l e c k i e . D z b a n e k i d w o j a k i , w y s . 18,5 i L i m o n t , T o r u ń . K a r a f k a , w y s . 17,5 c m , k i e l i s z k i w y s . 5 c m , f ł a d r o w a n e 96 War­ z o ś r o d k ó w zielonogórskich grupę wyróżnione kontynuatora k o n k u r s u , kontaktując się z l i c z n y m i i n s t y t u c j a ­ terenowymi, 14 g a r n c a r z y ) , wielkopolskie Kie­ okolic k r a k o w s k i e , białostockie, wyspecjalizowanymi powiedzieć, Dokumentacji oraz k o r o w a n a najczęściej m a l o w a n i e m , a także i n n y m i , nie szym k r a j u . Według k a r t o t e k i p r o w a d z o n e j ośrodków, sądeckie, sie c e r a m i k a w y p a l a n a ną M K i S w 17 g a r n c a r z y ) sztyńskich, z Biłgoraja, sta­ obecnie (8 było n a k o n k u r s i e g a r n ­ (7 o ś r o d k ó w , 19 g a r n c a r z y ) , desłali p r a c g a r n c a r z e t e m p i e , twórczości? Właściwie n i k t n i e jest w pracuje Łodzi kaszubskie, kim i l u garncarzy reprezentowane (6 o ś r o d k ó w , rzeszowskie, z 40 o ś r o d ­ 3000 sposób Najliczniej carstwo Lubelszczyzny podobną kurpiow­ wielolet- 14 c m . 11. 3. J a n �3 nich i różnorodnych garncarze w dowalający. starań Pułtusku Można Cepelii nie opanowali nawet trzej współcześni Poza jej w sposób s a m e g o ośrodka. P o z o s t a l i powiedzieć, że osiągali n a t y m p o l u c i e k a w s z e w y n i k i . e Latoszek, (wszyscy Zdzisław Plagowski otrzymali nagrody i przed Tutaj Eugeniusz I I I ) pokazali laty Czesław naczyń w całości, ale zdobione były zakresie innej f l a d r o w a h i a ** — j e s t A n d r z e j skiej ( I n a g r o d a ) , stosujący techniki ją s w o b o d n i e techniką było skich. Najlepiej Łążku O r d y n a c k i m znajduje Głogow­ nie t y l k o w e wnętrzach m i s , ale również na w i e l u i n n y c h n a c z y n i a c h . jak chyba można reprezentacji kich, produkcję którzy sądzić motywów ośrodków przystąpili do spośród nich podstawie (III nagroda). produkcję i n n e g o Puław, roślin­ ośrodek się o b e c n i e w konkursu, dobrą k o l e k c j ę stanie jego w kry­ skromnej tylko łążec- Mateusz malowanych mis i ta­ Sześciu lubelskiego II garncar­ ( I I n a g r o d a ) , a niezłą serię d z b a n ó w — Czuba lo na Nagrody na k o n k u r s i e . Z czterech garncarzy Startek wykonał lerzy licznych znany z tego chętniej i Jan Kot. m a l a t u r y o przewadze nader — medyńscy rożkową. Noworol cechują zdobniczej Ruta z Medyni sztuki t u JTraneiszek Swobodne zysu, w drobne otrzymali garncarze nych ubogo. Mistrzem n i m technikę tę o p a n o w a ł t y l k o J a n K o t malują Piotrowski serie o ładnych f o r m a c h i d o b r e j g l a z u r z e , w i e l e z n i c h pobiałkowanych za­ garncarzy Kazimierz przedstawiło ośrodka — B a r a n o w a k o ­ n i e t a k efektowną wprawdzie n i o w y m i e n i o n a , ale utrzymującą jak poprzed­ się o d l a t n a d o b r y m * Flaimerowanie — r y t na powierzchni naczynia, p o k r y t e j niezaschniętą jeszcze angobą (najczęściej p o ­ białką), odsłaniający k o l o r c z e r e p u , a następnie p o I w y ­ pale, wypełnienie r y t y c h konturów b a r w n y m i a n g o b a m i (nazwa miejscowa). poziomie. D o m a l a t u r w y k o n y w a n y c h t u n a ogół t y l k o pobiałką, wprowadzona ** F l a d r o w a n i e — n a k ł a d a n i e n a ścianki n a c z y n i a obracającego się n a k r ę g u równoległych poziomych p r ą ż k ó w angobą, z w y k l e w 2 k o l o r a c h . N a s t ę p n i e k r ą g z a t r z y m u j e się i p r z y g ó r n y m prążku u m i e s z c z a k r o p l ę a n g o b y i n n e g o k o l o r u , która p o stuknięciu w krąg l u b zepchnięciu p a l c e m s p ł y w a w dół, pociągając za sobą p o l e w ę z p r ą ż k ó w . Czynność t ę p o w t a r z a się r o z m i e s z ­ czając k r o p l e w r ó w n y c h odstępach dokoła n a c z y n i a . U z y s k a n a w t e n sposób d e k o r a c j a p r z y p o m i n a słoje d r z e w a l u b piórka p t a k ó w . nie czarna angoba. stały w y r o b y i z Stanisława rozmachem najczęściej jest Najlepiej w od Marka maluje pewnego t y m zespole czasu ( I I nagroda). wielobarwne także ocenione zo­ Swobod­ kompozycje, k w i a t o w e , L u d w i k W i l u s z , o s t a t n i już g a r n ­ c a r z w S t a r y m Sączu ( I I n a g r o d a ) . Z m l n i e j z n a n y c h n a u w a g ę zasługiwały r ó ż n o r o d n e c i e n k o ś c i e n n e w y r o b y R o ­ mana w Zaprzałki skromnej których z Rzepiennika dekoracji motywów Biskupiego koło m a l a r s k i e j nawiązujące starosądeckich i kołaczyckich Gorlic, do nie­ (II na­ groda). 97 �П. 4. R o m a n Ustaloną Zaprzałka, R z e p i e n n i k od l a t formą Biskupi, gm. Rzepiennik 24 era i zdobnictwo mają wyroby Stefana Konopczyńskiego z B o l i m o w a . T y m r a z e m malatur uległa n i e z n a c z n e m u ją o n e f o r m y malowane część uproszczeniu, p r z y p o m i n a ­ przez ojca tego garncarza. Ko­ S t r z y ż e w s k i , w o j . t a r n a w s k i e . D z b a n k i , w y s . 23, 28,5, noczerwonym W czerepie przybiera ona k o l o r ośrodku t y m n i e m a t r a d y c j i prostszym rytem i jego w y r o b y , zielonkawy. zdobnictwa poza naj­ aczkolwiek mają wy­ s o k i e w a l o r y u ż y t k o w e i ładne f o r m y , n i e są z b y t nopczyński o t r z y m a ł I I nagrodę. W y r a ź n e obniżenie p o ­ towne. ziomu na k o n k u r s i e przez trzech garncarzy: Czesława kiewicza, Stanisława c e c h o w a ł o n a t o m i a s t c e r a m i k ę kaszubską sztatów R y s z a r d a z K a r t u z . Obaj jednak Neola i glazur Typowa przedstawiała nymi ciemniejszymi stwą, odgrywa Kielecczyzny Ostrowca obficie zubożenie Neclów l u b zielona i rolę w (Chałupki, barwnych koracyjne i Poza grubą część tym drob­ war­ wyrobów wyrobów stosowany p o s t a c i , a d l a ośrodka w są p o n a d t o w o l u t y i s p i r a l e z w a ­ n a u c h a c h naczyń ziom i tylko wyroby nagrodę. wanego Wyroby ośrodka pobliskim Stefana indywidualnych, a przy nie starannie glazurowane. ra kładziona zawsze b o w i e m 98 przez (5 g a r n c a r z y mają ich pooiizu. otrzymały garncarzy pokrywa w w U Poletek i całości n a c z y n i a . N a w cech ciężkie, glazu­ Urzędowie, znanych denkowskie, są Mazowiec­ (biskwitów) jasnokremowe malowane nie ciem­ pokazali t y m razem ( I I nagroda) Denkowskie). ważały w z czerwone, nie pod Wacław Ostrowca i Józefa Koninem oraz Denków w wyrobach — rytem Dzieciątkowskich (w i Kąty p a s k a m i pobiałki pokryte Tadeusza Gor­ Tadeusz Świętokrzyskiego (Tadeusz T o m a l a tylko białe makutry i Tadeusz został d a w n y zdecydowanie z Sieradza malowane, naj­ l u b różo­ pękaty d z b a n — B i s k w i t y zdobione t y m razem garncarzy de­ ośrodków Ostrowi nieglazurowanych którego g r a n i c e w c i e l o n y Czesława grube koło czyńscy ( I I n a g r . ) , a o g r o m n y i szósty Oszczędnie n a t o m i a s t Bud-Grudzi Witka, i Mławy. naczyń wyroby a wyraźniejszych mało charakterystyczne reprezento­ terenu t y m są dosyć ale jest z tego Rędoeinie Mroczkowie) i w Chałup­ obniżył s w ó j p o ­ Sowińskiego najliczniej w nieco z Ambroż- wartości tego t y p u prostej naklejane bardziej I I I . Niewielkie naczynia z i z tu typowe ośrodek r ó w n i e ż j a k g d y b y Gajewskiego efek­ reprezentowany i b r u n a t n e prążki. N a j l e p s z e t a l e r z e , d z b a n k i i ryt w Ten mazowieckich, dobrze z kach bardzo łeczków mają kiej, Mogielnicy we jednak otrzymali nagrody Wśród często z zdobnictwie Rędocin Świętokrzyskiego). którzy malarsKa t e n był Zygfryda kształtów, bezdusznie. glazura, p l a m k a m i , kładziona główną Króla kolorystyczne. ornamentyka się s c h e m a t y c z n i e Ciemnobrązowa typowych t u dawniej spowodował dla warsztatu z wai- Chmielnie i Bernarda w y k o n a l i naczynia brak stosowanych amgob bywa w Ośrodek prze­ czterech I I I nagroda), — w kolekcji z Czarnego Królikowskiego z Brodu Radzy­ mina. Na pograniczu Stanisława Garncarz biskwitów Stępniewskiego ten wypala umieścić z bowiem trzeba Lubienia ograniczając naczynia Kujawskiego. dostęp po- �wietrzą do pieca, przez b a r w i e n i e czerepu ne co jego wyroby są t y l k o pobiałką, p r z e w a ż n i e w linią uzyskują o d s z a r e g o do r ó ż o w a w e g o . pasy, za­ Malowa­ przedrapane falistą. Imponująco grupa przedstawiała siwaków, zwłaszcza z się na konkursie Czarnej Wsi duża Kościelnej, Zalesia i M e d y n i Głogowskiej oraz z P a w ł o w a . W nej W s i , a także tradycyjne w Łuce polerowanie stymi pionowymi lorów dekoracyjnych tyczne, Nieco powierzchni ono również porowaty z Czarnej naczynia i ciemne — wygładzania gę­ Obok wa­ znaczenie prak­ natury czerep. z technicznym Bolesława stosuje odzna­ srebrzy­ Piechowskiego Mosieja ornamentalnego, staci d r o b n e j k r a t k i naczyń W s i , a wśród n i c h Stanisława Czar­ utrzymano prążkami. formami i poziomem połyskujące nagroda) ma bowiem czały się w y r o b y ste całej lub poziomymi uszczelnia Doskonałymi i Usnarszczyźnie (II (I nagroda). przeważnie w Antoni Kraszewski po­ (II na­ groda). Wygładzanie rakterystyczne dyni Głogowskiej, zastępowane układami, tych sób całej Zalesia jednak najczęściej była i jednego również z Zalesia kilkunastu a wiązkami pionowo było siwaków od dekoracyjnymi, kładzionymi zdobiona powierzchni dla dawnych mniej lat Me­ jest ono pracochłonnymi prążków i na naczyniach. Większość cha­ i wyrobów z M e d y n i . I nagrodę I I . 5. L u d w i k W i l u s z , S t a r y Sącz. D z b a n y linii W falis­ ten spo­ 5 garncarzy uzyskał z z nich p a s t e r s k i e , w y s . 34,5 c m . I I . 6. R y s z a r d 31 c m Necel, Chmielno. Dzbanki, wys. �7 П. 7. S k a r b o n k i i g w i z d e k , Walenty Woś, w y s . 15—19 c m ; i l . 8. D z b a n e k , w y s . 32,5 c m Grzesik, wszyscy wyróżniony dzo formach) artystycznego, znany on Zalesia. garncarz także a także w gwizdków ornamentalnych w dzaj dekoracji zasób stosowanych siwaków zwłaszcza w Podlaskiej. T y m razem gowskiego nie laty i uzyskał oni Jana Wanarskiego sporo n a j s i l n i e j rozwijał się jedynie drobnych ( I I nagroda) motywów, kratki in., wykonanych z pogranicza naciskanie kamienia światłocieniowy, o kowane wygładzanie, przeważnie zygzakowatymi liniami. Białej Kazimierza Ro­ jak Natomiast można w czysto ośrodka jodełki, i precy­ i rytu. obaj Przez garncarze kaligraficznym, leżało nieskompli­ rozmachowymi Sporo de­ i Ka­ Stosują woluty, charakterze gdy Pod­ w atrakcyjnie, wygładzania uzyskują tradycjach się n a z Pawłowa. bardzo ukła­ Ten ro­ (I nagroda) jak: podczas i w t e n rozsze­ nagrodę. Sławińskiego techniką gami tak III Jest zabawek, Rogowskich jednak wyroby zyjnie wzór do­ emeryturę; wygładzania. pracowni skośne silne bar­ t y m ośrodku jego z d o b n i c t w a zauważyć siwaków zimierza na drobnych w technice przedstawiały pewne wpływy koracji już i dzwonków. Garncarz dów przed s i w a k i (o u z n a n i u całego formowaniu ponadto a i Jan specjalną J a n Gąsior z M e d y n i G ł o g o w s k i e j . rzył lasiu, w Woś nagrodą przechodzący mistrzem zwłaszcza I I •— A n t o n i Natomiast został za ś w i e t n i e w y k o n a n e dobrych robku a nagrody z inwencji krę­ wyka­ zują o n i r ó w n i e ż w k s z t a ł t o w a n i u i p r z e t w a r z a n i u f o r m , uzyskując W dość r ó ż n e e f e k t y skrótowym artystyczne. przeglądzie z d o b n i c t w a których p r z y p a d k a c h z w r a c a m bów. Trzeba więc tylko w u w a g ę n a kształt podkreślić, że materiał nie­ wyro­ zgromadzony �о na k o n k u r s i e dał s z e r o k i i z r ó ż n i c o w a n y przegląd tradycyjnych, poszczególnych charakterystycznych dla o ś r o d k ó w , a także i c h współczesnych pozycji. Obok naczyń produkowanych czynia obecnie form przemian i trans­ jeszcze dość powszechnie n a sprzedaż t a r g o w ą , j a k g a r n k i i n a ­ z a s o b o w e , czy d o n i c e do m a k u , względnie adre­ s o w a n y c h przede w s z y s t k i m do o d b i o r c y m i e j s k i e g o , j a k dwojaki wano i trojaki, gospodarstwie wyszły mi miski, na k o n k u r s wiele z domowym, użycia, lub przemysłowymi. różnych dzbany które w zrekonstruo­ różnych zastąpione Należą kształtów i bańki, naczyń niegdyś n i e z b ę d n y c h do brytfanny zostały nich do wyroba­ formy na pieczenia w okresach ciasto, mięsa, ce- d z a k i , maślnice, trójnożne t y g i e l k i i r o n d e l k i z t u l e j k o w a t ą toczoną rączką, m o ź d z i e r z e i t p . Z k i l k u nadesłano poidełka podkurzacze dla pszczelarskie, kurczaków i gołębi. z ośrodków Mogielnicy Pokazano — również dość l i c z n i e szabasówki (niektóre z g u g i e l n i k a m i ) i b a ń ­ ki na kawę, w y r a b i a n e niegdyś specjalnie d l a ludności żydowskiej. Najbardziej chyba t w ó r , stanowiący nowicie cy dzban konkursu. Bolimowa, cza, para a także (zwłaszcza — Do okazały dowód wykonali dzbanów ogromnych Tadeusza wielkiej niemal najpiękniejszych wprawy wszyscy należały pasterskich rozmiarów Poletka, wysokości). P o p r a w n e maga i charakterystyczny wy­ umiejętności g a r n c a r z a , a m i a ­ liczące wytoczenie i sporego ze uczestni­ dzbany Starego dzbany powyżej dużego nakładu z Są­ kieleckie 60 cm naczynia wy­ pracy, toteż w a r t o t u w s p o m n i e ć n p . o m i s a c h , których średnica d o ­ l i . 9. Z d z i s ł a w P l a g o w s k t i , Pułtusk. Bańka i d w o j a k i , w y s . 25, 15,5 c m . I I . 10. A n d r z e j R u t a , M e d y n i a G ł o ­ gowska. Miska fladrowana 101 �102 �chodziła d o 50 c m , w y k o n a n y c h wicza Mławy z dużych i sowych Niewiele Medyni. natomiast gwizdków było wyrobach z Czarnej wyrobów k o n k u r ­ przygotowano gary. na skarbonek. wprawdzie konkurs Miniaturowych sporo, rolę d r o b n e j ale tra­ z Nowego rujący doskonale wania barwnych techniką glazur pokazał w p r a w d z i e , ne, w y ż y w a własnych, także, się j e d n a k w Królikowski współcześnie jednak na dość Ludwika bach a banalne doskonałe znaleźć dekorację on rytem, repu na ciemno a n g o b o w a n y m ne ulistnione wypracował na n i e nawiązującą płytkim gałązki. nadeszło nich formy prze­ flakoniki i wazony, technicznym, j a k np. tego rodzaju wyro­ do l o k a l n y c h t r a d y c j i , odsłaniającym kolor n a c z y n i u , zaznacza Podobną młody g a r n c a r z Jan K o t . Nakleja lokalnego, zakresu wśród wy­ doniczek n a k w i a t y kształcie Stosuje ceramika dekorację cze­ drob­ plastyczną z Medyni, wspomniany on o r n a m e n t y z wolnej ręki, już najchęt­ n i e j gałązki w i n o g r o n i kwiatów, które d o d a t k o w o kreśla barwnym rystycznym malowaniem i tła. K o t p r z e d s t a w i ł wyodrębnieniem sporo wyrobów sposób z d o b i o n y c h , r n . i n . s e r w i s p o d w i e c z o r k o w y plet kony. do m i o d u , a także p r e t e n s j o n a l n e W ceramika okolicach Warszawy dekoracyjna pod­ w najsilniej o wątpliwych kolo­ w ten i kom­ kształcie fla­ rozwinęła walorach się arty­ kwiatowym pokryty bywa (Mo­ jednobarw­ malowany olejnymi far­ pamiątki wykonał Ta­ warszawskiej z Radzymina, ozdabiając płaski b i s ­ inne wyroby, formie i Brodu czek jednak ogólnym Tą na k w i a t y w najchętniej stosując aby w a r t o samą techniką Czesław w o j . konińskim ro­ dekoruje Dzieciątkowski i główny je było w szerzej ogromne z Czarnego stanowią one, o b o k doni­ przedmiot produkcji targo­ tego w a r s z t a t u . Ceramikę nym pokazał stołową na garncarz wysokim poziomie pochodzący technicz­ z Wileńszczyzny, zamieszkały w T o r u n i u — J a n L i m o n t . S t o s u j e dzo charakterystyczną nającą fladrowanie, ośrodkach my jego dekorację która wileńskich, naczyń wyważone oraz n i e są sługują malarską, rozwinęła dobre zbyt niektórych Jednak interesujące. niektóre propozycje tego r o d z a j u z Pawłowa, kład k a r a f k a * z k i e l i s z k a m i . N i e w y d a j e zastawa użytkownika stołowa ze słabą odporność z gliny względu Mają piękny dzbanek, jak na jak s t o p n i u mogą liczyć na zbyt czy Przegląd nych konkursowy poziomu dotychczas kich garncarzach pokazał i jed­ dekora­ wiele in­ nie m n i e j ­ także t a k i e t y g i e l k i n a nóżkach, maślnice czy obniżenia surowca jako przedmiot miska że­ zadowoliła t e m p e r a t u r y . Wszędzie ładyszka, za­ przy­ się j e d n a k , garncarskiej n y c h naczyń o t r a d y c y j n y c h ks2:tałtach, a w szym for­ słabo na uwagę n a przesiąkliwość na zmiany n a k m o ż e znaleźć z a s t o s o w a n i e , cyjny, przypomi­ się w glazury. a on bar­ proporcje. Wśród i n n y c h wyrobów by zdo­ motyw n i e są o n e n a t y l e a t r a k c y j n e wyrazie, ogrodniczych, wej pomysłów. rynku z tego pod względem Wilusza. mianowicie w według taki talerz r y t y m w i z e r u n k i e m syrenki. R y t e m także kompono­ form tradycyjnych by­ potrzeby Wyrobów t r u d n o było trafnych na wstępie, ornamentem brzo­ z formy bi popularyzować. tradycyj­ naśladu­ pieniek kwitowy flakony przykładach na k w i a t y , wydrążony ną glazurą, bądź też k o l o r o w o deusz kształtowaniu naczyń szczególnie interesujące. O b o k często z plastycznym t e n , ope­ są m u f o r m y k o n k u r s u obok pozacepeliowskiego. a także na paru artystycznie j a k wspomniałam twarzana Garncarz toczenia, i polew, że n i e o b c e n i e zawsze Przedmiotem ważały talerze naczynek współcześnie donice zy l u b leżącą k ł o d ę d ę b o w ą , a także o d c i s k a n e Propozycję pamiątki i d e k o r a c j i , niż Targu. i i malowaniem bami. i n d y w i d u a l i s t ą w k o n k u r s i e okazał się Reczkowski sporo, m.in. wazony kształtem zety w i r o w e j , Największym ła jące zwła­ zabawki. Jan stycznych, gielnica, Mława). Talerz jarmarcznych i odpustowych, i pełnią o n e r a c z e j Dąbkie- W się też g a r n c a r z e i c h bańki, ładyszki i zabawek flakonów przez Stefana z i d o najpiękniejszych należały dycyjnych i Kota naczyń specjalizują W s i Kościelnej szcza Jana wyroby cedzaki. niekorzystne p r o d u k c j i niektórych objawy twórców, zna­ ze z n a k o m i t y c h w y r o b ó w . M y ś l ę o t a ­ jak Kazimierz Rogowski z Białej P o d - 103 I �И. 15. Stanisław M o s i e j , C z a r n a W i e ś Kościelna. G a r n a k d w u u s z n y . I I . 16. J a n S ł a w i ń s k i , P a w ł ó w . G a r n k i , 19 i 16 c m . I I . 17. J a n Gąsior, M e d y n i a G ł o g o w s k a . P o d k u r z a c z p s z c z e l a r s k i , w y s . 27 c m . I I . 18. K a z i m i e r z n a r s k i , P a w ł ó w . Z a s t a w a d o m i o d u , w y s . k a r a f k i 27 c m łaskiej, nim Stefan Konopczyński Muszyński wypalone, - szarawe go w y r o b y skiego z Sieradza . z Bolimowa, czy Hiero­ Siwaki Rogowskiego, i niepozorne, mało p r z y p o m i n a ł y s p r z e d l a t , r ó w n i e ż część naczyń była t e c h n i c z n i e g o r s z a , słabo je­ Konopczyń­ z zażółeeniami powierz­ czańskiej i k a r p a c k i e j ze z b i o r ó w było t o założenie słuszne, j e d n a k interpretował potrzebnie młodych szczegóły ozdobił garncarzy w Rędocinie • dorównuje pu nym i unikanie form jącą większych, zauważyć można i w i ą ż ą się o n e z a p e w n e ze się z u p ł y w e m l a t sprawnością zawodową. jednowarsztatowych, historii. Gorzej, dużego i do przejdzie jeżeli niedawna Medynia przez tamtejszych miast losy w najbliższych czasie d o koniecznie poziomu prężnego dotyczy artystycznie j a k Łążek O r d y n a c k i , na który trzeba tak ośrodka, sporo Sąd stopada Intensywnej kaszub­ górnej-Tężyckiej pracownie s k i e . B a r d z o słabo w y p a d ł o r ó w n i e ż k i l k a i n n y c h ków o ciekawych Chrzanowem, tradycjach, czy P u t m o w i c e jak Rabka, w do Szeroko ambicje kresie grodę), Białej 104 konkursu zaprezentował artystyczne niektórych swoje możliwości (za jak i galanterii. Edward oparł swoje staranne młodych przygo­ techniczne wyroby na którą Gacek dawnej otrzymał ze w i za­ I I na­ Skomielnej ceramice w i w garncarzy. J a n K o t z M e d y n i , zarówno ceramiki tradycyjnej pod woj. hrubieszowskim. Zwracało natomiast uwagę bardzo towanie ośrod­ Brodła rab­ jakichś potencjalnych zwró­ też koniecznie szukać kolekcji budzą czy w doświadczo­ ośrodki, j a k n i e wydają się zachęty młodzieży obradujący w dniach żyje 27—28 l i ­ mgr Barbary z M K i S , przyznał 2 n a g r o d y zł trzeba nauczycieli. konkursowy, 6000 nato­ i rzemiosła, póki jeszcze 1978 r . p o d p r z e w o d n i c t w e m kwocie wyrobów, zaniepokojenie sposobów do n a u k i t e g o zanikającego upadku. wymagają wyżej i Zalesie garncarzy pozostałych cić w i ę k s z ą u w a g ę , ażeby n i e dopuścić d o j e g o pomocy nie­ Kilku n a r a z i e zagrożone, j a k można sądzić z p r z e d s t a w i a n y c h zwłaszcza obniżenie wyrobów malaturami. produkcji i właściwie W s i Kościelnej, poziomem Głogowska się liczyć interesujących część m i s t r z o m . Właśnie w y m i e n i o n e również ośrodków, W o b e c b r a k u następców i uczniów t r z e b a z f a k t e m , że w i e l e też u [zmniejsza­ a Czarnej Rabce nie zawsze realistycznymi c h n i . P o d o b n e c e c h y , a t a k ż e zwiększoną grubość c z e r e ­ innych twórców formy, muzeum w wys. Wa- Kazimierzowi Za- specjalne Woźniakowi z Oławy J a n o w i Gąsiorowi z M e d y n i Głogowskiej, 4 nagrody kwocie Ruta 5000 zł z Medyni sia, B o l e s ł a w ( J a n Sławiński Głogowskiej, Piechowski z Pawłowa, Walenty z Czarnej Grzesik toni Wacław Zale­ Zalesia, W a n a r s k i z P a w ł o w a , Stanisław M o s i e j i A n ­ Kraszewski Franciszek z W s i K o ś c i e l n e j ) , 15 nagród I I p o 3000 zł ( J a n W o ś i A n t o n i W o ś z Kazimierz I Andrzej z Czarnej Noworol Gorczyńscy z W s i Kościelnej, Medyni oraz Jan K o t i Głogowskiej, Tadeusz Połetek Tadeusz z * Ostrowca �16 �11. 19. J a n K o t , M e d y n i a Świętokrzyskiego, Mateusz kiego, L u d w i k W i l u s z ski z Chałupek, G ł o g o w s k a . F l a k o n , w y s . 62 c m . I I . 20. J a n R e c z k o w s k i , N o w y с т . . I I . 2 1 . A n t o n i B a d o w s k i , M o g i e l n i c a . F l a k o n , w y s . 23,5 c m Startek ze S t a r e g o Roman Zaprzałka z Łążka Ordynac- Sącza, S t e f a n Sowiń- z Rzepiennika Bis- k u p i e g o , Stanisław p o 2000 zł o r a z Marek Targ. z Baranowa), 28 w y r ó ż n i e ń . N a g r o d y nisterstwo K u l t u r y Dzbanek, i S z t u k i oraz w y s . 27 23 n a g r o d y I I I ufundowały M i ­ ZSRLiA „Cepelia". P R Z Y P I S Y (Roman ogólnopolskiej we Wrocławiu, 180—183. 1 R e i n f u s s ) Rss., Ceramika ludowa na 1 wystawie ceramiki i szklą artystycznego „ P o l . Szt. L u d . " , R. I X , 1955, n r 3, ss. E w a F r y ś , Garncarstwo ludowe Lubelszczyzny. S p r a w o z d a n i e z w y s t a w y , „ P o l . Szt. L u d . " , R. X I , 1957, n r 1, ss. 3 7 — 4 1 . 2 W k o n k u r s i e t y m nagrody I o t r z y m a l i : Jan Gą­ sior z M e d y n i G ł o g o w s k i e j i L u d w i k W i l u s z ze S t a r e g o Sącza; n a g r o d y I I : Stanisław W a n a r s k i z P a w ł o w a , S t a ­ nisław W i t e k z U r z ę d o w a i Stanisław M o s i e j z C z a r n e j W s i Białostockiej* n a g r o d y I I I : L e o n Solościukiewicz z K l e s z c z e l i , Stanisław M a r e k z B a r a n o w a i A n t o n i K o ­ zioł z P u t n o w i c . W r . 1970 p r z e p r o w a d z o n o k o r e s p o n d e n c y j n i e w e ­ ryfikację czynnych ośrodków, jednak nie otrzymano wszystkich odpowiedzi. Rss, o p . c i t . , s. 181. 1 5 E w a Fryś-jPietraszkowa, Konkurs i wystawa carstwa ludowego województwa krakowskiego, Szt. L u d . " , R. X V I , 1962, n r 2, ss. 118—,124. 3 garn­ „Pol. e Fot.: J . Swiderski �