https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/a9eb967594723e8ea1834294a1b2aa73.pdf a0d065f4fead8f871c9eea81b870c5f6 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3172 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1988 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2971 Title A name given to the resource Wanda / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1988 t.42 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1988 t.42 z.3, s.203 Creator An entity primarily responsible for making the resource Jackowski, Aleksander Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text I Aleksander Jackowski WANDA Niezwykle i o m p o m i i i o n i , pi.«ju Z jaką b y ł o w i i i o j \лъ?.умки: w a l c z y ł a o s w e i d e o , a g r e s y w n o ś ć połączona, z k o b i e c y m kiom, nawet otoczenie o wygkf.l głowę. c h c i a ł a , o coś zewnętrzny. Dosłownie walczyła. O w z o r n i c t w a , o akt\wizaeję Była i Wielka, w przenośni. artystów po-taw bujna, Zawsze Miało to zresztą tak/.- zaważyć na jej dokonań. W i e r z y ł a , , ż c w i e l o haseł, g ł o s z o n y c h w" k o ń c u с ш п ч Ы ' v f . y c h l a t , twórczych lecznycłi, ujawniania animatorów robić. W i ludzi ich z różnych przy pomocy Ludowej — sadziła się k u t r a d y c j o m l u d o w e j rozwojowi umiała warstw i grup sztuki otaczać się — co i jak nastąpi Ponieważ patronować miała, w y b i t n y m i a r t y s t a m i , których swą energią i wiarą, więo s z y b k o stworzyła nałoży rzeczywiste s z t u k i , która narodowej. rqio- artysiów-pedagogów, - a nio n a u c z y c i e l i pokazujących Polsce zwrócenie będzio wśród talent zarażała w l u s t y tueio Wzor­ n i c t w a Przemysłowego kolekcję u n i k a l n y c h d z i e l : t k a n i n , f i l m o drnków, ceramik, zabawek, w świecie, trochę m n i e j s z y mebli. w kraju. Budziły Wokół i n s t y t u t u s k u p i ł o się ś r o d o w i s k o a r t y s t ó w - a n i m a t o r ó w . Krystyna Szczepanowska, Grzośkiowiezowie, więcej) artystów, Eleonora Milwiczowie, którzy zachwyt. Plutyńska, Kenar, m o g l i , idąc i Jedyne, dących o d Stanisława W i t k i e w i c z a , A n t o n i e g o Wandy bezo-nne. Lidia kilkunastu śladom Duży wejść do ład z fabrycznych, technologią, stworzyć umiejących kadrę projektantów działać w zastanych warunkach... T o , co robiła, b y ł o z n a k o m i t o . A l o p e w n i e • П.1 r e a l i z a c j i Jej zamierzeń J,'j d a n o organizować choć n i e p o l i t y ­ losie zbieżnych j o s t z j e j koncepcją d e m o k r a t y z a c j i s z t u k i , u j a w n i a n i a potencji kolo obeznanych ezogoś koncepcje v/ s^inieozoństwie. u r o d z o n y m społecznikiem, działaczom — kiem. przerastała i ich sztuk:;, o 1 wórezyoh wdzie- Życie przyniosło tę byleby Wandzie wiele masowego wytwarzania skompromitowała w próbkach złymi — To było pasiaków, się s z y b k o . barwnikami że n i e były Póki miała jednak samotna, wzornictwa opartego zresztą realizowano goryczy. bardziej nawet anachroniczna. Koncepcję przegrała. miejscem Szkoda, instytucję... w a l c z y l a . , p r z e k o i i y w ała, c o r a z inspirację lepszym „Cepelia". z do Po p i c i w s z e : „brudne" w z o ludową przewidzenia. których fabrycznie siły jakoś szyto ubiory — piękne tkaniny innego kolorze, Idoa by surowca, ze nioatrakcyjne. P o d r u g i e : „ m u n d u r o m " m o g ą b y ć d ż i n s y , baw ełniane b l u z o c z k i , T golfy, swetry — alo n i e odzież s z y t a z a g r e s y w n y c h t k a n i n . T a k a „ ł o w i c k ą " sukienkę c z y serdaezek w kolorze m o ż n a b y ł o zało­ żyć raz, w i e o t y m dobrze „ w y s o k a " m o d a , wykorzystująca l u d o w e inwencjo. Na r a z , nn szczególną okazję... B y w a ł y koniunktury n p . na h a f t o w a n e b l u z k i ( w y k o r z y s t a l i t o w s w o i m czasie R u m u n i i W ę g r z y ) , s k ó r y a l a M o n g o l i a , , ale, n a f a l i ś w i a t o w e j m o d y , n i c programowane z góry, t y l k o w j e d n y m kraju. Buczek, (jeśii doświadczeń P r o g r a m „ n a r o d o w e g o " w z o r n i c t w a n i e miał szans n a sukcos. nio wio­ Buszka i Karola B y l s p ó ź n i o n y co n a j m n i e j o p ó ł inwencji twórczej był władzy wobec r u c h u amatorskiego, z którym właści­ j a k o ś ć w n a s z e j k u l t u r z e a r t y s t y c z n e j , zaw a ż y ć w dec i n a k s z t a ł c i e w i e n i g d y n i e w i e d z i a n o , co r o b i ć . C o , i p o c o . D o d z i ś zresztą „ C e p e l i i " , i n a o b l i c z u l e k k i e g o przemysłu. D o tego n i o doszło. nic Szansy, zjawiskiem Stryjeńskiego, stworzyć zapewne j a k t o uczynił K e n a r ) ouropejskiej, nie u m i a n o , nie chciano rzystać. C z e m u ? nawet (podobnie N i o t u miejsce etnografowie byli często nową wyko­ n a analizę, w s p o m n ę t y l k o , przeciw koncepcjom wśród m i t ó w i przesądów naszego środowiska silne jost że od polityki w i e k u . P r o g r a m zaś b u d z e n i a różnych g r u p w społeczeństwie o d e r w a n y w i a d o m o , co ilustracji. wciskający „samo życie". No się k i c z o r a z s t e r y l n ą , a l e c o r a z t a m , gdzie i t a k i mamy bardziej jak t y m l u d z i o m żyć, а nie b u d z i ł y niechęć ś r o d o w i s k a wszędzie powielaną „Cepelię". racji pytania — skoro chce w człowieku, t o p o co licea p l a s t y c z n e a t y m b a r d z i e j uczelnie. Wanda przeżyła swe dzieło. Nio O s t a t n i e l a t a jej życia były bardzo zo Miała W a n d a wiełe r a c j i w s w y c h i n i c j a t y w a c h i działaniach. n i e 2>ozbawiono budziło plastycz­ bowiem tyczność". Złuda a u t e n t y z m u ! N i e ingerować amatorszczyzny, się p r z e d e w s z y s t k i m u j a w n i a ć t o , co „ a u t e n t y c z n o " i a r t y s t y c z n i e wyższe czynniki, b y pomagało T e ideo W a n d y wywoływały zalewem nego, ciekawe różne sterować, z Wandy, p r z e ś w i a d c z e n i e , iż k a ż d a i n g e r e n c j a z z e w n ą t r z n a r u s z a „ a u t e n ­ ingerują czynić sforą, doznań wzrokowych, ehronnio w z r o k . Zmarła w pełni. przecież a r t y s t k a ! traciła nieu- 15 s t y c z n i a 1 9 8 5 r o k u w s w y m m i e s z k a ­ niu z pasją j e d n o , spychała n a d a l s z y p l a n i n n e działania, w ciemności, z d a n a t y l k o n a słowo b l i s k i c h j e j l u d z i , n a opiekę w h i e r a r c h i i s p r a w w ażniojsze. N i e doceniała współcześnie p o j ę t e g o siostrv. w z o r n i c t w a przemysłowego, n i e w y c z u l a m o m e n t u , k i e d y można skończyła Od lewej: W . Telakowska,, I. Lorontowiez, S. Z a . r u b a , W . u l . Grójeckiej go T e s t a n o w i ą j u ż piękną, k a r t ę h i s t o r i i n a s z e j k u l t u r y . A l e c z y n i ą c zapewne przy zrealizowała s m u t n e . O n a , t a k związana Wraz z Wandą, się p e w n a I'leszczyński'., 45, zniszczona Marią chorobami, Bujakowa, Jadwigą pogrążona Oiynżyną epoka. Cz. K n o t h e , W . Bartoszewicz, W. Ujejski 203 �