https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0f6e5adf49ae24c12e08f8f0e115f556.pdf 17c769ebeed73d5bf778d6ac8c740883 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4110 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1957 Subject The topic of the resource garncarstwo Lubelskie - grancarstwo Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3836 Title A name given to the resource Garncarstwo ludowe Lubelszczyzny / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1957 t.11 z.1 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - 1957 t.11 z.1; s.37-41 Creator An entity primarily responsible for making the resource Fryś, Ewa Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Ryc. EWA 1. Fragment wystawy. FRYS GARNCARSTWO LUDOWE sprawozdanie z w y s t a w y LUBELSZCZYZNY W o j e w ó d z t w o l u b e l s k i e p o s i a d a największą o b e c n i e w P o l s c e ilość c z y n n y c h o ś r o d k ó w l u d o w e g o g a r n ­ carstwa, jednak z dotychczasowych wystaw sztuki l u d o w e j t e g o r e g i o n u , choć g a r n c a r s t w o s t a n o w i ł o n a n i c h z a w s z e n a j l e p i e j r e p r e z e n t o w a n y dział, z n a m y w y r o b y z a l e d w i e k i l k u n a s t u ośrodków. 6 m a j a 1956 r o k u o t w a r t a została w M u z e u m L u ­ b e l s k i m w y s t a w a na t e m a t : „Garncarstwo Ludowe L u b e l s z c z y z n y " . C e l e m w y s t a w y b y ł o właśnie p o k a z a ­ n i e w całości współczesnej l u d o w e j c e r a m i k i l u b e l ­ skiej, pokazanie wyrobów w s z y s t k i c h czynnych obec­ nie ośrodków tego t e r e n u . Przegląd t e n poprzedzono r o d z a j e m krótkiego h i s t o ­ r y c z n e g o wstępu. W p r o w a d z a ł y w z a g a d n i e n i e z w i ę z ł e k o m e n t a r z e , podające n a j w a ż n i e j s z e f a k t y z d z i e j ó w g a r n c a r s t w a o d m o m e n t u p o j a w i e n i a się go n a z i e ­ m i a c h p o l s k i c h aż d o o b e c n y c h czasów — o k r e s u o p i e k i n a d l u d o w y m artystą. W g r u p i e c e r a m i k i d a w ­ n e j znalazło się k i l k a e k s p o n a t ó w stanowiących i n ­ teresujący materiał p o r ó w n a w c z y d l a w y r o b ó w w s p ó ł ­ czesnych. Pokazano t a m n p . dzieżkę w c z e s n o h i ś t o ryczną ( X I I w.) w y k o n a n ą z b a r d z o c h u d e j , k r e m o ­ w e g o k o l o r u g l i n y , s k r o m n i e zdobioną p a s k a m i z g l i n ­ ki czerwonej, żelazistej, o r a z dzbanek i garnek z X V I w . , które n i e z n a c z n i e różnią się o d niektórych współczesnych s i w a k ó w . Z e stroną techniczną z a g a d n i e n i a zaznajamiał p o ­ krótce z w i e d z a j ą c y c h doskonały c y k l zdjęć f o t o g r a ­ f i c z n y c h , k t ó r y ilustrował pracę g a r n c a r z a o d m o ­ m e n t u w y d o b y c i a g l i n y aż d o załadowania n a w ó z g o t o w y c h naczyń, p r z y c z y m szczególnie interesująco pokazano etapy p o w s t a w a n i a naczynia na kręgu g a r n ­ c a r s k i m . Oprócz t y c h f o t o g r a f i i e k s p o n o w a n o szereg a u t e n t y c z n y c h narzędzi, s u r o w c ó w i p ó ł f a b r y k a t ó w oraz modele pieców g a r n c a r s k i c h . Współczesną c e r a m i k ę p o k a z a n o w kolejności g e o ­ g r a f i c z n e j o d o ś r o d k ó w północnych, które produkują p r z e d e w s z y s t k i m gładzoną ceramikę siwą, p o p r z e z malowane i glazurowane naczynia środkowo-lubelskie — do znacznie s k r o m n i e j zdobionych, b i s k w i t o ­ w y c h , siwych i glazurowanych wyrobów z powiatów p o ł u d n i o w y c h . N a c i s k został p r z e d e w s z y s t k i m p o ­ łożony n a ośrodki d o t y c h c z a s rnało z n a n e l u b w c a l e n i e z n a n e , a pobieżnie r a c z e j p o t r a k t o w a n o ośrodki p o p u l a r n e , j a k P a w ł ó w czy Urzędów. W ś r ó d c e r a m i k i o ś r o d k ó w północno-lubelskich, n a którą składały się g ł ó w n i e s i w a k i , poza z n a n y m i , b o ­ gato z d o b i o n y m i w y r o b a m i K a z i m i e r z a Rogowskiego z Białej P o d l a s k i e j , p r z e z n a c z o n y m i z góry dla m i e j ­ s k i e g o o d b i o r c y , w y r ó ż n i a ł y się z a r ó w n o formą, j a k z d o b i e n i e m doskonałe t e c h n i c z n i e i sta-rannie gładzone w y r o b y J a k u b a Czeczelewskiego z Sielczyka koło B i a ­ łej o r a z u ż y t k o w a c e r a m i k a Józefa K o z ł a z Rossosza. S i w a k i C z e c z e l e w s k i e g o urzekają szlachetną s y l w e t ą , której zalety świetnie podkreśla d e k o r a c j a . Zasób m o t y w ó w Józefa K o z ł a j e s t r a c z e j s k r o m n y , s p r o w a ­ dza się d o r ó ż n y c h u k ł a d ó w l i n i i p r o s t y c h , f a l i s t y c h i s p i r a l i , l e c z d a j e złudzenie d u ż e g o u r o z m a i c e n i a . Z n a c z n i e uboższe są s i w a k i Józefa K o p i s i a z P a r ­ c z e w a i K s a w e r e g o S z y m a ń s k i e g o z W ł o d a w y . Pośród t y c h ostatnich r z a d k o s p o t y k a n a f o r m a cechuje pła­ s k i e , b a r d z o pękate n a c z y n i e n a r y b y o j a s n o s z a r e j b a r w i e c z e r e p u , o z d o b i o n e górą brzuśca p a s k a m i p ł y t ­ k i e g o r y t u . K a z i m i e r z J a r o s z k i e w i c z z Ł u k o w a , który w 1951 r . w y s t a w i ł interesujące s i w a k i o o r n a m e n c i e g ł a d z o n y m , t y m r a z e m pokazał t y l k o jedną siwą d o ­ nicę. P o z o s t a ł e j e g o w y r o b y t o c e r a m i k a c z e r w o n a , częściowo g l a z u r o w a n a , c z a s e m z d o b i o n a p a s k a m i p o ­ białki, b r a k n a t o m i a s t zupełnie m o t y w u pionowej gałązki i c h a r a k t e r y s t y c z n e g o w r y s u n k u p t a s z k a . M o ż l i w e , że w t e n sposób ozdabiał J a r o s z k i e w i c z t y l k o 1 2 Z . C i e ś l a - R e i n f u s s o w a : S i w a k i z Białej „ P o l . Szt. L u d . " , 1954, N r 5. R. R e i n f u s s : Z wystawy pokonkursowej wie, „ P o l . S z t . L u d . , " 1952, N r 1, 1 2 Podlaskie;', w Łuko­ 37 �Ryc. Wys. wery 2. Naczynie na „żywca". 14 cm. Wykonał Ksa­ Szymański. Włodawa. Ryc. 3. Garnek. Wys. 23 cm. Wykonał Jan Startek. Kolonia Zamek (pow. Kraśnik). Ryc. 4. Naczynie do odciąga­ nia mleka. Wys. 39 cm. Wy­ konał A. Wróbel. Wólka Biska (pow. Biłgoraj). 38 �naczynia przeznaczone na k o n k u r s , podczas g d y teraz w y s t a w i o n o j e g o z w y k ł ą , codzienną produkcją. W ś r ó d 42 e k s p o n a t ó w z G l i n n e g o z n a j d o w a ł y się też tylko d w a s i w a k i : n i e w i e l k i dzbanek i garnuszek w y ­ k o n a n e p r z e z J a n a Stępniaka, które z w r a c a ł y u w a g ę swoją nieskazitelną czarną, j a k b y aksamitną po­ w i e r z c h n i ą . Z pozostałej c e r a m i k i c z e r w o n e j , g l a z u r o ­ w a n e j , którą w y s t a w i ł a p r z e d e w s z y s t k i m cała r o ­ dzina Matysiaków (Jan, H e n r y k , Stefan, Aleksander, Józef), część p o k r y t a była t y l k o ciemnobrązowymi a l b o b i a ł y m i m a l a t u r a m i , część z d o b i o n a drobnym o r n a m e n t e m geometryczno-roślinnyrn w y k o n a n y m p o ­ białką n a t l e k i l k u r ó w n o l e g ł y c h c z a r n y c h pasków. W ogóle t y m r a z e m c e r a m i k a z G l i n n e g o b y ł a z n a c z ­ n i e b a r d z i e j u r o z m a i c o n a i c i e k a w s z a niż n a w y s t a w i e p o k o n k u r s o w e j w 1951 r o k u . Ośrodek w F i r l e j u r e p r e z e n t o w a ł y w y r o b y Leona J e z i o r a , z d o b i o n e r y t e m i p o k r y t e ciemnozieloną g l a ­ zurą, pochodzące p r z e w a ż n i e z z a k u p ó w d o k o n a n y c h na p o p r z e d n i c h w y s t a w a c h . Słusznie wyeliminowane zostały t y m r a z e m c h a r a k t e r y s t y c z n e d l a J e z i o r a w y ­ r o b y o f o r m a c h czasem d z i w a c z n y c h , zdobione d e k o ­ racją plastyczną, które p r o d u k o w a ł s p e c j a l n i e n a k o n ­ kursy . Czerwone naczynia drugiego garncarza z F i r ­ leja — A n t o n i e g o Janczary — zdobione były p a s k a m i pobiałki, d z i e l ą c y m i n i e k i e d y n a c z y n i e horyzontalnie na t r z y m n i e j w i ę c e j r ó w n e części. Z n a n y ośrodek w B a r a n o w i e c h a r a k t e r y z o w a ł y w y ­ r o b y t r z e c h g a r n c a r z y — B o l e s ł a w a Dąbrosza, J a n a K o l o d y ń s k i e g o i J a n a Góry. B y ł y t o g a r n k i , d z b a n k i , d w o j a k i i słoje z c z e r w o n e j g l i n y , m a l o w a n e w g ó r ­ n e j części brzuśca pobiałką w u p r o s z c z o n e motywy roślinne n i e w i e l k i c h r o z m i a r ó w , o r a z m a ł o ciekawe m i s e c z k i , zdobione k o n c e n t r y c z n y m i kręgami. Z n a c z ­ n i e różniły się o d n i c h p o d w z g l ę d e m m o t y w ó w w y ­ r o b y z K a z n o w a i M i c h o w a , p o m i m o że w y k o n a w c y i c h pochodzą z ośrodka b a r a n o w s k i e g o . M o t y w y raal a t u r w z b o g a c i ł y się t u i z w i ę k s z y ł y , a l e w y k o n y w a ­ ne są m n i e j s t a r a n n i e niż w B a r a n o w i e . Szczególnie d z i w n e f o r m y w i r u j ą c y c h g w i a z d i jakichś w i o t k i c h , f a n t a s t y c z n y c h roślin p r z y j ę ł y m a l a t u r y n a m i s k a c h w y k o n a n y c h p r z e z Czesława B i a ł a s i e w i c z a z K a z n o w a . Z Pawłowa pokazano przede w s z y s t k i m naczynia zdobione wielobarwnymi geometrycznymi wzorami, w y k o n a n e w spółdzielni, słabo s t o s u n k o w o z w i ą z a n e z d a w n y m jednobarwnym i bardziej uproszczonym z d o b n i c t w e m . Z a b r a k ł o n a t o m i a s t zupełnie s i w a k ó w , które s t a n o w i ł y p o d s t a w ę t r a d y c y j n e j p r o d u k c j i t e g o s t a r e g o ośrodka, a d o o s t a t n i c h czasów w y r a b i a ł j e garncarz Mikołaj P i l i p c z u k . Z produkcją Urzędowa zapoznały zwiedzających w y r o b y ośmiu g a r n c a r z y . Większość s t a n o w i ł y z m a ­ nierowane w formie flakony i dzbanki, cukierniczki i n a c z y n i a b e c z u ł k o w a t e . W y r ó ż n i a ł a się prostą i ła­ dną formą bańka w y k o n a n a p r z e z J e r z e g o W i t k a o r a z dużych r o z m i a r ó w d z b a n z p i o n o w y m k o ł n i e r z e m i dwuuszny garnek, glazurowane t y l k o w górnych częściach m o c n o p r z e p a l o n e g o c z e r e p u . P o z a t y m r o ­ dzina Witków wystawiła nieco p l a s t y k i f i g u r a l n e j p r z e d s t a w i a j ą c e j s c e n y z b i o r o w e , n p . orkiestrę, o r a z k r o p i e l n i c z k i zdobione o d c i s k a m i stempla i plastycz­ n y m i n a l e p l a n k a m i ; C z e s ł a w A m b r o ż k i e w i c z pokazał kompozycję p t . „Krzesanie o g n i a " a T e o f i l G a j e w s k i — figurkę d z i k a . Pośród powyżej opisanej m a l o w a n e j c e r a m i k i w y ­ różniały się w i e l o b a r w n y m i m a l a t u r a m i w y r o b y J a n a Startka z k o l o n i i Zamek, analogiczne do c e r a m i k i z *Łążka Ordynackiego, skąd p o c h o d z i i c h t w ó r c a . Najbardziej wśród n i c h interesujące b y ł o rzadko w Łążku p r o d u k o w a n e naczynie flaszowate, zdobione techniką sgraffitową w p o s t a c i f a l i s t e j l i n i i r y t e j n a p a s k u pobiałki. Z powiatów południowo-wschodnich na p l a n p i e r w ­ szy wysunęła się c e r a m i k a c z e r w o n a , glazurowana, c z a s e m m a l o w a n a . Szczególnie rzucają się t u w o c z y garnki i dzbany wykonane p r z e z Józefa Fariona z P u t n o w i c , k t ó r y do m a l o w a n i a u ż y w a białej i c i e m ­ n e j — p r a w i e c z a r n e j — p o l e w y , co p o m i m o b a r d z o 3 4 5 J a k wyżej. E. J a n i k o w s k a : Z wystawy sztuki ludowej w bartowie, „ P o l . Szt. L u d . " , 1951 N r 6. R. R e i n f u s s : S z t u k a l u d o i o a na t o y s t a i c a c h w blinie, „ P o l . Szt. L u d . " , 1954, N r 5. Ryc. 5. Miska. Średnica 19 cm. konał Czesław Bialasiewicz. nów (pow. Lubartów). Wy­ Kaz- Ryc. 6. Miska. Średnica 22 cm. Wy­ konał Jan Kołodyńcki. Baranów (pow. Puławy). 3 4 Lu­ 5 Lu­ Ryc. 7. Dzbanek. Wys. 27 cm. Wy­ konał Piotr Wojtaleuncz. Jarosła­ w i e c (pow. Hrubieszów). �Ryc. 8. Bańka. Wys. 31 cm. W y k o ­ n a } Jan Chmiel. Kolonia Majdanek (pow. Tomaszów Lubelski). Ryc. 9. Dzbanek. Wys. 27 cm. konał Józef Kozioł. Rososz Biała Podlaska). Wy­ (pow. s k r o m n y c h m o t y w ó w (wyłącznie l i n i a f a l i s t a , p r o s t a i d r o b n e k r o p e c z k i ) dało w połączeniu z ładną f o r m ą naprawdę c i e k a w y efekt. Były t o jedne z najładniej­ s z y c h naczyń n a w y s t a w i e . Natomiast rnalatury na naczyniach Piotra W o j t a l e w i c z a i M a r i a n a U f n a l a z Jarosławca, dość n i e ­ z w y k ł e w treści — duże g w i a z d y o f a l i s t y c h p r o m i e ­ n i a c h i n i e w y r a ź n e p r ó b y z e s t a w i e ń f i g u r a l n y c h , sła­ b o z w i ą z a n e z b u d o w ą n a c z y n i a — n i e osiągały p e ł ­ nego e f e k t u a r t y s t y c z n e g o . Dla K r a s n o b r o d u (garncarze T e o f i l Kołtun i W ł a ­ dysław L a l i k ) c h a r a k t e r y s t y c z n e jest m a l o w a n i e m i ­ sek i d z b a n k ó w w s w o b o d n e gałązki i n i e r e g u l a r n e p l a m y w y k o n a n e zieloną m i e d z i o w ą p o l e w ą . Pod w z g l ę d e m f o r m y n a u w a g ę zasługiwały t u zwłaszcza d z b a n y o h a r m o n i j n e j e s o w a t e j s y l w e c i e . S z k o d a , że p o k a z a n o t a k mało k r a s n o b r o d z k i c h z a b a w e k i m i ­ niaturowej galanterii. Dość o b f i c i e wystawiono czerwone glazurowane, słabo z d o b i o n e w y r o b y g a r n c a r z y z J ó z e f o w a . B a r d z o piękną formą i doskonałą zieloną glazurą w y r ó ż n i a ł y się bańki, pękate d z b a n k i i g a r n k i , a szczególnie d w o ­ j a k i w y k o n a n e p r z e z J a n a Chmielą z k o l o n i i M a j d a ­ nek oraz użytkowe w y r o b y Ignacego i Franciszka Chmielą z k o l . D ą b r o w a . N i e s t e t y brakło t u s i w a k ó w , które w k o l . M a j d a n e k z d o b i o n e b y ł y w g ó r n y c h p a r ­ t i a c h brzuśca c z a r n y m i p a s k a m i g l i n k i , d y s k r e t n i e o d ­ b i j a j ą c y m i o d s t a l o w o - s z a r e g o tła c z e r e p u . * Ryc. 10. D z b a n e k . W y s . 33 cm. Wy­ konał Józef Farion. Putnowice (pow. Hrubieszów). 40 Ceramikę z Hrebennego reprezentowały b i s k w i t o w e i częściowo g l a z u r o w a n e n a c z y n i a w y k o n a n e z j a s ­ n e j m a ł o żelazistej g l i n y , n a której z i e l o n a g l a z u r a p r z y b r a ł a b a r d z o c i e k a w y s z a r a w y odcień; c z e r w o n ą c e r a m i k ę u ż y t k o w ą pokazał W i n c e n t y S r o g a z J a r ­ c z o w a . Z a m k n ę ł a przegląd o ś r o d k ó w c e r a m i k a z p o ­ w i a t u B i ł g o r a j , w k t ó r e j n a czoło w y s u n ę ł y się n a ­ c z y n i a w y k o n a n e p r z e z Józefa D z i d o z B i d a c z o w a N o ­ w e g o o r a z L e w k o w i c z ó w z B i d a c z o w a S t a r e g o , szcze­ gólnie piękne, b a r d z o wysokie i wąskie g a r n k i . Smukłość i c h p o d k r e ś l a ł y jeszcze p ę k i p i o n o w y c h g ł a ­ d z o n y c h l i n i i . Ł a d n e też b y ł y t a m t e j s z e d z b a n y . Z b l i ­ żone w f o r m i e n a c z y n i a produkują g a r n c a r z e w W o l i Dreźniańskiej i W ó l c e B i s k i e j . N a s i w a k a c h z W ó l k i w y s t ę p o w a ł o r n a m e n t gładzony, złożony z d r o b n e j e J a k wyżej. �k r a t e c z k i , która zapełniała całą p o w i e r z c h n i ą n a c z y ­ n i a . Ośrodki te w y r a b i a j ą także, choć w m n i e j s z y m s t o p n i u , c e r a m i k ę c z e r w o n ą g l a z u r o w a n ą , która p o d względem f o r m y nie odbiega od siwej. J a k o przykład o b c y c h w p ł y w ó w należy t u w y r ó ż n i ć d z b a n e k z i e l o n o glazurowany, z uchem zdobionym plastycznymi spir a l k a m i i odciskami stempla, w z o r o w a n y na w y r o ­ b a c h z Chałupek w w o j . k i e l e c k i m , w y k o n a n y p r z e z Franciszka Lewkowicza z Bidaczowa Starego. G a r n c a r z K a z i m i e r z K o p e r z k o l o n i i Sól w y s t a w i ł k i l k a siwaków o jasnej b a r w i e czerepu, oraz glazu­ rowany flakon. N i e j a k o na marginesie w y s t a w y pokazano również w y r o b y z Ł ą ż k a O r d y n a c k i e g o , k t ó r y ze w z g l ę d u na k o r e k t u r ę g r a n i c m i ę d z y w o j e w ó d z t w a m i znalazł się obecnie na t e r y t o r i u m województwa rzeszowskiego. Sumując osiągnięcia w y s t a w y jeszcze r a z t r z e b a podkreślić f a k t , że p o r a z p i e r w s z y w P o l s c e w y s t a ­ w i o n o ceramikę w s z y s t k i c h c z y n n y c h ośrodków g a r n ­ c a r s k i c h r e g i o n u . Duże znaczenie m a również właś­ c i w y dobór e k s p o n a t ó w , p o k a z a n o b o w i e m p r z e w a ż ­ nie pełny zestaw f o r m p r o d u k o w a n y c h przez każdy ośrodek i t o p r z e z n a c z o n y c h d o n o r m a l n e j r y n k o w e j sprzedaży, a n i e p r z y g o t o w y w a n y c h s p e c j a l n i e n a w y ­ s t a w ę c z y k o n k u r s . W t e n sposób uniknięto w z a s a ­ dzie mało zazwyczaj wartościowych „artystycznych" nowości, z n a c z n i e o d b i e g a j ą c y c h o d w y r o b ó w t r a d y ­ cyjnych, Ryc. Sumienne opracowanie m a p ośrodków czynnych i zamarłych, m a p y d a w n y c h c e c h ó w g a r n c a r s k i c h o r a z z b a d a n i e zasięgu p e n e t r a c j i h a n d l o w e j poszczególnych o ś r o d k ó w dało b a r d z o cenną p o d b u d o w ę historyczną i o g r o m n y m a t e r i a ł p o r ó w n a w c z y ; dzięki t y m w s z y s t ­ k i m c z y n n i k o m w y s t a w a stanowi poważny dorobek naukowy. P r z y o p r a c o w y w a n i u scenariusza w y s t a w y oparto się n a materiałach z w ł a s n y c h badań terenowych Muzeum, wykorzystano także m a t e r i a ł y A r c h i w u m Sekcji Badania Plastyki Ludowej PIS w K r a k o w i e , o r a z rękopiśmienną p r a c ę d r T . D e l i m a t a n a t e m a t c e r a m i k i l u b e l s k i e j , napisaną p r z e d k i l k u l a t y . W y s t a w ę p r z y g o t o w a ł zespół e t n o g r a f ó w Muzeum w L u b l i n i e w składzie: m g r J a n u s z O p t o ł o w i c z , m g r T e r e s a K a r w i c k a , m g r Józef Jastrzębski. Serię d o ­ skonałych zdjęć w y k o n a ł J a n U r b a n o w i c z . W y s t a w a , p o m i m o że została urządzona z a l e d w i e w j e d n e j s a l i , odznaczała się dużą przejrzystością, co było w y n i k i e m b a r d z o przemyślanej ekspozycji. O p r a ­ w a plastyczna wykonana pod osobistym k i e r u n k i e m dyrektora Muzeum, mgr Ireny Iskrzyckiej, przy współudziale a r t y s t y - p l a s t y k a Eugeniusza Pola, b a r d z o e s t e t y c z n a i d y s k r e t n a z a r a z e m podkreślała w a l o r y w y s t a w i o n y c h e k s p o n a t ó w n i e stwarzając d l a n i c h k o n k u r e n c j i , j a k t o się c z a s e m zdarzało n a i n n y c h wystawach. 11. Dwojaczki. Wys. J . Chmiel. Kolonia Fotografował Jan Swiderski 15 cm. Wykonał Majdanek. 41 �