https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/e8e1363f1b55d31df0fe5b10685b13e9.pdf a10e6ce0fc1018e4444f1755cd1f800d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2851 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2002 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2656 Title A name given to the resource Spis treści / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2002 t.56 z.1-2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2002 t.56 z.1-2, s.1-2 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Polska Sztuka Ludowa KONTEKSTY • A N T R O P O L O G I A KULTURY • E T N O G R A F I A • SZTUKA 2002 rok L V I nr 1-2 (256-257). Indeks 369403. ISSN 1230-6142. Cena 24 zl I N S T Y T U T S Z T U K I POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K , F U N D A C J A K U L T U R Y S P I S ZBIGNIEW BENEDYKTOWICZ T R E Ś C I Czas etnografii 2 Biografia i Sztuka KRYSTYNA BARTOL G I O V A N N I CERU Czytaj, czytaj H o m e r a . . . 5 Odyseusz - bohater, który opowiada własną historię przełożyła Krystyna B a r t o l ALEKSANDRA MELBECHOWSKA - LUTY Cywilizacja Trans-Atlantyk. 6 O c e a n , Okręty, Przystanie N o r w i d a i Gombrowicza LECH SOKÓŁ KATARZYNA SUCHCICKA A G N E T A PLEIJEL 17 Edgar, D u k e o f N e v e r m o r e i Bungo. Bronisław M a l i n o w s k i jako postać w twórczości Stanisława Ignacego W i t k i e w i c z a 29 Dwa 37 orły - rozmowa z A g n i e t ą Pleijel Lord Nevermore przełożyła I w o n a I w o n a Jędrzejewska 41 MALANOWSKA Teatralizacja pogrzebu Stanisława Ignacego W i t k i e w i c z a 53 T O M A S Z GRYGIEL Zwycięstwo sztuki n a d czasem? Z a k t u a l n y c h przesłanek ANNA TERESA GRZYBKOWSKA myśli A r t u r a Schopenchauera 69 D a m a z Elche 73 Etnologia BARBARA CZARNIAWSKA JERZY S. WASILEWSKI dzisiaj O zapotrzebowaniu n a symetryczną etnologię 79 E t n o l o g w podróży. Konfucjusz przed k a m e r a m i , szamanki przy m i k r o f o n i e 87 Antropologia miasta T O M A S Z W I T SZERSZEŃ „W c i e n i u wieżowca": próba antropologicznego spojrzenia na nową architekturę Warszawy PETER J. M A R T Y N 94 Troja Brytyjska w c e n t r u m kraju? O kwestii świetności i zaniku cywilizacji miejskiej 104 L i c h e ń i współczesna wrażliwość religijna EWA KLEKOT GRZEGORZ SOKÓŁ AGNIESZKA K U L A Święte obrazki, Licheń i sąd smaku 117 M a t k a Boska Częstochowska jako polski symbol n a r o d o w y 120 Licheńska Golgota j a k o przykład wznowienia tradycji oraz popularności nabożeństwa D r o g i Krzyżowej A N T O N I N A BEREZA dewocyjnego M A G D A L E N A JAGIEŁŁO IZABELLA DZIENISIEWICZ JACEK O L Ę D Z K I 126 Sposób f u n k c j o n o w a n i a współczesnego obrazka 135 O d świętości d o codzienności - czyli o profaniczności obrazka dewocyjnego u schyłku e p o k i audiowizualnej 141 W i z e r u n e k L i c h e n i a w m e d i a c h i w oczach pielgrzymów 149 S a n k t u a r i u m M a r y j n e w Bardo Śląskim 159 1 �SPIS TREŚCI JACEK O L Ę D Z K I K A R O L I N A SIEMION M e k s y k . Współczesna świadomość m i r a k u l a r n a 164 W o d a zwyczajna - W o d a c u d o w n a 172 Biografia i etnologia - V i c t o r Turner M A T H I E U DEFLEM Rytuał, a n t y - s t r u k t u r a i religia, czyli V i c t o r a Turnera procesualna analiza symboli MAŁGORZATA BARANOWSKA JAN GONDOWICZ A N D R Z E J PIEŃKOS ZBIGNIEW OSIŃSKI M I C H A Ł ŁUCZEWSKI A N N A SPISS 188 Kolekcja nieidealna. Pocztówka 200 Pasje pastora Dodgsona 207 „Moje budowle to papier, tak jak moje pisma". Siedziby angielskich pisarzy X V I I I w i e k u 209 S a m o t n o ś ć Osterwy. C o dalej w badaniach n a d Redutą/ 219 Jak Białoruski k w i a t e k z Ameryką się pasował 229 O pożytkach płynących ze „śmieci" 237 Recenzje TERESA GRZYBKOWSKA JACEK O L Ę D Z K I N o r w i d na n o w o rozpoznany 240 Siedzi baba na cmentarzu 242 ALEKSANDER JACKOWSKI Inni JACEK O L Ę D Z K I Jedną 249 kreską kreślone albo dlaczego w k w i e t n i u wróble kąpią się w piasku SŁAWOMIR SIKORA ZBIGNIEW 252 Etnografia jako sposób życia albo spotkania z m u z y k a m i wiejskimi 257 Noty o Autorach 260 Streszczenia artykułów 262 BENEDYKTOWICZ w tym sensie, że spowodowane zewnętrznymi okolicznościami, niechcianymi przez jednostkę, która ich doświadcza. Ma ono jednak również swój wymiar aktywny, gdyż posiada niezwykle in­ tensywną silę poznawczą."), pozwala spostrzec i śledzić w Odysei problem „wiecznego napięcia pomiędzy życiem a opowieścią Czas etnografii 0 nim" - ów, jak wspomina o tym autor, charakterystyczny tak bardzo dla pisarstwa Tomasza Manna temat „dystansu pomiędzy życiem i słowem". - Problem dystansu i różnicy pomiędzy tym, co moglibyśmy nazwać „czasem przeżywania i doświadczania", 1 „czasem opowiadania", pomiędzy tym, czego doświadcza Odys, i o czym on sam opowiada (lub też, o czym inni opowiadają). P ' między tym, co przeżyte i doświadczone w cierpieniu, a tym, co tylko opowiedziane, czy wyśpiewane choćby w najpiękniejszej pieśni o losie, cierpieniach i przygodach Odysa. Z godnie z zapowiedzią daną w ostatnim numerze, po dwu obszernych monograficznych tomach-rocznikach powra­ camy do skromniejszych etnograficznych wymiarów. Nu­ mer ten rozpoczynamy od bloku tekstów rozwijających wątek biografii i autobiografii, ich wzajemnych związków i relacji ze sztuką, legendą, mitem. Otwiera go tekst Giovanniego Cerri z wprowadzeniem Krystyny Bartol. Cerri odkrywa przed nami niedostrzeganą dotąd, czy nie dość dostrzeganą obecność moty­ wu autobiograficznego w Odysei i postaci Odyseusza - „bohate­ ra, który opowiada własną historię." Ten sposób spojrzenia na Odysa, nie jako na postać emblematyczną, typ stały o utrwalo­ nych cechach charakteru, wykracza znacznie poza rutynę do ja­ kiej przyzwyczaiła nas naukowa tradycja zarówno historycznoli­ terackich, jak i filologiczno-klasycznych studiów, klasyczna odyseologia. To dynamiczne (a nie statyczne) podejście do rozumie­ nia doświadczenia autobiograficznego zapisanego w Odysei, w którym Cerri podkreśla znaczenie, jakie ma dla jego kształto­ wania się zarówno „moment preantropologiczny" („wiedza czło­ wieka kształtuje się poprzez poznawanie mentalnych postaw róż­ nych ludów, które Odys spotyka podczas swojej długiej podró­ ży"), jak i drugi element - pathos („cierpienie bierne jedynie Takie podejście, jakie reprezentuje w swym eseju Cerri, po­ zwala nie tylko znacznie głębiej rozpoznać i umieścić w historii początki, i obecność samego gatunku autobiografii, aniżeli do­ tąd czyniła to historia literatury i historia autobiografii, ale ze względu na swoje nierutynowe ujęcie zagadnienia, wrażliwość i skoncentrowanie uwagi na osobie „bohatera, który opowiada własną historię" - zbliża się, w zaskakujący dla nas sposób, do stanowiska kolejnej, omawianej tu przez Aleksandrę Melbę chowską-Luty, postaci: Witolda Gombrowicza. Można by wręcz powiedzieć, że to dynamiczne podejście Cerriego jest niejako spełnieniem postulatu i oczekiwań, jakie miał wobec lektury i interpretacji dzieła (literatury, sztuki), i czemu dawał wyraz w swoim Dzienniku, Gombrowicz: „Jakże katastrofalna okazała się metoda polegająca na zajmowaniu się samym tylko dziełem, w oderwaniu od osoby autora - za tą abstrakcją poszły inne, od­ rywając jeszcze bardziej dzieło od osoby [...] przenosząc wszyst- 2 �