<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="6142" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/6142?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T15:06:03+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="6122">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/d6f61157fa9c6d5441b7c4e4f89069fa.pdf</src>
      <authentication>757e0ab4d8c59a9b5370cea7ade73581</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="5">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25237">
                <text>Etnografia Polska</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25238">
                <text>etnografia, etnologia</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25239">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25240">
                <text>1958-</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25241">
                <text>Licencja PIA</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25242">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25243">
                <text>polski</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25254">
                <text>IAiE PAN ( d.IHKM PAN)</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25255">
                <text>IAiE PAN</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73244">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1035</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73245">
              <text>1981</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73246">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:951</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73247">
              <text>Gerhard Konrad Kloska. 1943-1979 / ETNOGRAFIA POLSKA 1981 t.25 z.1</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73248">
              <text>ETNOGRAFIA POLSKA 1981 t.25 z.1, s.25-28</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73249">
              <text>Małkowska, Krystyna; Mróz, Lech</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73250">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73251">
              <text>Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73252">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="73253">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="73254">
              <text>„Etnografia Polska", t. X X V z. 1
P L I S S N 0071-1861

GERHARD KONRAD KLOSKA. 1943-1979 |
Nagła, tragiczna śmierć Gerharda. Zginął w wypadku samochodo­
w y m 4 grudnia 1979 r. Bliski Kolega, Przyjaciel — m ą d r y , niezwykle
skromny i pełen prostoty. Jako naukowiec odznaczał się nie tylko w y b i t ­
nymi uzdolnieniami i dociekliwością, ale i szczególnie urzekającą rzetel­
nością intelektualną. Klimat Jego osobowości — niezwykłej i zarazem
bardzo naturalnej — pozostał z nami, w nas. I dlatego nie sposób pisać
o N i m w czasie przeszłym.

Gerhard urodził się 3 sierpnia 1943 r. w Niwkach Książęcych w Po­
znańskiem. Szkołę średnią ukończył w Ostrowie Wlkp., po czym w la­
tach 1961-1966 studiował etnografię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Bieruta we Wrocławiu. Pracę magisterską na te­
mat: „Forma i znaczenie pieczywa obrzędowego w kulturze ludowej Sło­
wian (korowaj)", z oceną bardzo dobrą, pisał pod kierunkiem prof. dr.
L . Godlewskiego. Nie zerwał też swego kontaktu z etnografią, kiedy po

�20

K R Y S T Y N A MAŁKOWSKA,

LECH

MRÓZ

studiach, dążąc do głębszego zrozumienia człowieka i kultury, zapisał się
na studium doktoranckie z filozofii przy Instytucie Filozofii na Uniwer­
sytecie Warszawskim. Obrał sobie dziedzinę filozofii szczególnie ważną
dla etnografii, czy szerzej — antropologii kulturowej, otwierającą nowe
perspektywy poznawcze. Połączenie tych dwu niezmiernie wzbogacają­
cych się nawzajem dziedzin wiedzy w osobie takiej, jak Gerhard Kloska,
niezmiernie rzadkie, a w Polsce bodaj jedyne, to wielka nadzieja nauko­
wa i to nie tylko w etnografii, ale i filozofii. Odejście Gerharda jest stra­
tą niepowetowaną.
W 1973 r. obronił rozprawę doktorską pt. „Problem wartościowania
w naukach społecznych", której promotorem był prof, dr M . Fritzhand.
W t y m samym roku został etatowym pracownikiem naukowym Instytu­
t u Filozofii i Socjologii P A N , a w latach 1975/76 i 1976/77 wspólnie z dr
K r y s t y n ą Starczewską prowadził seminarium naukowe poświęcone aksjo­
logii empirycznej, w którym brało udział parę osób ze środowiska etno­
graficznego.
Z etnografią związany był również poprzez stałą współpracę z K a ­
tedrą Etnografii UW (od 1971 r.) prowadząc coroczne seminarium meto­
dologiczne dla studentów (w roku akad. 1971/72 wspólnie z prof. A. K u trzebą-Pojnarową), a w r. 1977/78 również wykład z ćwiczeniami pt. „Wy­
brane zagadnienia z filozofii" dla I V roku studiów. Brał stały udział
w seminariach naukowych Katedry, a zabierając głos w dyskusjach dzie­
lił się ze słuchaczami swą dużą wiedzą, w n i k l i w y m i przemyśleniami
i wyczuloną świadomością metodologiczną. W ostatnich latach uczestni­
czył również w pracach związanych z realizacją problemu węzłowego
„Polska kultura narodowa, jej tendencje rozwojowe i percepcja", podej­
mując temat System wartości a badanie kultury narodowej.
Opublikował szereg artykułów w „Etnografii Polskiej" (9 + 1 w dru­
ku), w „Ludzie" (4), „Etyce" (3) i „Studiach Socjologicznych" (2). Naj­
ważniejszą i zarazem największą pozycję w dorobku pisarskim dr. Ger­
harda Kioski stanowi jego praca habilitacyjna pt. Pojęcia, teorie г bada­
nia wartości w naukach społecznych,
oddana do druku w PWN, która
ma się ukazać w 1981 r. Autor uważał ją za podsumowanie pewnego
etapu jedynie swych przemyśleń. Dalszą pracę przerwała tak bardzo
przedwczesna śmierć.
S P I S P U B L I K A C J I DR. G E R H A R D A K L O S K I
I O P R A C O W A Ń P R Z Y G O T O W A N Y C H DO D R U K U
1. Etnografia
społeczeństwa
przemysłowego
w ujęciu
Hermanna
Bausingera,
„Lud", t. 53: 1969, ss. 302-322.
2. Egzegeza „Totemizmu"
Claude Lévi-Straussa,
„Lud", t. 54: 1970, ss. 9-36.
3. Analiza sposobów użycia wyrazów
„etyka", „moralność",
„obyczaj",
„zwyczaj"
w polskim języku potocznym, „Etyka", t. 9: 1971, ss. 145-169.
4. Problem wartościowania
w etnografii, „Lud", t. 55: 1971, ss. 225-239.

�G E ГШ A M D K O N R A D

27

KLOSKA

5. Etologiczna teoria moralności
Edwarda
Westermarka,
„Etnografia Polska",
t. X V I : 1971, z. 1, ss. 79-114.
6. Czy wartości
ingerują
w twierdzenia nauk społecznych?,
„Etnografia Polska",
t. X V I : 1971, z. 2, ss. 131-244.
7. Uwagi do artykułu
Leszka Nowaka „Oceny w naukach społecznych
w koncepcji
twórców
marksizmu", „Studia Socjologiczne", nr 1 (48): 1973, ss. 300-307.
8. Pojęcie wartości
w teorii i badaniach empirycznych socjologii, „Studia Socjo­
logiczne", nr 4 (59): 1975, ss. 229-244.
9. Ewolucja oddzielenia opisu od powinności,
„Etnografia Polska", t. X V I I I : 1974,
z. 1, ss. 11-46.
10. Refleksje nad trzema modelami nauk społecznych,
„Etnografia Polska", t. X I X :
1975, z. 2, ss. 109-137.
11. Wpływ
wartości
na proces badawczy w naukach społecznych,
„Etnografia Pol­
ska", t. X X : 1976, z. 2, ss. 11-34.
12. Wartości
w poznaniu historycznym,
[w:] Zagadnienia historiozoficzne,
praca
zbiór, pod red. J . Litwina, Wroclaw 1977, ss. 21-44.
13. Wartości jako własności
przedmiotów,
„Etyka", t. 16: 1978, s. 117-130.
14. Aksjologia behawiorystyczna
Charlesa Morrisa, cz. I , „Etnografia Polska",
t. X X I I : 1978, z. 1, ss. 15-55.
15. Świadomość
historyczna i jej badanie, „Lud", t. 63: 1979, ss. 113-127.
16. Rola introspekcji w poznaniu historycznym, [w:] Perspektywy
historiozoficzne,
praca zbiór, pod red. J . Litwina, Warszawa 1979.
17. Motywy, postawy i wartości
a zadania nauk społecznych,
„Etnografia Polska",
t. X X I I I : 1979, z. 1, ss. 9-38.
18. Aksjologia behawiorystyczna
Charlesa Morrisa, cz. I I , „Etnografia Polska",
t. X X I I I : 1979, z. 1, ss. 39-53.
19. Sytuacja pojęcia wartości w naukach społecznych,
„Etnografia Polska", t. X X I I I :
1979, z. 2, ss. 31-59.
20. Falsyfikacjonizm
K. R. Poppera a twierdzenia etnologii, „Etnografia Polska",
t. X X I V : 1980, z. 2, w druku.
21. Błąd naturalistyczny, w maszynopisie.
22. Zdania ogólne w historii, w maszynopisie.
23. Pojęcia, teorie i badania wartości
w naukach społecznych,
w druku.
24. Traktat o wolności
sumienia Jana Crella. Z dziejów
tolerancji w Polsce,
w maszynopisie.
Krystyna

Małkowska,

Lech

Mróz

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
