https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7926f2dee7e9f02151f6a2677f1199b2.pdf 5ec3b21de7e0b063d259ebf4052afa08 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3495 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1979 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3276 Title A name given to the resource Recenzje / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.1 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.1, s.55-57 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text R Е С E N Z H A L I N A K E N A R O W A . Od z a k o p i a ń s k i e j szkoły p r z e m y s ł u drzewnego do szkoły W y d a w n i c t w o Literackie, K r a k ó w 1978, ss. 340, i l . 211. Zamiast tradycyjnej recenzji — w k t ó r e j n a l e ż a ł o ­ by p o d k r e ś l i ć pionierski charakter pracy, ogromnie w a r t o ś c i o w e , syntetyczne ujęcie, b o g a t ą faktografię, i n ­ t e r e s u j ą c ą i z r ó ż n i c o w a n ą bazę ź r ó d ł o w ą , walory l i t e ­ rackie tekstu oraz s k a n d a l i c z n ą wprost a b n e g a c j ę w y ­ dawcy — c h c i a ł a b y m p o d y s k u t o w a ć nad problemem, u j ę t y m w książce raczej marginesowo, a mianowicie nad problemem o d d z i a ł y w a n i a „ k e n a r o w c ó w " w tere­ nie, o l u d o w y m b ą d ź nieludowym charakterze ich pro­ dukcji oraz poziomie ich twórczości artystycznej. P u n k t e m wyjścia niechaj b ę d z i e p r z y d ł u g i nieco cytat: „W 1954 r. Muzeum Etnograficzne w K r a k o w i e ogłosiło konkurs na „ z a b a w k ę l u d o w ą ziemi k r a k o w ­ skie!]", z a p r a s z a j ą c szkołę (!) do u d z i a ł u w konkursie. Kenar „podjął r ę k a w i c ę " , o r g a n i z u j ą c z j e d n ą k l a s ą zadanie na r u c h o m ą z a b a w k ę d r e w n i a n ą , i prace ucz­ niów uzyskały pierwszą n a g r o d ę na konkursie (!). W z m i a n k i w prasie p o d k r e ś l a ł y „ ł a d u n e k humoru w l u ­ dowych zabawkach". P o n i e w a ż jednak w warunkach konkursu była klauzula, aby uczniowie pochodzili z zie­ m i krakowskiej — a, na ironię, uczniowie pochodzili w ł a ś n i e z innych r e g i o n ó w Polski — Kenar polecił do­ pisać przy ich nazwiskach fikcyjne miejsca urodzenia, z a c z e r p n i ę t e na chybił trafił z mapy w o j e w ó d z t w a k r a ­ kowskiego. Konsekwencje tego figla artystycznego by­ ły nieprzewidziane: zabawki robione przez „obcych et­ nicznie" i „pod k i e r u n k i e m artysty" f i g u r u j ą w zbio­ rach Muzeum Etnograficznego w K r a k o w i e jako „ l u ­ dowe zabawki ziemi krakowskiej", rozpowszechniane nawet przez poczitówiki Ruchu. Na jednej z p o c z t ó w e k o d z n a j d u j ę p o d o b i z n ę zabawki robionej przez ó w c z e s ­ nego ucznia szkoły S t a n i s ł a w a Kulona urodzonego w ZSRR (!). Wnioski z owej anegdoty s ą n a s t ę p u j ą c e : po pierwsze, etnografowie m u s z ą bardzo u w a ż a ć , a r t y ś c i p o t r a f i ą bowiem ś w i e t n i e p a s t i s z o w a ć „ludowość", nie­ jednokrotnie już tlo r o b i l i i r o b i ą nadal, na p r z y k ł a d w i e l u a b s o l w e n t ó w szkoły starannie u k r y w a fakt jej u k o ń c z e n i a , bo „opłaca się" i m bardziej uchodzenie za „ t w ó r c ó w ludowych", co oczywiście jest regresem ar­ tystycznym. Po drugie, jeśli wszystko jest „ l u d o w e " — to nic nie jest ludowe i tradycyjne k r y t e r i a „ l u d o w o ­ ści" są dziś całkowicie nieprzydatne." (s. 262). Jest rzeczą oczywistą, że tradycyjne k r y t e r i a sztu­ k i ludowej s ą dla o k r e ś l e n i a zjawisk współczesnych c a ł ­ kowicie nieprzydatne. Ale z a k o p i a ń s k a szkoła, p o w s t a ł a przecież sto lat temu, działała r ó w n i e ż w czasach, gdy sztuka ludowa była na Podhalu wciąż jeszcze bogata i ż y w a , a „ p a n o w i e " ingerowali w n i e w i e l k i m stosun­ kowo stopniu. Ingerencja zaczęła się na s k a l ę m a s o w ą wraz z rozwojem szkoły, k t ó r a przez cały czas swego istnienia w y w i e r a ł a p r z e m o ż n y w p ł y w na stan g ó r a l s k i e j sny­ cerki i rzeźby. Lista a b s o l w e n t ó w , podana przez K e n a r o w ą , obejmuje do r o k u 1914 ponad czterysta nazwisk, zaś w latach 1914—1939 około pięciuset. Cyfry tc mo­ żemy spokojnie p o m n o ż y ć przez dwa, gdyż mniej w i ę ­ cej połowa ueaniow opuszczała szkołę przed uzyskaniem k o ń c o w e g o ś w i a d e c t w a . Z w a ż y w s z y , że większość osób, k t ó r e p r z e w i n ę ł y się przez szkołę, działała potem na J E Kenara, terenie P o d g ó r z a i K a r p a t Polskich, m o ż e m y stwier­ dzić bez obawy p o m y ł k i , że działalność z a k o p i a ń s k i e j szkoły zaznaczyła się w y b i t n i e w całokształcie k u l t u r y plastycznej polskiej góralszczyzny. Przekonamy się o t y m najdobitniej, gdy p o r ó w n a ­ my prace szkolne z okresu dyrektorstwa Neużila, K o vatsa, Barabasza i z czasów późniejszych z p r o d u k c j ą współczesną, o f e r o w a n ą przez prywatne sklepy p a m i ą t ­ karskie na K r u p ó w k a c h . P o k r e w i e ń s t w o oczywiste od pierwszego r z u t u oka. Kenarowa podaje nawet d o k ł a d ­ n ą d a t ę rozpoczęcia w Zakopanem produkcji talerzy i kasetek, inkrustowanych kolorowymi metalami. Owe „ z a k o p i a ń s k i e " f i g u r k i , p i ó r n i k i , orły, dziewięćsiły, sza­ chy, kasetki, talerze, s ł o w e m cały ten kicz, produko­ wany w setkach tysięcy sztuk, a u w a ż a n y przez tzw. m a s o w ą publiczność za góralski autentyk, ma swój r o ­ dowód w Szkole P r z e m y s ł u Drzewnego. Powojenne dzieje szkoły r ó w n i e ż z w i ą z a n e są w paradoksalny sposób z istnieniem p a m i ą t k a r s t w a „na ludowo". W ciągu ostatnich dwudziestu lat, kiedy to n a s t ą p i ł o nasilenie k o n k u r s ó w , wystaw i różnego auto­ ramentu p r z e g l ą d ó w tzw. współczesnej sztuki ludowej, gdy u s i ł o w a n o „ o d k r y ć " i n a m ó w i ć do neoludowej p r o ­ dukcji j a k n a j w i ę k s z ą ilość miesizkańców wsi, poten­ cjalnymi kandydatami do „odkrycia" i „pobudzenia t w ó r c z o ś c i " były w ł a ś n i e owe dziesiątki i setki w i e j ­ skich m a j s t e r k o w i c z ó w z u k o ń c z o n y m lub — znacznie częściej — nie u k o ń c z o n y m z a k o p i a ń s k i m liceum. „ C h o ­ dziłem do liceum plastycznego, r o z c h o r o w a ł e m się i ze­ szło m i na to, że zostałem t w ó r c ą l u d o w y m " — w y z n a ł m i s m ę t n i e jeden z nich. I tak oto p o w s t a ł a paradoksalna sytuacja — b. ucz­ niowie, którzy nie sprawdzili się w szkole artystycznej i przerwali n a u k ę , np. z powodu b r a k u u z d o l n i e ń , zna­ leźli się w lepszym położeniu od tych, k t ó r z y u k o ń c z y l i liceum i otrzymali maturalne ś w i a d e c t w o . Status zawo­ dowy tych ostatnich nie jest godny pozazdroszczenia. B ę d ą c technikami plastycznymi, a więc m a j ą c przy­ gotowanie np. do robienia okolicznościowych dekoracji, w y s t r o j u wystaw sklepowych — nie m o g ą p r z y j ą ć zle­ cenia od instytucji p a ń s t w o w e j , gdyż nie są c z ł o n k a m i ZPAP. A nie są, gdyż nie zdobyli wyższego w y k s z t a ł ­ cenia plastycznego. Mają zawód, ale go nie m a j ą . M a j ą za to z p e w n o ś c i ą wyniesione ze szkoły w i e l k i e a m b i ­ cje, nadzieję sławy, powodzenia. A w o k ó ł siebie tzw. twardą rzeczywistość. Nic więc dziwnego, że hossa na s z t u k ę z w a n ą l u ­ dową, a szczególnie rzeźbę, od k t ó r e j na ogół nie w y ­ maga się wysokiego poziomu artystycznego (wystarczy, że jest „ p r y m i t y w n a " i „ l u d o w a " ) , s t a ł a się dla tych ludzi życiową s z a n s ą — d o b r ą , s u g e s t y w n ą n a m i a s t k ą rzeczywistej twórczości i n i e z ł y m ź r ó d ł e m utrzymania. Regulaminy k o n k u r s ó w oraz stereotyp nieuczonego wiejskiego prostaczka, p r z y c u p n i ę t e g o pod p r z y d r o ż n ą w i e r z b ą i rzeźbiącego pastuszym kozikiem nieporadne ś w i ą t k i nie dopuszczają „ k e n a r o w c ó w " do p r z e g l ą d ó w w s p ó ł c z e s n e j sztuki ludowej; ale popyt na l u d o w o ś ć jest tak duży, że fakt u d z i a ł u „ k s z t a ł c o n y c h " jest na ogół dyskretnie przemilczany dla wygody obu stron. Chociaż czasem z d a r z a j ą się n i e m i ł e sytuacje — z w ł a - 55 I �szcza, gdy rzecz natrafi na doktrymera, k t ó r e g o bardziej i n t e r e s u j ą przepisy i podziały, niż artystyczna w a r t o ś ć prac. Jak powiedziano w y ż e j , „ k e n a r o w e y " nie douczeni, talenty w trzecim i czwartym gatunku, z n a j d u j ą się w lepszej sytuacji od swych kolegów z m a t u r ą . F a k t uczęszczania przez rok lub dwa do liceum plastycznego m o ż n a dość ł a t w o u k r y ć , by uchodzić za „ a u t e n t y c z n e ­ go, ludowego t w ó r c ę " . W swej praktyce terenowej zet­ k n ą ł e m się z dwudziestoma kilkoma r z e ź b i a r z a m i , u k r y ­ w a j ą c y m i mniej lub bardziej skutecznie s w ą „ k e n a r o w s k ą " przeszłość oraz kilkoma absolwentami szkoły z m a t u r ą , k t ó r z y p r a g n ę l i zostać t w ó r c a m i ludowymiiipółzawodowymii uczestnikami k o n k u r s ó w , wystaw i kiermaszy. I m u s z ę się p r z y z n a ć , że fakt kenarowskiej przeszłości k a n d y d a t ó w na t w ó r c ó w ludowych z u p e ł n i e m i nie p r z e s z k a d z a ł . Niestety, większość „ k e n a r o w c ó w " d e k o n s p i r o w a ł fatalny styl prac, n i e z n o ś n a maniera, n ę d z n e n a ś l a d o w n i c t w o Kenara, Hasiora, Rząsy czy i n ­ nych nauczycieli. I z tego powodu nie mieli najmniej­ szych szans w konfrontacji z różnego rodzaju w i e j s k i ­ m i p o m y l e ń e a m i czy staruiszkami-analfabetami, dyspo­ ALEKSANDRA JACHER-TYSZKOWA, Strój kielecki. Atlas Polskich Strojów z. 12, W r o c l a w 1977, ss. 136, ilustracje. Z dużą u w a g ą p r z y w i t a ć należy nowy, już 31 ze­ szyt Atlasu Polskich S t r o j ó w Ludowych. Z u w a g ą , gdyż jest to kontynuacja z a p o c z ą t k o w a n e g o przed prawie trzydziestoma laty monumentalnego przedsięwzięcia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, kontynuacja — dodajmy — po k i l k u latach milczenia. Ostatni t o m Atlasu u k a z a ł się bowiem w r o k u 1970 (Strój kołbielski W ł a d y s ł a w a Kolago), a w latach 1966—1977 u k a z a ł o się ich zaledwie cztery. To zahamowanie tempa wydawania kolejnych zeszytów Atlasu niepokoi t y m w i ę c e j , gdy u ś w i a d o m i m y sobie — dobitnie w i d a ć to na mapie za­ mieszczonej na przedostatniej stronie k a ż d e g o tomu — jak wiele jeszcze pozostało b i a ł y c h plam, ś w i a d c z ą c y c h 0 powolnym poznawaniu ludowego stroju poszczegól­ nych r e g i o n ó w Polski. Prezentowana praca przynosi nam drobiazgowy opis stroju kieleckiego, wraz z jego odmianami, oparty, po­ dobnie jak wszystkie dotychczasowe opisy strojów w APSL, na rzetelnych studiach l i t e r a t u r y przedmiotu: źródłach archiwalnych pisanych i ikonograficznych, zbiorach muzealnych, a przede wszystkim na intensyw­ nych wieloletnich badaniach terenowych. Z a c h o w u j ą c u k ł a d p r z y j ę t y we wszystkich dotych­ czasowych tomach Atlasu pisze autorka obszernie o obecnym stanie zachowania stroju kieleckiego, o jego historycznym rozwoju, a także o obecnym i d a w n y m zasięgu. Te ostatnie w y w o d y w y d a j ą się miejscami, zwłaszcza jeśli chodzi o oddzielenie stroju Krakowia­ ków od stroju kieleckiego, dość arbitralne, lecz zjawis­ ko wzajemnych wpłyiwów uniemożliwiło autorce — jak sądzę — osiągnięcie t u w i ę k s z e g o stopnia precyzji. Bardzo potoczyście i jasno napisane są fragmenty tekstu b ę d ą c e opisem ubioru męskiego i jego zróżnico­ wania, a t a k ż e z r ó ż n i c o w a n i a stroju kobiecego. Tekst naszpikowany — co oczywiste — danymi technicznymi 1 nazwami g w a r o w y m i jest w pełni z r o z u m i a ł y , co nie zawsze było cechą publikacji z cyklu APSL. Może t y l ­ ko w rozdziale z a t y t u ł o w a n y m „Wytiwórey i m a t e r i a ł y " 56 n u j ą c y m i atutem najsilniejszym: świeżością spojrzenia. Takie to n a s u n ę ł y m i się n i e w e s o ł e refleksje, gdy w książce K e n a r ó w e j p r z e c z y t a ł e m n a s t ę p u j ą c e zdanie: „ K i e d y prof. Antoniewicz w y s u n ą ł projekt, aby w Zakopanem p o w s t a ł a wyższa szkoła plastyczna — K e ­ nar s t w i e r d z i ł ze zdziwieniem: „To bardzo ł a d n i e , ale dlaczego n i k t nie rozumie, że mnie nie i n t e r e s u j ą l u ­ dzie p o w y ż e j dwudziestu lat?" (s. 246). Wybitna osobowość Kanara, o k t ó r e j Autorka p i ­ sze tak zajmująco i kompetentnie, z czułością i dystan­ sem jednocześnie, w sposób wyzbyty jakiegokolwiek patosu — o d d z i a ł y w a ł a w mniejszym lub większym stopniu na grono ludzi, z w i ą z a n y c h ze szkołą. A l e p r ó c z ludai n i e p r z e c i ę t n y c h istnieją t a k ż e „ k e n a r o w e y " ś r e d ­ ni i z u p e ł n i e m a l i , którzy intensywnie oddziałują na całokształt k u l t u r y plastycznej Polski południowej. S p r a w ę ich twórczości Halina Kenarowa p o t r a k t o w a ł a marginesowo. To jest moje jedyne z a s t r z e ż e n i e wobec tej ś w i e t n e j książki, k t ó r a przez długie lata s t a n o w i ć będzie p o d s t a w o w ą l e k t u r ę dla każdego, kto intereso­ w a ć się będzie h i s t o r i ą sztuki polskiej X X w i e k u . Antoni Kroh Ludowych, cz. V. Małopolska, z a b r a k ł o w k i l k u miejscach oddechu, fragmenty te w y ­ dają się nieco zbyt lakoniczne i jakby oderwane od całości w y w o d ó w . Z a m y k a j ą p r a c ę : o m ó w i e n i e zdobin stroju kieleckiego, charakterystyka źródeł (czy jednak w tego typu publikacjach nie powinna z n a j d o w a ć się ona na pierwszych stronach), przypisy, w y k a z źródeł i literatury. Pewine zastrzeżenia m o ż n a mieć do w s t ę p u s t a n o w i ą c e g o rodzaj geograficzno-gospodarczej charak­ t e r y s t y k i terenu. Jest ona mdejscamf zbyt ogólnikowa a w k i l k u fragmentach zbyt luźno z w i ą z a n a z tak k o n ­ k r e t n y m zagadnieniem jak s t r ó j . W s t ę p y jednak to z dawna słaba strona w i e l u etnograficznych o p r a c o w a ń . Te drobne uwagi krytyczne nie m o g ą w ż a d n y m stopniu w p ł y n ą ć na ogólną ocenę pracy Aleksandry Ja­ ch er-Tyszkowej. A ocena musi b y ć bardzo wysoka z k i l k u co najmniej p o w o d ó w . Nie przypominam sobie, by w jakiejkolwiek innej monograficznej pracy na te­ mat stroju u d a ł o się z a c h o w a ć tak d o s k o n a ł e proporcje między t e c h n i c z n ą s t r o n ą zagadnienia a jego walorem społecznym. Inaczej m ó w i ą c , pierwszy chyba raz w Atlasie — moim zdaniem — s t r ó j został potraktowany nie autonomicznie, w p e w n y m oderwaniu, lecz jako i n ­ tegralna część k u l t u r y ludowej konkretnej grupy etnograifiieiznej, został pokazany niejako w swoim społecz­ n y m u w a r u n k o w a n i u . W r a ż e n i e takie dają bardzo do­ brze wkomponowane w całość uwagi, podane z odpo­ w i e d n i ą precyzją, na temat z r ó ż n i c o w a n i a stroju ze w z g l ę d u na wiek, status m a j ą t k o w y i społeczny i t d . u ż y t k o w n i k a . W poprzedniich zeszytach Atlasu p a n o w a ł pod t y m w z g l ę d e m bairdizo często chaos i dała się od­ czuć zmacana dowolność w przytaczaniu f a k t ó w i ich interpretaiojd. Godne u w a g i są t a k ż e fragmenty na temat stroju ś w i ą t e c z n e g o i o b r z ę d o w e g o w o l n e od powierzchowno­ ści do jakiej, niestety, p r z y z w y c z a i ł y nas poprzednie tomy A P S L . Powodem do wysokiej oceny prezentowanej pracy m o ż e być t a k ż e jej język w y j ą t k o w o plastyczny i na- �wet w (najtrudniejszych fragmentach nie d ą ż ą c y do sztucznego „ s t e c h n i c y z o w a n i a " , a mimo to, a m o ż e dla­ tego, nie tracący nic z w a l o r ó w języka naukowego. Ż e b y jednak nie m n o ż y ć k o m p l e m e n t ó w pod adre­ sem pracy, k t ó r ą — jak przypuszczam — k a ż d y czytel­ nik w pełni doceni, trzeba z a p r a w i ć recenzję k r o p l ą go­ „ D E M O S " Internationale Elhnographische und ryczy. Niestety, całość fatalnie obniża koszmarny po­ ziom reprodukcji. Znaczna ilość ilustracji zamieszczo­ nych w pracy w ogóle jest nieczytelna. Pod t y m wzglę­ dem w poprzednich zeszytach Atlasu nie było zbyt do­ brze, ale o wiele lepiej n i ż w prezentowanym. Ryszard Kantor Folklorislische R o z w ó j nauk, w t y m i etnologicznych, sprawia że coraz t r u d n i e j jest śledzić w y d a w n i c t w a k s i ą ż k o w e oraz a r t y k u ł y zamieszczane w czasopismach u k a z u j ą c y c h się z a g r a n i c ą . T r u d n o ś ć pogłębia fakt, że w i e l e pozycji, k t ó r e m o g ą być przydatne, -ukazuje się w j ę z y k a c h ob­ cych, nie znanych zainteresowanym. Z r o z u m i a ł e więc, że problem informacji naukowej staje się coraz w a ż ­ niejszy. Nawet ś l e d z e n i e d z i a ł ó w receinzyjno-infcrmacyjnych czasopism u k a z u j ą c y c h się u nas i w krajach obozu demokratycznego nie wyczerpuje zagadnienia. W i a d o m ą jest rzeczą, że d z i a ł y te nie n a l e ż ą do najlepszych, że redakcje o d c z u w a j ą duże t r u d n o ś c i z uzyskaniem re­ cenzji. W takiej sytuacji szczególnej wagi nabiera istnienie .czasopisma, k t ó r e regularnie omawia wszyst­ kie istotniejsze p u b l i k a c j e z zakresu k u l t u r y ludowej w zasięgu europejskich k r a j ó w socjalistycznych. Czaso­ pismem t y m jest k w a r t a l n i k „ D e m o s " w y d a w a n y od I960 r. w stolicy N R D — Berlinie. U k a z u j ą się w n i m n a d e s ł a n e przez poszczególne redakcje krajowe noty i n ­ formacyjne w języku niemieckim. Recenzowane prace dotyczą zagadnień ogólnych, jak r ó w n i e ż dociekań szczegółowych z zakresu k u l t u r y ludowej, s t r u k t u r y s p o ł e c z n e j , historii k u l t u r y m a t e r i a l ­ nej, historii k u l t u r y robotniczej i f o l k l o r y s t y k i . Recen­ zje, oprócz podania noty bibliograficznej r e f e r u j ą k r ó t ­ ko t r e ś ć omawianych publikacji, o k r e ś l a j ą ich cel ba­ Injormationem. dawczy, p o d a j ą d o k ł a d n ą sową, o k r e ś l a j ą metody autora, wreszcie w y n i k i cza r ó ż n e informacje .o folklorystycznego ruchu stycznych. Akademie-Verla. l o k a l i z a c j ę geograficzną i cza­ badań, założenia w y j ś c i o w e k o ń c o w e . Czasopismo zamiesz­ przejawach etnograficznego i naukowego w krajach socjali­ Poziom opracowania poszczególnych not informa­ cyjnych jest niejednolity. Jest to w tego typu w y d a w ­ nictwie nieuniknione. R ó ż n y jest poziom szczegółowości informacji o k s i ą ż c e czy artykule, niemniej noty dają w sumie r z e t e l n ą i b o g a t ą d o k u m e n t a c j ę . Redakcja polska mieści się w O ś r o d k u Dokumen­ tacji i Informacji Etnograficznej przy katedrze Etno­ grafii Uniwersytetu Łódzkiego, a o jej s p r a w n o ś c i świadczy duża liczba dobrze i n f o r m u j ą c y c h not o p u ­ blikacjach polskich. Tak np. a r t y k u ł y u k a z u j ą c e się w „Polskiej Sztuce L u d o w e j " omawiane są w „ D e m o s i e " w 5—9 miesięcy po ich ukazaniu się. W 1979 r. redakcja „ D E M O S U " planuje wydanie zeszytu specjalnego poświęconego muzealnictwu etno­ graficznemu, a w r o k u 1980 zeszytu z informacjami o instytucjach etnograficznych i folklorystycznych zajmu­ jących się badaniem k u l t u r y ludowej. Kwartalnik pośrednictwem wvnosi 430 zł. „ D E M O S " m o ż n a z a p r e n u m e r o w a ć za „ R u c h u " , cena rocznego abonamentu A N O Berlin VII—XII 1978 Jubileusz 50-lecia pracy prof, dr Marii Znamierowskiej-Prufferowej We w r z e ś n i u minęło 50 lat pracy naukowej prof, dr M a r i i Znamierowskiej-Prufferowej. Uroczysty j u b i ­ leusz obchodzono podczas obrad 53 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Toruniu. Rada P a ń ­ stwa n a d a ł a prof. Prufferowej K r z y ż K o m a n d o r s k i Or­ deru Odrodzenia Polski w uznaniu Jej zasług dla n a u ­ k i .polskiej. S t u d i o w a ł a h i s t o r i ę sztuki i k u l t u r y w Warszawie, n a u k i humanistyczne i matematyczno-przyrodnicze na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, potem etno­ grafię i etnologię. Jeszcze w cza.sie s t u d i ó w , w 1927 г., została a s y s t e n t k ą profesora Cezarii Baudoin de Courtenay-Ehrenkreutzowej w Muzeum Etno graficznym w Wilnie. W 1939 r. została doktorem etnografii i etno­ logii, wtedy działała t a k ż e w Towarzystwie Ludoznaw­ czym, w y d a w a ł a pismo „ E t n o g r a p h i e a " . Po wojnie, w latach 1945—1949, jest a d i u n k t e m ka­ tedry Etnologii i Etnografii U M K , przez 9 lat pracuje jako kustosz Muzeum Miejskiego w T o r u n i u , oraz- or­ ganizuje t a m ż e samodzielne Muzeum Etnograficzne. W t y m też czasie uzyskuje t y t u ł profesora nadzwyczajne­ go, kieruje K a t e d r ą Etnografii U M K . Podejmuje dzie­ s i ą t k i z a d a ń i prac naukowych jako prezes .oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, wiceprezes Za­ r z ą d u G ł ó w n e g o P T L , honorowy k i e r o w n i k Zespołu Et­ nograficznego I H K M Polskiej A k a d e m i i Nauk. Muzeum Etnograficzne w Toruniu, zorganizowane od podstaw, stało się szybko j e d n ą z n a j w a ż n i e j s z y c h p l a c ó w e k tego typu w k r a j u . Przez 13 lat kierowania Muzeum prof. Prufferowa pracuje naukowo, p u b l i k u j ą c w y n i k i swych pionierskich .badań nad r y b a c k i m i n a r z ę d z i a m i k o l n y m i . Od 1972 r o k u prof, dr Mairia Znamierowska-Pruff er owa przeszła na e m e r y t u r ę , jednak nadal prowadzi w y k ł a d y .na Podyplomowym Studium Etnografii U M K , działa w P T L , intensywnie pracuje naukowo. Ż y c i o r y s naukowy i .bibliografię prac prof. Pruf­ ferowej zamieścił Rocznik Muzeum Etnograficznego w Toruniu, Т. I , T o r u ń 1978. 57 7 �