https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/c00e2978d6ddb25ab4fefa220ad26c71.pdf 7a18d51a83227770487c87c9d98f4634 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4559 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1963 Subject The topic of the resource sztuka ludowa - badania Rzeszowskie - sztuka ludowa Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4237 Title A name given to the resource Sztuka ludowa w woj. rzeszowskim i jej badania/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1963 t.17, z.3-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1963 t.17, z.3-4, s.113-121 Creator An entity primarily responsible for making the resource Reinfuss, Roman Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Roman Reinfuss SZTUKA LUDOWA W WOJEWÓDZTWIE R Z E S Z O W S K I M I JEJ BADANIA Wiele przyczyn złożyło się na to, że sztuka ludowa nie dochowała się w r ó w n y m stopniu na terenie ca­ łej Polski. Podczas gdy tereny zachodnie i północno-zachodnie już w 2. połowie ubiegłego wieku zostały objęte silnymi prądami niwelującymi tradycyjną kulturę ludową, w Polsce środkowej, południowej i wschodniej zjawisko to dało się zaobserwować znacznie później i w ł a ś c i w i e dopiero I wojna ś w i a t o w a poczyniła pierwsze poważne zmiany w tra­ dycyjnym układzie dziedziczonym na wsi polskiej z pokolenia na pokolenie. Województwo rzeszowskie, mimo że i tu w ciągu ostatniego półwiecza proces niwelacji kultury tradycyjnej poczynił znaczne po­ stępy, stanowi dziś, jeśli chodzi o stan zachowania z a b y t k ó w ludowej sztuki, jeden z najbogatszych i najbardziej interesujących terenów w Polsce. W porównaniu z w o j e w ó d z t w a m i centralnymi wo­ j e w ó d z t w o rzeszowskie cechuje większa rozmaitość w y t w o r ó w sztuki ludowej, co w i ą ż e się ze zróżnico­ waniem obszaru w o j e w ó d z t w a na szereg grup etno­ graficznych, z których każda posiada odmienne i so­ bie w ł a ś c i w e cechy kultury tradycyjnej. W dziejach rozwoju kultury ludowej woj. rzeszowskiego podsta­ wowe znaczenie odegrał podział na tereny północne i środkowe, zamieszkiwane przez ludność polską, i południowe oraz wschodnie zamieszkałe do niedaw­ na przez ludność ukraińską. Na terenach zajmowa­ nych przez P o l a k ó w wyróżniają się trzy większe II. 1. Domy w Starej Wsi, pow. Br?ozńw. II. 2. Chałupa przysłupowa. Z XVIII w. Kraczkowa, pow. Łańcut. II. 3. Kapliczka przy szosie Krosno—Jasło. 11. 4. Strój łańcucki. �ugrupowania; jedno z nich stanowią Lasowiacy (po­ prawniej Lesiacy), których siedziby znajdują się w widłach Wisły i Sanu w obrębie dawnej Puszczy Sandomierskiej, drugą Pogórzanie zamieszkujący szeroką nieckę, ciągnącą się wzdłuż Beskidu N i s k i e go od rzeki Ropy po średni San. Pas środkowy m i ę ­ dzy Lasowiakami a Pogórzanami, wyróżniający się najżyźniejszymi glebami, zajmuje ludność rozpada­ jąca się na kilka mniejszych ugrupowań, różniących się między sobą głównie strojem, wśród których F . Kotula wyróżnia jako odrębne całości m i e s z k a ń ­ ców okolic Rzeszowa, Łańcuta i Przeworska. 1 W obrębie ludności ruskiej, której ilość po prze­ siedleniach — jakie miały miejsce po I I wojnie ś w i a ­ towej — znacznie spadła, wyróżniali się odrębnością swej góralskiej kultury Łemkowie, zamieszkujący Beskid Niski łącznie ze zlewiskiem górnej Osławy, i Bojkowie, których siedziby znajdowały się w Biesz­ czadach. Na południe od wschodnich Ł e m k ó w , w okolicy Sanoka mieszkali Dolinianie , których siedzi­ by graniczyły z wsiami ukraińskimi, ciągnącymi się na wschód w kierunku Przemyśla i na północ w oko­ lice Cieszanowa i Lubaczowa. 2 Ugrupowania te, wykrystalizowane w wyniku skomplikowanych procesów osadniczych przebiega­ jących w zróżnicowanych warunkach gospodarczych mimo postępującej urbanizacji, zachowały liczne swe odrębności po dzień dzisiejszy. 3 Do niedawna jednym z najbardziej konserwatyw­ nych pod w z g l ę d e m kulturowym terenów Małopolski 1 F . Kotula, Strój rzeszowski, „Atlas polskich strojów ludowych", Lublin 1951; tenże, Strój łańcuc­ ki, „Atlas polskich strojów ludowych", Wrocław 1955. R. Reinluss, Etnograficzne granice Łemkowszczyzny, „Ziemia", 1936, nr 10—11. M. Dobrowolska, Osadnictwo Puszczy Sando­ mierskiej, K r a k ó w 1923; Taż, Z badań nad osadnict­ wem Łemkowszcżyzny. II Zjazd Sprawozdawczo-Naukowy poświęcony środkowym i wschodnim Karpatom polskim, Warszawa 1938; A. Fastnacht, Osadnictwo Ziemi Sanockiej w latach 1340—1650, Wrocław 1962. 2 3 114 II. 5. Sw. Agata, jragm. rzeźby drewn. Kobylany, pow. Krosno. II. 6. Matka Boska z Dzieciątkiem, rzeźba w drewnie, polichr., wys. 94 cm. Samoklęski, pow. Jasło. II. 7. Sw. Agata, rzeźba w drewnie, wys. £3 cm. Kobylany. �był zamieszkiwany przez L a s o w i a k ó w obszar dawnej Puszczy Sandomierskiej. T u , na ubogich piaszczy­ stych ziemiach, jeszcze do I wojny ś w i a t o w e j orano ziemię sochą analogiczną jak na Polesiu, znaczny procent d o m ó w stanowiły kurne chaty, a w zady­ mionych izbach trafiały się szerokie nieruchome pry­ cze do spania, u ż y w a n e przez biedniejszą ludność za­ miast łóżek. Podobnie przedstawiała się sytuacja w górach Ł e m k o w s z c z y z n y i Bojkowszczyzny , gdzie na skutek lichej gospodarki panowała bieda, hamu­ jąca wszelką m y ś l o postępie i zmianie na lepsze. Najpomyślniej pod w z g l ę d e m gospodarczym układa­ ły się stosunki na urodzajnych ziemiach pasa środko­ wego, przecinającego obszar w o j e w ó d z t w a r ó w n o l e ż ­ nikowo od Pilzna po Przemyśl, i na roponośnych te­ renach zamieszkiwanych przez Pogórzan, gdzie w związku z większą zamożnością chłopów proces urba­ nizacji poczynił znaczniejsze postępy, przejawiające się między innymi wcześniejszym zanikiem ludowych ubiorów, podczas gdy budownictwo i urządzenie wnętrza dopiero w ostatnich czasach zaczęło tu ule­ gać szybko postępującym przemianom. 4 5 e Kultura poszczególnych grup etnograficznych za­ mieszkujących obszar dzisiejszego w o j e w ó d z t w a rze­ szowskiego stosunkowo wcześnie zwróciła na siebie u w a g ę badaczy. T u , na terenach karpackich, w po­ łowie ub. stulecia prowadzili swe badania W. P o l , I. Kopernicki , a później O. K o l b e r g , tu zrodziły 7 8 4 R. Reinfuss, Łemkowie, 9 „Wierchy", R. 14, 1936, s. 1. 5 Tenże, Ze siuaiów nad kulturą materialną Boj­ „Rocznik Ziem Górskich", Warszawa 1939. Tenże, Sztuka ludowa gorlickich Pogórzan. Ka­ talog wystawy, Gorlice 1960, s. 5. W. Pol, Górale Czuchonkowie (rękopis w zbio­ rach Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem). I. Kopernicki, O góralach ruskich w Galicji, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej", K r a ­ ków, t. X I I I , 1889. O. Kolberg, Tarnów — Rzeszów, „Materiały Antropologiczno-Archeologiczno-Etnograficzne", t. X I , 1910. ków, 6 10 7 8 9 8 II. 8. Św. Florian, rzeźba w drewnie, polichr., wys. 72 cm. Suchodół, pow. Krosno. II. 9. Matka Boska z Dzieciątkiem, rzeźba drewniana z feretronu, ślady polichr., wys. 49 cm. Witryłów, pow. Brzozów. II. 10. Chrystus Ukrzyżowany, fragm. rzeźby w drewnie, polichr., wys. 22 cm. Cmolas, pow. Kolbuszowa. 9 �się zainteresowania etnograficzne zasłużonego na­ stępcy Kolberga Seweryna Udzieli, który w 80-tych latach X I X wieku rozpoczął swe badania w okolicach Ropczyc , kontynuowane później w powiecie gorlic­ kim . Wynikiem ich jest szereg cennych prac, a wśród nich pierwsza w polskiej literaturze etno­ graficznej rozprawa o poczuciu estetycznym naszego ludu . 10 u 12 Siadem S. Udzieli poszli wkrótce inni badacze. Z. Wierzchowski zajął się L a s o w i a k a m i A . Saloni opisem kultury ludowej z okolic Rzeszowa, Łańcuta i Przeworska , Br. Gustawicz — Pogórzanami spod D u k l i . W czasie I wojny ś w i a t o w e j nastąpiła przer­ wa w badaniach etnograficznych Rzeszowszczyzny. Dopiero na parę lat przed wybuchem I I wojny ś w i a ­ towej rozpoczęła się nowa seria badań, obejmująca przede wszystkim tereny karpackie , w minimalnym tylko stopniu obejmując również Pogórze Badania te prowadzone przez indywidualnych badaczy obej­ m o w a ł y szeroki wachlarz zagadnień, w których zna­ lazło się również i nieco miejsca na zagadnienia l u ­ dowej twórczości plastycznej. Niemniej jednak o sy­ stematycznych badaniach tej w a ż n e j dziedziny k u l ­ tury ludowej m o ż e m y m ó w i ć dopiero po zakończeniu I I wojny ś w i a t o w e j , kiedy na obszarze w o j e w ó d z t w a rzeszowskiego zaczęła prowadzić swe prace Sekcja 14 15 lc 1 7 ii Badania Plastyki Ludowej P a ń s t w o w e g o Instytutu Sztuki (obecnie Pracownia Badania Sztuki Ludowej Inst. Sztuki PAN), a później również Muzeum Okrę­ gowe w Rzeszowie i Muzeum Budownictwa Ludowe­ go w Sanoku. 10 S. Udziela, Materiały etnograficzne zebrane 2 miasta Ropczyc i okolicy, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej", t. X , 1886, s. 75; tenże, Lud w powiecie ropczyckim, „Zbiór Wiadomości do Antro­ pologii Krajowej", t. X , 1886. Tenże, Ziemia łemkowska przed półwieczem, L w ó w 1934. Jako inspektor szkolny w Gorlicach zor­ ganizował Seweryn Udziela kółko etnograficzne, którego członkowie — nauczyciele opracowali pod je­ go kierunkiem obszerną monografię etnograficzną pt. „Ziemia biecka", która do chwili obecnej znajdu­ je się w rękopisie. Tenże, Poczucie piękna ludu ropczyckiego, „Wisła", t. I I I , 1889. Z. Wierzchowski, Materiały etnograficzne z po­ wiatu tarnobrzeskiego i niskiego w Galicji, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej", t. X I V , 1890. A. Saloni, Lud wiejski z okolic Przeworska, „Wisła", t. X I — X I I I , 1887—1889; tenże, Lud łańcucki, „Materiały Antropologiczno-Archeologiczne i Etno­ graficzne", t. V I , 1903; tenże, Lud rzeszowski, „Ma­ teriały Antropologiczno-Archeologiczno-Etnografic:ne", t. X , 1908. B. Gustawicz, O ludzie poduklańskim w ogól­ ności a Iwoniczanach w szczególności, „Lud", t. V I — V I I , 1900—1901. Bliższe dane bibliograficzne zawarte są w pra­ cy: Bibliografia historii kultury ludowej Karpat, Warszawa 1960. A. Wójcik, Strój Pogórzan, K r a k ó w 1939. 11 12 13 14 15 16 17 II. 30 II. 62 ( 11. Pasyjka z kapliczki, rzeźba w drewnie, wys. cm. Głowienka, pow. Krosno. WJ. Fr. Guzik. 12. M. B. Dzikowska, obraz olejny na płótnie, X 47 cm. Wł. Muz. Etn. w Krakowie. �II. 13. Sw. Katarzyna, obraz temperą na desce, 43 X 37 cm. ziemia sanocka. Wl. Muz. w Sano­ ku.^ II. 14. Sw. Jan Nepomucen (z kapliczki), rzeźba w drewnie, polichr., wys. 115 cni. Iskrzynia, pow. Krosno. Wł. J. Lorenc. II. 15. Sw. Franciszek, obraz olejny na płótnie, 64 X 47 cm. Wyk. W. Kusztyb. Wł. Muz. w Rze­ szowie. II. 16. Św. Jan, rzeźba w drewnie, polichr., wys. 48 cm. Kraczyna, pow. Krosno. Badania prowadzone przez Instytut Sztuki na te­ renie województwa rzeszowskiego zapoczątkował jednomiesięczny obóz naukowo-badawczy, zorganizo­ wany w Weryni (pow. Kolbuszowa) w 1950 r. . Ce­ lem tego obozu, w którym wzięło udział ok. 30 osób, było przeprowadzenie inwentaryzacji sztuki ludowej na terenach znajdujących się w widłach Wisły i S a ­ nu. W latach późniejszych odbyły się w w o j e w ó d z ­ twie rzeszowskim jeszcze dwie podobne akcje (obóz w Żuklinie, pow. Przeworsk w 1957 r. i w Turaszówce, pow. Krosno w 1959 r.), które łącznie z szeregiem krótszych jednotygodniowych objazdów penetracyjnych dały w sumie wcale dokładne rozpoznanie we wszystkich dziedzinach ludowej plastyki zarówno dawnej, jak i współczesnej, na badanych terenach. 18 W wyniku przeprowadzonych badań zgromadzono obfite materiały w postaci tekstów, sprawozdań, 18 R. Reinfuss, Z obozu naukowego „Polska Sztuka Ludowa", 1950, nr 3—4. 16 w Weryni, �garncarskich, uzupełnioną odpowiednim komenta­ rzem . Przebiegające równolegle badania Muzeum Okrę­ gowego w Rzeszowie miały w pierwszym etapie charakter badań indywidualnych prowadzonych przez doc. F . Kotulę. Obejmowały one zarówno energicz­ nie prowadzoną akcję penetracyjną w terenie, jak i badania archiwalne, które znalazły swój wyraz w kilku w a r t o ś c i o w y c h opracowaniach omawiających wybrane zagadnienia z zakresu ludowej sztuki w roz­ woju historycznym . 21 22 Od kilku lat Muzeum Okręgowe w Rzeszowie rozszerzyło swą działalność badawczą w terenie orga­ nizując poszukiwania zespołowe typu stacjonarnego. Przykładem tego rodzaju imprez są badania w Har­ cie, pow. Brzozów, Moszczenicy, pow. Gorlice, Wierzawicach, pow. Leżajsk, czy ostatnio na terenach zagłębia siarkowego w okolicach Tarnobrzega. B a ­ dania te zakresem swym wychodzą poza dziedzinę ludowej plastyki, obejmując również folklor oraz za­ gadnienia społeczne. Badania prowadzone przez Muzeum w Rzeszowie pogłębiają i poszerzają w sposób interesujący wy­ niki badań prowadzonych przez Pracownię Badania Sztuki Ludowej Instytutu Sztuki P A N . Znaleziono m. in. piece z malowanych kafli leżajskich, z których pierwszy odkryty został w 1951 r. w czasie obozu w e r y ń s k i e g o w Wólce Niedźwiedzkiej, pow. Le­ żajsk , dalszych zaś 4 znaleźli pracownicy Muzeum w latach następnych; umożliwiło to gruntowniejsze opracowanie tej dziedziny produkcji leżajskiego garncarstwa . 23 plansz, rysunków i fotografii zebranych w przeszło 330 miejscowościach . Na podstawie powyższych ma­ teriałów opublikowano sporo prac, drukowanych przeważnie w „Polskiej Sztuce L u d o w e j " , a ponad­ to opracowano kilkanaście map ilustrujących w y s t ę ­ powanie na terenie w o j e w ó d z t w a rzeszowskiego ośrodków stolarstwa ludowego i poszczególnych ty­ pów skrzyń malowanych, ośrodków produkcji zaba­ wek, ośrodków rzeźbiarskich, garncarskich etc. Do­ tychczas opublikowano jednak tylko mapę ośrodków 19 24 20 19 Według danych cyfrowych z 1961 r. w archi­ wum Pracowni Badania Sztuki Ludowej I S P A N w Krakowie, odnośnie do sztuki ludowej w woj. rzeszowskim, znajdowało się 5.103 str. tekstu spra­ wozdań z 5.073 ilustracjami w tekście, 5.922 plansza­ mi i rysunkami oraz 2.278 fotografiami (Z. B. Głowa, Zagadnienia plastyki ludowej na Konferencji P. T. L . , „Polska Sztuka Ludowa", 1961, nr 3). 20 Wykaz pozycji drukowanych w „Polskiej Sztu­ ce Ludowej", odnoszących się do woj. rzeszowskiego, znajduje się w Spisie treści za lata 1947—1962, sta­ n o w i ą c y m dodatek do nr 4 „Polskiej Sztuki Ludo­ wej" z 1962 r. Z. Głowa, Materiały do mapy ośrodków garn­ carskich w Polsce. Województwo rzeszowskie, „Pol­ ska Sztuka Ludowa", 1957, nr 1. F . Kotula, Materiały do dziejów garncarstwa, Rzeszów 1956; tenże, Poszukiwania metryk dla stro­ ju ludowego, Rreszów 1956; tenże, Z badań nad stro­ jem ludowym Rzeszowiaków, „Polska Sztuka Ludo­ wa", 1952, nr 4—5; tenże, Skrzynia w źródłach archi­ walnych, „Polska Sztuka Ludowa", 1956, nr 1; tenże, Wpływ mebli mieszczańskich na urządzenie izby wiejskiej, „Polska Sztuka Ludowa", 1957, nr 3. L . Dzięgiel, Malowane kafle leżajskie, „Polska Sztuka Ludowa", 1953, nr 1. T. Szetela, Malowane kafle z Leżajska, w bież. nr „Polskiej Sztuki Ludowej", s. 165. 2 1 2 2 2 3 2 4 118 11. 17, 18. Figurki z szopki, woj. rzeszowskie. II. 19. Turoń. Kwiatonowice, pow. Gorlice. Wł. St. Dziki. �20 Badania prowadzone przez Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku ograniczają się na razie g ł ó w ­ nie do inwentaryzacji z a b y t k ó w budownictwa drew­ nianego na terenie południowej części w o j e w ó d z t w a rzeszowskiego (Łemkowszczyzna, Bojkowszczyzna i Pogórze). W ciągu kilku lat penetracji terenowej Muzeum to zgromadziło cenne archiwum, na które składa się blisko 5 tysięcy zinwentaryzowanych za­ b y t k ó w ludowej architektury. Muzea powiatowe (w Gorlicach, Krośnie, Kolbu­ szowej, Łańcucie) ograniczają na razie s w ą pracę do gromadzenia zabytków ludowej kultury, wśród k t ó ­ rych miejsce poczesne zajmują obiekty sztuki ludo­ wej. W ostatnich dwóch latach do badań nad kulturą ludową w o j e w ó d z t w a rzeszowskiego włączyła się r ó w ­ nież katedra Etnografii i Etnologii U M C S w Lublinie. W latach 1961—1962 zespół studentów etnografii przeprowadził badania w kilku wsiach łemkowskich powiatu gorlickiego. W ramach tych badań u w z g l ę d ­ nione były również zagadnienia związane z ludową twórczością artystyczną (rzeźba w kamieniu, zabawkarstwo, meblarstwo etc). Wyniki tych badań zosta­ ły już częściowo opublikowane . 25 P o d s u m o w u j ą c wyniki dotychczasowych badań w zakresie sztuki ludowej w o j e w ó d z t w a rzeszowskie­ go stwierdzić należy, że poza niewielkimi obszarami położonymi w zachodniej, wschodniej i północnoR. Reinfuss, Sztuka ludowa Łemkowszczyzny, 2 5 ..Polska Sztuka Ludowa", 1962, nr 1; K . Marczakowa, Kamieniarstwo ludowe u Łemków, „Polska Sztuka Ludowa", 1962, nr 2; R. Reinfuss, Łemkowska rzeź­ ba w kamieniu, „Polska Sztuka Ludowa", 1963, nr 3—4. II. 20. 2yd na koniu z grupy „Herodów". Konia wyk. w 1933 r. Franciszek Kamyski. Pruchnik, pow. Jarosław. II. 21. Konik z wózkiem, zabawka drewniana, malowana, wys. 13 cm. Nowica, pow. Gorlice. Wl. Muz. Etn. w Kra­ kowie. II. 22. Traktor, zabawka drewniana. Wyk. w 1958 r. Tadeusz Wierzbicki. Opaeionka, pow. Jasio. II. 23. Maska „Śmierci". Wyk. Kazimierz Piotrowski. Kwiatonowice, pow. Gorlice. �II. 24. Ręcznik haftowany. Wyk. M. Burycka. Woj. białostockie. II. 25. Łyżnik drewniany. Wyk. Marian­ na Kurek. Lubla. pow. Krosno. II. 26. Pająk z gę­ sich piór. Wyk. Maria Kozłowa, Machów, pow. Tar­ nobrzeg. -wschodniej części w o j e w ó d z t w a akcja penetracyjna jest już bardzo poważnie zaawansowana. W archi­ wum Pracowni Badania Sztuki Ludowej I S P A N w Krakowie, Muzeum Okręgowym w Rzeszowie, M u ­ zeum Budownictwa Ludowego w Sanoku zgromadzo­ no obfite materiały naukowe z zakresu architektury ludowej, meblarstwa, zdobnictwa wnętrza, stroju, ludowych rzemiosł artystycznych — jak kowalstwo, stolarstwo, tkactwo, garncarstwo — a także rzeźby ludowej, malarstwa, drzeworytu czy sztuk plastycz­ nych związanych z obrzędami. Obecnie (po uzupełnieniu wskazanych poprzednio braków w rozpoznaniu terenu) należałoby przystą­ pić do drugiego etapu, polegającego na dogłębnym badaniu metodą stacjonarną wybranych zagadnień. Powinny one objąć opracowania najważniejszych ty­ pów architektury, jak chociażby budownictwo przysłupowe w okolicach Przeworska i Łańcuta, czy do­ m ó w podcieniowych w pow. brzozowskim, ośrodków ludowego meblarstwa (Sokołów Małopolski, L u b a ­ czów, R y m a n ó w i in.), garncarstwa (Sokołów Mało­ polski, ośrodek-gigant w Medyni Głogowskiej, a prze­ de wszystkim tak bardzo interesujące ze w z g l ę d u na swą produkcję o wysokiej wartości artystycznej — Kołaczyce). Gruntownego opracowania domaga się niezwykle ciekawa rzeźba ludowa i malarstwo, które w dużej mierze pochodziło z pracowni miejscowych małomiasteczkowych malarzy. 120 26 �27 Wymieniona tu przykładowo garść t e m a t ó w wska­ zuje, że na terenie w o j e w ó d z t w a rzeszowskiego wiele jest jeszcze w dziedzinie badania sztuki ludowej do zrobienia. Publikacje, które dotychczas ukazały się w wyniku prowadzonych prac badawczych, choć do­ syć liczne, zawierają zaledwie małą cząstkę tego co o ludowej twórczości plastycznej w o j e w ó d z t w a rze­ szowskiego należałoby powiedzieć. Ze w z g l ę d u na szczególne bogactwo sztuki ludowej Rzeszowszczyzny, konieczne jest przyspieszenie prac zmierzających do publikacji opracowań o charakterze monograficz­ nym, które w przyszłości staną się cegiełkami do bu­ dowy syntezy obejmującej całokształt sztuk plastycz­ nych wszystkich grup etnograficznych zamieszkują­ cych w o j e w ó d z t w o rzeszowskie. Fot.: Jerzy Czajkowski — U. 5, 7, 11; Stefan Deptuszewski — U. 10, 13, 16, 17, 18, 21, 28; Franciszek Ko­ tula — U. 4; Jan Swiderski — U. 1, 3, 6, 8, 9, 12, 14, 15, 19, 20, 22—27, 29; Zb. Muz. w Rzeszowie — U. 2. 28 II. 27, 28. Haft rzeszowski l łańcucki. II. 29. Kotwicz­ ka żelazna. Łużna, pow. Gorlice. Wł. J. Wałęga. 29 �