https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/c87cc79f19425a55f2fb861761be1456.pdf 34f0004adb3354fbfa4e7793c8c57193 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5437 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2004 Subject The topic of the resource Olędzki, Jacek (1933-2004) Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:5055 Title A name given to the resource Jacek / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2004 t.58 z.3-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2004 t.58 z.3-4 ; s.244 Creator An entity primarily responsible for making the resource Kubiak, Anna Eleonora Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text ANNA E. KUBlAK Jacek Egotyzm jest darem Jacek B Olędzki ył mistrzem w badaniu obcości tego, co znajduje się zbyt blisko nas, by tę obcość łatwo było dostrzec, problematyzować. Był również świet­ nym nauczycielem drwiny i autoironii. Jego umiejęt­ ność rozwinięcia opowieści na temat drobnego szczegółu (znane wszystkim gadulstwo Jacka) było świadec­ twem ciekawości świata, przymusu ciągłej interpretacji. W Murzynowie stworzył muzeum żywe, miejsce wielu rozmów. Jacek tępił jak nikt pojęcia 'informator' i 'wywiad'. Pisał w książce Murzynowo. Znaki istnienia i tożsamości kulturalnej mieszkańców wioski nadwiślań­ skiej XVIII-XX w. (UW, Warszawa 1991): "Przyjąłem dewizę, że badając innych, badam również siebie. Badając innych, przyzwalam na nieskrępowaną ingerencję również w moje zachowania, zajęcia i zainteresowania". Był autorem trzech książek i kilkudziesięciu materiałów filmowych. W latach sześćdziesiątych, gdy jeździł z profesorem Dynowskim do Mongolii, na wła­ sną rękę brał ze sobą kamerę. Władzom mongolskim tłumaczył, że wozi niezbędną mu bezprzewodową golarkę. Gdyby żył w innych czasach na pewno wybiłby się w etnograficznej kinematografii. Tępił wszelkie przejawy pompatyczności, oficjalności. Narażał tym samym często swoje kontakty zawo- dowe. Należał do ludzi, którym- mówiąc jego słowa­ mi - było dane. Poznanie i szacunek wobec innych wizji świata dzięki wyprawom do Afryki i Mongolii szły w parze z tropieniem zaściankowości, ksenofobii. Pisał w książce Ludzie wygasłego spojrzenia (Dialog, Warszawa 1999): "( ... ) to, co ludy te wyróżnia, w żadnym wypadku nie jest egzotyzmem. I dalej, że owego egzotyzmu, w drugim znaczeniu tego słowa, częściej nieraz można doświadczyć pośród swoich, a nie obcych, pośród rodaków, niekoniecznie w ostępach naszego kraju. Przeciwnie, tuż przed własnym domem, kiedy z tłu­ mu na placu Krasińskich w Warszawie słyszę: Polska dla Polaków". Był etnografem w życiu, na co dzień. Ciągle coś badał , interpretował. Trzeba było stale mieć się na baczności, by czegoś nie palnąć. Inaczej narażał się czło­ wiek na szyderstwo straszne. Był często nieznośny. Chciałoby się uciekać, gdyby nie potrafił jak nikt rozśmieszyć. Uwielbiał indywidualne rytuały. Wszystkie ważne chwile musiały mieć swoją oprawę: muzyka, trociczki, dobrane słowa. Mierziła go zwyczajność. Że­ by podtrzymać jego sympatię, trzeba było stale go zadziwiać lub przynajmniej uważnie słuchać. Określany metodologicznie jako 'nieświadomy fenomenolog', 'pogrobowiec duperelnych zainteresowań', 'syn marnotrawny', sam siebie nazywał etnologiem-perypatetykiem. Chodził zawsze swoimi drogami. Chronił swoją niezależność, nawet za cenę bolesnych awantur i w końcu rozstań. Bronił się do końca. Jeszcze w hospicjum, wbrew rygorom, wychodził sam na dziedziniec. Kiedy w końcu, w ostatnich dniach, siadał na wózek, mówił: "Myślałem, że jestem wolnym człowiekiem". Jego ostatnie zdanie, które od niego usłyszałam to: "Najważniejsza jest świadomość". I umarł świadomie. Na dzień przed śmiercią wiedział, że następnego dnia umrze, i chciał uciekać na Długą. No i uciekł. Krajobraz. Fot. Jacek Olędzki 244 �