<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="11390" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/11390?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T08:34:53+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="11368">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/49134f1b89ac422fb5652f66b911f9cf.pdf</src>
      <authentication>05720f3c35c7e5656073da3377b435b9</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="4">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25236">
                <text>Lud</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154689">
                <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154690">
                <text>Licencja PTL</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154691">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154692">
                <text>pol</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154693">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135674">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:143</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135675">
              <text>1958</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135676">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:123</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135677">
              <text>Spis treści / LUD 1956 t.43</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135678">
              <text>LUD 1956 t.43, s.2-8</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135679">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135680">
              <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135681">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="135682">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135683">
              <text>ORGAN POLSKIEGO TOV1ARZYSTWA
LUDOZNA WCZEGO
ORGANE DE LA SOCIETE
ZAŁOŻONY
, I

OGÓLNEGO

,~

POLONAISE
W ROKU

ZBIORU

D'ETHNOLOGIE

1895

TOM

XLIII

ZA ROK 1956

I

PL

'I
i

I

i

WROCł,A'W

,h,

POLSKIE

TOWARZYSTWO

LUDOZNAWCZE

W R O C Ł AW 1958

�KOMITET REDAKCYJNY
K. ZAWISTOWICZ-ADAMSKA,
J. GAJEK, A. KUTRZEBAPOJNAROWA, J. MATUSZEWSKI, K. MOSZYŃ'SKI, A. NASZ,
M. ZNAMIEROWSKA-PRUFFEROWA,
R. REINFUSS,
T. SEWERYN, T. SZCZURKIEWICZ

SPIS RZECZY
1. Rozprawy

,

REDAKTOR

JOZEF

J'ózef G a j e k, Rola polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w polskiej
etnografii w latach 1945-1955
Adolf N a s z. Działalność
Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego
w ostatnim dziesięcioleciu w zakresie prac naukowo-badawczych
i wydawniczych.
Konstanty J u d e n k o, Nowe prądy metodologiczne w etnografii polskiej okresu dziesięciolecia
(1945-1955) i ich odbicie w pracach
i publikacjach
Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego
.
Maria T r a w i ń s k a - K w a Ś n i e w s k a, Życie społeczne w pracach
wydawniczych
Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego
w okresie
ostatniego dziesięciolecia.
Edward Kar w o t, Zagadnienie wierzeń i magii w pracach Polskiego
Towarzystwa
Ludoznawczego
na tle osiągnięć etnografii polskiej
w ostatnim dziesięcioleciu
Walerian S o b i s i a k, Zagadnienie
źródeł archiwalnych
w pracach
Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego.
Anna C z e k a n o w s k a, Badania nad muzyką ludową w ostatnim
dziesięcioleciu
Bolesław K u ź m i c z, Zagadnienie popularyzacji
etnografii .
Kazimiera
Z a w i s t o w i c z - A d a m s k a, Dawność i teraźniejszość
w badaniach etnograficznych
.
Tadeusz M a 1i n o w s k i, Zagadnienie współpracy etnografii z archeologią w latach 1945-1955

GAJEK

\

.1

f

:,
':

1(.

I
I,

II.
SOWIETSKAJA

t

Kojdecka)

~
P O LS K I E T OW A R ZYS TW O LU D O Z N AWC Z E -

W R O C Ł A W 1958

Nakład
1819 egz. Obj. ark uszy wyd. 32,0. arkuszy druk, 32,25. Oddano do składania
15. n. 1958.
Podpisano
do druku 14 VlI 19[8,
Druk ukończono
w sierpniu
1958
Papier
ilu str.
kl. V 70 g, 61 x 86,
Zam. 4130.
R-10.
Cena zł 75•...:
POZNA~SKA

DRUKARNIA

NAUKOWA-POZNA~.

FREDRY

10

I~

,~

,

k.

I

.,'

I'

Recenzje

ETNOGRAFIJA,
.

(Maria

49

63

71
93
122
157
169
183

Pl.: N. ZSRR, 1954, z. 3, 4 (Anastazja
192

. _ ."

225
226

232

wińska-Kwaśniewska)

JAHRBUCH

33

i s p r a w o z d a n ia

S. A. W y s z n i e p o 1 s k i, Mfr~~je
morskije puti i sudochodstwo
(Oczerki), Moskwa 1953. (Tadeusz Delimat) .
CESKY LID, Ceskoslov. Akad. Ved., Praha 1954 (Emilia Fischerowa) .
ZEITSCHRIFT FUR OSTFORSCHUNG. LANDER UND Vl)LKER 1M
OSTLICHEN MITTELEUROPA, R. 1954, z. 1. Marburg. (Maria TraDEUTSCHES

9

FUR VOLKSKUNDE

Trawińska-Kwaśniewska)

.

R. 1: 1955, z. 1

2,
236

�7

.6
\ .,

K. H. O t t o, Archaologische Kulturen und die Erforschung der konk:eten Ges~hich~e von Stammen und Volkerschaften.
"Ethnographlsch-ArchaologIsche
Forschung", Berlin, 1953, nr 1. (Jerzy Wielowiejski)

•

.

.

.

.

G. R. G a y r e, Teuton and Slaw on t~e P~lish' Fro~tier:
(Wacław

Petsch)

.

G.
241

J.

Lo~don '1954:

.

E.

Leopold S c h m i d t, Volkskunde' Zwi~che~ Wi~tsc~afts~esch'icht~ und
Kulturgeographie.
"Osterreichische
Zeitschrift
fUr Volkskunde"
N. S. B. 9 Gesamtserie B. '58 Wien 1955 Heft 1-2 (Krzysztof Kwaśniewski)

.l o h a n n a N i c k e l, Sprawozdanie z prac etnograficznych
w Niemieckiej Republice Demokratycznej
za lata 1945-195'5
Maria. ~ n a m i e r o w s k a - P r li f f e r o w a, Przyczynek do z~ajo~
mOSCI ludoznawstwa
w Szwecji, Norwegii, Danii i Finlandii
•
RICERCHE SLAVISTICHE
t. 2, Praha 1953 (Arturo Cronia) rec.
(J. Holub i F. Kopecny), Etymologicku
slov·nik jazyka ceskeho
Praha 1952. (Helena Przeslawska) •
•
•
.
•
.
.
:
L. D u m o n d, La Tarasque. Essai de description d'un fait local d'un
point de vue ethnographique.
Gallimard, 4e edition. (Wanda Gajzlerawa).

.

.

ENQuETES DU MUSE~ DE' LA 'VIE' WA~ON~E, ~ull~tin-Ques~ion~
naire Janvier-Decembre
1954, tome VII-31° Annee
N°s 73-76
60 ilustr., 1 mape (Krzysztof Kwaśniewski)
•
.
•'
.
•
.
P. R i vet e t G. D e C r e q u i - M o n t f o r t, Bibliographie des langues aymara et kicua, Vol. 2 (1876-1915), publie avec Ie concours du
Centre National de la Recherche Scientifique. Paris. 1952, (Tadeusz
Milewski)

•

PAPERS OF THE MICHIG~N A~AD~M; OF 'SCI~NC~, A~TS ~~
LETTERS: L. A. W h i t e, Ethnografic
notes on Sandia pueblo,
New MeXICO, vol. 31 : 1945, PUblished 1947. (Anna Kowalska-Lewicka)

"

CH. S. B r a n t, Preliminary 'data' on ~esq~e p~eblo: Ne":" M~Xico: vol:
34: 1948, Published 1950. (Anna Kowalska-Lewicka)
.
.
•
•
R. N. A d a m u s, Half house: a pithouse in Chaco Canyon, Vol. 35=1949, Published 1951. (Anna Kowalska-Lewicka)
.
.
B. ~. M e g g e r. s, The Beal-Steere collection of pottery from Marajó
Island, BraZIl, vol. 31 : 1945, Published 1947 (Anna Kowalska-Lewicka)

.

L. A. W h i t e, Miscelleaneous notes on th~ Ke~esa~ PU~blos', vo;. 32 :'
1946, Published 1948. (Anna KowalskaLewicka).
.
•
•
F u n k and Wag n a 11s, Standard Dictionery of Folklore, Mythology and Legend, v. 1, 1949, v. 2. 1951, Nev York. (Ryszard Szczepański)

A. W. M a c

J.
S.

253

ci o n a l d,

A propos

der

2UO
272

Asiatique"

Zyga).

.

Zwolakiewicz)

274

III.
280

282

283
284

1'j

285

286

)

288

"Journal

W. C i ch o w i c z i J. O rań s k a, Wielkopolska w grafice K. W. Kielisinskiego, Kórnik 1952 (Adam G/,apa)
J. M. S o b i e s c y, Szlakiem kozła lubuskiego. Pieśni i muzyka instrumentalna Ziemi Lubuskiej, Kraków, 1954 (Aleksander
Pawlak)
WIERCHY, rocznik 24, Kraków 1955 (Anna Kowalska-Lewicka)
.
ATLAS POLSKICH STROJOW LUDOWYCH. Polskie Towarzystwo
Ludoznawcze (Janina Rosen-Przeworska)
.
POLSKA SZTUKA LUDOWA. P.I.S. R. 8: 1954, Warszawa (Henryk

255

287

de Prajapati.

tom 240: 1952 (Ludwik
Skurzak)
.
F. I l i n, Szudry i Raby w drewnieinijskich
sbornikach zakonow,
"Westnik Drewniej Istorii", 1950, nr 2 (Ludwik Skurzak) •
C z e k a n o w s k i, Uwagi dotyczące makiety
I tomu Historii
Polski. Instytut Historii P.A.N. Warszawa 1955 •
Kar w o t, Katalog magii Rudolfa. Źródło etnograficzne
XIII w.
Prace Etnograficzne
t. IV. Wrocław 1955 (Ryszard Gansiniec)
B u r s z t a, Szkice z dziejów wsi. L.S.W. 1955 (Wojciech Hejnosz)
C z e r n i k, Chłopskie pisarstwo samorodne. P.I.W. 1954. (Aleksan-

,~

I
'" i

.;.

.

Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum
Muzeum

298
300
314
323
325
331
332
333
337
345

Muzea

w Bielsku-Białej
(Stanislaw
Bronicz)
Górnośląskie w Bytomiu (Ludwik Dubiel).
Górnośląskie w Chorzowie (Janusz Modrzyński)
w Cieszynie (Ludwik Brożek)
w Częstochowie (Helena Hohensee)
w Gliwicach (Andrzej Duma)
Górnicze w Sosnowcu (Maria Zywirska)
w Brzegu (Leon Polczyński) .
w Nysie (Stanislaw
Kramarczyk)
w Opolu (Longin Malicki)
.
w Raciborzu (Halina Urbanowicz)
w Kaliszu (Wacław Klepandy) .
w Lesznie (Stanislaw Chmielowski)
w Rogalinie (Stanislaw Blaszczyk)
Instrumentów
Muzycznych w Poznaniu (przemysław

359
361
303
354

3e6
368
369
372
373
375
378
379
381
382
Micha387

lowski)

.Muzeum
Muzeum
:muzeum
Muzeum
Muzeum

296

w
w
w
w

Jarosławiu
(Kazimierz
Gottfried)
Przemyślu (Krzysztof Wolski) .
Rzeszowie (Franciszek
Kotula)
Sanoku (Stefan Stefański)
w Szczecinie (Tadeusz Delimat) .

388
3£10

3aL395
396

�8

o

R

Muzeum Kultur Ludowych w Warszawie (Tadeusz De!imat) .
Muzeum w Jeleniej Górze (Zbigniew
Michniewicz)
Muzeum w Kamiennej
Górze (Stanisław
Sabak)
•
Muzeum we Wrocławiu (Leszek Itman) •
Muzeum w Międzyrzeczu Wielkopolskim (A. Kowalski)
.
Muzeum w Zielonej Górze (Maria Przybylska)
.
Zbiory Etnograficzne w Gdyni (Bożena Stelmachowska)
.
Muzeum w Golubiu (Władysław
Łęga)
.
Zbiory Sztuki Ludowej Centralnego Zarządu Sztuk Plastycznych i Ministerstwa Kultury i Sztuki (Kazimierz Pietkiewicz)
.
Wzorcownia
Krajowego
Związku
Spółdzielni
Przemysłu
Ludowego
i Artystycznego
w Warszawie (Janina Orynżyna)

398
405
408
411
413
413
415
419

JOZEF

Halina B i t t n er - S z e w c z y k o w a, Materiały do bibliografii
grafii polskiej (1945--1954). Suplement do 43 t. Ludu.

etno-

R

A

w

y

GAJEK

ROLA POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO
W POLSKIEJ ETNOGRAFII W LATACH 1945-1955 *

419
421

424
427
431
435
441
442
447
451
459
464
472
487
497
500
505
510

p

1

IV. Kronika
Prof. Zygmunt Wojciechowski
(Jan Czekanowski)
Wspomnienie o Tadeuszu Henzlu (Franciszek
Wokroj)
Prof. Marian Lewicki (Stanisław
Kałużyński)
.
Prof. Jan Mydlarski (Franciszek Wokroj) .
W. J a c o b e i t, Sprawozdanie
z sesji etnograficznej
Berlińskiej Akademii Nauk
B. G a r y g a, Międzynarodowa
konferencja
w sprawie badań nad
narzędziami do orki .
Z konferencji
paremiograficznej
w Cieszynie (Stanisław
Swirko)
K. P i e t k i e w i c z, Ważniejsze imprezy i wystawy sztuki ludowej
Ministerstwa
Kultury i Sztuki w 1954 r ..
K. P i e t k i e w i c z, Ważniejsze imprezy Ministerstwa Kultury i Sztuki
w zakresie sztuki ludowej w 1955 r ..
J. L i g ę z a, Przegląd prac nad, folklorem muzycznym Sląska w latach 1945--1955
Polemika
E. Kar w o t, Odpowiedź na recenzję.
Wyciąg z protokołu z XXXII Walnego Zgromadzenia
w Warszawie
(O. G.)
Sprawozdanie
z seminarium
poświęconego
zagadnieniom
afrykanistycznym (Halina Gorczyńska)
J. G a j e k, Uwagi w sprawie sprawozdania
Dyrekcji Instytutu
Historii Kultury Materialnej za rok 1955 .
Streszczenia:
J. G a j ek, Polskoje etnograficzeskoje
obszczestwo w 1945--1955 g.
J. G a j e k, The Polish Ethnographic Society 1945--1955 .

z

)
f

Minęło 10 lat od chwili, gdy w 1945 'r. na pierwszym powojennym a XXI z kolei Walnym Zgromadzeniu w Lublillie Towarzystwo Ludoznawcze podjęło dawną działalność w nowych warunkach historycznych, jakie zaistniały w wyniku II wojny światowej
w Polsce Ludowej.
Zgrom"dzenie to przekształciło nazwę Towa'rzystwa Ludoznawczego na Polskie Towarzystwo Ludoznawcze i 'rozpoczęło pracę nad
sporządzeniem nowego programu działalności naukowo~badawczej
i wydawniczej. Za główne zadanie badaiwcze uznano już w 1945 r.
Polski Atlas Etnograficzny, w zakresie zaś wydawniczym kontynuowanie
wydawania
czasopism: Lud, Prace i Materiały
w Etnograficzne oraz prowadzenie nowych wydawnictw: Prace
Etnologiczne i Atlas Polskich Strojów Ludowych. Tych 5 tytułów wydawniczych Towarzystwa stało się ośrodkiem organizującym pracę etnografów polskich.
Dorobek naukowy i wydawniczy Towarzystwa, a zwłaszcza
prace nad przebudową etnografii w ciągu minionego dziesięciolecia, warto podsumow1a:ćnie tylko z Tacji jubileuszowego roku, ale
również i ze względu na konieczność wytknięcia nowych dróg
własnej działalności, która w obliczu dokonanych przemian musi
również nadążać za postępowymi formami życia w nowoczesnym
państwie.
Referat wygłoszony w dniu
madzeniu Polskiego Towarzystwa

28 XI 1955 r. na XXX Walnym
Ludoznawczego w Warszawie.

Zgro-

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
