https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ce3238daff8f3d2cbd75a0d72d6233fb.pdf 4ef43e727afb18b7e17dabe8f5d43776 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4099 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1956 Subject The topic of the resource rzeźba ludowa Wielkopolska - sztuka ludowa Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3826 Title A name given to the resource Przyczynek do wielkopolskiej rzeźby ludowe / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1956 t.10 z.4-5 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1956 t.10 z.4-5 ;s.241 Creator An entity primarily responsible for making the resource Glapa, Adam Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Sw. Benon. Rzeźba wykonana z głównej części pnia drzewa rosnącego przy drodze w pobliżu Krobi (pow. Gostyń) do 1939 r. Ze zbiorów Władysława Stachowskiego. PRZYCZYNEK DO WIELKOPOLSKIEJ RZEŹBY LUDOWEJ ADAM Jednym z bardziej żywotnych regionów Wielko­ polski jest część p o w i a t u gostyńskiego rozciągająca się dookoła K r o b i , miasteczka stanowiącego do koń­ ca X V I I I w. własność biskupów poznańskich, zwanego czasem jeszcze obecnie Biskupizną. Na obszarze t y m ze względu na specjalnie sprzyjające w a r u n k i roz­ woju k u l t u r y ludowej d o dzisiaj zachowały się oryginalne ubiory ludowe, haft, pieśni, muzyka, j a k i szereg zwyczajów. W X V I I I i X I X w., j a k wskazują Padania tere­ nowe i archiwalne, n a t y m obszarze w dość żywot­ nej formie przejawiała się rzeźba l u d o w a związana głównie z tematyką religijną, charakterystyczną dla okresu feudalnego i kapitalistycznego oraz ówczes­ nych stosunków na wsi. Z tego okresu znane są dzie­ ła miejscowych l u d o w y c h rzeźbiarzy, na których t e ­ mat przygotowuje do d r u k u pracę m g r Stanisław Błaszczyk. Do rodzaju rzadko spotykanych rzeźb n a ­ leży postać św. B e n o n a , uważanego przez ludność miejscową za patrona pasterzy, wykonana z części 1 2 Szczegóły p a t i z : Atlas Polskich Strojów L u d o ­ wych, strój dzierżacki, Poznań 1953, s t r . 3—4. -' Św. Benon (Benno) z rodu Wajdenburg (1010— 1106), biskup Miśni, apostoł Słowian nadłabskich, wtrącony do 'więzienia przez H e n r y k a I V za współ­ czucie dla uciśnionych. Podręczna encyklopedia koś­ cielna, Warszawa 1904, str. 229. 1 GL APA pnia drzewa rosnącego przy jednej z dróg w pobliżu K r o b i (patrz: rycina wyżej). Rzeźba ok. 160 cm wyso­ kości przedstawia Benona w długiej, powłóczystej sza­ cie, trzymającego pierwotnie w prawej ręce, lekko zgiętej w łokciu, laskę. Po prawej stronie, u stóp opiekuna pasterzy, wyrzeźbiony jest pies, z lewej zaś strony owca, iktórą Benon t r z y m a za 'głowę i t u l i do siebie. Kształty zwierząt, j a k i postaci centralnej widoczne są na zamieszczonej fotografii t y l k o w ogól­ ny :h i szczątkowych zarysach, zniszczonych przez długie działanie warunków atmosferycznych. Przydrożna t a f i g u r a wraz z całym drzewem zo­ stała zdewastowana i usunięta przez władze hitle­ rowskie w 19©9 r,, zaraz po wkroczeniu najeźdźców na obszary polskie. K u l t św. Benona, mniej już żywy obecnie na t y m terenie, wiąże się z silnie rozwiniętą hodowlą owiec w tej okolicy w ubiegłych stuleciach. Dane archiwalne z 1664 r. mówią, że „owiec chowało się po 5000 l u ­ bo pastwiska dosyć szczupłe" 3 były w t y m rejonie (kluczu dóbr składającym się z 13 wiosek). Rzeźba ta oraz d a w n y k u l t św. Benona świadczą, j a k ści­ śle 'lud nasz, łączył s p r a w y życia duchowego z co­ dziennym s w o i m bytem. A r c h i w u m Archidiecezji Poznańskiej w Pozna­ n i u , C.P.—12, r o k 1664, str. 133, w g maszynopisu pracy Waleriana Soblsiaka: Uposażenie Katedry Po­ znańskiej. 3 241 �