https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/3bf6384fea81e3f1facda1b78e59aa08.pdf 2c4f2aa3d1e8dead4e9c5f65bf5d43c1 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5208 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2005 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4833 Title A name given to the resource Pierwsze strony i spis treści / LUD 2005 t.89 Description An account of the resource LUD 2005 t.89, s.2-4 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text L U D ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK TOM LXXXIX ZA ROK 2005 �„LUD” is regulary indexed in: • • • IBSS — International Bibliography o f Social and Cultural Anthropology, IBZ — CD-ROM , Internationale Volkskundliche Bibliographie, �LUD ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH ORGANE DE LA SOCIÉTÉ POLONAISE D’ETHNOLOGIE ET DU COMITÉ DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES ZA ŁO ŻO N Y W R O K U 1895 PRZEZ A N T O N IE G O K A L IN Ę O G Ó L N E G O Z B IO R U TOM LXXXIX ZA ROK 2005 P O L S K I E T O W A R Z Y S T W O L U D O Z N A W C Z E K O M IT E T NAUK E T N O L O G IC Z N Y C H P O L S K IE J A K A D E M II NAUK PO Z N A Ń - W ARSZAW A - W R O C Ł A W 2005 �KOMITET REDAKCYJNY Zbigniew Jasiewicz — przewodniczący, Zygmunt Kłodnicki, Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka, Dorota Simonides, Zofia Sokolewicz ZESPÓŁ REDAKCYJNY Redaktor naczelny — Zbigniew Jasiewicz Zastępca redaktora naczelnego — Jacek Bednarski Redaktor, sekretarz redakcji — Roman Bąk Redaktor techniczny — Justyna Nowaczyk Projekt okładki — Ewa Wąsowska Recenzenci tomu: Michał Buchowski, Jerzy Czajkowski, Anna Szyfer, Ryszard Vorbrich, Anna Zadrożyńska Tłumaczenie streszczeń: Zbigniew Nadstoga ISSN 0076-1435 Publikacja dofinansowana przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji oraz Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego i wydana przy współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE — WROCŁAW 2005 ADMINISTRACJA: 50-382 WROCŁAW, UL. SZCZYTNICKA 11, TEL. (0-71) 321 16 10; 321 16 14 REDAKCJA: 61-809 POZNAŃ, UL. ŚW. MARCIN 78 TEL. (0-61) 829 48 17, FAX (0-61) 829 47 10 e-m ail: jasezb@amu.edu.pl; jbed@amu.edu.pl DRUK: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy M -Druk w Wągrowcu �Lud t. 89,2005 SPIS TREŚCI I. STUDIA I MATERIAŁY Jacek S i e r a d z a n , O względności pojęć „magii” i „religii” .................................. Krzysztof J a s k u ł o w s k i , Emile Durkheim o narodzie, patriotyzmie i nacjona­ lizmie .............................................. ......................................................................... Nikodem B o ń c z a - T o m a s z e w s k i , Kultura niepiśmienna i jej wrogowie. Problemy „oralności” wsi polskiej w XIX w ieku................................................... Marta P e t r y k, Kwenowie w Norwegii...................................................................... Adam W. J e 1o n e k, Zróżnicowanie rasowe i rozwiązywanie konfliktów etnicznych w M alezji.................................................................................................................. Jacek S p 1 i s g a r t, Instytucja gejszy. Przykład adaptacji tradycji w społeczeństwie japońskim .................................................................................................................. Maciej K u r c z , Żywot zgodny z obyczajem i wiarą. Cykl życia północnosudańskiego wieśniaka — dzieciństwo i wiek młodzieńczy....................................................... Michael O s 1 1 i n g, Nieznany proces o czary i świętokradztwo w Lublinie w 1644 roku............................................................................................................................. Agnieszka S z c z e p a n i a k - K r o l l , Problemy adaptacji Bambrów poznańskich w XVIII wieku, w świetle materiałów archiwalnych............................................ Roderyk L a n g e , Etnografia i etnologia na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie (PUNO) w Londynie................................................................................................. Maria G o d y ń - W r z e s i e ń , Zarys historii Międzynarodowej Komisji do Badania Kultury Ludowej w K arpatach................................................................................ Leszek G a w l i k , Funkcjonowanie terminu „skansen” w polskim muzealnictwie i współczesnych m ediach............................................................................ ............ KrystynaH e r m a n o w i c z - N o w a k , Dom z dzwonniczką w Lubomierzu . . . II. 13 51 71 91 121 141 157 191 205 225 237 253 277 POGLĄDY I OPINIE Hubert C z a c h o w s k i , Teoretycy i praktycy, czyli ile mamy etnologii?............. 289 III. ROZMOWY I WSPOMNIENIA Bronisława K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a , „Pracować nie tylko dla podłego zysku i marnej chwały”. Odpowiedzi na pytania Zbigniewa Jasiew icza............. 295 �6 IV. RECENZJE I NOTY RECENZYJNE William F. P r i c e, Richard H. C r a p o, Psychologia w badaniach międzykulturo­ wych, przeł. Agnieszka Nowak, Gdańsk 2003 (Tarzycjusz Buliński)................... Anne A p p l e b a u m , Gulag przeł. Jakub Urbański, Warszawa 2005 {Aleksandra Rzepkowska).............................................................................................................. Kenneth M c R o b e r t s , Catalonia. Nation Building without a State, Toronto 2001 (Miriam Miklaszewska) ........................................................................................... Pierwsze narody. Społeczności rdzenne i idea tubylczości we współczesnym świecie red. Jarosław D e r 1 i c k i, Wojciech L i p i ń s k i , Warszawa 2002 (Marcin Kwiatkowski) ............................................................................................................ Roses and red earth. Polish fo lk art in Australia, red. Maria W r o ń s k a - F r i e n d , Melbourne 2000 (Anna Nadolska—Styczyńska)..................................................... Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego, t. 8: Anna D r o ż d ż , Agnieszka P i e ń c z a k, Zwyczaje i obrzędy weselne, część I: Od zalotów do ślubu cywilnego red. Zygmunt Kłodnicki, Wrocław-Cieszyn 2004 (Barbara P a b ia n ).................. Józef N o w a k , Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium religij­ ności ludowej, Lublin 2003 (Katarzyna Sm yk-Płoska).......................................... 313 318 320 324 331 334 337 V. KRONIKA Posiedzenie Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Cieszyn, 17-18 czerwca 2005 (Ka­ tarzyna Kaniowska) ................................................................................................. 81 Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Supraśl, 17 września 2005 (Małgorzata Golicka-Jabłońska)............................................ Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznaw­ czego w latach 2002-2005 (Jerzy Adam czewski)................................................ Warsztaty Bibliograficzne Internationale Volkskundliche Bibliographie (Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Inga Kuźma, Małgorzata Wilbik).................................... Jublileusz w Pannie Marii (Anna Gomola, Anna Musialik)........................................ Cieszyńsko-kieleckie Seminarium Ludyczne „Współczesne zabawy — współczesne zabawki”, Cieszyn, 21 października 2004 (Tomasz Michalewski)....................... Konferencja „Literatura i antropologia”, Siena, 24-25 lutego 2005 (Anna Gomola, Małgorzata R ygielska)............................................................................................. Konferencja „Stare kobiety w kulturze i społeczeństwie”, Wrocław, 14 marca 2005 (Anna Weronika Brzezińska, Justyna S ło m ska )..................................................... Konferencja „Zawód: antropolog...?”, Poznań, 10 maja 2005 (Joanna Wojtamwicz) . . . Arcydzieła słownego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości (Jacek Bednarski) . 343 344 349 359 367 370 372 375 376 379 VI. IN MEMORIAM Stefan Aleksandrowicz 1946-2004 (Alfred Gauda) ........................................................... 383 Franciszka Dąbrowska 1916-2005 (Jan Łuczkow ski)................................................ ........383 Leszek Dzięgiel 1931-2005 (Ewa Kosowska, Eugeniusz Jaw orski)......................... ........ 384 Olga Illukiewicz 1922-2004 (Zofia Illukiew icz)......................................................... ........394 �7 Danuta Tyłkowa 1932-2004 (.Krystyna Hermanowicz-Nowak, Zofia Szromba-Rysow a ) ....................................................................................................... ..................... Magdalena Parnowska 1930-2004 (Małgorzata O rlew icż)...................................... Barbara Peszat-Królikowska 1924—2005 (Krystyna Reinfuss-Janusz)...................... Józefa Rogulska 1919-2005 (Jan Łuczkow ski)........................................................... Zofia Wieruszewska 1931-2005 (Jan Łuczkowski)..................................................... 396 399 400 400 401 ��CONTENTS I. STUDIES AND MATERIALS Jacek S i e r a d z a n , On the relativity of the concepts of „magic” and „religion” ., Krzysztof J a s k u l o w s k i , Emile Durkheim about the nation, patriotism and nationalism ................................................................................................................ Nikodem B o n c z a - T o m a s z e w s k i , The illiterate culture and its enemies. Problems of „orality” in the Polish village in the 19th century.............................. Marta P e t r y k, Kvens in N o rw a y .............................................................................. Adam W. J e 1 o n e k, Racial differentiation and solution o f ethnic conflicts in M alaysia.................................................................................................................... Jacek S p 1 i s g a r t, Geisha institution. An example o f adaptation of tradition in Japanese so c ie ty ........................................................................................................ Maciej K u r c z, Life in line with the customs and faith. A life cycle o f north Sudanese peasant — childhood and adolescence.................................................................... Michael O s 1 1 i n g, An unknown trial for witchcraft and theft o f the Eucharist in Lublin, 1644 .............................................................................................................. Agnieszka S z c z e p a n i a k - K r o l l , Problems with adaptation experienced by Bamberg colonists in Poznan in the 18th century in light o f archival materials .. Roderyk L a n g e , Ethnography and ethnology at the Polish University in Exile in L ondon...................................................................................................................... Maria G o d y n - W r z e s i e n , An outline history of the International Committee for Investigating Folk Culture in the C arpathians....................................................... Leszek G a w 1i k, The word „skansen” in Polish museology and modem media . . Krystyna H e r m a n o w i e z - N o w a k , A house with a cam panile..................... 13 51 71 91 121 141 157 191 205 225 237 253 277 II. VIEW S AND OPINIONS Hubert C z a c h o w s k i , Theoreticians and practitioners or how much ethnology do we have? .............................................................................................................. 289 III. INTERVIEWS AND RECOLLECTIONS Bronisława K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a , „Work not only for lousy profit and futile glory”. Answers to Zbigniew Jasiewicz’s questions.................................. 295 �10 IV. REVIEWS AND REVIEW NOTES William F. P r i c e, Richard H. C r a p o, Psychologia w badaniach międzykulturowych [Psychology in intercultural studies], transl. by Agnieszka Nowak, Gdańsk 2003 (Tarzycjusz Buliński)................................................................................................. Anne A p p l e b a u m , Gulag [Gulag], transl. by Jakub Urbański, Warszawa 2005 (Aleksandra Rzepkowska) ......................................................................................... Kenneth M c R o b e r t s , Catalonia. Nation Building without a State, Toronto 2001 (Miriam Miklaszewska) ........................................................................................... Pierwsze narody. Społeczności rdzenne i idea łubylczości we współczesnym świecie [First peoples. Native communities and the idea o f tribal life in the modem world], ed. Jarosław D e r 1i c k i, Wojciech L i p i ń s k i , Warszawa 2002 (Marcin Kwiat­ kowski) ...................................................................................................................... Roses and red earth. Polish fo lk art in Australia, ed. Maria W r o ń s k a - F r i e n d , Melbourne 2000 (Anna Nadolska-Styczyńska)..................................................... Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego [Comments to the Polish Ethnogra­ phic Atlas], vol. 8: Anna D r o ż d ż , Agnieszka P i e ń c z a k, Zwyczaje i obrzędy weselne [Wedding customs and rituals], part I: Od zalotów do ślubu cywilnego [From courtship to a registry wedding], ed. Z. Kłodnicki, Wrocław-Cieszyn 2004 (Barbara P abian)...................................................................................................................... Józef N o w a k , Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium religijno­ ści ludowej [Advent and Christmas in the Tomaszów region. A study of folk religiousness], ed. Henryk Zimoń SVD, Lublin 2003 (Katarzyna Sm yk-Płoska)......................... 313 318 320 324 331 334 337 V. CHRONICLE Meeting o f the Ethnological Sciences Committee, Polish Academy of Sciences, Cie­ szyn, 17-18 June 2005 (Katarzyna Kaniowska)....................... ............................. 81s1General Meeting of Delegates to the Polish Ethnological Society, Supraśl, 17 Sep­ tember 2005 (Małgorzata Gołicka-Jabłońska)..................................................... Report on the activities o f the Main Board of the Polish Ethnological Society between 2002-2005 (Jerzy Adamczewski)............................................................................ Bibliographic workshops of the Internationale Volkskundliche Bibliographie (Broni­ sława Kopczyńska-Jaworska, Inga Kuzma, Małgorzata Wilbik)......................... Jubilee at Panna Maria (Anna Gomóła, Anna M usia lik)............................................ Cieszyn-Kielce Ethnological Seminar „Modem plays — modem toys”, Cieszyn, 21 October 2004 (Tomasz M ichalew ski)...................................................................... Conference „Literature and anthropology”, Siena, 24-25 February 2005 (Anna Gomo­ la, Małgorzata Rygielska) ......................................................................................... Conference „Old women in culture and society”, Wrocław, 14 March 2005 (Anna We­ ronika Brzezińska, Justyna Słom ska)...................................................................... Conference „Profession: anthropologist...?”, Poznań, 10 May 2005 (Joanna Wojtarow ic z )........................................................................................................................... Masterpieces o f the oral and intangible heritage of humanity (Jacek Bednarski) . . . 343 344 349 359 367 370 372 375 376 379 VI. IN MEMORIAM Stefan Aleksandrowicz 1946-2004 (Alfred Gauda) ................................................... Franciszka Dąbrowska 1916-2005 (Jan Łuczkowski)................................................ 383 383 �11 Leszek Dzięgiel 1931-2005 {Ewa Kosowska, Eugeniusz Jaworski) .................................. 384 Olga Illukiewicz 1922-2004 (Zofia Iłlukiew icz)......................................................... ........ 394 Danuta Tyłkowa 1932-2004 (Krystyna Hermanowicz-Nowak, Zofia Szrom ba- Rysowa) .............................................. ................................................................... ........ 396 Magdalena Parnowska 1930-2004 (Małgorzata O rlew icz)...................................... ........ 399 Barbara Peszet-Królikowska 1924-2005 (Krystyna Reinfitss-Janusz)..................... ........ 400 Józefa Rogulska 1919-2005 (Jan Łuczkow ski)........................................................... ........ 400 Zofia Wieruszewska 1931-2005 (Jan Łuczkowski)..................................................... ........ 401 ��