<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="11347" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/11347?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T18:52:21+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="11325">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/42ba97b57c06abad8e634d1ef72fe6f7.pdf</src>
      <authentication>d339299ca73a87d2f539a194f8dda21b</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135203">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4982</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135204">
              <text>1967</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135205">
              <text>badania etnograficzne</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="135206">
              <text>Mongolia</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135207">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:4621</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135208">
              <text>Sprawozdania/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1967 t.21 z.4</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135209">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1967 t.21 z.4; s.242</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135210">
              <text>Olędzki, Jacek</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135211">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135212">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135213">
              <text>czas.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135214">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="135215">
              <text>S
JACEK

P

R

A

W

O

Z

D

A

N

I

A

OLĘDZKI

B A D A N I A

E T N O G R A F I C Z N E

Na początku lat sześćdziesiątych w warszawskim ośrod­
ku naukowym s f o r m u ł o w a n y został pierwszy w historii
etnografii polskiej program zespołowych wypraw ba­
dawczych do pozaeuropejskich stref kulturowych. Miał
on być zrealizowany w y ł ą c z n i e w oparciu o możliwości
i środki krajowe w ramach współpracy naukowej m i ę ­
dzy polską a mongolską A k a d e m i ą Nauk. Autorem tego
ambitnego programu był prof, dr W. Dynowski.
Zainteresowania Dalekim Wschodem łączą się ściśle
u prof. Dynowskiego z jego biografią. Urodzony w
Charbinie, spędził młodość na terenach Mandżurii. Miał
możność przebywania w Mongolii już na początku lat
dwudziestych. Poznał w młodości Kamczatkę, Chiny
i Japonię. Znane są Dynowskiemu dobrze rosyjskie
i radzieckie środowiska naukowe, a najważniejsze —
ich p i ś m i e n n y dorobek, który w badaniach Dalekiego
Wschodu zajmuje w nauce ś w i a t o w e j czołową pozycję.
Wyrazem zainteresowań uczonego były
prowadzone
przezeń w y k ł a d y na Uniwersytecie Warszawskim, w
których wiele uwagi poświęcał kulturze l u d ó w ugrofiń­
skich, tiurskich i syberyjskich. Na takim szerokim tle
zainteresowań naukowych zrodziła się decyzja pierwszej
podróży do Mongolii w 1963 roku.
Patronat nad tym przedsięwzięciem objął I H K M
P A N . Warto dodać, że w tym czasie nie istniał jeszcze
jakikolwiek zespół w c z e ś n i e j stworzony, który mógłby
podjąć się realizacji tego odpowiedzialnego przedsię­
wzięcia. Zespół taki skompletowany został z osób „ w y ­
pożyczonych" z zakładów archeologii i etnografii I H K M
P A N . Do pierwszej ekspedycji rozpoznawczej na tereny
Buriacji i Mongolii w ł ą c z o n y został Jan Machnik —
w ó w c z a s magister archeologii — zajmujący się bada­
niami kultur ludów koczowniczych w epoce neolitu, oraz
autor niniejszej notatki — pracownik Zakładu Etno­
grafii Polski w Warszawie.
Trasa pierwszej podróży biegła z Irkucka (rejonu
nad Bajkałem) przez U ł a n - U d e do Ułan-Bator. Na te­
renie Mongolii bardziej szczegółową penetracją roz­
poznawczą objęty został rejon dawnego Karakorum oraz
a j m a k ó w środkowogobijskiego i centralnego. Wynikiem
tej pierwszej podróży było przede wszystkim s f o r m u ł o ­
wanie szczegółowych zadań i p l a n ó w badawczych 'na
następne 5 lat.
W 1964 roku podpisana została w Ułan-Bator umowa
o współpracy naukowej m i ę d z y Polską a Mongolską
A k a d e m i ą Nauk. W t y m ż e roku p o w o ł a n y został Zakład
Etnografii Powszechnej I H K M P A N w Warszawie, który
stał s i ę organizatorem dalszych wypraw. W Zakładzie

К

W

M O N G O L I I

tym znalazł zatrudnienie jeden stały pracownik etato­
wy — mgr socjologii Danuta Markowska.
W 1965 roku D. Markowska oraz L . Godlewski —
w ó w c z a s magister archeologii — włączeni zostali w
skład drugiej ekspedycji naukowej do Mongolii. W 1966
roku do prac zespołu włącza się dr Zofia Sokolewicz,
pracownik Katedry Etnografii UW, a w 1967 roku —
stypendysta w Zakładzie Etnografii Powszechnej, m a ­
gister etnografii Sławoj Szynkiewicz. W 1968 r. plano­
wany jest ostatni zespołowy wyjazd do Mongolii. Po­
ś w i ę c o n y on będzie — podobnie jak dwa poprzednie —
w y ł ą c z n i e badaniom etnograficznym.
W stosunku do pierwszej podróży trasy kolejnych
ekspedycji zostały znacznie rozszerzone. Ogółem wszyscy
członkowie wypraw przebyli ok. 260 tysięcy kilometrów.
Dzięki nowoczesnym środkom lokomocji (samolot, w o j ­
skowy samochód terenowy) udało s i ę spenetrować rejo­
ny gór Sajańskich i jeziora Chubsuguł, prowadzić b a ­
dania w okolicach Kobdo, Cecerlegu, Arbajchere, M u renu i Mandał-Gobi. W centralnym ajmaku w somonie
Bajan, gdzie znajduje s i ę spółdzielnia pasterska im.
Przyjaźni Mongolsko-Polskiej, zorganizowano paromie­
sięczne badania stacjonarne. Ich wyniki będą podstawą
specjalnej monografii poświęconej temu rejonowi Mon­
golii. Owocem dotychczasowych prac jest przede wszyst­
kim najnowsza praca Witolda Dynowskiego —
Współ­
czesna Mongolia (Wrocław 1968).
Od czasu wybuchu wojny jest to pierwsza publi­
kacja książkowa tego autora. Wyraża się w niej szcze­
gólnie wyraziście rozwój możliwości celów i ambicji
badawczych, jaki nastąpił w naszej nauce w ostatnim
ćwierćwieczu. Ale jest to zarazem książka manifestu­
jąca sukces indywidualny uczonego. W burzliwym okre­
sie kształtowania się myśli humanistycznej, ścierania
się różnych k i e r u n k ó w naukowych — autor zajmuje
k o n s t r u k t y w n ą pozycję poznawczą. Udostępnia nieznaną
prawie zupełnie dziedzinę wiedzy etnograficznej, stwa­
rzając tym samym p o d s t a w ę do realizacji zamierzeń
naukowych przez szeroką rzeszę etnografów polskich.
W chwili obecnej członkowei ekspedycji złożyli do
druku kilkanaście opracowań różnych dziedzin i zagad­
nień związanych ze współcześnie formującą się kulturą
szerokich mas pasterskich Mongolii. Opracowania te
mają ambicje rozważań teoretycznych opartych tia
szczegółowym materiale z systematycznie prowadzonych
badań terenowych. Prace ekspedycji u k a z y w a ć się będą
sukcesywnie w zeszytach Biblioteki Etnografii Polskiej
pod t y t u ł e m Studia mongolskie.

N

К

za okres VII - IX 1967

Dnia 25 października zmarł doc.
mgr Marian Sobieski, muzykolog,
folklorysta, wybitny znawca pol­
skiej muzyki ludowej. J u ż w czasie
studiów
inwentaryzował
zabytki
muzyki ludowej Wielkopolski, od

242

1950 r. jako kierownik Pracowni
Badania Polskiej Muzyki Ludowej
Instytutu Sztuki P A N podjął k i l ­
kunastoletnią
akcję
gromadzenia
materiałów z dziedziny polskiego
folkloru muzycznego. Wspólnie z ż o ­

ną J a d w i g ą Sobieską opublikował
szereg prac etnomuzykologicznych,
w tym również kilka artykułów
w „Polskiej Sztuce Ludowej". B y ł
jednym z c z ł o n k ó w Komitetu R e ­
dakcyjnego Dziel Wszystkich O s k ą -

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
