https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0e476f0f16f0b9f9939dbe4d849e0a11.pdf 724fc7b902938aa6c0b83f01d98816da Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4964 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1967 Subject The topic of the resource kultura materialna rękodzieło ludowe plecionkarstwo Lubelskie Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4603 Title A name given to the resource Wystawa plecionkarstwa ludowego w Lublinie (listopad 1966)/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1967 t.21 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1967 t.21 z.3; s.169-176 Creator An entity primarily responsible for making the resource Reinfuss, Roman Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Roman Reinfuss WYSTAWA P L E C I O N K A R S T W A LUDOWEGO W LUBLINIE (listopad 1 9 6 6 ) Gdy na konferencji przedstawicieli m u z e ó w o k r ę g o ­ wych czterech w s p ó ł p r a c u j ą c y c h ze sobą w o j e w ó d z t w (białostockiego, kieleckiego, lubelskiego i rzeszowskiego) w r. 1964 omawiano plan w s p ó l n e j pracy badawczej i wystawienniczej, r z u c i ł e m m y ś l zorganizowania k o n ­ kursu i wystawy w y r o b ó w plecionkarskich. Z d a w a ł e m sobie sprawę z tego, że taka nie p o s i a d a j ą c a dotychczas u nas precedensu impreza, poprzedzona s u m i e n n ą pene­ tracją terenową, m o ż e d a ć bardzo i n t e r e s u j ą c e w y n i k i zarówno w sensie artystycznym, j a k i najbardziej p r a k ­ tycznym, ujawniając nowe f o r m y i t e c h n i k i , k t ó r e dadzą się w przyszłości w y k o r z y s t a ć np. w h a n d l u cepeliow­ skim. Projekt został p r z y j ę t y z d u ż ą życzliwością, ale w międzyczasie we wszystkich w s p ó ł p r a c u j ą c y c h ze sobą w o j e w ó d z t w a c h zmienili się k i e r o w n i c y w y d z i a ł ó w kultury, a ich n a s t ę p c y nie czuli s i ę j u ż z o b o w i ą z a n i dc kontynuowania rozpoczętej przez swych p o p r z e d n i k ó w współpracy. Rozluźniły się t e ż i k o n t a k t y m i ę d z y o k r ę g o ­ wymi muzeami czterech w o j e w ó d z t w , wskutek czego myśl przygotowania k o n k u r s u i w y s t a w y l u d o w y c h wyrobów plecionkarskich z r e a l i z o w a ł o jedynie Muzeum w Lublinie, z t ą oczywiście k o r e k t u r ą pierwotnego projektu, że akcja m a j ą c a poprzednio objąć s w y m za- II. 1. Wiersza do łowienia ryb. Zaliszcze, pow. Włodawa. spiralną. Okopy, pow. Chełm. II. 3. Dzbanek na jagody 2 l II. 2. Dzbanek na jagody pleciony pleciony z korzenia sosny techniką ze słomy spiralną. techniką 3 �sięgiem rozległe p o ł a c i e wschodniej i p o ł u d n i o w e j Polski z a m k n ę ł a się w granicach administracyjnych jednego w o j e w ó d z t w a . Z przygotowaniami do k o n k u r s u i w y ­ stawy, t r w a j ą c y m i przeszło rok, łączyły się wszelkie blaski i cienie pracy pionierskiej. Nie było bowiem dostatecznego rozeznania w terenie, jeśli chodzi o w y ­ roby plecionkarskie, w y t w ó r c y zaś nie przyzwyczajeni do podobnych akcji odnieśli się do niej z -rezerwą, nie wierząc, aby m o g ł a p r z y n i e ś ć korzystne dla nich r e z u l ­ taty. w y s i ł e k , k t ó r y na t y m miejscu n a l e ż y lojalnie ocenić. Potrzebne to jest t y m bardziej, że często w i d u j e się w zakresie sztuki ludowej konkursy i w y s t a w y , stano­ w i ą c e klasyczny p r z y k ł a d ł a t w i z n y pozbawionej wszel­ kiej koncepcji, nie w y m a g a j ą c e ani przygotowania naukowego, ani penetracji czy propagandy w terenie. Są to zazwyczaj „ o d f a j k o w y w a n e " co pewien czas wielod z i a ł o w e konkursy i w y s t a w y , w k t ó r y c h stale ci sami uczestnicy „ p r o d u k u j ą s i ę " z t a k i m i samymi (lub coraz gorszymi) eksponatami. Jest n i e w ą t p l i w ą zasługą o r g a n i z a t o r ó w , że nie cofnęli się przed p i ę t r z ą c y m i się t r u d n o ś c i a m i , lecz podjęli ż m u d n ą a k c j ę p e n e t r a c y j n ą , k t ó r a objęła 148 miejsco­ wości w 17 powiatach w o j e w ó d z t w a . P r o w a d z i l i j ą p r a ­ cownicy lubelskiego muzeum: m g r Janina Petera i m g r Alfred Gauda. W w y n i k u p o s z u k i w a ń dokonana została ewidencja w i e l u o ś r o d k ó w plecionkarskich, a nawet i n d y w i d u a l n y c h w y t w ó r c ó w rozproszonych na terenie Lubelszczyzny, w y r a b i a j ą c y c h z najrozmaitszych m a ­ t e r i a ł ó w przedmioty plecione. P r ó c z rejestracji pracowni plecionkarskich przeprowadzono też d o k u m e n t a c j ę p r o ­ cesu technologicznego z a r ó w n o opisową, j a k i foto­ graficzną. Rezultat p r z e d s i ę w z i ę t e j przez lubelskie muzeum pracy o k a z a ł się bardzo i n t e r e s u j ą c y przede wszystkim dlatego, że akcja m i a ł a charakter odkrywczy. Po raz pierwszy bowiem pokazano na w y s t a w i e , j a k i e możli­ wości k r y j e w sobie tak m a ł o znana szerszemu ogółowi dziedzina ludowego p r z e m y s ł u , j a k ą jest plecionkarstwo. Na w y s t a w i e z n a l a z ł y się ogółem 92 eksponaty. Były to i przedmioty n a d e s ł a n e na konkurs, i p o c h o d z ą c e ze zbiorów muzealnych. P r ó c z w y r o b ó w pokazano tam r ó w n i e ż r ó ż n e g o rodzaju surowce oraz n a r z ę d z i a pracy, a d o s k o n a ł e fotosy d a w a ł y w g l ą d w technologiczną s t r o n ę produkcji. W scenariuszu w y s t a w o w y m , opraco­ w a n y m przez mgr K r y s t y n ę B a s i s t o w ą i mgr Janinę P e t e r ę , p r z y j ę t o p o d z i a ł m a t e r i a ł u ekspozycyjnego według r o d z a j ó w surowca. W dziale w y r o b ó w z w i k l i n y znalazły się w i ę c , obok prostych k o s z ó w na k a r t o f l e czy obrok dla k o n i , bardziej reprezentacyjne „ k o s z y k i do miasta" czy na „ ś w i ę c o n e " oraz kosze do c h w y t a n i a czy prze­ chowywania z ł o w i o n y c h r y b . W dziale plecionek z sosno­ w y c h korzeni, p r ó c z całej serii r ó ż n e g o rodzaju koszy­ k ó w , p i ę k n e w formie dzbanki na jagody, w ś r ó d wyro­ W parze z a k c j ą p e n e t r a c y j n ą szła akcja propagan­ dowa, z m i e r z a j ą c a do zapewnienia j a k najliczniejszego u d z i a ł u w y t w ó r c ó w w konkursie. Zgłoszeń zebrano istot­ nie dużo, ale gdy t e r m i n k o n k u r s u zaczął s i ę zbliżać, okazało się, że aby „ w y d u s i ć " od plecionkarzy p r z y ­ rzeczone wyroby, trzeba do nich po p a r ę razy jeździć, n a m a w i a ć i prosić. R o z p i s a ł e m się nieco szerzej o p r z y ­ gotowaniach w s t ę p n y c h , gdyż został w nie w ł o ż o n y d u ż y ił. 4. Słomiany II. 5. Pojemnik Łuków. 170 pojemnik na ziarno pleciony techniką z pokrywką pleciony z trawy techniką spiralną. spiralną. Wyk. Józef Tarnowski, Busówno, pow. Wyk. Seweryna Świder, Wojcieszków, Chełm. pow. �6 II. 6. Pojemnik na zboże pleciony techniką spiralną pętelkową. Wola jemnik na ziarno pleciony ze słomy techniką spiralną. II. 8. Pojemnik spiralną z pętlami. Wyk. Jan Krasowski, Kozienice, pow. Krasnystaw. Kondratowa, pow. na ziarno pleciony Chełm. II. ze słomy 7. Po­ techniką 171 �10 �bów z łyka i kory, obok k o b i a ł e k , sit i k o s z y k ó w , charakterystyczne dla p ó ł n o c n o - w s c h o d n i e j Lubelszczyz­ ny lipowe łapcie, k t ó r e jeszcze do niedawna służyły tam jako obuwie. Szczególnie z r ó ż n i c o w a n e b y ł y w y r o b y ze słomy, gdzie prócz różnego rodzaju miarek, p o j e m n i k ó w do magazy­ nowania ziarna pokazano s ł o m i a n e części s k ł a d o w e odzieży (kapelusze, ochronne obuwie zimowe), koszyki na ciasto, a t a k ż e bardzo misternie wykonane w y r o b y ze ździebeł cienkiej, starannie dobieranej t r a w y . O s t a t n i ą wreszcie grupę s t a n o w i ł y w y r o b y z r o g o ż y n y , w k t ó r e j pokazano całą serię k o s z y k ó w , a t a k ż e w d w u odmianach warsztaty do przygotowywania mat z r o g o ż y n y , u ż y w a ­ nych do szycia k o s z y k ó w . Przeważająca w i ę k s z o ś ć w y m i e n i o n y c h t u w skrócie przedmiotów z racji swego przeznaczenia . i p e ł n i o n e j funkcji należy do grupy o b i e k t ó w k u l t u r y materialnej. Niemniej jednak nawet w ś r ó d p r z e d m i o t ó w t a k i c h jak narzędzia rybackie, k t ó r y c h nie z w y k l i ś m y r o z p a t r y w a ć w kategoriach estetycznych, u w i d a c z n i a j ą się czasem pewne cechy, k t ó r e w s k a z u j ą , że w y k o n a w c a ich nie kierował się w trakcie roboty w y ł ą c z n i e chęcią przygo­ towania sprawnego do pracy n a r z ę d z i a . P r z y k ł a d e m tego była wiklinowa wiersza do c h w y t a n i a r y b (il. 1), po­ chodząca z Zaliszcza w pow. w ł o d a w s k i m . Jej dzwonowata forma podyktowana jest w y m o g a m i p r a k t y c z n y m i . Jednakże starannie rozmierzony r y t m poziomych przepleceń, dbałość o utrzymanie zgodnego u k ł a d u po­ szczególnych splotów, w y w a ż o n a w proporcjach szero­ kość plecionego pasa na r o z c h y l a j ą c y m się k o ł n i e r z u wychodzą już poza ściśle u ż y t k o w ą f u n k c j ę . W i d a ć , że wykonawca p l o t ą c y tę w i e r s z ę nie zadowolił się tynt minimum, jakie jest potrzebne dla uzyskania n a r z ę d z i a sprawnego do pracy, ale s t a r a ł się zrobić go tak, aby 12 II. 9. Kosz na owoce pleciony z wikliny techniką żeberkowo-krzyżową. Wyk. Maciej Budzyński, Pałecznica, pow. Lubartów. II. 10. Koszyk na owoce pleciony z łoziny techniką żeberkową. Pow. Włodawa. II. 11. Koszyk na owoce pleciony z korzenia sosny techniką żeberkowokrzyżową. Wyk. Włodzimierz Bryzga, Hanna, pow. Włodawa. II. 12. Miarka do zboża pleciona techniką spi­ ralną ze słomy wiązanej wikliną. Wyk. Józef Tarnowski, Busówno, pow. Chełm. II. 13. Koszyk na ryby pleciony z wikliny techniką żeberkowo-krzyżową. Wyk. M. Bu­ dzyński, Pałecznica. 13 �w y k o n a n y przedmiot s p r a w i ł m u estetyczne zadowolenie. Satysfakcja z p i ę k n e g o w y k o n a n i a wierszy b y ł a naj­ bardziej osobista i bezinteresowna. Wiersze do połowu r y b k a ż d y r y b a k p r z y g o t o w y w a ł sobie sam. Nie były one przedmiotem handlu, nie m u s i a ł y w i ę c w a b i ć swym w y g l ą d e m n a b y w c ó w . Gdy u ż y w a n o ich do połowu, t k w i ł y zatopione pod w o d ą , gdy w y p o c z y w a ł y , chowano je na strychu czy w innej gospodarskiej graciarni n i e d o s t ę p n e j dla oka. 14 II. 14. Таска pleciona z trawy techniką spiralną. Wyk. St. Olszak, Żyrzyn, pow. Puławy. II. 15. Koszyk na zakupy pleciony z wikliny techniką żeberkowo-krzyżową. Wyk. Stanisław Niewczas, Lubartów. 174 U j a w n i a j ą c a się w w y t w o r z e d ą ż n o ś ć w y t w ó r c y do osiągnięcia zadowolenia estetycznego awansuje najprost­ sze przedmioty k u l t u r y materialnej do r z ę d u dzieł sztuki i to w ł a ś n i e jest p r z y c z y n ą , dlaczego w t y c h kategoriach r o z p a t r y w a ć m o ż n a (i należy) koszyki na obrok i sło­ miane p o j e m n i k i na ziarno przechowywane w głębi mrocznych spichrzy i k o m ó r . Ś r o d k i , k t ó r y m i plecionkarze osiągają efekty artystyczne, to odpowiednie kształ­ towanie formy, u m i e j ę t n e wykorzystanie elementów f a k t u r y w y n i k a j ą c y c h z użytego m a t e r i a ł u i zastosowanej techniki oraz w y k o r z y s t y w a n i e e f e k t ó w kolorystycznych. Nie u wszystkich jest ona w ogóle widoczna. Gdy porów­ namy ze sobą dwa j e d n a k o w ą (spiralną) t e c h n i k ą wyko­ nane dzbanki na jagody, jeden — s ł o m i a n y (il. 2), drugi —• z korzenia sosny ( i l . 3), w i d z i m y u jednego z w y t w ó r c ó w w y r a ź n ą t e n d e n c j ę do nadania plecionemu naczyniu starannie wymodelowanego p r o f i l u i wyko­ rzystania t k w i ą c y c h w technice możliwości dekoracyj­ nego wyzyskania f a k t u r y (pionowe r y t m y splotów, i l . 2), podczas gdy dla drugiego zagadnienia te b y ł y najzupeł­ niej obce. Różnicy w sposobie potraktowania obu zesta­ w i o n y c h ze sobą d z b a n k ó w nie m o ż n a t ł u m a c z y ć ani �17 lii II. 16. Ptak pleciony ze słomy techniką krzyżową. Owca pleciona z trawy. Wyk. S. Świder. Wyk. różnicą użytych s u r o w c ó w , ani r ó ż n i c a m i w technicznej biegłości w y k o n a w c ó w . W wyrobach plecionych ze s ł o ­ my spotyka się przecież i w i e l e p r z y k ł a d ó w bardzo f i n e ­ zyjnie k s z t a ł t o w a n e j f o r m y i d o s k o n a ł e g o w y k o r z y s t a n i a dekoracyjnych w a l o r ó w splotu ( i l . 4), i m a ł ą d b a ł o ś ć 0 formę i f a k t u r ę u z u p e ł n i e sprawnych technicznie plecionkarzy ( i l . 5). Wprawdzie w ostatnio przytoczonym przykładzie zamiast korzenia do ł ą c z e n i a ze s o b ą spirali zastosowano zwyczajny sznurek, ale i on, choć jest materiałem m a ł o efektownym, daje możliwości w y k o r z y ­ stania go w celu uzyskania ozdobnej f a k t u r y ( i l . 7). Umiejętne operowanie f a k t u r ą w celu uzyskania efektów dekoracyjnych obserwujemy w plecionych ze słomy pojemnikach na zboże, w y k o n y w a n y c h w zasadzie techniką s p i r a l n ą , ale bez użycia do zszywania dodatko­ wego, obcego w ą t k u w postaci sznurka, korzeni czy ł y k a . Wspomniana t u odmiana t e c h n i k i spiralnej, nie notowana w fundamentalnym dziele K . M o s z y ń s k i e g o : Kultura ludowa Słowian, zarejestrowana została na L u b e l s z c z y ź nie po raz pierwszy w 1966 r. w W o l i K o n d r a t o w e j pow. Chełm podczas b a d a ń prowadzonych przez e k i p ę Pra­ cowni Badania .Sztuki L u d o w e j I n s t y t u t u Sztuki P A N 1 niemal r ó w n o c z e ś n i e w m i e j s c o w o ś c i Kozieniec pow. Krasnystaw przez p r a c o w n i k a lubelskiego muzeum mgra Alfreda G a u d ę . Technika ta polega na ł ą c z e n i u ze sobą poszczególnych w a ł k ó w s ł o m i a n y c h przy pomocy r ó w n i e ż słomianych p o w r ó s e ł e k , k t ó r e s k r ę c a się po z e w n ę t r z n e j stronie naczynia w p ę t l e , zaś ich k o ń c e w p l a t a się w na­ stępny w a ł e k spirali. W zależności od ilości i u k ł a d u pętli m o ż n a u z y s k i w a ć r ó ż n e efektowne f a k t u r y . P r z y ­ kładem jest t u s ł o m i a n y p o j e m n i k z Kozieńca, z szere­ Seweryna Świder. Wojcieszków, pow. Łuków. II. 17. giem pionowo b i e g n ą c y c h p a s ó w na powierzchni ( i l . 8) czy z u p e ł n i e odmienny w fakturze (nie reprezentowany niestety na wystawie) pojemnik z W o l i Kondratowej, k t ó r y z z e w n ą t r z p o k r y t y jest c a ł k o w i c i e u k ł a d a j ą c y m i się u k o ś n i e pasami, złożonymi z leżących pętli ( i l . 6). Nie mniejsze możliwości daje w operowaniu f a k t u r ą tzw. technika ż e b e r k o w a czy ż e b e r k o w o - k r z y ż o w a , sto­ sowane powszechnie np. przy wyrobie w i k l i n o w y c h k o s z y k ó w . T u o z r ó ż n i c o w a n i u f a k t u r y d a j ą c y m intere­ s u j ą c e efekty ś w i a t ł o c i e n i o w e decyduje w dużej mierze gęstość i u k ł a d ż e b e r e k , s t a n o w i ą c y c h szkielet i osnowę budowy koszyka ( i l . 9, 10, 11), j a k r ó w n i e ż sposób prze­ platania m i ę d z y n i m i w ą t k u . Stwarza to w zasadzie podobne możliwości, jakie w i d z i m y np. w tkactwie. P o l e g a j ą one na przerzucaniu w a t k a przez r ó ż n e ilości nitek osnowy (w t y m w y p a d k u żeberek), co wzbogaca f a k t u r ę na powierzchni kosza ( i l . 9). Trzecim wreszcie czynnikiem o d d z i a ł u j ą c y m na k s z t a ł ­ towanie się w y r a z u plastycznego w y r o b ó w plecionkar­ skich jest kolor. J u ż sam m a t e r i a ł , spatynowana na złoto s ł o m a czy soczysty b r ą z wiklinowego niekorowanego p r ę c i a , m o ż e w sposób dodatni oddziałać na artystyczny w y r a z przedmiotu. N i e k t ó r z y t w ó r c y po­ t r a f i ą w sposób bardzo u m i e j ę t n y w y k o r z y s t a ć różnicę barw poszczególnych t w o r z y w czy to dla skontrastowania e f e k t ó w f a k t u r o w y c h , w y n i k a j ą c y c h z techniki plecenia (il. 12), czy przez wprowadzanie w plecioną p o w i e r z c h n i ę e l e m e n t ó w ornamentalnych ( i l . 11). Czasem zamiast surowca w barwach naturalnych stosują plecionkarze p r ę c i e w i k l i n o w e , k t ó r e po d ł u ż s z y m gotowaniu przed okorowaniem nabiera b a r w y b r ą z o w e j . O ile większość 175 �koszykarzy o p e r u j ą c y c h w swych wyrobach kolorem idzie n a j c h ę t n i e j w k i e r u n k u z e s t a w i e ń walorowo i k o l o ­ rystycznie kontrastowych, o tyle jeden z w y t w ó r c ó w , k t ó r y w y k o n a ł o w a l n ą t a c k ę czy raczej talerz z pospoli­ tej „psiej t r a w k i " ( i l . 14), posłużył się n i e s ł y c h a n i e s u b t e l n ą g a m ą z e s t a w i e ń pastelowych (niestety z u p e ł n i e nie do uchwycenia na b i a ł o - c z a r n e j fotografii), przecho­ dzących od b a r w y b l a d o ż ó ł t e j poprzez wszystkie m o ż l i w e jej odcienie do seledynowego, bardzo delikatnego koloru wysuszonego siana. Zestawienia kolorystyczne oparte na w y k o r z y s t y w a n i u naturalnych b a r w r ó ż n y c h surow­ ców dają niemal z r e g u ł y bardzo dobre rezultaty. Efektem tandetnym są natomiast, stosowane przez n i e ­ k t ó r y c h zawodowych koszykarzy, dekoracje w postaci wielobarwnych k w i a t o w y c h szlaków, malowanych olejną f a r b ą na plecionej ścianie koszyka. k o r z y ś ć p o d j ę t e j p r ó b y . Nieporozumieniem jest natomiast zbyt m a ł e i niewygodne „ w e j ś c i e " do koszyka. P r ó c z k o s z y k ó w i innych w y r o b ó w plecionych, jak s p r z ę t rybacki, b y ł y r ó w n i e ż na w y s t a w i e plecione ze s ł o m y zabawki. W t y m dziale, bardzo zresztą skromnym, nie b y ł o e k s p o n a t ó w w y r ó ż n i a j ą c y c h się szczególnymi walorami. Z n a l a z ł się tam jelonek s ł o m i a n y o formie z a c z e r p n i ę t e j ze w z o r ó w szwedzkich, znany z publikacji w okresie m i ę d z y w o j e n n y m w czasopiśmie „ P r a c a Ręczna w Szkole", paw czy dudek u t r z y m a n y w stylu cepeliow­ skich p a m i ą t e k ze słomy, j a k i e ś bardzo nieudane w formie p t a k i , w y k o r z y s t y w a n e r ó w n o c z e ś n i e jako p u d e ł ­ ka na drobiazgi ( i l . 16), i p r y m i t y w n y , ale w ł a ś n i e dla­ tego bardziej i n t e r e s u j ą c y od innych c z w o r o n o ż n y zwie­ rzak w y k o n a n y w r. 1958 przez z m a r ł ą niedawno Anto­ n i n ę Musiatowicz z B i a ł e j , pow. R a d z y ń . Wiele ze zgromadzonych na wystawie ludowych w y r o b ó w koszykarskich nadaje się do wprowadzenia na rynek miejski czasem bez j a k i c h k o l w i e k p r z e r ó b e k , czasem dopiero po przeprowadzeniu drobnych adaptacji. N i e k t ó r z y z plecionkarzy podejmowali już nawet sami p r ó b y w k i e r u n k u dostosowania swych w y r o b ó w do potrzeb miejskiego odbiorcy. O j e d n y m z p r z y k ł a d ó w tego rodzaju w s p o m i n a l i ś m y już poprzednio. B y ł a to owa tacka czy talerz pleciony z t r a w y , o formie i t e c h n i ­ ce w y w o d z ą c e j się z dawnych kapeluszy noszonych przez wiejskich e l e g a n t ó w z okolic L u b l i n a . Adaptacja ta jest bardzo udana, d o s k o n a ł a pod w z g l ę d e m technicznym, funkcjonalna ( ś w i e t n a tacka na owoce czy słodycze), a przede wszystkim ł a d n a . Gorzej nieco w y p a d ł a inna próba, kiedy autor b i o r ą c za w z ó r koszyk do przechowy­ wania r y b (il. 13) s t a r a ł się o p r a c o w a ć koszyczek dla p a ń na zakupy (il. 15). Owalna forma koszyka, p r z y j e m ­ ny dla oka splot, dwa mocne u c h w y t y p r z e m a w i a ł y b y na Z okazji w y s t a w y wydano obszerny katalog przygoto­ w a n y przez scenarzystki w y s t a w y , m g r K . Basistową i mgr J. P e t e r ę . W y s z e d ł on z godziwym opóźnieniem, tzn. niezbyt d ł u g o po z l i k w i d o w a n i u w y s t a w y , co jest już d u ż y m o s i ą g n i ę c i e m naszego p r z e m y s ł u poligraficz­ nego, p o n i e w a ż z d a r z a ł y się katalogi (nie w Lublinie), k t ó r e u k a z y w a ł y się dopiero w p i e r w s z ą rocznicę od c h w i l i z a m k n i ę c i a w y s t a w y . Katalog jest obszerny, za­ w i e r a sporo m a t e r i a ł u informacyjnego. i m a dość bogatą s z a t ę i l u s t r a c y j n ą . Szkoda jedynie, że n a p s o c i ł w nim t r o c h ę chochlik redakcyjny czy m o ż e adiustatorski, wskutek czego np. podpis pod i l u s t r a c j ą ó s m ą przynosi niezwykle f r a p u j ą c e informacje z życia gęsi. Czytamy w nim: Fot.; R. Reinfuss 11. 18. Koszyk pow. Chełm. do przechowywania „ W y p l a t a n i e s ł o m i a n k i dla gęsi do w y s i a d y w a n i a jaj t e c h n i k ą s p i r a l n ą z w ę z ł a m i w formie p ę t l i " . Można p r z y p u s z c z a ć , że zniesienie jaja m o ż e b y ć dla gęsi po­ ł ą c z o n e z p e w n y m i t r u d n o ś c i a m i , ale żeby wymagało aż tak skomplikowanej techniki? W i e r z y ć się nie chce! — il. 6; J. Swiderski grochu pleciony — U. 1—5, ze słomy 7—18. techniką spiralną. Okopy, �