<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="11192" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/11192?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T16:27:00+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="11170">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0357de714aad29546a8544a1e2f7618a.pdf</src>
      <authentication>ed0cc27c33fc97fb89837b99aff27f96</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133417">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3723</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133418">
              <text>1960</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133419">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:3497</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133420">
              <text>Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1960 t.14 z.1</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133421">
              <text>Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1960 t.14 z.1, s. 59-62</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133422">
              <text>Państwowy Instytut Sztuki</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133423">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="133424">
              <text>r o w e . ( Z a w i e r a opis strojów n o s z o n y c h p r z e z W ę g r ó w
zamieszkujących o k o l i c e C l u j m i ę d z y linią k o l e j o w ą
C l u j — O r a d e a a górami M e s e s u l u i n a północy.)
A u t o r e m o s t a t n i e g o z o m a w i a n y c h t u zeszytów j e s t
znany badacz k u l t u r y Niemców s i e d m i o g r o d z k i c h :
Julius Bielz: P O R T U L P O P U L A R A L S A S I L O R D I N
T R A N S I L V A N I A . s t r . 52, i l u s t r . 36 o r a z 4 b a r w n e
i mapka.
Wymienione
wyżej
zeszyty,
mimo
że
stanowią
część t e j s a m e j s e r i i , n i e są o p r a c o w a n e w sposób
j e d n o l i t y . W i d a ć , że w y d a w n i c t w o ( E d i t u r a de S t a t
P e n t r u L i t e r a t u r a si A r t a ) z o s t a w i ł o a u t o r o m s w o ­
bodę, n i e w y m a g a j ą c , b y w o p r a c o w a n i a c h
swych
s t o s o w a l i się d o wskazań jakiejś ogólnej i n s t r u k c j i ,
która' z a p e w n i ł a b y o m a w i a n e j t u s e r i i o p r a c o w a ń p o ­
ziom
jednakowy
pod względem
metodologicznym.
N i e z a w s z e w y s z ł o t o poszczególnym z e s z y t o m
na
dobre. Niektórzy z autorów (Jeno Nagy, Nicolae D u nare)
ograniczają
się j e d y n i e
do słownego opisu
s t r o j u i j e g o zasięgu, n i e dodając a n i m a p y , a n i —
co w a ż n i e j s z e — rysunków k r o j u ; b a r d z o t o obniża
naukową wartość opracowań. J u l i u s B i e l z p u b l i k u j e

К
Badania
Instytut Historii Kultury
Mate­
rialnej P A N w Warszawie w swej
działalności n a u k o w e j w s p ó ł p r a c u j e
ściśle z Z a k ł a d e m E t n o g r a f i i U n i ­
wersytetu Warszawskiego.
W 1959 r.
k o n t y n u o w a n o akcję badawczą n a
K u r p i a c h poprzez studenckie obozy
n a u k o w o - i n w e n t a r y z a c y j n e o r a z pe­
netracje i n d y w i d u a l n e . W y n i k i ba­
dań t e r e n o w y c h będą o p u b l i k o w a ­
ne w p r z y g o t o w y w a n e j o b e c n i e d o
d r u k u 2-tomowej
monografii K u r ­
piów p o d r e d . doc. d r A. KułrzebyPojnarowej. Praca ta obejmie ca­
łokształt zagadnień l u d o w e j k u l t u ­
ry materialnej i duchowej regionu.
Z a g a d n i e n i a dotyczące s z t u k i l u d o ­
wej opracowują: b u d o w n i c t w o ( w
p o r o z u m i e n i u i współpracy z K a t e ­
drą
A r c h i t e k t u r y Wiejskiej
Poli­
techniki Warszawskiej)
— mgr M.
Pokropek,
zdobnictwo
w
drzewie
związane z b u d o w n i c t w e m — m g r
H . Olędzka, t k a c t w o
—
mgr H.
Damroszowa, plecionkarstwo — m g r
W . P a p r o c k a , plastykę o b r z ę d o w ą —
m g r J . Olędzki.
R o z p o c z ę t e zostały r ó w n i e ż p r a ­
ce b a d a w c z e n a t e r e n i e i n n y c h r e ­
gionów
Mazowsza:
w
okolicach
Warszawy i na Podlasiu. Głównym
p r o b l e m e m badań j e s t t a m z a g a d ­
nienie k u l t u r y w s i drobnoszlacheckich.

o

mapę, a l e p o m i j a r y s u n k i krojów. J e d y n i e z e s z y t y
opracowane przez Cornele I r i m i e i R o m u l u s a V u i a
realizują w pełni w y m a g a n i a w s t o s u n k u d o t e g o
r o d z a j u w y d a w n i c t w a . O d n o s i się t o z a r ó w n o
do
s t r o n y t e k s t o w e j , zawierającej sporo c e n n y c h w i a d o ­
mości dotyczących z d o b n i c t w a s t r o j u ( h a f t y ) i stoso­
w a n y c h technik dekoracyjnych (np. odlewanie spinek
d o p a s ó w l u b i n t a r s j o w a n i e cyną p r z e d m i o t ó w d r e w ­
n i a n y c h ) , j a k i do s t r o n y i l u s t r a c y j n e j , gdzie o b o k
l i c z n y c h zdjęć f o t o g r a f i c z n y c h
znajdujemy
również
m a p k ę (pozwalającą z l o k a l i z o w a ć w y s t ę p o w a n i e o p i ­
s y w a n y c h ubiorów), schematy krojów oraz
rysunki
przedstawiające k o l e j n o s t a d i a u p i n a n i a f r y z u r n i e ­
wieścich (R. V u i a ) .
We wszystkich omawianych
t u zeszytach
atlasu
(z w y j ą t k i e m p r a c y J . B i e l z a o s t r o j u Sasów s i e d m i o ­
g r o d z k i c h ) u m i e s z c z o n y j e s t p r z y końcu słownik t e r ­
m i n ó w g w a r o w y c h odnoszących się d o poszczególnych
części o p i s y w a n e g o u b i o r u .
Szata g r a f i c z n a , p o d o b n i e j a k w p o p r z e d n i o
z o w a n y c h zeszytach, jest b a r d z o s t a r a n n a .

recen­
Rss.

N

К

terenie Z i e m i L u b u s k i e j ;
wyniki
penetracji
zostały
przekazane
do
wykorzystania
Wydziałowi
Kultu­
r y P W R N w Z i e l o n e j Górze. Po­
dobne
badania
na terenie
pow.
Sierpc przeprowadził M a r i a n P r z e d ­
pełski.
W bezpośrednim k o n t a k c i e z Z e ­
społem d o s p r a w p l a s t y k i p r o w a ­
dzono
prace penetracyjne
przygo­
towawcze
do dwóch w i e l k i c h w y ­
s t a w , które odbędą się w 1960 г.:
w y s t a w y s z t u k i l u d o w e j mniejszości
narodowych
w
Muzeum
Etnogra­
ficznym
w
Krakowie
(komisarz
w y s t a w y m g r M . Woleńska) i w y ­
s t a w y s z t u k i l u d o w e j śląskiej w o ­
jewództw opolskiego,
wrocławskie­
go i k a t o w i c k i e g o .
*

n a n i u k o n t y n u o w a ł w 1959 r . akcję
kolekcjonerską
sztuki
ludowej
w
Wielkopolsce
oraz,
dorywczo,
w
Gorcach i na Podhalu. Badania M u ­
z e u m p r o w a d z i w s p ó l n i e z poznań­
skim
ośrodkiem
uniwersyteckim
i oddziałem 1 H K M P A N . W zespole
opracowującym w y d a w n i c t w o „ K u l ­
tura ludowa Wielkopolski" pracow­
nicy Muzeum przygotowali
nastę­
pujące t e m a t y : m g r S t . Błaszczyk 0
wielkopolskiej plastyce
ludowej
1 g a r n c a r s t w i e , m g r O. P o d l e w s k i —
0
plecionkarstwie.
Ponadto
obaj
opracowali
zagadnienia
dotyczące
kultury
ludowej
Ziemi
Kaliskiej,
które zostaną o p u b l i k o w a n e w w y ­
dawnictwie
„Osiemnaście
wieków
Kalisza".

Muzeum K u l t u r y i Sztuki Ludo­
wej
w Warszawie
prowadziło
w
1959 r . b a d a n i a n a d całokształtem
k u l t u r y ludowej na Mazowszu. Za­
gadnienia badawcze były dobierane
p o d kątem p o t r z e b M u z e u m , k o m ­
pletującego s w e z b i o r y . P r z y p o ­
mocy
obszernego
kwestionariusza
przebadano
40 miejscowości.
Ba­
dania na terenie Mazowsza
będą
k o n t y n u o w a n e w 1960 r .
Ponadto
Muzeum prowadzi wy­
mianę naukową i w y m i a n ę e k s p o ­
natów
z muzeami
zagranicznymi:
M u z e u m Człowieka w Paryżu, M u ­
zeum
Etnograficznym
w
Bazylei,
Muzeum Narodowym w
Kopenha­
dze, M u z e u m E t n o l o g i c z n y m w H a i fie i M u z e u m S t a n o w y m w M i l wauke w USA.

Zespół
etnograficzny
Muzeum
Archeologicznego
i
Etnograficznego
w Ł o d z i p r o w a d z i ł w r . 1959 b a ­
dania
stacjonarne
w
wybranych
wsiach na terenie powiatów
Sie­
radz i Radomsko. Obejmowały one
całokształt
zagadnień
z
zakresu
kultury
materialnej,
duchowej
i
społecznej w s i . W o b u w y m i e n i o ­
n y c h p o w i a t a c h oraz n a terenie p o ­
w i a t ó w Łódź, Łęczyca i S k i e r n i e ­
w i c e p r o w a d z o n e b y ł y wstępne b a ­
dania penetracyjne
obejmujące
tę
samą tematykę. M a t e r i a ł y u z y s k a ­
n e w czasie badań o p u b l i k o w a n e
będą w w y d a w n i c t w i e m u z e a l n y m
p t . „Seria e t n o g r a f i c z n a p r a c i m a ­
teriałów M u z e u m
Archeologicznego

Zespół d o s p r a w p l a s t y k i w M i ­
nisterstwie K u l t u r y
i Sztuki za­
i n i c j o w a ł i finansował w 1959 r.
następujące b a d a n i a z z a k r e s u s z t u ­
Oddział K u l t u r y i S z t u k i L u d o ­
k i ludowej: D r A d a m Glapa pro­
wadził
badania
penetracyjne
na w e j M u z e u m N a r o d o w e g o w Poz­

1 Etnograficznego"
oraz w „ Ł ó d z ­
kich
Studiach
Etnograficznych".
W r o k u 1959 ukazał się t o m p o ­
święcony
wsi Klonowej
w
pow.
Sieradz.

59

�Oddział
etnograficzny
Muzeum
Śląskiego w e W r o c ł a w i u p r o w a d z i ł
w 1959 r . następujące b a d a n i a : w
pow. Kłodzko: badania penetracyj­
ne ze szczególnym u w z g l ę d n i e n i e m
budownictwa
drewnianego,
malar­
s t w a , rzeźby i z d o b n i c t w a w m e t a ­
l u ; w pow. Lwówek:
zinwentary­
zowanie
8 chałup
o
konstrukcji
przysłupowej; w p o w . W o ł ó w : b a ­
dania
stacjonarne
w
związku
z
opracowywaną
monografią
wsi
W r z o s y . W p r z y g o t o w a n i u do d r u ­
ku znajduje
się r o c z n i k
muzeum
pt. „ P r a c e i m a t e r i a ł y
etnograficz­
ne''. Z o r g a n i z o w a n o
dwie
wystawy
o b j a z d o w e : śląskie m a l a r s t w o l u d o ­
w e n a s z k l e oraz dolnośląska s z t u ­
ka ludowa.
*

M u z e u m w Rzeszowie p r o w a d z i ­
ło b a d a n i a s t a c j o n a r n e w e w s i a c h
Moszczenica, p o w . Gorlice, i M a j ­
d a n S i e n i a w s k i , p o w . Jarosław. T e ­
m a t y k a badań o b e j m o w a ł a z a g a d ­
nienia z zakresu a r c h i t e k t u r y i pla­
s t y k i l u d o w e j oraz f o l k l o r u . P r z y
o k a z j i p r z e p r o w a d z o n y c h badań p o ­
zyskano d l a M u z e u m wiele
ekspo­
natów z dziedziny p l a s t y k i i s t r o ­
j ó w . B a d a n i a m i k i e r o w a ł doc. F.
Kotula.
*
W I k w a r t a l e 1959 r . Dział E t n o ­
graficzny
Muzeum
w
Gliwicach
kontynuował b a d a n i a w e w s i Sie­
r a k o w i c e , mające n a c e l u z e b r a n i e
materiału d o e t n o g r a f i c z n e j
mono­
grafii w s i . B a d a n i a prowadził m g r
L . D u b i e l . Są o n e w s t ę p n y m o p r a ­
c o w a n i e m materiału d o m o n o g r a f i i
etnograficznej
powiatu
Gliwice.
Będzie ona o p r a c o w y w a n a
w la­
t a c h 1960-65.
Konferencje

i

zjazdy

Narada
działaczy
kulturalnoo ś w i a t o w y c h i społecznych w I s t e b ­
n e j , zwołana z i n i c j a t y w y
PAX,
odbyła się w g r u d n i u 1959 r . P o ­
ruszano s p r a w y zorganizowania sa­
l o n u sztuki regionalnej w Cieszynie
l u b Wiśle, ożywienia
działalności
ludowych
zespołów
amatorskich,
u t r w a l e n i a n a taśmie m a g n e t o f o n o ­
wej
tekstów
zanikającej
ludowej
literatury
mówionej.
Działalność

muzeów

W
Zakopanem
przy drodze
do
Kuźnic p r o j e k t o w a n e jest m u z e u m
skansenowskie.
Projekt
rozplano­
w a n i a m u z e u m w y k o n a ł G . Ciołek.
Dokumentację p r z e p r o w a d z i ł o M u ­
zeum
Tatrzańskie
i
Podhalańska
Komisja
Opieki
nad
Zabytkami
P T T K . Prace przy budowie skan­
s e n u mają t r w a ć 5 l a t . P r o w a d z i ć
j e będzie k r a k o w s k i oddział P K Z .
N a p o d s t a w i e wstępnej d o k u m e n t a ­
c j i w y b r a n o 16 zagród.
*
W
nad

60

S a n o k u trwają
nadal
prace
organizacją
muzeum
skanse­

n o w s k i e g o . M a o n o r e p r e z e n t o w a ć c h u w r a t u s z u i w a l ą c y m się d o m u
architekturę c z t e r e c h
g r u p e t n i c z ­ g o t y c k i m , który n i e m o ż e doczekać
n y c h : D o l i n i a n , Bojków,
Ł e m k ó w się r e m o n t u .
i Pogórzan.
Muzeum
w
Koninie,
zorganizo­
*
w a n e dzięki zapałowi i ofiarności
ludności,
nie
posiada
M u z e u m Archeologiczne
i Etno­ miejscowej
graficzne
w
Łodzi
prowadziło o d p o w i e d n i e j o p i e k i n a u k o w e j . Re­
w s p ó l n i e z k u r a t o r e m okręgu s z k o l ­ z u l t a t e m tego j e s t m . i n . d o k o n y ­
n e g o łódzkiego obóz w ę d r o w n y d l a w a n i e p r z e z k i e r o w n i c t w o m u z e u m
wartościowych
ekspona­
liceów
pedagogicznych,
w
czasie z a m i a n y
nie przedsta­
którego młodzież p o d stałym k i e ­ tów n a p r z e d m i o t y
prawie
żadnej
wartości
runkiem
pracownika
n a u k o w e g o wiające
np. gotyckiego
miecza
m u z e u m zapoznawała się z t e c h n i ­ m u z e a l n e j ,
XX-wieczką badań t e r e n o w y c h .
A k c j a t a , krzyżackiego n a s t r z e l b y
p r o w a d z o n a już d r u g i r o k , m a n a ne.
M u z e u m Pienińskie w
Szczawni­
celu przygotowanie
przyszłych k o ­
respondentów
terenowych
w ś r ó d cy, u t w o r z o n e p o w i e l u l a t a c h p o ­
ogromnych
trudności,
nauczycieli
w i e j s k i c h . Obóz
mło­ k o n y w a n i a
d z i e ż o w y z o r g a n i z o w a n y był n a t e ­ w z n a c z n e j m i e r z e dzięki s t a r a n i o m
renie
pogranicza
radomszczańsko- p i s a r z a J a n a W i k t o r a , n i e p o s i a d a
r ó w n i e ż własnego l o k a l u .
kieleckiego.
Wspólnie z Wydziałem
Kultury
W R N zorganizowano
wystawę w y ­
c i n a n k i łowickiej w Łowiczu oraz
Muzeum w Gliwicach w I I kwar­
konkurs i wystawę sztuki ludowej
t a l e 1959 r o k u o p r a c o w a ł o i o p u b l i ­
p o w i a t u radomszczańskiego i c e r a ­
kowało w l o k a l n e j prasie c y k l a r t y ­
m i k i sieradzkiej.
k u ł ó w z w i ą z a n y c h z pracą M u z e u m
i jego badaniami. W c y k l u szki­
ców
etnograficznych
pt.
Nowiny
Muzeum
w
Gliwicach
przy Gliwickie
znalazły
się
artykuły:
współpracy
PRN
prowadziło
w O b u d o w n i c t w i e chłopskim w o k o ­
1959 r . p e n e t r a c j e w p o s z u k i w a n i u l i c a c h G l i w i c w X I X w i e k u , W i e ­
z a b y t k o w y c h eksponatów. Z o r g a n i ­ r z e n i a i przesądy z w i ą z a n e z b u ­
zowano
komitet
społeczny,
który d o w n i c t w e m , O d m a l o w a n e j
skrzy­
rozpoczął już w s t ę p n e p t a c e : o p r a ­ n i d o n o w o c z e s n y c h
mebli. Garn­
c o w a n e zostały w s k a z ó w k i
i i n ­ carze l u d o w i z okolic G l i w i c i Z a ­
s t r u k c j e d l a społecznych
zbieraczy brza,
Nieznane
szczegóły
procesu
i
harcerzy.
Akcję
p r o p a g a n d o w ą E l sów G l i w i c k i c h .
rozpoczęły
„Nowiny
Gliwickie".
Z e b r a n o już m . i n . s z e r e g o b r a z ó w
ludowych z X I X wieku.
Wystawy
i
konkursy

Dział E t n o g r a f i c z n y
Muzeum
w
Białymstoku p r o w a d z i Szeroko z a ­
krojoną
akcję
popularyzatorską
wśród h a r c e r s t w a w dziedzinie b a ­
dań e t n o g r a f i c z n y c h . W ciągu o s t a t ­
niego
roku
zorganizowano
kilka
kursów
d l a instruktorów
drużyn
wiejskich
i
starszych
harcerzy.
Przeprowadzono
też
kilka
pene­
tracji
w
terenie
pod kierunkiem
mgra
Z. C i e s i e l s k i e g o
na terenie
w s i D u b i n y , p o w . H a j n ó w k a , Sze­
ligi, B u c z k i , M r o z y i Szyba w p o w .
Elk.

W M u z e u m Śląskim w B y t o m i u
o t w a r t a była w październiku w y ­
s t a w a spółdzielni C P L i A . P o k a z a n o
d y w a n y żywieckie, chusty i pasiaki
w i l a m o w i c k i e , h a f t y opolskie,
fili­
grany Horaka.
;

W salonie C P L i A przy
Długim
Targu
w
Gdańsku o t w a r t a
była
w październiku w y s t a w a p r a c spół­
d z i e l n i C P L i A z północnych r e g i o ­
nów
kraju
(Białostockie,
Kurpie.
Warmia i Mazury). Wystawa
obej­
m o w a ł a przeszło 1000 eksponatów
i
połączona
była
z
kiermaszem.
*
W czasie t r w a n i a w y s t a w y technikę
wycinankarską
demonstrował
Ka­
Fatalne
w a r u n k i lokalowe m u ­
zimierz
Puławski
z Kadzidła na
z e ó w r e g i o n a l n y c h — często u n i e ­
Kurpiach.
m o ż l i w i a j ą c e n i e t y l k o udostępnie­
*
n i e z w i e d z a j ą c y m eksponatów, a l e
także n a j p r y m i t y w n i e j s z ą i c h k o n ­
W
Rzeszowie
w
październiku
serwację
— oraz
inne
poważne
c z y n n a była w y s t a w a p t . R z e s z o w ­
trudności, j a k i e napotykają w s w e j
scy
prymitywiści,
zorganizowana
p r a c y m n i e j s z e i t w o r z ą c e się m u ­
s t a r a n i e m p o r a d n i kulturalno-oświa­
zea, znajdują ż y w e o d b i c i e w p r a ­
towej przy W D K . Pokazano m . i n .
sie. W o s t a t n i m k w a r t a l e 1959 r .
prace Władysława Bieszczada.
p u b l i k o w a n o m . i n . artykuły o m u ­
zeach
w
Nowym
Sączu, Ż y w c u
i Koninie.
Eksponaty
Muzeum
Ziemi
Są­
W y s t a w a prac L e o n a r d a Brzeziń­
d e c k i e j , obejmujące m . i n . z b i o r y s k i e g o z W i e l a o t w a r t a była w paź­
m a l a r s t w a i rzeźby z połemkow- d z i e r n i k u w C h o j n i c a c h z i n i c j a ­
skich
cerkiewek
z
wieku
X V I tywy
koła
Miejskiego
Zrzeszenia
i X V I I , m a g a z y n o w a n e są n a s t r y ­ K a s z u b s k i e g o .
Pokazano
przede

�w s z y s t k i m h a f t y . W s t y c z n i u 1960 r. S t a n k i e w i c z o w a
z
Min. Kultury
projektowana
jest w y s t a w a
prac i Sztuki.
Brzezińskiego w Grudziądzu.
Pokazano
eksponaty
z
zakresu
ceramiki i stroju ludowego, hafty,
p a l m y w i e l k a n o c n e , rózgi w e s e l n e
i imieninowe, turonie i gwiazdy k o ­
Muzeum
rzeszowskie
z o r g a n i z o ­ lędnicze. W y d a n o
katalog
wysta­
w a ł o w październiku w y s t a w ę r z e ­ w y ( n i e i l u s t r o w a n y ) w o p r a c o w a ­
szowskich
haftów
na
płótnie
z niu Andrzeja Zaborowskiego,
opa­
okresu od X V I - X V I I I w i e k u . Re­ t r z o n y wstępem.
cenzję z w y s t a w y z a m i e s z c z a m y n a
i n n y m miejscu.
*

Konkurs ceramiki ludowej woj.
lubelskiego i rzeszowskiego
zorga­
n i z o w a ł a C P L i A w Łańcucie 12 l i ­
s t o p a d a 1959 r . W k o n k u r s i e w z i ę ł y
udział w a ż n i e j s z e ośrodki g a r n c a r ­
skie o b u w o j e w ó d z t w . Szczegółowa
recenzja — w bieżącym n u m e r z e .

W Słupsku, w P o w i a t o w y m D o ­
m u K u l t u r y , o t w a r t a była w l i s t o ­
p a d z i e 1959 r . w y s t a w a m a l a r s t w a
słupskiej g r u p y p l a s t y k ó w
amato­
rów t z w . s a m o d z i e l n y c h .

Wystawa
malarstwa
Nikifora
o t w a r t a była w l i s t o p a d z i e w L u b ­
l i n i e w salach K U L .

W m u z e u m r e g i o n a l n y m w Czę­
stochowie
zorganizowana
została
przez T o w a r z y s t w o
Zachęty S z t u k
Pięknych w y s t a w a p r a c p l a s t y k ó w
amatorów
regionu
częstochowskie­
go. W y s t a w a c z y n n a była w ciągu
listopada.

W d n i a c h 24 i 25.XI.1959 r . o d ­
było się w B y d g o s z c z y j u r y
kon­
k u r s u n a pamiątkarstwo w o j . b y d ­
goskiego,
zorganizowanego
przez
wydział k u l t u r y W R N . C e l e m k o n ­
kursu
było w y t y p o w a n i e
wzorów
pamiątek, które następnie zostałyby
przekazane placówkom h a n d l o w y m
do szerszej p r o d u k c j i . W o b e c b r a k u
d o s t a t e c z n e j ilości p r o j e k t ó w o d p o ­
wiadających
warunkom
konkursu,
zdecydowano
zorganizować
jego
d r u g i etap. Obecny n a j u r y delegat
M i n i s t e r s t w a K u l t u r y i S z t u k i za­
kupił d l a M u z e u m K u l t u r y i Szt.
Lud.
w
Warszawie
nagrodzone
eksponaty z zakresu sztuki ludowej.

K u l t u r y Polskiej w Gruzji. Organi­
zatorem
wystawy
był
Instytut
W z o r n i c t w a Przemysłowego ( k o m i ­
sarze w y s t a w y : p r o f . W . T e l a k o w ska i a d i u n k t T . Reindl). W y s t a w a
cieszyła się w G r u z j i d u ż y m p o w o ­
dzeniem
(ok. 1500 z w i e d z a j ą c y c h
dziennie);
ilustrowała
ona
próby
p o d e j m o w a n e przez I W P w dziedzi­
nie wykorzystania plastycznej i n ­
wencji
ludowej
we
wzornictwie,
p r o d u k c j i rękodzielniczej i p r z e m y ­
s ł o w e j . Szczególne
zainteresowanie
budziły
prace
ludowych
kolekty­
wów projektanckich
z
Kurpiów.
Z a l i p i a , p i s a n k a r e k ze w s i K r z c z o ­
nów i K u n ó w oraz prace w y k o n a n e
p r z e z zespoły p o d k i e r u n k i e m p r o f ,
p r o f . E. Plutyńskiej i A . K e n a r a .

Wystawa
sztuki
ludowej
Ziemi
Radomszczańskiej
zorganizowana
została w R a d o m s k u p r z e z W y d z i a ł
K u l t u r y W R N w Łodzi, P R N w R a ­
domsku i Muzeum
Archeologiczne
i Etnograficzne w Łodzi. W y s t a w a
o t w a r t a była w l i s t o p a d z i e i g r u d ­
n i u 1959 r . P o p r z e d z i ł y ją p e n e t r a ­
cje t e r e n o w e p r o w a d z o n e p r z e z m g r
W
Muzeum
Etnograficznym
w
Zofię N e y m a n oraz J a n a
DekowB a z y l e i odbyła się w 1959 r . w y ­
skiego.
stawa polskich wycinanek. Ekspo­
naty wystawowe
zostały
przywie­
z i o n e p r z e z d r a R. W i l d h a b e r a , któ­
r y z g r o m a d z i ł j e p o d c z a s podróży
W W ę g r o w c u odbył się 2 6 . X I . p o ­
n a u k o w e j p o P o l s c e w 1958 r . R e ­
k a z p r a c uczniów K l a r y P r i l l o w e j
cenzje p r a s o w e o w y s t a w i e w t o n i e
z Kcyni.
niezwykle
p r z y c h y l n y m zamieściły
m. i n . „Die W e l t w o c h e " ,
„Tribune
de Geneve", „National Z e i t u n g " .
W S i e r a d z u d n . 8 . X I I . odbyło się
j u r y k o n k u r s u n a ceramikę ludową
w o j . łódzkiego. W k o n k u r s i e w z i ę ł o
udział 24 g a r n c a r z y n a ogólną l i c z ­
W
krakowskim
Stowarzyszeniu
bę 38, z n a n y c h n a t e r e n i e
woje­
Historyków
Sztuki
otwarta
była
wództwa.
Konkurs
zorganizowany
w e wrześniu w y s t a w a s z t u k i l u d o ­
był z i n i c j a t y w y W R N w
Łodzi.
wej jawajskiej. Do organizacji w y ­
Przedkonkursowe
penetracje
tere­
s t a w y p r z y c z y n i ł y się m u z e a e t n o ­
n o w e prowadziły muzea w Sieradzu
graficzne i narodowe.
i Tomaszowie Mazowieckim.

14 i 1 5 . X I I . o d b y ł o się w G d a ń ­
sku j u r y k o n k u r s u n a pamiątkar­
stwo z zakresu sztuki ludowej w o j .
gdańskiego. N a g r o d z o n e
zostały w
dziale rzeźby prace W . L i c y , I . Rze­
p y i F. M a y e r a , w d z i a l e t k a c ­
twa — M a r i i Ferra, ceramiki —
R. N e c l a i K a z i m i e r c z a k a ,
plecio­
n e k — L . Stanowskiego i Z. N i k l a sia.

Wystawa pt. Egzotyka k u l t u r l u ­
dów południowej i w s c h o d n i e j A z j i
o t w a r t a była w e wrześniu w M u ­
zeum
w
Częstochowie.
Wystawę
przygotowały i zorganizowały M u ­
zeum
Kultury
i Sztuki
Ludowej
w W a r s z a w i e oraz M u z e u m w Czę­
stochowie.
*

W salach K U L w L u b l i n i e o t w a r ­
t a była w l i s t o p a d z i e w y s t a w a t r a ­
sztuki
ludowej
węgier­
K o n k u r s szopek k r a k o w s k i c h o d ­ d y c y j n e j
był się 1 6 . X I I , z g o d n i e z tradycją s k i e j , c z e s k i e j o r a z p o l s k i e j — p o d ­
u
stóp p o m n i k a M i c k i e w i c z a
n a halańskiej i śląskiej. W ś r ó d e k s p o ­
malowa­
R y n k u K r a k o w s k i m . D w i e p i e r w s z e natów p r z e w a ż a ł y o b r a z y
nagrody
przyznano
Zdzisławowi ne na szkle i kafle.
D u d z i k o w i i Władysławowi W i a t r o ­
w i . Dalszymi n a g r o d a m i wyróżnie­
n i zostali m . i n . : F. T a r n o w s k i ,
Wystawa
chińskiego
rzemiosła
A . W o j c i e c h o w s k i , Z. G o d y ń . O g ó ­
o t w a r t a była
łem
na konkursie
przedstawiono ludowo-artystycznego
49 szopek.
Szczegółową
recenzję w K o s z a l i n i e w K l u b i e P r a s y W D K .
Pokonkursowa
wystawa
s z t u k i z k o n k u r s u zamieścimy w następ­ W y s t a w ę o r g a n i z o w a ł a W R N i T o ­
warzystwo
Przyjaźni
Polsko-Chiń­
l u d o w e j w N o w y m Sączu z o r g a n i ­ n y m n u m e r z e .
skiej.
z o w a n a została p r z e z W y d z i a ł K u l ­
*
tury W R N i o t w a r t a pod koniec
l i s t o p a d a 1959 r. N a w y s t a w i e z n a ­
lazły
się
eksponaty
wytypowane
Wystawa
pt. Inwencje
ludowe
W Szkole Oficerskiej w K i e l c a c h
przez j u r y k o n k u r s u , w skład k t ó ­ w p o l s k i m w z o r n i c t w i e p r z e m y s ł o ­ o t w a r t a była w l i s t o p a d z i e w y s t a ­
r e g o w e s z l i m . i n . p r o f , d r R. R e i n - w y m - o t w a r t a była w T b i l i s i w paź­ w a p t . P r z e m y s ł a r t y s t y c z n y Chiń­
fuss z I n s t y t u t u S z t u k i P A N i J . d z i e r n i k u ,
w
związku z D n i a m i skiej R e p u b l i k i L u d o w e j , ekspono-

�I

wana uprzednio
w
Warszawie.

w

Pałacu

Kultury

tkaninach
z
Sokółki,
Augustowa
i Białegostoku i o p o d w ó j n y c h t k a ­
n i n a c h współczesnych, s. 60—68; Z a ­
rys h i s t o r i i t k a c t w a podwójnego w
P o l s c e z u w z g l ę d n i e n i e m materiału
Towarzystwo
Społeczno-Kultu­ porównawczego, głównie w o p a r c i u
r a l n e C z e c h ó w i S ł o w a k ó w w P o l ­ o osobiste doświadczenia a u t o r k i .
sce z o r g a n i z o w a ł o w g r u d n i u w N o ­
w y m T a r g u w y s t a w ę słowackiej ce­
r a m i k i i strojów l u d o w y c h .
..Archiwa, B i b l i o t e k i i Muzea Koś­
c i e l n e " . O r g a n Ośrodka А В M К
przy K a t o l i c k i m Uniwersytecie L u ­
Wystawa
chińskiego
l u d o w e g o b e l s k i m . T o m I , zeszyt I , L u b l i n
rzemiosła a r t y s t y c z n e g o c z y n n a b y ­ 1959 r .
ła w
grudniu w
nowym
porcie
Pismo
p o ś w i ę c o n e z b i o r o m koś­
w Gdyni.
c i e l n y m oraz
problematyce
histo­
rycznej o charakterze źródłoznawRóżne
czym.
Przewidywanych
j e s t pięć
działów:
Rozprawy,
Towarzystwo
Wiedzy
Powszech­ zasadniczych
n e j p r z y w s p ó ł u d z i a l e M u z e u m w Z życia a r c h i w ó w , b i b l i o t e k i m u ­
Ł o w i c z u , P T T K i Z w i ą z k u N a u c z y ­ z e ó w kościelnych, N o t a t k i i n f o r m a ­
cielstwa
Polskiego
zorganizowało cyjne i recenzje, B i b l i o g r a f i a , M a ­
źródłowe.
s t u d i u m o r e g i o n i e ł o w i c k i m (22.X. teriały
1959 31.VI.1960).
Na
program
W zeszycie p i e r w s z y m k s . W ł a d y ­
s t u d i u m składają się w y k ł a d y z geo­ sław
Smoleń,
dyrektor
Muzeum
grafii, archeologii, historii
k u l t u r y Diecezjalnego
w Tarnowie,
publi­
ludowej. Uczestnikami studium mo­ kuje
pierwszą
część
inwentarza
gą
być
wszyscy
zainteresowani k u l t u maryjnego w diecezji t a r n o w ­
d z i e j a m i i kulturą r e g i o n u ł o w i c ­ s k i e j (s. 81—133), zawierającą m . i n .
kiego.
szczegółowy w y k a z f i g u r i ołtarzy
M a r i i oraz i n f o r m a c j e o f o r m a c h
k u l t u ludowego.
P R N w N o w y m Sączu p r z e p r o ­
w a d z i ł a w 1959 r . e w i d e n c j ę t w ó r ­
ców l u d o w y c h pracujących n a t e ­
renie powiatu. Najlepszym
spośród
Józef B u r s z t a : „ Z a b u d o w a
miasta
nich przyznano nagrody.
R a d y m n a w połowie X V I I I w i e k u " ,
R z e s z ó w 1958, n a d b i t k a z R o c z n i k a
Województwa Rzeszowskiego, s t r o n
24, 6 f o t . , 1 r y c . w tekście.
C P L i A przygotowała n a eksport
Praca Burszty stanowi interesu­
do U S A w y r o b y k o r o n k a r s k i e i k i ­
limy z Bobowej
koło G o r l i c o r a z jącą próbę r e k o n s t r u k c j i z a b u d o w y
miasta w oparciu jedynie o nie­
serię c z a p e k
magierek.
z w y k l e szczegółowe źródło pisane.
N a j i s t o t n i e j s z y m p r o b l e m e m , który
a u t o r s t a r a się r o z w i ą z a ć n a p o d ­
s t a w i e s y t u a c j i , jaką s t w i e r d z a w
Zeszyt specjalny „Przeglądu Geo­ R a d y m n i e , jest zagadnienie
podcie­
dezyjnego"
( n r 8—9, 1959 г.), w y ­ n i o w e j
zabudowy
rynków
miast
dany z okazji zjazdu Międzynaro­ i
miasteczek
Polski
południowej.
dowej Federacji Geodetów w K r a ­ B u r s z t a d o w o d z i , że było t o z j a w i ­
k o w i e , z a m i e s z c z a w k ł a d k i i l u s t r a ­ s k o t y p o w e , a odstępstwa o d n i e g o
cyjne
poświęcone
polskiej
sztuce z w a l c z a n o .
ludowej:
Podhale
(architektura),
Ł o w i c k i e (strój), K u r p i e (strój, w n ę ­
trze, f r a g m e n t y
architektoniczne).
Franciszek K o t u l a , „Amatorskie ba­
dania
regionalne",
R z e s z ó w 1958,
s t r o n 18, f o t . w tekście (piąta z k o ­
K . Bułhakowa, J . G r a b o w s k i , M . lei b r o s z u r a w serii w y d a w n i c t w
M a r k i e w i c z , E. Plutyńska, A . Ś l e - M u z e u m w R z e s z o w i e ) .
dziewska:
„Tkanina
polska", pod
A u t o r z a r y s o w u j e możliwość p r o ­
redakcją
prof. Ksawerego Piwockiego, W a r s z a w a
1959, W y d a w n i c ­ w a d z e n i a n a t e r e n i e w o j . r z e s z o w ­
s k i e g o badań r e g i o n a l n y c h w j a k
two Arkady.
najszerszym
zakresie:
etnograficz­
R o z d z i a ł y o sztuce l u d o w e j s. 35— n y c h , h i s t o r y c z n y c h i badań n a d
69 o r a z 78 t a b l i c j e d n o b a r w n y c h : sztuką. J a k o p o t e n c j a l n y c h b a d a c z y
Józef G r a b o w s k i — T k a n i n a l u d o ­ w s k a z u j e osiadłą n a p r o w i n c j i i n ­
w a , s. 35—59; j e s t t o p i e r w s z a p r ó ­ teligencję o z a i n t e r e s o w a n i a c h h u ­
b a ujęcia
całokształtu
zagadnień m a n i s t y c z n y c h , a p r z e d e w s z y s t k i m
t k a n i n y l u d o w e j w Polsce; autor nauczycieli. Badacze r e g i o n a l n i po­
omawia
tkactwo
poszczególnych w i n n i działać w p o r o z u m i e n i u z m u ­
regionów
z
uwzględnieniem
jego zeami i t o w a r z y s t w a m i n a u k o w y m i .
historycznego
rozwoju.
Eleonora
Plutyńska — O s t a r y c h p o d w ó j n y c h
Przegląd

wydawnictw

„ W z o r n i k h a f t ó w o p o l s k i c h " , układ
i r e d a k c j a Stanisław B r o n i c z , 8 s t r o n
n i e l i c z b o w a n y c h , 25 t a b l i c , w t y m
14 b a r w n y c h , O s s o l i n e u m , W r o c ł a w
1958.
Celem
w y d a w n i c t w a było p r z y ­
g o t o w a n i e w z o r n i k a , który ułatwił­
by w y k o r z y s t a n i e t r a d y c y j n y c h m o ­
tywów ludowego h a f t u d l a zdobie­
nia
współczesnych
przedmiotów
użytkowych. W z o r n i k
poprzedzony
jest krótkim wstępem St. B r o n i c z a ,
dotyczącym g e n e z y i h i s t o r i i l u d o ­
wego h a f t u opolskiego.
Reprodu­
k o w a n e w z o r y pochodzą z M u z e u m
Śląska O p o l s k i e g o
w Opolu.

Nakładem M u z e u m
Pomorskiego
w Gdańsku ukazały się składanki:
Chaty
kaszubskie
we
Wdzydzach
Kiszewskich, tekst Longin Malicki,
fotografie A. Podlewski, ryc. D. B o ­
r o w s k a . M e b l e gdańskie, t e k s t K .
Mellin, fotografie A . Podlewski, A .
Przecławski.
Artystyczne
kraty
gdańskie, t e k s t T . B i e n i e c k i , f o t o ­
grafie A. Podlewski.

„Deutsches J a h r b u c h f i i r
Volksk u n d e " , B d . I V , J a h r g . 1958, o m a w i a
r o c z n i k X (1956) „ P o l s k i e j S z t u k i
Ludowej",
sygnalizując
problema­
tykę w a ż n i e j s z y c h
artykułów
wg
podziału r z e c z o w e g o ( m a t e r i a ł y d o ­
tyczące f o l k l o r u
słownego,
mono­
g r a f i e r e g i o n ó w , rzeźba w d r z e w i e ,
m e b l a r s t w o l u d o w e , c e r a m i k a Itp.).

Robert W i l d h a b e r „Uberblick uber
die V o l k s k u n d e i n Polen", Schweiz.
A r c h i v f u r V o l k s k u n d e B a n d 54
(1958), s. 1 5 6 - 1 6 0 .
Sprawozdanie napisane po p o w r o ­
cie z p o b y t u
w
P o l s c e , jesienią
1958 г., z a w i e r a w i a d o m o ś c i d o t y ­
czące i n s t y t u c j i n a u k o w y c h , z a j m u ­
jących się b a d a n i a m i s z t u k i l u d o ­
w e j i opieką n a d nią. U w z g l ę d n i a
strukturę
organizacyjną
omawia­
nych
instytucji,
podaje
nazwiska
k i e r o w n i k ó w poszczególnych placó­
wek, w y l i c z a w y d a w a n e przez nich
publikacje. W y m i e n i a wyższe uczel­
n i e posiadające k a t e d r y e t n o g r a f i i
i a r c h i t e k t u r y w i e j s k i e j oraz na­
zwiska
ich
kierowników,
podaje
w y k a z m u z e ó w posiadających z b i o ­
ry z zakresu etnografii i sztuki l u ­
dowej
o r a z i c h krótką c h a r a k t e ­
rystykę. D o tego n i e w ą t p l i w i e cen­
nego i s t a r a n n i e o p r a c o w a n e g o a r ­
tykułu zakradły się j e d n a k p e w n e
błędy. M g r K a z i m i e r z
Pietkiewicz,
Naczelnik
Wydziału S z t u k i L u d o ­
wej w M i n i s t e r s t w i e K u l t u r y i Sztu­
k i , w y m i e n i o n y jest j a k o d y r e k t o r
I n s t y t u t u S z t u k i . T a k ż e błędnie zre­
ferowana
jest s t r u k t u r a
organiza­
cyjna Instytutu Sztuki w
zakresie
badań n a d sztuką ludową.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
