https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/bd020de9520f8b17782c57ca2f692d86.pdf 5477605331d59c3a4691b84b33683d8a Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3720 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1960 Subject The topic of the resource sztuka ludowa - wystawy Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3494 Title A name given to the resource Wystawa sztuki ludowej w Łańcucie/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1960 t.14 z.1 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1960 t.14 z.1; s. 50-55 Creator An entity primarily responsible for making the resource Fryś-Pietraszkowa, Ewa Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Etoa Prys WYSTAWA 12 listopada Wystawa zek CPLiA w 1959 r . o t w a r t a Sztuki Ludowej, Spółdzielni współudziale Pawłowie, i Przemysłu Zasadniczą część ludowej, w Łańcucie przez w wystawy zgromadzonej w okazji dział konkursu ogło­ Ł A Ń C U C I E po wypaleniu lewie ciemnobrązowej, z a b a r w i o n e j czerwonej polewie wartości Pod pie cerami­ W zistej Lubelskim Leżajsku. stanowił z „Jedność" Janowie Ludowego Zwią­ Artystycznego Spółdzielni „Zjednoczenie" Spółdzielni ki została zorganizowana Przemysłu L u d o w e g o i przy LU D O W E J SZTUKI ż ó ł t o - c z e r w o n e j ) , a także n a p o ­ względem dekoracji ceramika Jana konsekwentnie wyróżniała Schodzińskiego stosuje motywy nisterstwa K u l t u r y rakterystyczne ośrodki ska, Z a l e s i e , Pogwizdów go P a w ł ó w i Łążek Sąsiadujące lesie w i garncarskie: ze sobą w s i e w jeden oraz Głogow­ Medynia powiecie ogromny, Głogowska, Z a ­ łańcuckim największy stanowią na terenie Józef Plizga z pokrył czerwoną skonałe tło d o m a l a t u r , fladry, ozdobione są duże m i s y oraz carz szość z n i c h a jedynie ceramiki W produkuje masowo niewielu zajmuje siwej konkursie Jeden malowanej siwe. Kowal z Pogwizdowa, licznych Kowala, ośmiu „fantazyjne", oprócz „konkursowe". (choć oparte Są o n e z n a c z n i e stycznymi, nacinanymi brzuścach czy n a k r a w ę d z i a c h Kowala donic koracji ząbki zwracają i garnków łyskujące w siwaków tradycje, gładzanie całej powierzchni chał K o w a l dziej natomiast ozdobnych, występujące natomiast chętnie przez malowane nicznym do niego się r a c z e j Pozostali zaczął tradycyjnym. Były de­ niewiel­ naczyń. M i ­ rozwiązań bar­ geometryczne, n a dzbanach, są całkiem interesujących należą motywy wystawili artystycznym, zakresie równomierne w y ­ szukać mniej misek, posiada motywy stosowane i glazurowane, Wśród w y ­ zewnętrznej do c e r a m i k i garncarze i przeważa których przeważnie udane, nadające z W medyński kie stosunkowo na wykończone, p o ­ powierzchnią. ośrodek pla­ gliny miniaturki ( i l . 2), s t a r a n n i e wygładzoną ozdobione wylewu. uwagę mniej formach wałkami dają łemu naczynia na tradycyjnych poniżej odmian dzbanów kwiatowe, malowanej. wyłącznie wąskiej szyjce Józef Stopa one dzbany, nym oraz bańki bonki dodatkowo ta 50 nałożona Stefan Wszyscy różnieni ( i l . 1) (tylko je­ używa jeszcze wymienieni Dosyć bogato ków. posiadają się pastelo­ fladrowane, drob­ motywach geome­ roślinnych o r a z zielono skar­ glazurowa­ wyżej garncarze zostali w y ­ nagrodami. reprezentowana Następczyni Emilii była utalentowanej, C h m i e l , Władysława gotowała na w e w s i , więc przy kurczęta orce, pasterz garncarz figurek c z y robiąca czy muzykantów niektórych czy przy masło gęsi, s t a r u s z e k Frasobliwy gwizd­ ludzi kręgu, spoty­ kobieta ( i l . 4), chłop z kozą, g r u p a k o ­ (jak garncarz — przy­ i w i e j s k i c h , szopka. figurek zmarłej z Medyni k ó w . U l u b i o n y m j e j t e m a t e m są p o s t a c i e kanych wystawie g r u p y ośrod­ niedawno Prucnal n a k o n k u r s kilkadziesiąt i l . 5), W wy­ toczący zamawianych dużych ilościach, a u t o r k a doszła d o rzemieślniczej ne, r o b i o n e przez mniej ciekawe nią p r z e d kilku niż a n a l o g i c z ­ laty. Niektóre j e j f i g u r k i posiadają w i ę k s z ą wartość artystyczną i z w r a ­ cają uwagę niebieskim). Dekoracja (małożela- bieta kolorze polew p l a s t y k a f i g u r a l n a w glinie, z t e j samej na naturalnym tle gliny w barwnych — ozdobione o dzbanuszków pierwszymi formowania angoby jest Głowiak krótkiej nych. naczynie w k o l o r a c h białym i z i e l o n y m garncarz ozdobione smuk­ — wyróżniają dwuuszne r u t y n y . Są o n e z n a c z n i e drowaniem przeci­ stosunkowo n i e używa roślinnym w den Garn­ kształt dzięki b a r d z o wysokiemu, jedno-i i miniaturki i ta­ i fla- garncarzy trycznych i zgeometryzowanych misy rożkową innych malowaną ornamentem konywaniu techniką którym średnicy), bańki, w k o l o r y t e m . W y k o n a ł o n ładne m i s y lędników malaturami wykonanymi na n i m j e g o wypukłości. Bańki t e p o s i a ­ uszne ne wypadły ( d o 40 c m g ó r n e j z Zalesia dekorację wym stylu dekorowa­ Dobrze j a k o tła d o s w o i c h w y r o b ó w , w i ę c — choć tech­ zasobowe z p o k r y w k a m i ) , stanowi do­ miseczek-popielniczek. lerze, g a r n k i , d z b a n y , bańki, „ m i o d o w n i k i " (duże, d w u naczynia nadesłane która brzuścowi. w rozmiarów wszystkie angobą, też n a w y s t a w ę największej utrzymane t o różnych maleńkich charakterystyczny na w y s o k i m poziomie raczej cha­ Łążku t z w . „napuszczanie", do wyrobów karmiąca wyroby w malaturą n i e t y l k o w górnej części brzuśca, a l e t a k ż e i ładnych seria czyli t e n wykonał wieństwie pokazał się także baniek i miodowników), niepotrzebnie robów garncarzy. stosunkowo i g a r n k ó w , znalazły interesujące glazurowanej. tylko Wśród siwaków ( i l ! 3), m i s e k i ogrodnicze, innych form udział z nich, Michał naczynia form lub wzięło doniczki się w y r o b e m który motywy garncarskiego Pogwizdowa zwłaszcza P o l s k i ośrodek g a r n c a r s k i . O k o ł o 100 g a r n c a r z y z t y c h Więk­ Zalesia, p a s o w e , złożone w y ­ one nieco d l a ośrodka wyroby wsi należy d o spółdzielni „ P r z e m y s ł L u d o w y " . się w t e j g r u ­ z Ordynackim. z Lubelskie­ Ordynacki. Pogwizdów zasadzie Medynia i Leżajsk, o dużej z a ­ łącznie z l i n i i p r o s t y c h i ł u k o w a t y c h o r a z k r o p e k d u ­ żych i m a ł y c h ; przypominają rzeszowskie gliny żelaza. szonego p r z e z C P L i A i W y d z i a ł S z t u k i L u d o w e j M i ­ i S z t u k i . R e p r e z e n t o w a n e t u były brausztynem, l u b z szlamowanej z ujęciem proporcji rąk, j a k n p . rzeźba kurczętami". Dobre są ciała czy sposobem zatytułowana gwizdki „ko­ Prucnalki, �П. 1. Naczynia malowane i glazuro­ wane. Wyk. Stefan Glowiak. Medynia Głogowska, pow. Łańcut. 11. 2. Gar­ nuszki. Wys. 6—6,5 cm. Wyk. Michał Kowal. Pogwizdów, pow. Łańcut. Il 3. Siwaki gładzone. Wyk. Michał Kowal. U. 4. „Kobieta robiąca masło". Glina wypalana i glazurowana. Wys. 16 cm. Wyk. Władysława Prucnal. Medynia Głogowska, pow. Łańcut. 3 i ��zwłaszcza pują jeźdźcy na k o n i a c h , obok także k o g u t y i kury. porozumieniem jest rowych wieńców modeli 7. k ł o s ó w zboża, których Zupełnym wykonywanie w słusznie czy zostały nie­ dzbanów słoje odrzucone Stefan ka około Głowiak, specjalnie której na koniu, koguta nia w mieszka, figurek jury; olbrzymich formalne może G ł o w i a k zetknął i naśladować. 10-letni przysłał wraz chałupy, rozmiarów żołnierza n a wystawę uzna­ koguty, wprowadził pewne przypominają wyrabiane w się z w y r o b a m i Staś, z kowalem, mniej­ t e n i e zyskały autor figurki kil­ model ( i l . 7). K o g u t y podobne próbował j e Medyni, ono t y l k o d w a walczące opracowaniu formą z n a t u r a l n e j wielkości i k i l k a wyróżniło uproszczenia Mały, jak zwierząt. W y r o b y których nieco garncarz n a k o n k u r s stworzył kompozycji, w szych się rzeźbą w g l i n i e o d dziec­ 10 l a t , n a t o m i a s t plastycznych Iłży. tego Być ośrodka garncarza ulepiony z rozmiarach. znalazło chłopca. garncarza, się miniatu­ parę przypadkowo ludzik głowie, otulony W olbrzymiej oraz z tych wyrobów garncarz z znanego kilka dzanym do Franciszek zdobione stary który formą garnki i dzieżki. N i e m n i e j wyróżniają się równoległe p a ­ wśród ze technicz­ połyskiem. nich interesujące garncarza, wygła­ są względu Szla­ zwłaszcza natomiast na linią łamaną p r o f i l . M i m o bardzo że w y ­ konawca u w a ż a tę f o r m ę za tradycyjną, w o b e c b r a k u analogii w ceramice ludowej w a ć się k r y t y c z n i e d o t e j Wśród odrębniało skiej wystawionych się stoisko wyrobów bogactwem Łążka należałoby ustosunko­ wypowiedzi. form Ordynackiego. garncarskich i dekoracji Garncarze k a , c z ł o n k o w i e Spółdzielni P. L . i A . wy­ malar­ z Łąż- „Zjednoczenie", został motyw sek i talerzy kury serca łążeckich kładach p o k a z a n o tle z czerwonej uwagę wykona­ także zostały z kurczętami, czy dla Ludwik i Malatury miarów tłem gliny symetrycznej białym, o kształty naczyń, w kształcie Mateusz Startek oraz Czuby zastosowane w swobodą na chętnie przez — nie Startków, formą, łążeckich która CPLiA. Garnków roz­ wytrzy­ ozdobionymi „słoje", Beczułkozaopatrzone garncarzy, wzbudziłaby Czuba. drobnych i rozmachem. tzw. o ty­ wystawę Kazimierz — zbyt nadmiarze zasobowe, dzbany u c h w y t y w f o r m i e spłaszczonych g u z k ó w , wane przy­ zasadzie t r z y m a ­ wykonali mały k o n k u r e n c j i z d z b a n a m i w na k i l k u t r a d y c y j n y c h . Duże Łążka naczynia gałązki dla obecnych m i ­ ( i l . 6). n a dzbanach i kra­ rozwi­ zarzuconą już o d l a t dekorację na się t u w z o r ó w wykony­ n i e są na zainteresowanie pokazano bardzo mało, n i e odbiegały o n e p o d ż a d n y m w z g l ę d e m o d p o z i o m u tego Galanteria ceramiczna nie efektowna nego, ośrodka. Łążka nie jest niestety j a k ceramika k i i solniczki, w y k o n y w a n e przepołowionego użytkowa. na jednej naczyńka rów­ Kropielnicz- zasadzie toczo­ przyklejonego płaskiej t a r c z k i o p r o f i l o w a n y c h k r a w ę d z i a c h , do pokry­ te są m a l a t u r a m i . N i e s p o t y k a się n a n i c h dekoracji plastycznej, skomnym poza jednym tylko, przykładem, gdzie n a tarczce wet bez postaci solidne bardzo naklejono Ukrzyżowanego. n a kręgu posiadają krzyżyk, n a ­ Lichtarze podstawy toczone i gruby, profi­ l o w a n y t r z o n , co s p r a w i a , że f o r m a t a j e s t z b y t ka i Z zespołu siedmiu naczyń garncarzy, łążeckich, wyróżniały względem dekoracji, w y r o b y nowioie oraz cięż­ nieciekawa. Mateusza, zdobione wykonanych się, lerię. Malatury ręką, z najwyższymi W wykonane wyjątkowym p r z e z j e g o siostrę pod są Łucję, p r z e z żonę — W a niezwykle wyczuciem Słusznie n a c z y n i a wprawną formy zdobionego t e zostały wyróżnione nagrodami. przeciwieństwie ośrodek przez szczególnie r o d z i n y Startków, a m i a - L u d w i k a Startka, ozdabiane przedmiotu. II. 5. Chrystus Frasobliwy. Glina wypalana i glazu­ rowana. Wys. 19 cm. Wyk. Władysława Prucnal. Me­ dynia Głogowska, pow. Łańcut. II. 6. Talerze malo­ wane na czerwono-brązowej angobie, glazurowane. Sredn. 25 cm. Wyk. Mateusz Startek. Łążek Ordy­ nacki, pow. Janów Lubelski. II. 7. Walczące koguty, glina wypalana i glazurowana. Wys. 12,5 cm. Wyk. Stefan Głowiak. Medynia Głogowska. II. 8. Dwojaki. Wys. 13 cm (z uchem). Wyk. Ludwik Startek. Łątek Ordynacki. dawnych, liściastej. P o z a c h a r a k t e r y s t y c z n y m klientów ornamentem ze s r e b r z y s t y m chetną ostry, wyznaczony nięty udanych Tryczyński, linearnych, np. w czarne, tego czy t a l e r z a ) , pewno konkursu sy, z y g z a k i , kratkę, doskonałe p o d w z g l ę d e m „szabasówki" miski siedzący spółdzielni. P o k a z a ł o n n a w y ­ siwe, o wzorach n y m , bardzo wędzi wate Frasobliwy, do motywów przeciętnych w y r o b ó w n i e należy d o żadnej już Są t o : zwracały uproszczeń. P r z y p o m n i a n e już łańcuckiej niezbyt Chrystus przystąpił Leżajska, dawno sporadycznie. m o t y w y p o d w ó j n y c h „ k o j d " (łuki w i s z ą c e dokoła oszczędniej, a l e ze wybranych f i ­ groteskowy, interesujący chwili naczynia tego ośrodka So­ płaszczem. ostatniej stawie podstawie (pow. Sanok), d l a niego, o Na Natomiast gurek, m. i n . t y p o w y zwierzaków dzba­ kielichowate, ną bez często s p o t y k a n y c h w e współczesnej p r o d u k c j i powym regionalnych, na wystawie tylko i tradycyjnych, lub wykonywanych larską, nawiązującą kuźni, kilkunastoletniego Janka z Mrzygłodu z kilku wystaw szereg f o r m jak miski, zwykłe i s o l n i c z k i , l i c h t a r z e . Szczególnie model gliny t r u d n o stawiać jakieś h o r o s k o p y co d o p r z y ­ kołowskiego naczyniami, doniczki piękne m i s k i i t a l e r z e , p o k r y t e bogatą dekoracją m a ­ no kowadłem, w o z e m i t p . , w artystycznej ki Plizgi, zabawek innego — także zarzuconych Józefa oczywiście syna garnki, Jeśli c h o d z i syn rowych szłości przez siebie bańki, płytkie i głębokie t a l e r z e , d w o j a k i ( i l . 8), k r o p i e l n i c z - Prucnalówna z a j m u j e już n a k o n k u r s — poza m a s o w o o b e c n i e p r o d u ­ kowanymi ny, przez sąd k o n k u r s o w y . ka, wykonali miniatu­ glinie dożynkowych, które wystę­ natomiast do Łążka lubelski — Pawłów reprezentowany był w na wystawie Ordynackiego, powiecie bardzo drugi chełmskim ubogo. Sy­ tuację tę tłumaczy n i e c o f a k t , ż e Spółdzielnia P. L . i A. „Jedność" latach w Pawłowie większej n i e przejawiała aktywności. Z Pawłowa w ostatnich pochodziło kilkanaście naczyń, w t y m s i w a k i o r a z w y r o b y malo- 53 �I 11. 9. „Trzej Królowie", figurki do szopki. Drzewo. Wys. 15—18 cm. Wyk. Wojciech Bytnar. Albigowa, pow. Łańcut. II. 10. Figurka z szop­ ki. Drzewo polichr. Wys. 17 cm. Wyk. Julia Kalinowska. Sonina, pow. Łańcut. 11. 11. „Kobieta z ku 4", figurka z szopki. Drzewo polichr. Wys. 16 cm. Wyk. Woj­ ciech Bytnar. II. 12. Seria miseczek malowanych i glazurowanych. Sredn. 13 cm. Wyk. Ludwik i Waleria Startkowie. Łążek Ordynacki, pow. Janoto Lubelski. : r �U. 13. Siwe dwojaczki dzonym. Wyk. Jan pow. Chełm. wane i i z ornamentem gła­ Sławiński. Pawłów, glazurowane. Siwe śliczne m a ł e d w o j a c z k i ornamentem wygładzanym, chętnie a Sławiński tylko je i coś w czy rozety. prostszych geometrycznych, leżą do wzorów motywem zestawu skiego. Dwa kwiatu, Motywem ską jaworowskiego, j a k paski, krat­ pozostałe Pawłow­ wykonane skromną wej, przez dekorację żono n a c z e r w o n e j w pionowe ale „zlewy", Opierając naczyń można szerokie, popularność siwej niż się na raczej obserwacji z Albigowej, uczestnictwo Wojciech zwózka stopniu siana, wątpliwie Poza z szopka, a ( i l . 11), czy z do nich w wyroby m. in. Г we­ krasnoludków, drewnie, w tradycyjnej kilka nie­ rzeźby jest nie­ figurek z niej, z barankiem na problematyki Spółdzielni P. serwety L. i serca z A. rękach. Ludowy" w malowana scenie została typu Przedmioty sali te widowisko­ wystawa. przetykanymi tkaninami o Leżajsku. T k a n i n y t e — l n i a - wielobarwne pięknych wykazują obrusy, zestawieniach n a ogół jeden z ich szarego nego rodzaj, a płótna, żadnych narzuty i ma­ kolorystycznych związków mianowicie przetykane ornamentu w ze tuchów, było bardzo — sztuką oraz wachlarza na i garncarzy obcych, nazbyt nagród, wystawie do wystawy, produkcji nieludowych od sztuki ceramiki wtrętów, tradycyjnej. W wyników przeprowadzono konkursu dyskusję t w ó r c a m i , wskazując i właściwe rań- ładną. artystycznych i technicznych z t y m , p o ogłoszeniu błędy czerwonym, w y e l i m i n o w a n i e z dotychczasowego form biegających daniu i k o n k u r s u , k t ó r y stał się podstawą o w y s o k i c h wartościach ku ręczniki geometrycz­ starych, rzeszowskich efektowną zachęcenie zarazem szerokie szlakami kolorach czarnym są s w o b o d n ą transpozycją drogi rozwoju im z jej od­ związ­ i roz­ obecnymi dotychczasowe twórczości na przy­ szłość. W następnym d n i u p o o t w a r c i u w y s t a w y odbyła się w Łańcucie ogólnopolska CPLiA. Stadnickiej, ko­ wione eksponaty Fotografował t j . na ozdobiono Skupu wyrabiane skrzynia Kalinow­ m . i n . pięknie kołowrotek. urządzona kilim, piernika, i ludowe, ludową, n i e b y ł o t o zresztą c e l e m p r o j e k t a n t a . T y l k o wystawy, „Koronka" koronkowe a także z a b a w k i d r e w n i a n e z B r z o z y odpustowe na­ K r ó l o w i e ( i l . 9), k o b i e t a z k o ­ pasterz mianowicie wystawie interesująca zwłaszcza t y m , d l a rozszerzenia Bobowej, lorowe, ceramice B y t n a r , który kapela nawiązujące Najbardziej pokazano zyska osobno, której Celem j a k św. R o d z i n a , T r z e j gutem pod­ wystawionych dzięki t r a d y c y j n e j s z o p k a . Są t o r e a l i s t y c z n e r z e ź b y w ludowej. plamy malowanej. wiejskie, wielkim łążeckie Pawłowie desłał s p o r o w i e l o f i g u r o w y c h k o m p o z y c j i sele poło­ n a c z y n i a , z a m i a s t ją k o n k u r s e m zgłosił rzeźbiarz jasną bezkształtne sądzić, że ośrodek w sobie Poza czym sposób p r z y p o m i n a j ą c y słabo w i ą z a ł y się z formą kreślać. przy oraz nawet wystawę „Przemysł nie polew, a no-bawełniane, jako dwóch d r e w n i a n y c h f i g u r e k d o szop­ d e k o r a c y j n y m i , które p r o d u k u j e Spółdzielnia P. L . i A . katy użyto w Całą wypożyczo­ tych ostatnich p r z e z Julię H e p n a r i Julię rańtuchy eksponowano na­ eksponatów ( i l . 10) z S o n i n y , s t r o j e haftowane naj­ szereg M u z e u m . Wśród się z e s t a w y k i , rzeźbionych jodeł­ o n także oraz miejscowego znajdowały malarską, w y k o n a n ą dość n i e d b a l e . W j e d n y m z n i c h tła z wielo- d l a ośrodka raczej Kańczudze, jest wszystkie glazurowane, posiadają Wa- w nych rodzaju Używa tradycyjnego garnki Wanarskiego, Sławiński. zdobił. płatkowego k w i a t u Poza Jan stosowanym t y m spirala, wężyk ka. talerze bogatym były przez Wacława przez tego garncarza ka, poza garnek, pokazał Niektóre z n i c h w y k o n a n e narskiego, bańki, ( i l . 13), o z d o b i o n e Dla narada Rejonowych przedstawicieli stanowiły rodzaj RBS-ów Biur wysta­ katalogu, na pod­ s t a w i e k t ó r e g o d o k o n a l i n a m i e j s c u dużych z a m ó w i e ń . Jan Swiderski. 55 �