https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/cceffd96a9319c4ad3cc37bdb6fd0298.pdf df9592f4ff0d98e3012a20349ff7a818 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3717 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1960 Subject The topic of the resource tkactwo Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3491 Title A name given to the resource Tkanina ażurowa / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1960 t.14 z.1 Description An account of the resource POLSKA SZTUKA LUDOWA 1960 t.14 z.1, s.37-38 Creator An entity primarily responsible for making the resource Mulkiewicz, Olga Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Ulga Mulkiewicz К Wśród N N wielu prac o ludowym U tkactwie artystycz­ nym b r a k j a k i e j k o l w i e k w z m i a n k i o t k a n i n i e ażuro­ wej. Niewątpliwie jest to zagadnienie nesowe i t e c h n i k a t a jest dycyjnej kulturze stosunkowo i duży odmienną prawdopodobnie ludowej, zasięg, zupełnie raczej jednak ze częstotliwość technikę tkaninę tę choćby pokrótce obca nia Plastyki tyczący lasia Ludowej, Według północnej występowania zdobniczą — części nym ostatniej lub po informacja przed ..uczyły nie, również materiał wszystkim w okresie wojną n i e udało ze światową, się roz­ jedynie wsi na jednak stwierdzić, Fraczek. Na ażurową (jedynie wspomiany bawełny, którą wyżej płótna; warsztacie i następnie od czterech przystępując dwunicielnicowym przewleka przez d o szesnastu do że rozwinięte, młodsze tkacz, Fraczek po pracy snuje ażuro­ nazwis­ nici lnia­ używał do rozkręceniu tkaczka osnowę nicielnice nitek w jest pasmami — zależności o d t e g o , 1 ażurowa. Ancuty, Dolne pow. drewniany, dobrze ostrugany, t a k szeroki, j a k szerokie i znów przerzuca nić w ą t k u potem i gładko jest pasmo określoną a b y następnie w y j ą ć pręt i założyć go n a W t e n sposób się uzyskuje o kwadratowych lonych pasmami tkania nazywa „tkaniem „oczkach" tkaninę zbitego się w zakończeniu czenie tkaniny: nieco, nitką otrzymując właściwe wykoń­ lnianą, czasem najczęściej ściąga Pole, pow. Hajnówka. Sokołów. t e n efekt, owalu, poszczególne różne w z o r y . T a k więc luźne ściągając wę t e n można z n ó w Ściągając otrzymuje płótna, wzór że „ o c z k a " płótna nabierają a owal poziom. luźny w ą t e k szereg kwadracików przylegających wykonuje układać zarówno się się w rodzaj ludowej patyk". t k a n i a następuje tkaczka przedzie­ nitek. Ten nomenklaturze z p a t y k i e m " l u b „przez Po nowo. szachownicową, płótna, luźno biegnących osno­ ilość r a ­ zy, rogami do w pas l u b jak i ze siebie. t e n sposób, że otrzy­ kształtu osno­ zbitego Następny ściąga się po parę n i c i luźnego w ą t k u i o s n o w y , o t r z y m u j ą c w k o ń ­ jak nych gdyby szereg kwadracików mereżką. G d y p a s m a osnowy płótna połączo­ i wątku składają się z p a r u n i t e k , a odstępy m i ę d z y n i m i trzech razy większe — wówczas w są d w a d o miejscu splotu p r z e r a b i a się krzyżyk, obejmując n i m cały k w a d r a c i k . na rzadko D l a przykładu podaję k i l k a schematów: Wieś K o r y t n i c a , p o w . W ę g r ó w : 14 n i t e k , 14 oczek p u s t y c h w nicielnicy. Wieś Dolne Pole, p o w . Sokołów: 4 n i t k i , П. 1. Tkanina nina ażurowa. pręt muje zawsze otrzymywał wkłada p a s a m i r a z luźne części w ą t k u , a r a z o s n o w y , bardzo się ziew przy­ przerzu­ j e d n y m paśmie o s n o w y , roznosi- Pole, p o w . Sokołów, używa tkaczka żadnym kupionej w sklepie „liny"). T k a n i n a ta w y k o n a n a splotem w cu tkaninę się snucia w u m i e tkać w y ł ą c z n i e j e d e n kiem ile oczek zostawia k t o był I n f o r m a t o r k i twierdzą, firanki n a t k a n i n i e . Następnie, pustych zakończeniu tów, i l e n i t e k j e s t w pasma, od d r u g i e j " . N a t y m tere­ jest wzór stępuje d o t k a n i a : czółenkiem r o b i o n a t y l e krótko jedna ludowe być nitek, tyle 1 grubszą mody. tkactwo ma n i c i e l n i c y . Po wska­ się k o b i e t y tkaczki, a w e w s i Dolne tkania do­ Pod­ t e j właśnie gdzie nych z światowej; przyszła _w międzywojen­ sposób t k a n i a a ż u r ó w znają t y l k o z d o l n i e j s z e we Bada­ Lubelszczyzny. wojnie n a ażury pierwszą cielem prowadzo­ do w s i Czekanów, p o w i a t Sokołów, moda wypadku dopiero gęsty wy, i n f o r m a t o r e k , t e c h n i k a t k a n i a ażurów się że należy I n s t y t u t S z t u k i , Sekcję zebrano powszechniła zuje, na omówić. t k a n i n y ażurowej, przede oraz tra­ względu Podczas badań n a d t k a c t w e m l u d o w y m , n y c h przez Państwowy margi­ jak przewleczono W Tych kilka dotychczas sy z wzorów materiale. Jaczewa, Bielsk występuje Wyjątek pow. Węgrów, w całym stanowią oraz z zebranym tylko obru­ Dubna, pow. Podlaski. 4 o c z k a p u s t e . W i e ś Bełcząc, p o w . L u b a r t ó w : 8 n i t e k , 8 oczek p u s t y c h . W i e ś J a c z e w , p o w . W ę g r ó w : 15 n i ­ t e k , 15 o c z e k p u s t y c h . II. 2. Tkanina ażurowa. Kunów, pow. Lubartów. II. 3. Tka­ 37 �ft F L' «1 ' ! « Й *« i» к *( 'i? rr ml #« « i l' •'tt V< »< JT| »• ł: « i»f 0t / I * « i i W' »• • « (ft U f i f i f* « Л V! т * ' Vii »i I * i» *? i« » « f « tm ** ЛГ л t'/ »v*» * т> v t *» I * */ » f > # * i r ** #* »• If 'J »i »* 55 "м ,ч l i • ł •ywt ri ft *•?* Hi• * ri #* *r ti »* «« **т• »* •, •f и f t t w* M *« Я/ V* t U J! Й Я tf fT&fiiB *P; Wf *lf Vi Ml «*f > « I с v r • 'P g -4 Ml Ф ^ ^ V i t k f •» • f t «T Ш I N ^^ m* t t Ц И К * ft » « yc-#i- ?« »a f t "i *i И *Г S ft tfSJlS 8 Ś? ŚTŚ?" ttlTfftf Oft 1!КГ«!* «SttHs Vf *• W¥ * f * f f f 0» »A *" ir* » • ** *" t * łe^ir-w-fjr-; *. П. 4, 5. Tkaniny O b r u s ze w s i J a c z e w t k a n y osnowa nawinięta przez środek jedna nitka. mieszczała jest przestrzeni wątku po pomiędzy Przerzucając nici jest w pasmami w miejscach czone są a ż u r o w e pasmami uzyskano splotu płótna, Obrus z Dubna cały na. Podczas dwóch jednym tkania, prętów, lecz które t k a c z k a poziomie w pewnej są roz­ stanowią one osno­ końcowym osnową nie przetykaną. ażur, musiała używane rozmieścić odległości od Rys. Maria Czarnecka powiązanie z na i innej techniki uzyskuje swój rozmiesz­ charakter firanki do występującą t e r e n a c h tkaniną m e r e ż k o w ą , się gdzie p r z y bardzo okien; często na użyciu zbliżony efekt zdobniczy. Występują Bielsk one, jak Podlaski, Hajnówka, na i oryginalną wspomniałam, na Lubelszczyźnie, a ściślej: w dzyń, S i e d l c e , S o k o ł ó w , siebie. n a której względu na obrusy się M a t e r i a ł y z e b r a n o w następujących w s i a c h : D u b no (Nurzec), Z a k r z e w o (Wyszki), p o w . B i e l s k Podlas­ k i ; A n c u t y (Trzścianka), p o w . Hajnówka; Belcząc (Czemierniki), K u n ó w (Firlej), p o w . Lubartów; D a n i ł o w o Duże ( O l e k s i n ) , p o w . Ł a p y ; R u d n o ( B r z o z o ­ w y K ą t ) , p o w . P a r c z e w ; W o l a Suchożebrska ( K r z e 2 ze jedynie i w północnej płót­ używa tych tkanina, kwadraty. ażurowe roz­ jak jest splotem uzyskać t e n sposób powstała Tkaniny biegnie tkaczka z tkaninę wykonany aby nitek, poszczególne p a s m a wątku Podlasia. W t e n s a m sposób skrzyżowania г siedem w y j a k o całości — w t e n sposób w e f e k c i e w ażurowe t e n sposób, że czółenkiem mieściła osnowę, traktując 11 odmianę Lubartów, Podlasiu powiatach Łapy, W ę g r ó w -, stanowiąc tak silnie Ra­ swoistą rozwiniętego tam tkactwa. ślin), p o w . S i e d l c e ; C z a p l e (Korczew); Czekanów (Jabłonna), Łuski (Jabłonna); D o l n e P o l e ( G r o c h ó w ) ; P e t r y k o z y ; Z ą b k ó w ; Z e m b r ó w (Sterdyń), p o w . So­ kołów P o d l a s k i ; Jaczew, K o r y t n i c a (Korytnica), L i w (Ruchna), p o w . Węgrów. N a z w y g m i n podano w nawiasie. — il. 1, 2, 3. Fot. Jan Swiderski — il. 4. 5. �