https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/67efa61498f732ad90272e9cb86298bb.pdf f7345a72ca736938bab70e91c090f0d1 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3318 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1984 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3110 Title A name given to the resource W kręgu okultystów Janowa / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1984 t.38 z.1-2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1984 t.38 z.1-2, s.57-76 Creator An entity primarily responsible for making the resource Wisłocki, Seweryn A. Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Seweryn A. Wisłocki W KRĘGU OKULTYSTÓW J A N O W A I. T E O F I L Osada J a n ó w m a starą historię. J e j dzieje OCIEPKA niewiele różnią I JEGO UCZNIOWIE nictwa gwarowego, się o d d z i e j ó w w i e l u w i ę k s z y c h i m n i e j s z y c h o s i e d l i n a Ś l ą s k u . uprawiania Okres poczesne miejsce wielowiekowego wytworzył niemieckiego specyficzną formację podziału n a panów i wyrobników Niemcy tępny ściśle określili X I X wieku był 1 stopień pochodzenia on powoli na tej Etniczna była zarazem górny d l a ludności śląskiej ćwierci panowania kulturową. ziemi granica granicą kultur. wykształcenia polskiego. podnoszony, Od co i konieczności dos­ drugiej wynikało z postępu technicznego w przemyśle przyuczonych do danej technologii, czyli wydajnych i nie przy­ posiadania przez obecne i w przedziwny u Ślązaków towanym (poza rzono utopce, po Skutkiem takiej polityki szkól wobec zaczarowane Śląska, p r z y odcięciu j e j o d p o l s k i e g o riery językową i klasową wiele archaicznych autochtonicznej p n i a i izolacji przez ba­ od niemieckiej elementów ludności e l i t y , przetrwało k u l t u r o w y c h , zanikłych niej n a i n n y c h z i e m i a c h p o l s k i c h . Dotyczyło t o zarówno II. 1. T e o f i l O c i e p k a , Kuchnia tu a później żyjąc — której zielarstwo. sposób k o e g z y s t o w a ł y zarówno z w niemiecką) istnienie żaby, takich ewangelizmem. stworów jak pow­ reprezen­ Wie­ koboldy, wilkołaki, S k a r b n i k , topielice, b y t y . Zdumiewające zie­ jest, t e pozostały ż y w e w bezpośredniej bliskości w i e l ­ d u ż y c h m i a s t , a często i n a i c h t e r e n i e . Śląska p r z e c h o w a l i p o l s k o ś ć , n a j p i e r w bardziej mitami, które świadomie spajały trzymając się i współtworzyły mimowolnie, swycłi wierzeń, i c h kulturę, icli odrębność. wcześ­ słow­ traktowane katolicyzmem, j a k i nielicznie przemysłu, o b o k mieszkańcy zawodowych. mentalnych słowiańskiej, w Zamknięci w s w o i m , l u d o w y m kręgu k u l t u r o w y m r o d z i m i niemiecku), przyuczano do zawodu, a dla nielicznych i lojalnych istniała możliwość ukończenia magii l o n e d u c h y leśne i i n n e f a n t a s t y c z n e kiego c z y t a n i a i p i s a n i a (oczywiście pojęciowy cli, specyficznie mniejszością powszechnie że w i e r z e n i a nauki białej zajmuje szechnym wojną obok j a k kręgów kobiety W ł a ś n i e w s z e l k i e g o r o d z a j u c z a r y , gusła, j a k i m a g i a b y ł y w s z e c h ­ noszących szkód pracowników. W o s t a t n i c h l a t a c h p r z e d pierwszą światową 1 Tak było n a całym Śląsku. W Janowie, położonym daw­ n i e j w k o m p l e k s i e l a s ó w c i ą g n ą c y c h się aż d o P u s z c z y P s z c z y ń - alchemików, olej/pł., w y m . 1 2 0 , 5 x 6 1 c m "•ST 57 �s k i e j , a 'współcześnie s t a n o w i ą c y m p e r y f e r y j n ą dzielnicę K a t o w i c , na początku l a t d w u d z i e s t y c h można było zaobserwować cie­ I n n y z jego uczniów, E r y k P a w , k t ó r y t w i e r d z i , że posiadł „kamień mędrców", inaczej „kamień filozoficzny", w elemen­ k a w e z j a w i s k o . K i e d y t r a d y c y j n a k u l t u r a l u d o w a zaczęła ulegać t a r n e j p o s t a c i m e d y c y n y u n i w e r s a l n e j , gwarantującej m u zdro­ powolnemu, wie nowie był ale systematycznemu niespodziewanie przygodą wiadome". pojawił „intelektualną", Nieliczny rozkładowi, się wtedy o k u l t y z m , który próbą w Ja­ dla wielu w y p a d u w „wielkie z p o c z ą t k u k r ą g s k u p i a ł się w o k ó ł W czasie pierwszej Teofil wojny Ociepka. światowej, j a k o żołnierz cesar­ s k i e j a r m i i n i e m i e c k i e j , z e t k n ą ł się z o k u l t y z m e m . W i e l k i e w r a ­ żenie dwa wywarła imiona na nim książka L e k t u r a tegoż Boże. zatytułowana traktatu Siedemdziesiąt okultystycznego na­ ł o ż y ł a się w j e g o w y o b r a ź n i n a ś w i a t l e g e n d i b a ś n i w y n i e s i o n y z rodzinnego domu. P o p o w r o c i e z w o j n y u d a ł o się O c i e p c e n a w i ą z a ć k o r e s p o n ­ d e n c y j n y k o n t a k t z n i e m i e c k i m okultystą F i l i p e m H o h m a n n e m z W i r t e m b e r g i i . H o h m a n n posyłał Ociepce literaturę tyczną, za co o t r z y m y w a ł r e g u l a r n e i spore p r z e k a z y okultys­ pieniężne. O n też dawał Ociepce pewne k o n k r e t n e z a d a n i a do w y k o n a n i a . Jednym z nich było utworzenie ośrodka okultystycznego m i e j s c u z a m i e s z k a n i a , a n a s t ę p n y m —• r o z p r z e s t r z e n i e n i e t y z m u n a terenie okul­ Polski. ż e się m o d l i , m o c n o w Janowie, a potem zaczął się o g ł a s z a ć na łamach do jedynej p r a w d y o istocie egzystencji w kosmosie, we świecie, n i c t y l k o n a Z i e m i . N i e przyniosły t e próby więc Ociepka skoncentrował wszech­ większych się n a d z i a ł a l n o ś c i łącznie w kręgu J a n o w a . W p ł y w y jego sięgały t a k i c h wy­ sąsiadują­ c y c h z J a n o w e m osiodli i osad j a k Giszowiec, N i k i s z o w i c c , H e l ­ goland, Szopienice. J a k t o wyglądało w p r a k t y c e , najlepiej przedstawiają żyjący jeszcze u c z n i o w i e . W cytowanych wypowiedziach jego będę się s t a r a ł j a k n a j w i e r n i e j z a c h o w a ć i c h k s z t a ł t s ł o w n y , j a k r ó w ­ nież t o k m y ś l o w y m o i c h r o z m ó w c ó w . W t e n o t o sposób p r z e d ­ s t a w i a swoje s p o t k a n i e z Ociepką j e d e n z jego uczniów, a później antagonistów robotniczej. — Bolesław Gdy miałem w kopalni ,,Kaiser." raturą socjalizmu. Skulik: „Urodziłem czternaście się w l a t poszedłem rodzinie do pracy O j c i e c s o c j a l i s t a i n t e r e s o w a ł się t y l k o l i t e ­ Chętnie czytałem te broszurki,- bo mnie b a r d z o interesowało życie. D l a c z e g o żyję, k t o m a korzyści z m o ­ jego życia, n o i t e różne z a g a d n i e n i a tłumaczone przez m a t e r i a ­ l i z m h i s t o r y c z n y . L a t a całe c z y t a ł e m literaturę, k t ó r ą m i o j c i e c dostarczał, ale j e d n a k n i e k i e r e (niektóre — gwarowe) zagadnie­ n i a b a r d z o m n i e nurtowało, że j e d n a k t a d r o g a n i e j e s t d o p r a w ­ dy. Przypadkowo, spotkałem na g d y s z e d ł e m d o łasa drodze, j a k dyskutował n a spacer w z ludźmi niedziela, — Ociepkę. B y ł o t o w 1 9 2 8 r o k u . D o t e g o czasu ż e m g o n i e znał, p o m i m o , że n i e d a l e k o p o d l a s e m mieszkał. Stanąłem, posłuchałem, prosiłem i m ó w i ę : — runku, — który wy rzekomo zastępujecie. T o chodź d o m n i e , d o góry. — kania jego — biblioteka, dobrze miał w ponieważ n i m szeroko był Pokozoł n a t a literatura tyj Na to Ociepka: w elektrowni I może osiem lat. W Książka k s i ą ż k i se p o ż y c z a ć . O n m o ł a d n e k s i ą ż k i — do niego A b y ł t a k i d o b r y c z ł o w i e k , j a k m n i e z o b a c z y ł , t o się z t e g o u c i e ­ szył, a książki t o o n w M o s z dostęp Gdy ją ogóle za d a r m o pożyczoł! I n o m y się z a p i s a l i co m y w y b r a l i , a j a k m y przynieśli n a z a d , o n podpisał, że z d a n e . Z a ś n a m k a z o ł s z u k a ć i n n e k s i ą ż k i , a j a k m y j u ż c o w y b r a l i , t o m ó w i ł co w n i c h szukać i j a k t o znaleźć. I m y z n a j ­ d o w a l i , a o n t o sprawdzoł z nas. Serdeczny Jak chcesz, t o m a s z ! Szukej się, n a p i s z kolega był z niego. coś z a k s i ą ż k a wzion, a przynieś p o t e m . Co o n t e g o mioł, t y c h książek! O ! O n j e z b i wojny światowej." O c i e p k a chciał s w o i c h u c z n i ó w skontaktować bezpośrodnio z F i l i p e m H o h m a n n e m , a b y o n i też za opłatą o t r z y m y w a l i o d niego literaturę dotyczącą w i e d z y wanie wynikł pierwszy konflikt niespodzie­ bardzo p r z y z i e m n e j , b o m a t e r i a l n e j . T a k o t y m m ó w i Bolesław Skulik: „Przez nimi tajemnej. Wtedy natury z między czterdzieści l a t oszukiwał Ociepkę Filip Hohmann W i r t e m b e r g i i . O b i e c y w a ł m u k a m i e ń m ę d r c ó w , że go osiągnie w duchowej Ociepka p o s t a c i najpóźniej m n i e też chciał w do szośdziesiątego roku życia. 1928 r o k u namówić n a z w o l e n n i k a tego H o h m a n n a . J a go n i e znałem osobiście, b o n i e m o g ł e m jechać d o W i r ­ tembergii, Teofil. tych, alem go widział O n chciał, ż e b y m a to był pized na zdjęciu, posyłoł wojną co duży które miesiąc pokazywał dwadzieścia pieniądz, t o będę d l a siebie książki. N a t o powiedziałem t a k : — mi zło­ dostawał J a m a m m u po­ syłać 20 z ł o t y c h ? T o j e s t o s z u s t , k t ó r y j a k m a k i l k u t a k i c h j a k w y , i k a ż d y m u coś p o ś l e , t o m u się ż y j e , a ż y j e ! J a k H o h m a n n uważa się z a różokrzyżowca, a jest to stowarzyszenie tajne, t o c z e m u j a k pisoł d o C e n t r a l i w K a l i f o r n i , ale g o n i e przyjęli ? I O c i e p k a m u t o w s z y s t k o napisał, a t e n odpisoł b a r d z o Jak Teofil m n i e spotkał, m ó w i , p r z e c z y t a j uważa. B y ł o t o w 1930 r o k u . W oszust i n i e m a t e j siły i l i ś c i e t y m s t a ł o , że w tobie krótkim H o h m a n n jest i n o b o b y t o musioł być c o r n y m a g i k , n i e ? z n a ć się d o ś ć g ł ę b o k o n a z ł y c h Już szybko. l i s t , co o n o c z a s i e j o u m r z a . T y l k o m się z t e g o o ś m i o ł — prądach. później, p o t r z y d z i e s t u l a t a c h , j a k Ociepka mioł od­ jeżdżać d o B y d g o s z c z y , t o spytołem go o tego H o h m a n n a : Piszecie dalej śnim? — Nie — mówił Teofil — o n już — umarł. — A w i e l e m u b y ł o ? — Sześdzicsiąt c z t e r y l a t a . — Jeśli o n o b i e ­ lat w zdrowiu tutaj za książką, łata. M o ż e różokrzyżowy. t a k godali. J a t a m poszedł i prosiłem, ż e b y m n i e przyjął d o tego g r o n a . c y w a ł i n n y m , b o m ó w i ł , że s a m m a k a m i e ń m ę d r c ó w , a l c h e m i c y do pięć, jego b i b l i o t e c e zwróciłem uwagę n a książkę М а х а H e i n d l a Światopogląd nimi t a s p r a w a , a p o t e m m ó w i ą , że j a t e ż m ó g ł b y m iść d o O c i e p k i był przestudio­ w materii t o c z e m u o n n i e żyje, j a k n i e oszust?,, Eryk czytołem. s z u k a l i t e n kamień mędrców. J a z chodziłem zawsze n a spacery. Jednego r a z u S k u l i k i Goj p o r u s z y l i biblioteki i czytoj. i inna. i nie tylko w i e r z y l i , że g o z r o b i o n a , a k t o go mioł, m ó g ł ż y ć i d w a tysiące T o była l i t e r a t u r a i n o o k u l t y s t y c z n e N i e m i e c k a , f r a n c u s k a jak dostawał z N i e m i e c zarabiał książkach. i powiedzioł: — modli. wielka biblioteka. Bardzo kawalerem, i szukał t y j p r a w d y w — T a k przyszedłem d o pomiesz­ się O c i e p k a t y l e książek k o n t a k t i o n i wszyscy prze­ T o m n i e interesuje! N i e z n o m tego kie­ Ociepce: z N i e m i e c . B o l e k S k u l i k i W a l t e r G o j m i e l i już wcześniej z n i m zdobył I K A C - a proponując l u d z i o m dostęp d o p r a w d t r a n s c e n d e n t n y c h , efektów, Ten rał o d p i e r w s z e j T e o f i l O c i e p k a uwierzył w swoje posłanie, n a j p i e r w uczniów w o Teofilu kiej p r a w d y . Przez czytanie i m o d l i t w y . O n m i nie raz mówił, mistrza, którym był maszynista z olektrowni k o p a l n i ,,Kaiser" ( o b e c n i e „ W i e c z o r e k ') — tak opowiada „ O n chcioł d r o g ą m e d y t a c j i i m o d l i t w y dojść d o t y j w i e l ­ nie­ swego i długowieczność, P a w p r z e d s t a w i a tę samą sprawę b a r d z o podobnie: „ O c i e p k a ślepo t e m u H o h m a n n o w i w i e r z y ł . Co m u t e n n i e powiedział, o n m u wierzył. M y ś m y (tzn. Skulik, Paw, Goj — p r z y p i s S.A.W.), zaraz tego F i l i p a u z n a l i za oszusta, b o o n i n o chcioł k u p a p i e n i ę d z y , a t e m u o s z u s t o w i o k r o p n i e d u ż o dawał. w a ł e m , t o z r o z u m i a ł e m , żo j e s t t o t a k o g ł ę b o k o w i e d z a , jakom T e książki co j e w y s y ł a ł O c i e p k o w i , n i e b y ł y w a r t e j e d n e j t r z e c i e j jeszcze n i e p o z n o l — minęło tej wiedza esoteryczno. Pomimo, że już p r a w i e 500 łat, w 1486 r. zmarł C h r i s t i a n R o s o n k r e u z n i e było p o t e m n i c głębszego — zywać, czy n i e t o zależy wieka — uważam, psychologii." 58 — to czy t o hipotezą m o g i e m y na­ o d postępu d u c h o w e g o żo t a w i e d z a 2 przewyższa danego obecny te l i s t y czło­ kierunek forsy. H o h m a n n musioł mieć córkę, albo kogoś, k t o m u l i s t y odbijał, bo ono zawsze b y ł y o d b i t e , a n i e pisane — j o w i d z i o l co j e O c i e p k a o d n i e g o S k u t k i e m tego k o n f l i k t u trza wili u jogo najważniejszych, o n i sprawdzić, dostawał." było p o d e r w a n i e najbliższych n a ile sam Ociepka autorytetu mis­ uczniów. Postano­ jest w i a r y g o d n y , czy ��p r z y p a d k i e m osobiście n i e o s z u k u j e . G d y b y ofiarą w rękach sprytnego z jego sieci. W S k u l i k a . N a terenie J a n o w a będący i c h rówieśnikiem. N a z y w a ł się p o t r o s z e o k a z a ł się zamierzali go jedynie wyciągnąć t y m c e l u p o s ł u ż y l i się o r y g i n a l n ą m e t o d ą mysłu Bolesława wiek mataeza, znachorstwem, żył w t e d y się J a n K l i c h . głównie ziołolecznictwem po­ czło­ Parał którego b o t y n a powierzchnia, bo jednej n o g i d o końca życia n i e w y ­ goił. O n mioł b a r d z o ciężkie życie. J a k długo P i s m o cytoł, znaey B i b l i a , t o m u się j a k o ś p o w o d z i ł o , ż y ł ze ż o n ą j a k się n a l e ż y , ale nagle w niego wstąpił Mefistofeles i go opętał i n i e do i n o szukał, j a k t y n k a m i e ń m ę d r c ó w do miala widzenia. acz l o k a l n e j sławy. Posiadał o n ponoć d a r jasno­ Przy swego m i s t r z a jego pomocy postanowili uczniowie sprawdzić Teofila. dzenia się z zrobić. Żona jego n i e u - t y m pogodzić, b o o n różne rzeczy o d n i e j żądoł, ż e b y się w y b r a ł a z d o m u , b o m i e s z k a l i u j e j r o d z i c ó w , k a j s i d o łasa, p r a , l e p i a n k ę k c i o ł z b u d o w a ć . T a m m i e l i m i e s z k a ć z „ T e n J a n e k K l i c h — m ó w i Bolesław S k u l i k — d a r j a s n o w i ­ Jak poszedł, t y c h jego książek. Jedną z n i c h u k r o d i o d t e j c h w i l i n i c , n a u c z y ł się o d s w o j e j b a b k i , a l e n i e t o b y ł o j e g o g ł ó w n y m t y t u ł e m znacznej, wypuścił d o końca. Stało się t o niedługo p o t y m , j a k d o T e o f i l a mioł o d szóstego m u powiedziałem roku o życia, Ociepce, c z y l i miał go że się wrodzony. interesuje mistyką, że się ć w i c z y w postępie d u c h o w y m i t a k d a l e j , i t a k d a l e j , t o o n poszedł ze m n ą z a r a z d o n i e g o . T o b y ł o w bo zrobić t o złoto! U dzie­ teściów n i e mógł n a n i c sobie pozwolić. R o d z i c e b y l i t e m u p r z e c i w n i , no i roz­ w ó d ! O n a była dobrą żoną i matką, sama wychowała te dzieci. T e ż miała ciężkie 1933 r o k u . K l i c h i n o wejrzał n a Ociepkę i powiedział: — W y żodnego postępu n i e będziecie robić w duchowości, ciakami, by w tajemnicy życie. J a k go w y c i e p l i , tego Goja z domu, to wpierw uciekł do łasa i t a m t r o c h ę m i e s z k o ! w t a k i e j l e p i a n c e , a l e p o t e m m u t o uprawiacie onanio, a onanio zmierzło i poszedł d o baraków n a L i g o n i u . O n n i e poradził bez s z k o d z i w r o z w o j u duchowości. O c i e p k a był przecież k a w a l e r e m . b a b y ż y ć , t o już b y ł a u n i e g o z g u b a . T e n co chce k a m i e ń m ę d r c ó w P o t e m K l i c h p u ś c i ł się w t r a n s i p o w i e d z i a ł j a k w y g l ą d a H o h m a n n znaleźć, n i e śmie mieć k o b i e t y . N i e śmie! A z W i r t e m b e r g i i , a p o t e m t a k jeszcze O c i o p k o w i m ó w i ł : — m u nigdy ani tyle medycyny chajcie Słu­ O c i e p k a ! W o s t a k i c h w Polsce jest d w u d z i e s t u , którzy przysyłocie pieniądze Hohmannowi, a to jest szarlatan. d o k a m i e n i a m ę d r c ó w ! (...) t e n je mioł i Bóg uniwersalnej n i e pokazoł, a gdzie O n myśloł, że l a d a c h w i l a t e n k a ­ Tak mień będzie mioł, t o i złota p o d d o s t a t k i e m i że n i e t r z a m u m u t o w s z y s t k o K l i c h p o w i e d z i o ł , a t e n n a p i s a ł ze,raz d o H o h m a - p r a c o w a ć w k o p a l n i , a n i t r o s z c z y ć się o c o k o l w i e k . M ó w i ł m i , n n a , k t ó r y z a ś o d p i s a ł : — N i e z a d a w a j się ś n i m , b o t o j e s t c o r n y ż e j e s t j u ż t a k d a l e k o , żo i n o p a t r z e ć j a k b ę d z i e t o z ł o t o . m a g i k . O c i e p k a p o k a z a ł t e n l i s t K l i c h o w i , a o n się o ś m i o ł i p o wiado; — J a ! J o jest corny m a g i k , bo j a k o bezrobotny biedaszyby kopia O n s i ę b o ł , ż e j a m o g ę g o p o d p a t r z e ć , j a k się t o r o b i . się t e ż , ż e b y n a n i e g o Bał n i e zameldować! To nie jest t a k i e pros­ i j a k z n i c h wychodzą, t o m jest c o r n y j a k diobeł!" t e , b y s a m o złoto zrobić i już b y ć z a d o w o l o n y m ! J a k o t y m za­ Z a s a d n i c z y m celem p r a k t y k o k u l t y s t y c z n y c h jest uzyskanie meldują władzy, j a k onego oapną, t o będzie t a k długo siedzioł, przez człowieka najwyższego stopnia doskonałości duchowej, c z y l i w t a j e m n i c z e n i a . P r z e z ć w i c z e n i a , ascezę, m e d y t a c j ę opartą aż p o w i e j a k d o t e g o doszedł. G o j się t e g o n a j b a r d z i e j boł. m . i n . n a w n i k l i w e j l e k t u r z e P i s m a Ś w i ę t e g o m o ż n a j e osiągnąć j a k się k r ó l d o w i e d z i a ł o t y m , t o g o d o w i ę z i e n i a w c i e p : — d o sześćdziesiątego r o k u m i t a mikstura i t e n proszek! — biologicznej ż y c i a . W i ą ż e się t o z u z y s k a n i e m siły niezbędnej do duchowej transmutacji. Okultyści uważają, że j e d y n i e m ę ż c z y z n a p o w o ł a n y jest d o t e g o , b y osiągnąć stan jedności mistycznej średniowiecznego W jednej „Wiedza szyfru z Bogiem, nosi rozpraw ezoteryczna z która nazwę w „kamienia o k u l t y s t y c z n y c h jest podaje dwa rodzaje Jeden z nich ma charakter pozytywny', starogOj formie szek c z e r w o n y , tak m u s i do niego Najprzód no nie? J a n i e szukałem Ociepka nigdy Daj m u s i stworzyć pro­ dojść. O ł ó w się r o z t o p i , w r z u c i się d o n i e g o p r o s z k u i k a ż d y p a t r z y : — mędrców". to W t y c h k s i ą ż k a c h p i s z o m , ż e u d a ł o się n i e k t ó r y m z ł o t o r o b i ć , a l e złoto!!! — Jest to cud, t e g o , b o się b a ł e m p o k u s y n i e eksperymentował. szatana. O n ino cytoł i cytoł ujęte: i cekoł n a o b j a w i e n i e b o s k i e , ż e b y B ó g m u o b j a w i ł , w j a k i sposób wzajemniczenia. o n i n o k a m i e ń w y k o n a ć , c o m o u ż y w a ć , j a k ą d r o g ą m a iść. a b y męski ( d o r y c k i ) , drugi n a t o m i a s t n e g a t y w n y , żeński ( j o ń s k i ) " . Z a t e m mężczyzna, k t ó r y to złoto zrobić. To była, p o w i e d z m y droga ludzka, a Goj to j a k eksperymentował, to chciał siłom. dąży do najwyższego s t o p n i a w t a j e m n i c z e n i a m u s i żyć w surowej Cytoł, a źle rozumioł i potem a.scezie. W ł a ś c i w i e w s z y s c y u c z n i o w i e T e o f i l a O c i e p k i n i e s p e ł n i a l i m u się w c a l e n i e z g a d z a ł o . Z a t e j P o l s k i t o m i e s z k a ł w b a r a k u tego w a r u n k u . S k u l i k kolo o ż e n i ł się, t a k s a m o Paw i Goj. Skulik szybu Była Pulaski. to tako ostatnio, najgorsza baraka usiłował o k u l t y z m rozgryźć p r z y p o m o c y m e t o d o l o g i i n a u k o w e j , i t a m go d a l i , j a k g o w y s i e d l i l i z i n n y c h l e p s z y c h . N i e w i e m c y m a r k s i s t o w s k i e j , a m a r k s i z m z kolei traktował mioł t a m jakiś piec, albo jakiś r o n d e l , p r a , gdzie t y n ołów można światopoglądom r ó ż o k r z y ż o w c ó w , c o z r e s z t ą c z y n i ł p r z e z b a r d z o d ł u g i e l a t a , aż t o p i ć . C h w o ł i ł się i n o p i z e d w końcu uznał d e f i n i t y w n i e wyższość o k u l t y z m u n a d m a t e r i a l i z m . n a j w i ę c e j p r z e d S k u l i k i e m , b o B o l e k t e ż p r ó b o w a ł , a l e n i e osią­ Najgorzej i najtragiczniej wyszedł n a k o n t a k t a c h z wiedzą gnął tajemną W a l t e r G o j , który, p o d o b n i e j a k w i e l u p r z e d n i m w m i ­ n i o n y c h w i e k a c h , wziął dosłownie t r a k t a t y alchemiczne. Według tego!" Tragedia gląda nieco współczesnej wykładni o k u l t y s t y c z n e j , d a w n e t r a k t a t y a l c h e m i ­ na ków były lecz z a r a z e m pozornie matorialnej natury, w postaci alegorycznej przedstawiały m e d y t a c j e n a d e z o t e r y c z n y m r o z u m i e n i e m wszech­ — nazwijmy średnich zycją, ją — egzystować przy Otóż l a b o r a t o r y j n e j , pozwalały unikając bliższych u p r a w i a n i u swojej, wspomniany Walter w kontaktów istocie Goj po w wiekach z zakazanej, inkwi­ filozofii. przestudiowaniu dnie Waltera inaczej satysfakcja Goja i w z w oczach Bolesława Skulika wy­ jej p r z e d s t a w i e n i u jest j a k b y niepowodzenia, z nieszczęścia współrywala w wyścigu d o z d o b y c i a ukryta kolegi, kamienia f i ­ lozoficznego : świata. T e n sposób z a p i s u , j a k i zasłona d y m n a w p o s t a c i p r a k ­ tyki n a m i , że o n będzie mioł złoto, a „ T y n G o j już za t a m t e j P o l s k i za t y m k a m i e n i e m zwariował. P r z e z t o n i e ż y ł ze s w o j ą ż o n ą , a u c i e k d o łasa. J a k t a m n i e w y t r z y m a ł , t o się w r ó c i ł i r ó ż n i e m i e s z k o ł . P o go d o b a r a k u , g d z i e b y l i za N i e m c a tej wojnie jeńcy radzieccy. dali T a m był, kilku bo c z y n s z u n i e płacił, n i e miał za co, b o n i e pracował, a p o t e m r o z p r a w w y p o ż y c z o n y c h o d T e o f i l a O c i e p k i , doszedł d o w n i o s k u , d a l i m u e m e r y t u r y coś s i e d e m s e t z ł o t y c h z a t e p a r ę l a t , co p r z e ­ że n i e b ę d z i e się b a w i ł w p r z y k r ą ascezę, l e c z s p r ó b u j e o s i ą g n ą ć kamień jego w filozoficzny pomocy i potom pizy i na powierzchni. C h y c i l się jakiejś gdowy, O n a p o t e m odeszła o d n i e g o , b o t e g o złota n i o b y ł o widać. J a wyrobnikiem. o n chce stworzyć t e n kamień mędrców, t o t y l k o m i powiedział: takim micznych. Mówi E r y k „Walter W takim Goj przyznać, właśnie że j a k n i e m i e c k i graf, robił p o d ziemią c o się z l a k o m i l a n a j e g o b a j k i o z l o c i e i r a z e m ż y l i w t y b a r a o o . t a m r a z b y ł , a l e n i c m i n i e c h c i o l p o k a z a ć . J a się g o p y t o ł , j a k Trzeba co n a j m n i e j zrobić do przed żyć postaci, którego k o p a l n i a „ K a i s e r " należała, a w której G o j b y ł n ę d z n y m uczniów złoto fizycznej Ociepka rozumieniem ostrzegał swoich traktatów alche­ Paw: byl za starej oddzielę p r a c o w a ł , Polski gdzie ładowaczom tąpnięcie n a filarze. było. J a k tąp to, o n e g o zasuło, n o i mioł nogi połomane. P o t e m 60 J o b y musiał znaleźć t a k i e g o męczennika, n i e w i n n e g o , jest dali go do r o ­ t o r t u r o w a n y i z t y c h k r o p l i lez zrobić kamień który mędrców. T a k m ó w i ł d o m n i e , a za j a k i ś czas, j a k e k s p e r y m e n t o w a ł z fosi o i u i n wypalił sobie o k o i choć m u ta. łza s p ł y n ę ł a d o r e t o r t y , n i c n i e osiągnął! Będzie już pięć l a t j a k n i e żyje." �Czuje szywo się t u w y r a ź n ą , u l g ę , iż całe d z i a ł a n i e G o j a b y ł o f a ł ­ i nieskutoozne. jednakowo Trzeba przecież pamiętać, że w i e r z y l i w możliwość u z y s k a n i a owego alchemicznego panaceum! glądami co do m e t o d y Różnili się w obydwaj cudownego, zasadzie j e d y n i e po­ działania. Utrzymywał rapsychicznym również k o n t a k t z T o w a r z y s t w e m i m . Juliana merował systematycznie będący terycznej, Ochorowicza we m i e s i ę c z n i k Lotos. jego organem J e d n y m ze s p o s o b ó w , a r a c z e j d r ó g w i o d ą c y c h d o d o s k o n a l e ­ n i a d u c h a jest r o z w i j a n i o p o c z u c i a piękna, g d y ż o n o s a m o w so­ bie s t a n o w i p i e r w i a s t e k b o s k i . Z wynika Sam T e o f i l O c i e p k a n i e o g r a n i c z a ł się d o k o r e s p o n d e n c j i z W i r ­ tembergią. j Lwowie, Synteza prenu­ wiedzy wydawany (Lotos Pa­ ezo­ był w Wiśle t e j przesłanki o k u l t y s t y c z n e j malarstwo mistrza Teofila Ociepka s t a r a ł się w symboliczną trafniej — swych okultystycznej o wszechbycie. j e ściśle t r e ś c i t r a k t a t ó w i niektórych obrazach wiedzy o jego zawrzeć uczniów. wykładnię wszechświecie Z tego też p o w o d u a okultystycznych. Nigdy nie malował w y ł ą c z n i e p o t o , b y t w o r z y ć p i ę k n e o b r a z y ! S t a r a ł się — p o k a z a n i e i s t o t ze ś w i a t a a s t r a l n e g o , icłi w z a j e m n y c h z n a s z y m światem — dostarczyć w s z y s t k i m p r a w d z i w e j t o r ó w stałych w k r a j u oraz wśród środowisk p o l o n i j n y c h ) . B y ł też o tajemnicach. członkiem służyć p r z e d e różokrzyżowców, wywodzącej założonego w w i e k a c h średnich p r z e z później jak wyklętego przez Kościół, Chrystiana bowiem i jego z a k o n , wątki f i l o z o f i i starożytnej analizą pism a p o k r y f i c z n y c h , będących sadami d o k t r y n y katolickiej. Z szeregów wybitniejsi okultystycznej świata. — a Rosenkreuza, kontynuował oraz zajmował sprzeczności wywodzą według tego się wszyscy współczesnej kierunku l a t związani renu Niemiec z poznania larze, symbolikę dobra c z y zła p o s i a d a j ą za­ efekt kolorystyczny wszech­ ma­ literaturę filozoficzną d l a siebie i s w o i c h I uczniów. miały i moralizatorskim, malarza paletę anegdocie zące się kolorów. w obrazu sobą nie o określonych przypisane tyle t y m właśnie rygorystycznie tworzonego ze Postacie stało sobie zależy kierunku, podporządkować od barw, stąd przeto świadomego ile malarz fabule, dzieła. Stąd zaskakujące zestawienie walorach kolory, musi czy też zupełnie i gry­ niezwykłe natężenie kolorów i i c h nienaturalność. Dziwaczność i niezrozumiała d l a większości współczesnych s y m b o l i k a jest z o k u l t y s t y c z n e g o p u n k t u w i d z e n i a oczywistością. N a l e ż y w t y m p r z y p a d k u p r z y p o m n i e ć , że w średniowieczu i s t ­ przepędzeni. T e o f i l O c i e p k a u t r z y m y w a ł ścisłą w i ę ź z l o ż ą , d o s t a w a ł o d niej swą Niemczech, dojściu d o w ł a d z y H i t l e r a z o s t a l i z t e ­ wiedzy te obrazy więc O c i e p k a stosował w n i c h , p o d o b n i e j a k średniowieczni m a ­ się naj­ Ponieważ wszystkim celom poznawczym on, wykładni n a zasadzie loży sońskiej p o s i a d a l i s w o j e d w a g ł ó w n e c e n t r a : j e d e n w drugi w Kalifornii. Po zakonu działania więc myśliciele Od ponad dwustu w z 3 różokrzyżowców alchemicy, się transcendentnych przez powiązań p o d redakcją J . K . H a d y n y i posiadał l i c z n e g r o n o p r e n u m e r a ­ loży może podporządkowuje oraz zestawy ćwiczeń duchowych niała Nie moralizatorska koncepcja t y l k o astrologowie, najwybitniejsi teologowie wpływu niezbyt tamtego planet t o l e r o w a n i przez na człowieka. Kościół, czasu j a k n p . ^ w . ale Bonawen- �T e o f i l O c i e p k a uważał tę książkę za jedną z najważniej­ Saturn. szych pod względem istotnych „prawd" w niej zawartych. Stąd też w jego o b r a z a c h można odnaleźć cale s a t u r a b l e b o s t i a num, i które w otoczenia najdrobniejszych odpowiada szczegółacli drobiazgowym kształtu, koloru książkowym opisom. N i e są t o z a t e m c z y s t e W o r y w y o b r a ź n i T e o f i l a O c i e p k i . M a l a r z wierzy w istnienie t y c h egzystujące się w w tworów, kosmosie traktuje t y m p i z y p a d k u «do m o r a l n e g o formować je jako faktycznie b y t y , o których i s t n i e n i u — obowiązku — poczuwa musi poin­ bliźnich. Dlaczego Ociepka przykładał t a k w i e l k i e znaczenie do tego, co d z i e j e się n a S a t u r n i e i c z e m u t a k p i l n i e n a s o t y m usiłował p o u c z y ć ? B y t o z r o z u m i e ć , n a l e ż y w i e d z i e ć c o k r y j e się p o d t a ­ kimi pojęciami filozofii okultystycznej, astralno i s t o t n y " i najważniejsze to a służą do duchem. oznaczenia We — tworów wszechświecie j a k - „astralny „astralne ciało". pośreduich odróżniano między materią świat m a t e r i i , świat a s t r a l n y i świat d u c h o w y , a w człowieku analogicznie ciało f i z y c z n e , ciało a s t r a l n o , c z y l i duszę, o r a z ducha. T a k więc dusza świat, Terminy widziano nieśmiertelnego człowieka należy d o świata astralnego, do którego w r a c a po śmierci. Jest t o n świat z a l u d n i o n y i s t o t a m i demonicznymi stojącymi na takim samym stopniu rozwoju co dusza, c z y l i nieco wyżej o d m a t e r i i , ale m a r n y m i , niedoskonałymi, które posiadają j e d n a k m o ż l i w o ś ć d o s k o n a l e n i a się. M i e s z k a ń c y strefy astralnej mogą wchodzić w k o n t a k t y z ludźmi, mieć n a n i c h p o w a ż n y , często n i e d o b r y w p ł y w . O s p o s o b a c h k o m u n i k o ­ wania się ze ś w i a t e m Istnieje zatem astralnym traktuje wyraźna zbieżność magia. w poglądach na temat w p ł y w u p l a n e t n a życie człowieka między średniowieczną logią a okultystyką. W a r t o w teo­ t y m m i e j s c u zwrócić uwagę, że p o d o b n e p o g l ą d y n a ustrój człowieka i świata wygłasza m i s t y k a indyjska — A k a s a , którą O c i e p k a także znał. A k a s a t o n i e j e s t tylko nazwa jący I I . 7. J u l i a n a O c i e p k a , 6 0 x 67 c m , 1 9 6 0 r . Drzewa- rvs. ołówkiem, stwory. wym. szkoły, lecz zarazem najwyższy tralne, i termin filozoficzny najsubtelniejszy z którego przez z żywiołów polaryzację powstają — cztery W e d ł u g p r z e k o n a n i a O c i e p k i , zaczerpniętego stępnych m u traktatów, miejscem na wają człowieka, n a jego tego w p ł y w u n a duszę. „Człowiek ciało, aczkolwiek mądry panuje odmawiali nad gwiaz­ d a m i " — co oznacza, że j e s t w s t a n i e opanować s w e namiętności wynikające z w p ł y w u g w i a z d — twierdził św. T o m a s z z A k w i n u . Z d a n i e t o j e s t równie i s t o t n e d l a działań oraz całego s y s t e m u w i e r z e ń o k u l t y s t y c z n y c h , m i m o że w s e n s i e d o g m a t y c z n y m wiele m a o n wspólnego z nauką Kościoła. Można drogi rozeszły się w przeciwnych nie­ powiedzieć, ż e w t y m p r z y p a d k u w y c h o d z ą c zo w s p ó l n e g o p u n k t u wego, kierunkach. dzieje znaleźć się można na Ziemi między m a planeta innymi w Saturn. Wykładnię dziele Jacoba Lorbera nasze ciała Saturn. as­ ele­ astralne T a k więc przed pokazywanie w z lektury do­ Kosmosie, i po gdzie przeby­ jest planeta śmierci — n a obrazach bestii, czyli de­ m o n ó w t a m zamieszkałych s t a n o w i p r z e k a z i s t o t n y c h i n f o r m a c j i dla nas samych — o nas samych, bowiem t e b y t y a s t r a l n e są personifikacją n a s z y c h namiętności, żądz i w s z e l k i c h skłonności n i e zawsze w pełni uświadamianych. J e s t t o t a cala sfera, którą F r e u d określił m i a n e m wyjścio­ podświadomości. P o drugiej w o j n i e światowej, p r z y k o p a l n i , która nazwę Okultyści uważają, że p o w a ż n y i bezpośredni w p ł y w n a t o , co, inne m e n t y , a z i c h k o m b i n a c j i r o d z i się cała g a m a sił i m a t e r i i ś w i a t a . t u r a , c z y św. T o m a s z z A k w i n u s t w i e r d z a l i w p ł y w ciał n i e b i e s k i c h organizm oznacza­ światło z ,,Kaiser" na „Wieczorek", powstało zmieniła koło malarzy naiwnych. tego „Pamiętam Der raz dygnitarz t u t a j — mówi Leopold Wróbel — jak przyjechał i k a z a l i n a m p o dwadzieścia pięć dać i zrobić b i e g i e m wystawa. J a k wyjechał, obrazów t o d o kąta nas i j u ż m y są i m d o n i c z e g o n i e p o t r z e b n e . T a k n a s t r a k t o w a l i . " II. 8. T e o f i l Ociepka, Człowiek Saturna, olej/pł., 1965 r. Członkowie polecono, dyplom, koła mimo plastycznego buntów możliwość wykonywali a wewnętrznych, wystawy d w a razy w wszystko, za co im t o nagrodą był roku w świetlicy, a później w d o m u k u l t u r y k o p a l n i . Ociepka, sławy nie malarz dopóki — wykonywał. nego z koła n i e wystąpił, prymitywista, nigdy Odmawiał, z malarstwem mówiąc, prawdziwym. I już takich jako światowej „obstalunków" że n i e m a t o n i c wspól­ t e n , który n i o starał się o w z g l ę d y m a l u t k i c h l o k a l n y c h k a c y k ó w , k t ó r y głosił sprzeczną z oficjalną filozofią materialistyczną w i e d z ę ezoteryczną — w ł a ś n i e w y p ł y n ą ł w s z e r o k i ś w i a t ! T r u d n o się d z i w i ć w ten takiej s y t u a c j i w ś c i o k ł o ś c i i z a z d r o ś c i k o l e g ó w z k o ł a : o n i t u się m ę c z ą , a t e n , n i e wiedzieć Londynie, dostaje Wiedniu, czemu wystawia Amsterdamie nagrody, wszyscy i w Warszawie, innych miastach Paryżu, świata, o n i m piszą. Główny r y w a l d o sławy i zarazem p r e t e n d e n t d o r o l i p r z y ­ wódcy 62 kręgu okultystycznego w Janowic, Bolesław Skulik, �tak o t y m mówi: „ W Trybunie Robotniczej ,,(...) W s z y s c y n a Barbórka pisy­ w a l i z a w s z e o O c i e p k u . R o b i l i go w i e l k i m g ó r n i k i e m — przodow­ twórczość jest ci samoucy wyrazem malują jakiejś t a k , j a k umieją wewnętrznej i ich potrzeby znale­ n i k i e m . O n t y m w ogóle nio b y l . Pracował w e l e k t r o w n i i n i e mioł z i e n i a g ł o d u k o l o r y s t y k i t a k u l u b i o n e j n a s z a r y m Śląsku. P r ó b u j ą bezpośrednio n i c wspólnego różnych к k o p a n i e m w ę g l a . O n i zaś robili, form dla ilustracji swych tematów. Wiele tych prac żo n i b y f e d r o w a ł , b o t o j a k o ś l e p i e j w y g l ą d a ł o u n i c h , n i b y l e p i e j w y r ó ż n i a się ś m i a ł ą k o l o r y s t y k ą i w a s p e k c i e d l a O c i e p k i . J o myślą, że t o n i e służyło d o j e s t n a p e w n o u z a s a d n i o n e p s y c h o l o g i c z n i e . . . N a Śląsku większość bo niczego dobrego, t o k ł a m s t w o , a. k ł a m s t w o n i g d y n i c z e m u d o b r e m u n i e słu­ malarzy-samouków ży. L u d z i e co t o p i s a l i o t y m w i e d z i e l i , ale p e w n i e t a k pasowało a do techniką propagandy." jak Wszyscy chcieli Ociepka. Kiedy sceny zgoła zdobyć w kole janowskim taką sławą, p r z y c h o d z i l i t a m dziennikarze, działy Bolesława Skulika mówi E r w i n — Sówka, i wielką duszę. P r z e z tę propagandę, t o z naszego koła niesamowita banda. Każdy uczeń t r z e b a m i e ć w i e l k i e serce t y l k o patrzył swego zrobiła interesu miała przemysłem, i siłami l u b m a do czynienia gdzie bezpośrednio z górnictwem, człowiek s t y k a się dzięki swej u gdyż niogo fantastyczno-mistycznej bynajmniej wypływa z przyrody... T e o f i l O c i e p k a zyskał sobie n a t o m i a s t rozgłos przede tkim jost „Chcąc być w i e l k i m artystą — się się niesmaczne: okultystyczny więc psychologicznym z jego jakimś tematyce, nieuzasadnionym mistycznego wszys­ która nie kaprysem, światopoglądu. Charakte­ r y s t y c z n e , że O c i e p k a żyjąc i pracując n a Śląsku, zgoła p o m i j a j e g o współczesną t e m a t y k ę , n i e idąc śladem w i e l u i n n y c h m a ­ larzy którzy samouków, sobie tę tematykę umiłowali... Zna­ i ż e b y d r u g i e m u w b i ć n ó ż w p l e c y . D o p ó k i n i e z a c z ę l i się n a m i m i e n n y m f a k t e m j e s t , że w i e l u publicystów p o p u l a r n y c h p i s m interesować r e p o r t e r z y , f i l m o w c y z poza Ś l ą s k a (...) chwyta się O c i e p k i i j e g o t e m a t y k i (...) — wszystko było okay! Ale p ó ź n i e j ?! J a k t y l k o k t o przyjechał, t o z a c z y n a l i przełazić przez dru­ na to sprawy — w p o g o n i za niezwykłością, z upodobaniem Realistycznie patrząc można, p o w i e d z i e ć , ż e rozgłos w o k ó ł sprawy g i e g o , ż e b y się t y l k o d o s t a ć n a p r z ó d , b o t o j e s t ś w i e t n a r e k l a ­ Teofila ma, jego twórczości, a n a w e t s z k o d l n v y d l a jego kolegów po pędzlu, To potem był nogo", można cały te swoje gnioty sprzedawać cyrk. J a k raz przyjechali z za pieniądze. „Magazynu Rodzin- t o m a ł o się n i e p o z a b i j a l i , b o k a ż d y c h c i o l m i e ć g ę b a w a p a r a c i e . A n a co t o p o t r z e b n e ? I t o z e p s u ł o Każdy swoja wszystko. t a m , w t y m „ W i e c z o r k u " p c h a się d o p r z o d u o reklama, W a mało pcłia s w o j e swoja malarstwo." Ociepki w wielu ateistów jest niewspółmierny wśród których z n a j d u j e m y wiele talentów większych o d kowego. gdyby Zjawisko wspomniane nie snobistyczne Ociepce, którym niowieczu, lecz w nie byłoby upodobania marzy d z i m e g o p o k r o j u (...) n u m e r z e m a r c o w y m k a t o w i c k i e g o miesięcznika wypadkach się jakiś zresztą szeregu nowy Ociep- możliwe, autorów prac T e o f i l O c i e p k a n a t o m i a s t n i e żyje w śred­ X X wieku, w kraju, w którym stawia sztuce szczególne w y m a g a n i a . p o d t y t u ł e m Dwa z j a k i c h ź r ó d e ł w y w o d z i s i ę t w ó r c z o ś ć d a n e g o a r t y s t y (...) wcielenia „Droga Teofila P o p r z e d z a go Ociepki. Redakcjo! że dobrze I b y n a j m n i e j nie jest 70-letni m a l a r z - s a m o u k o d d a w n a czerpie M y członkowie S A i W w Janowie-Niki- s z o w c u c z y t a j ą c a r t y k u ł J a n a C z e r n e g o V iródel dzamy, list, zacytować: stwier­ astrologii b y było, a b y a u t o r poruszył sprawę wierzeń swe aspiracje cze z p r z e k o n a ń o i s t n i e n i u „ s i ł n a d p r z y r o d z o n y c h " . M a ł o , gło­ s i t o o t w a r c i e , ze s z k o d ą d l a w a l k i j a k ą t o c z y m y kami zabobonów i irracjonalnych mitów ze z w o l e n n i ­ (...) Trzeba bowiem Śląska rozgłos Ociepki w ł ą c z y się i n t e g r a l n i e z p r z e k o n a n i e m , ż e s k o r o t a k s z y b k o prasie została że nie jest publicznie wypowiada naszym bez zdaniom znaczenia uwagi ujęta fakt, iż uzasadniając niewłaściwie. Teofil Ociepka istnienio „sił nad­ przyrodzonych". Znając gtlyż mieszka w naszej miejscowości m o ż e m y s t w i e r d z i ć , żo p o p u l a r n o ś ć j e g o d a l e k o w y k r a c z a ramy — poza jego m a l a r s t w a i w w i e l u w y p a d k a c h jest szkodliwa d l a walki, jaką toczy SAiW z zabobonami i mitami religijnymi. nał się korespondencyjnie z 1927 r o k u niejakim Philipem wierzył, c h o w y c h naszej że H o h m a n n jest Z i e m i oraz — mieszkańców które nim ponoć pisze o istnieniu „kierują", to „sił widać t y m b y ć jakaś p r a w d a ! Że u t w i e r d z a t o zarazem co j o s t a b s u r d o m , t o — co m ó w i ą c j ę z y k i e m ś c i s ł y m — to, podbu­ d o w u j e irracjonałno z a b o b o n y i przesądy i z a p r z e c z a osiągnięciu materialistycznej kreślać. Czy nauki — nie trzeba tak powinno chyba szczególnie pod­ być ?" P o u k a z a n i u się t e g o a r t y k u ł u w r a z z cytowanym listem, S k u l i k p o b i e g ł d o O c i e p k i z o b a c z y ć j e g o r e a k c j ę i n a c i e s z y ć się Hohmannem s w y m t r i u m f e m . O c i e p k a o d r a z u d o m y ś l i ł się, k t o b y ł a u t o r e m (...) k i e r o w n i k i e m prądów d u ­ że p o s i a d a wielu zapoz­ z W i r t e m b e r g i i , k t ó r y m i a n o w a ł się s a m „ r ó ż o k r z y ż o w c e m " . Ociepka dla nadprzyrodzonych", J a k a jest p r a w d a o T e o f i l u Ociepce ? O d młodych l a t Ociepka i n t e r e s u j e się o k u l t y z m e m i k a b a l i s t y k ą i w że o n i m prasa, skoro przytacza, jego w y p o w i e d z i musi w w/w — Ten twór­ pamiętać, naszej się obojętne, i twórczości O c i e p k i , która w szeregu artykułach o p u b l i k o w a n y c h Uważamy, o H i e r o n i m Bosch, ro­ i w o l n o m y ś l i c i e l i „ M y ś l W o l n a " w r o k u 1 9 6 2 u k a z a ł się a r t y k u ł który pozwolę sobie do „kamień mędrców" c a ł e j a k c j i i z e r w a ł zo z d r a j c ą s t o s u n k i t o w a r z y s k i e . S a m S k u l i k określił pod je jako wpływem długoletnią lokalnej przyjaźń. W jakiś n a g o n k i , zdecydował czas się później, Ociepka na i przez przeszło trzydzieści l a t przesyłał H o h m a n n o w i pieniądze, w y j a z d d o B y d g o s z c z y , skąd pochodziła j e g o żona. O t e j s p r a ­ b y otrzymać wie Skulik opowiada t a k : Teofil „kamień mędrców". Ociepka wierzy, (...) że jego żonie wszystko n a w e t w i e r z y , ż e ż o n a m a j a s n o w i d z e n i e . (...) literatura okultys­ t y c z n a (...) G d y tę literaturę c z y t a człowiek logicznie myślący, tomiast „Myśli w i c h pisaninę j a k o to wszystko Wolnej" absurdalną. wierzy... najserdeczniejsze jęcie o d p o w i e d n i e g o obszerna czasie między­ w uznać wychodziła wyśni, wojennym musi Polsce W się Łączymy Teofil Ociepka na­ d l a całej Redakcji p o z d r o w i e n i a , p r o s i m y o za­ stanowiska. Zarząd K o l a S A i W w Janowie- -Nikiszowcu." Ton „Ja napisał namówiłem artykuł redaktora z „Myśli żeby co w ga­ s t a w i e z r o b i ł a r t y k u ł p o d t y t u ł e m Dwa wcielenia Teofila Ociepki. W y s z ł o t o . O c i e p k a j a k się d o w i e d z i a ł , k u p i ł t e n n u m e r i p o s z e d ł do r e d a k c j i , że że m u w s z y s t k o Ociepka: — oskarży t e g o , co t o napisał. R e d a k t o r opowiedział j e d e n człowiek mówi, z Janowa. N a to T o nie mógł być n i k t i n n y t y l k o Bolek Skulik. — N i e d o i d o sądu a n i m n i e , a n i t e g o r e d u k t o r a , a l e c o się s t a ł o ? specyficzny donos jest osobistym dziełem Bolesława Wtedy b y ł e k jesce p a r t y j n y , jesco m n i e n i e w y r z u c i l i . dziolem się, że w Wolno" — Ateistów i Wolnomyślicieli, znajdował się za t e n artykuł majom zlikwidować t a k j o poszedł d o W o j e w ó d z k i e g o w zarządzie k o l a j a n o w s k i e g o . W y g ł a s z a ł też n a jego f o r u m o d ­ nek c z y t y , n p . Historia jakiego p o w o d u likwidujecie t a „Myśl W o l n o " , religii. P o o t r z y m a n i u l i s t u przyjechał do J a ­ n o w a r e d a k t o r Czerny. Zbadał sprawę, był u „ c z y n n i k ó w " , a p o ­ t e m wysmażył w s p o m n i a n y artykuł. Zacytuję z niego k i l k a s m a k o w i t s z y c h f r a g m e n t ó w , p o d o b n i e j a k w liście koła w i e r n i o zachowując Wolnej", te kłamstwa, zetach o n i m p i s a l i t o m wyciągnął, b o m je mioł i o n n a t e j p o d ­ S k u l i k a . N a l e ż y wiedzieć, że w t y m czasie działał o n a k t y w n i e Stowarzyszeniu tego o Ociepce. W s z y s t k i e co SAiW, stylistykę i l o t myśli. O t o J a n Czerny: so d w u t o w a r z y s z y n a świadków Dowie- ta „Myśl K o m i t e t u , wzio- i mówię: Słuchajcie! Z a ten partyjny z K o m i t e t u m i p a d a : — B o b a r d z o zły był artykuł o m a l a r s t w i e Ociepki. J a na t o : — — To sztuka i malarstwo? — na t o : — znacy, A żo w y m a c i e p o d s o b ą w y się n a t y m z n o c i e ? — dział A T o n i m o n i c d o rzeczy, b o t o z góry przyszło. — on Z 63 T �góry — powiadam — to pewnie suje O c i e p k o p o świecie. — i z К С od Czajki. N a to o n : - b o ona for­ 4 T u n i e m a co g a d a ć t a k będzie z l i k w i d o w a n o . " Kiedy miejsce jednak Ociepka przywódcy O sobie z Janowa, duchowego gminy części Skulik zajął wreszcie okultystycznej. popularności swego Nigdy mistrza. w wojna, ale w 1951 r o k u Kwatery i zaś C i e s z y ł e m się z t e g o b a r d z o , b o d a w n o już uznałem i c h światopogląd za najwyższy o i l czasu E g i p t u , o d innych w o l n o m u l a r z y c z y też kierunków okultystycznych. I c h p o g l ą d n a świat j e s t najgłębszy. Co miesiąc dostawałem o d n i c h l i s t , ćwiczenia d u c h o w e , a j a k j e rozwiązałem wysiałem d o n i c h . mówił t a k : „Czterdzieści Miniom przerwa o d n o w i ł e m się u n i c h . wyjechał n i e osiągnął n a w e t ka-korespondenta. udało m i się napisać d o K a l i f o r n i i d o Głównej l a t studiuję filozofię Różokrzyżowców. 5 Od 1932 r o k u b y ł e m z n i m i w stałym k o n t a k c i e , m i e l i m n i e z a człon­ O s t a t n i o z r e z y g n o w a l i ze m n i e . N i e o d p i s u j ą j u ż m i . P e w n i e b o m już s t a r y i za słaby. N i e robię postępów w duchowości." „ лиг II. 9. Teofil O c i e p k a , Łódź, TEOFIL O C I E P K A , P O S T A Ć B a r d z o różne o p i n i e krążą w Polsce n a t e m a t T e o f i l a O c i e p k i oraz i s t o t y jego m a l a r s t w a . P o m i j a m t r y w i a l n e , b r u k o w e lacje z p r a s y l a t pięćdziesiątych rzeczywistą proweniencję sztuki deprecjonujące janowskiego była sprzeczna z ortodoksyjną, oficjalną rewe­ l u b fałszujące twórcy, bowiem efektownej i eleganckiej, A n d r z e j a B a n a c h a Ociepla w pełnym siódmego). ale i salonowo — malarz dnia płytkiej półprawd tekście Alfreda zresztą t z w . poważne Ligockiego książce j a k również (Artyści opinie podane dnia do p u b l i c z n e j wiadomości n a t e m a t t o g o t w ó r c y posiadają jedną za­ s a d n i c z ą cechę w s p ó l n ą . N a z w a ł b y m j ą „ n a i w n ą Na entomologią". c z y m o n a polega? Otóż O c i e p k a t r a k t o w a n y jest j a k o okaz barwnego i egzotycznego m o t y l a , oglądany i o p i s y w a n y w oder­ w a n i u o d środowiska, które go w z n a c z n y m s t o p n i u ukształto­ wało, jest porównywany do i n n y c h , p o d o b n y c h sobie „gatunko­ w o " o k a z ó w w s p o s ó b dość d o w o l n y , w e d l e f a n t a z j i i p r e d y l e k c j i a u t o r a d a n y c h d y w a g a c j i . J e ś l i n a w e t sięga się p o p e w n e r e a l i a , t o w y b i e r a się z c a ł o ś c i , n i e r o z p o z n a n e j d o k o ń c a , d e t a l e m a j ą c o w i n t e n c j i a u t o r a a l b o ubarwić anegdotę, albo stanowić „ d o w ó d " dla postawionej faktycznie a priori realia były tezy. T a k właśnie o c e n i a m m e t o d ę p r a c y A n d r z e j a B a n a c h a , k t ó r y jedynie formułowania przeszkodą syntez, d l a wprow£.dzenia odnajdywania to typowy skojarzeń, błyskotliwych z niemal wszystkimi dziedzinami i okresami sztuki Jest siódmego, Wszystkie MITYCZNA g m i n i e o k u l t y s t y c z n e j . M o ż n a odnieść wrażenie, j a k b y d l a i iego doktryną. Cień t a m t y c h l a t i t a m t y c h p r a k t y k znaleźć można w salo­ nowo ołówkiem. rye. paraleli światowej. przykład instrumentalnego p o t r a k t o w a n i a T e o f i l a O c i e p k i , p r z y pełnej świadomości, żo u j d z i e o n o n a s u c h o , b o w i e m o f i a r a t y c h p r a k t y k była zupełnie b e z b r o n n a . P o p r o s t u pan B a n a c h wykorzystał wielką u schyłku l a t pięćdziesiątych popularność O c i e p k i d o p o p i s y w a n i a się p r z e d szeroką p u b l i c z ­ nością swoją erudycją o r a z subtelnością w k o j a r z e n i u niuansów. Jednocześnie książka t a jest przykładem i g n o r a n c j i bądź świado­ mego jego przemilczania książki faktów. o Ociepce Przykład? zatytułowany Choćby rozdział Surrealizm Ociepli. X I V Po­ równuje t u B a n a c h O c i e p l ę d o w i e l k i e g o S a l w i d o r e D b l i , choć z k o k i o t e r y j n y m zastrzeżeniem p r z e d dosłownym paraleli — wy kwintny, bowiem, j a k pisze zrozumieniem B a n a c h , jest t o surrealizm me­ zaściankowy. Tymczasem m a l a r s t w o O c i e p k i n i e m a n i c wspólnego z sur­ r e a l i z m e m , jest o n o zamknięte w głębokiej s y m b o l i c e teozoficznej. O n s a m s u r r e a l i z m u n i e znosił, m i a ł go za s z a l b i e r s t w o w s z t u c e , a Dalego za zwykłogo oszusta. B a n a c h o t y c h poglądach O c i e p k i wiedział, więc w książce świadomie skłamał, n i e b a r d z o serio traktując „ p r o s t a c z k a z J a n o w a " . G d y b y n a w e t p r z y j ą ć , że n i e n i e zadał sobie n i g d y t r u d u r z o t e l n e g o z a p o z n a n i a się z w a r u n k a m i znał przekonań O c i e p k i w t e j m i e r z e , c z y l i n i e rozumiał i s t o t y życia i społecznego f u n k c j o n o w a n i a T e o f i l a O c i e p k i w j a n o w s k i e j jego s z t u k i , t o p o w s t a j e p y t a n i e , dlaczego napisał książkę o p r z e d - 04 �miocie, mówiąc delikatnie, niezbyt dobrze sobie znanym?! Tak więc istnieje m i t , że T e o f i l Ociepka był poważnym i głębokim f i l o z o f e m m a j ą c y m bezpośrednie k o n t a k t y z I n d i a m i , Książka B a n a c h a jest e f e k t e m ogólnie przyjętego w kręgach inteligenckich traktowania Ociepki jako swego r o d z a j u cieka­ w o s t k i . O c i e p k a raróg, oryginał, postać z jakiegoś innego świata, na tyle nad prymitywnego, iż n i m nachyleniem. szkoda ,,My z brudzić wielkiego się i dokładniejszym jedynie słusznego ś w i a t a w a r t o ś c i p o c h y l a j ą c się n a d p r o s t a c z k i e m p o c z u w a m y do obowiązku stworzenia co n a m n i e o d p o w i a d a , omylnym m u ładnej legendy, zasłonięcia l u b zgoła r a z i , a d o d a n i a , n a s z y m zdaniem, efektownych się tego nie­ uzupełnień." pierwsze, Ociepki co w t ó r e ? powodów — fantastyczne, Takie, wskazywania czy lub owakie? na wyłącznie o k u l t y s t y c z n e ? Co Jednym z głównych fantastyczny charakter t w ó r c z o ś c i m i s t r z a T e o f i l a , eo m a z r e s z t ą m i e j s c e t y l k o w P o l s c e — było i jeszcze w jakimś s t o p n i u jest „oficjalne w s t y d a n i e jak mawiał Stanisław Szukalski, okultystycznej s y m b o l i k i w niej ezoterycznej, a a trwała aż d o śmierci m i s t r z a T e o f i l a . W szczególnym p o w a ż a n i u z n a j d o w a ł się o n j a k o b y u M a h a t m y G a n d h i e g o , z n a j d o w a ć się m i a l nspirowany skuteczność się" u R a b i n d r a n a t h a Tagore, który Ociepkę napisał w a ż n y p o e m a t ponoć za- filozoficzny. wysoko oceniał stopień w t a j e m n i c z e n i a adepta z Janowa. Był też o n , j a k mało k t o w Polsce, biegły w k a b a l i s t y c e i m i a l b e z p o ­ średnie i s i l n e k o n t a k t y ze ś w i a t e m wstrząsające chodziły które i wspaniałe na nie duchy duchowym. seanse s p i r y t y s t y c z n e . najpoważniejszych Organizował Zawsze niegdyś przy­ osobistości, wzywał. O doświadczeniach spirytystycznych mistrza Teofila opo­ w i a d a M a r i a Bąk, żona n i e żyjącogo o d d a w n a , znanego m a l a r z a - zawartej. Wedle relacji M a r i i pewnego razu Ociepka wywoływał ducha u nich w i zarazem ucznia Ociepki z Janowa. miesz­ k a n i u , a l e coś p o m y l i ! w f o r m u l e , n i e u ż y ł w a ż n e g o s ł o w a , i d u c h o m i j a n i e p r a w d y służyć m o ż e j e d y n i e d o czasu. Osobiście j e s t e m t e n n i e d o t a r ł d o n i c ł i , l e c z Znalazł się n a s ą s i e d n i m s t r y c h u , g d z i e o okultystycznej Ociepki, o jej teozoficznym dydaktycznego wykładni, lecz pozwala j a k każde pizekonany tego r o d z a j u przez J a k i , n i e s t e t y n i e d o w i e d z i a ł e m się. T a k ż e o ż y w i o n ą k o r e s p o n d e n ­ -amatora pewną z którym w y ­ m i e n i a l i swe t r a k t a t y o istocie b y t u . Również w w i e l k i e j estymie szczególnie N i k ł a znajomość społeczna „ n a u k h e r m e t y c z n y c h " na serio. B y ł a t o o ż y w i o n a k o r e s p o n d e n c j a , k t ó r a z a c z ę ł a się p r z e d w o j n ą , cję m i a l p r o w a d z i ć O c i e p k a z R u d o l f e m S t e i n e r e m , k t ó r y r z e k o m o Z t y c h ż r ó d o ł w y w o d z i się m i ę d z y i n n y m i g ł ó w n a l i n i a s p o r u omalarstwo gdzie największe szkoły teozoficzne traktowały go b a r d z o proweniencji charakterze z wyraźnym obszar i Teofila założeniem przyswójonycli traktatów s t a n o w i plastyczną która i rozpraw wykładnię wykracza poza okultystycznych, własnych przemyśleń wyobrażeń a r t y s t y . n y m , a swobodą twórcy u O c i e p k i jest p o d o b n a (nie i d e n t y c z n a ) , do dawnej s z t u k i obrzędowej, gdzie t e m a t był p i e r w o t n y , dany, n i e r o d z i ł się z w y o b r a ź n i , a l e m i a ł r e l i g i j n ą p o d s t a w ę , w y n i k a ł z powszechnie mogła być przyjętych mniej mitów. l u b więcej Jedynie forma dowolna. była Dowodem wtórna słuszności takiego, a nie innego stanowiska może być t r a k t o w a n i e Ociepki i jego obrazów w n a j b a r d z i e j właściwym j e m u środowisku, a więc we współczesnych, prowincjonalnych kręgach teozoficznych w Polsce. N i e należy zapominać o t y m , że jest t o w przeważającej mierze specyficzne m a l a r s t w o „religijne", więc w na jego t e m a t n i e w o l n o pominąć o p i n i i żyjących rozważaniach współwyznaw­ c ó w m i s t r z a , d l a k t ó r y c h i n s p i r u j ą c e O c i e p k ę m i t y są w d a l s z y m ciągu powszechną, wyobrażeniową rzeczywistością. bardziej r e p r e z e n t a t y w n y m . Parę l a t t e m u otrzymałem źródłową i n f o r m a c j ę , ż e z a j m u j ą c y się p r o p a g o w a n i e m n a u k s w e g o m i s t r z a Hohmanna, Teofil Ociepka o g ł a s z a ł się w i e l o k r o t n i e n a łamach „ I K C - a " , a właściwie w jego d o d a t k u „ m e t a p s y c h i c z n y m " i tą drogą doszło do Chrzanowa, łapę" parę. obrazów, tłumaczono m i w Chrzanowie, że m i a ł y one w założeniu swego t w ó r c y pełnić d w i e p o w a ż n e f u n k c j e : j e d n a z n i c h t o jest u k a z y w a n i e d r o g i d o głębszego wtajemni­ czenia d l a teozofów, a d r u g a — t o przostroga i próba w s k a z y w a n i a W n i k l i w e s t u d i o w a n i e d z i e ł O c i e p k i p r z e z t e o z o f ó w j e s t , j a k się dowiedziałem, powstania grupy współwyznawców ale p o jakimś czasie t a m t e j s z y Na moje powszechną w praktyką w wielu kręgach Polsce. wątpliwości, dlaczego n a t e n t e m a t sam mistrz T e o f i l n i e m ó w i ł ze s w y m i r z e c z y w i s t y m i p r z y j a c ó ł m i z w i e l k i e g o świata, którzy prostym mu pomagali stwierdzeniem: nie mógł wszystkiego O n i t a k wyjątkowo nie rozumiano i Teofil lansowali Ociepka powiedzieć go, odpowiedziano j a k każdy o k u l t y s t a osobom niewtajemniczonym. dużo chciał przekazać i p r z e k a z y w a ł , go, bo go zrozumieć krąg na okul­ do M u z e u m Regionalnego ale n i e m o g l i l u d z i e głusi n a prawdę. Jest p e w n a sfera, której g r a n i c y n i g d y n i e przekroczył w przekazywaniu prawdy i informacji o Również kontakty w Chrzanowie Teofila sobie. potwierdzono żywe i bezpośrednie O c i e p k i z kręgami o k u l t y s t y c z n y m i i masoń­ kręgów artystycznych. Ociepka Sikorskim, przez długie postacią lata bardzo przyjaźnił barwną i się zarazem z Franciszkiem zasłużoną dla Ś l ą s k a . O t o , c o n a t e m a t t y c h z w i ą z k ó w u d a ł o m i się u z y s k a ć o d s y n a nieżyjącego F r a n c i s z k a , Jerzego S i k o r s k i e g o . „ J a osobiście n i e znałem O c i e p k i — m ó w i o n — ale m ó j ojciec b y ł z n i m w za­ żyłej przyjaźni powiedzieć, t y s t y c z n y r o z p a d ł się i s t r a c i ! w i ę ź z j a n o w s k i m c e n t r u m . P o d k o n i e c 1983 r o k u zostałem zaproszony dość wtajemniczonych i e h zbieżne w s u m i e o p i n i e n a przykładzie n a j c i e k a w s z y m i n a j ­ terenie kocią s k i m i K r a k o w a , k o n k r e t n i e m a s o n e r i ą w y w o d z ą c ą się z Z e t k n ą ł e m się z n i m i p r z y p a d k o w o p a r o k r o t n i e . P r z e d s t a w i ę Filipa „na Co d o s a m y c h w ł a ś c i w e j i j e d y n i e słusznej p r a w d y o w s z e c h ś w i e c i e d l a p r o f a n ó w . Chcę zwrócić u w a g ę , że r e l a c j a m i ę d z y k a n o n o m o k u l t y s t y c z ­ i zrobił o g r o m n e spustoszenie i p r z y o k a z j i przegonił jakąś współ­ żyjącą c e l u . P r z y t y m w s z y s t k i m c e c h u j e się o n a s p e c y ­ ficzną fantastyką, oryginalną wizyjnością bowiem twórczości i nieraz odwiedzał go w to wiem Zajmował od Janowie. To co mogę astronomią, ale również tymi ojca. się o n a m a t o r s k o p r o b l e m a m i , które nazywają się o k u l t y z m e m i j a k o ś nawiązał w C h r z a n o w i e , celem wygłoszenia o d c z y t u n a t e m a t . . . j a n o w s k i e g o w 1946 r o k u k o n t a k t z Ociepką. T o b y ł m a s z y n i s t a w e l e k t r o w n i kręgu k o p a l n i a n e j , człowiek n i e z w y k l e p r o s t y , bez s z l i f u t o w a r z y s k i e g o , okultystycznego. Powodem bezpośrednim były p u b l i k a c j e ną t e n t e m a t w „ T y g o d n i k u K u l t u r a l n y m " . się, ż e p r z y t y m m u z e u m z n a j d u j e się k r ą g l u d z i nych teozofią i traktujących naiwnego, lecz Wielkiego Teofila Okazało Nauk malarza Hermetycz­ nych ! T e g o , co p r z y t o c z ę w o p a r c i u o r o z m o w y w C h r z a n o w i e , n i e jako fakty możliwości i zdarzonia wiarygodnego autentyczne. N i e miałem j a k ich potwierdzenia l u b zaprze­ czenia. Ponieważ o p i n i e t a k i e krążą j e d y n i e w p e w n y c h teozoficznych, nie mając dowodowego oparcia, w owych sferach i stale rosnący m i t sferach czynię i c h z a p i s , mając p r z e k o n a n i e , że j e s t t o współcześnie jący uczciwy. Ociepka z d o m u rodzinnego hermetyczno-tajemnych, wy, jednak jakieś wyniósł skłonności do których status poznawczy jest prawdy o życiu, nawet nauk wątpli­ głębsze, zawierają. O n u j m o w a ł cało ż y c i e w- k a t e g o r i a c h w a l k i zła z d o b r e m i f a s c y ­ traktuję dotąd ale głęboko zafascynowa­ Ociepkę n i e j a k o Wtajemniczonego moje więc funkcjonu­ Ociepki teozofa. nował się z a g a d n i e n i e m życia, jako antytezy śmierci. T o t a k i t y p f i l o z o f a w y r o s ł y n a g r u n c i e śląskiej k u l t u r y która była Mój czasów kulturą ojciec cesarza z Katowic o bardzo wysokim stopniu spirytualizacji. b y l j e d y n y m p o l s k i m księgarzem n a Śląsku Wilhelma wyprowadzić I był robotniczej do roku 1907. P o t e m musiał za się w związku z obłożeniem go karą 500 m a r e k , co b y ł o fantastyczną sumą, za n i e l e g a l n e rozprowadzanie 65 �„Przeglądu Wszechpolskiego''. Przeprowadził Trzebini, a potem do Lwowa. oddziaływania Juliana We Lwowie Ochorowicza, się naprzód z n a l a z ł się w który naukowo, z do wanic kręgu pozycji zofii Karola Richeta wydanej t o m o w ą r o z p r a w ę Psychologia co nazywamy dzisiaj 16-sto t o m o w e j w Paryżu. Ponadto a medycyna. parapsychologią, „wspaniałych Czajka,-Stachowicz, p o z y t y w i s t y z a j m o w a ł się z a g a d n i e n i a m i p a r a p s y c h o l o g i i i o p u b l i ­ kował dział m a g n e t y z m u i m e s m e r y z m u w swych artystycznej filo­ biedak Teofila jakby Ociepki. się p o t o c z y ł y Sama trochę losy ekscen- t r y c z k a , mająca duże w p ł y w y w W a r s z a w i e , broniła go s k u t e c z n i e przed B y ł o n twórcą tego, Ociepkę w świat i w związku z t y m uczyć go t o w a r z y s k i e j ogłady. czym traktował wszelkimi kopiowali obrazy z a g a d n i e n i a m i aż podłościami. Ona też zaczęła wprowadzać W m i a r ę z d o b y w a n i a , r o z g ł o s u rosła n a Ś l ą s k u l i c z b a j e g o w r o g ó w . to mojego do śmierci". wszystkim malarze-amatorzy, którzy bezczelnie O c i e p k i i s t a r a l i się g o n a c h a l n i e w y p r z e ć ze świeżo powstałego r y n k u a r t y s t y c z n e g o . Grały w t y m p r z y p a d k u Obszerna relacja Jerzego Sikorskiego którą tutaj rolę w z g l ę d y czysto przyta­ O c i e p k i w k a t o w i c k i m kręgu „mistrza", lecz on raczej godnego, choć malarstwa okultystycznym w latach p o w o j e n n y c h , p r z y c z y m nie występował t a m w r o l i skromnego ucznia. Miał respekt i uznanie sprzed w o j n y d l a Juliana Ochorowicza, materialne. „ Z a i n t e r e s o w a ł się n i m — m ó w i J . S i k o r s k i — j a k i ś h o b b y s t a czam zawiera źródłowe i n f o r m a c j o o k o n t a k t a c h i f u n k c j o n o w a n i u Teofila wtedy' dwu­ przy się t y m i się wydał B y l i to przede zajmował Znalazł to nio wiadomo kariery tę d z i e d z i n ę w sposób ścisły, p r e c y z y j n y , n a u k o w y . Z a f a s c y n o w a ł o ojca, który dziel". w t a k i c h o p a ł a c h , że g d y b y n i e j e g o p r o t e k t o r k a , ł.apiUm I z a b e l l a nawet prymitywnego dwie wystawy. z Wiednia B y l to i urządził m u jedną, więzień polityczny czy Oświęcimia wielki i z n a l się z ł a g r u o s o b i ś c i e z J ó z e f e m C y r a n k i e w i c z e m . T r . k p r z e z które W a r s z a w ę i W i e d e ń w y d o s t a ł się O c i e p k a w ś w i a t . T u , n a Ś l ą s k u , przeniósł w p r o s t n a jednego z j o g o bezpośrednich uczniów, c z y l i j a k b y ł o m u n i e n a j l e p i e j szukał z a w s z e o p a r c i a u m o j e g o na W i e m , żo c z ę s t o p r o s i ł g o , b y z n i m j e ź d z i ł d o W a r s z a w y , b o s a r n F r a n c i s z k a S i k o r s k i e g o . J e s t też w o p i n i a c l i j e g o s y n a o d ­ ojca. funkcjonuje n i o czuł się t a m raźnie, ale ojciec m ó j , m i m o podeszłego w i e k u , w p e w n y c h kręgach i n t e l i g e n c k i c h K a t o w i c . Z (ego też względu m i a ł w t e d y j u ż p o n a d o s i e m d z i e s i ą t l a t , stało p r a c o w a ł i p r z e z zasługują n a uwagę w t a k i e j f o r m i e , w j a k i e j zostały m i p r z e k a ­ t o n i e mógł Ociepce zane. Jak bicie obrazu Teofila Ociepki, jaki współcześnie towarzyszyć, t y l k o dawał m u różne r a d y . się zachować, co robić. Ł ą c z y ł a okultystycznych, dlatego „Ociepka, według o p i n i i mego ojca — m ó w i J e r z y S i k o r s k i — b y ł c z ł o w i e k i e m n i e z t e j z i e m i , w całości o d d a n y w i z j o m zaświa­ k t ó r e p o t e m się s p r a w d z a j ą . W n o w o c z e s n e j p a i a p s y c h o l o g i i t o się często n a z y w a prekognicją — człowiek wyobraża sobie pewne portretu Gandhiego. i potem umiarkowanymi zawsze pociągała zrobiony z inspiracji mojego t a k się t e ż s t a ł o . W s z y s t k o t o o p o w i a d a ł o j c u O c i e p k a , a p r z e c i e ż A p o r t s p i r y t y s t y c z n y wywołany przez tego B a w a r c z y k a . Przed w albo jeden Ociepkę. Nabyło u r o c z y s t y m akcie go przekazało k o n t y n u a c j a etosu indyjskiego,, tej w a l k i prowadzonej t e r u i zdarzeń p s y c h i c z n y c h prawidłowy i poza t y m n a w i e d z i go postaci jedyny, Ministerstwo K u l t u r y Gandhiego, j a k w czystej był n a m a l o w a n y c h przez d u o h i o n p o t e m z a c z n i e m a l o w a ć . I t a k j a k t o n H o h m a n n napisał, początek jego m a l o w a n i a , t o n i c innego 'To z n i e w i e l u portretów i n d y j s k i e j ambasadzie d l a p r e m i e r a Dżawaharłara N e l i r u . Postać występują. T e n j a s n o w i d z z B a w a r i i u s p o k a j a ł g o , żo j e s t t o r y s c h a r a k ­ niemal K i e d y ś , m i ę d z y i n n y m i podsunął m u koncepcję n a m a l o w a n i a duchowego że m a t a k i e s n y wieszcze, z d a r z e n i a , któro w przyszłości rzeczywiście przekonań dla niego wyrocznią. t o w y m . W jakiś sposób nawiązał k o n t a k t k o r e s p o n d e n c y j n y z jas­ n o w i d z e m z B a w a r i i . Z w i e r z a ł m u się i c h wspólnota też słowo o j c a było Według opinii powszechnienia i Ociepkę środkami i ludzi kultury złem oporu śląskiej. T a k obraz ojca w y l ą d o w a ł gdzieś w I n d i a c h . " J . Sikorskiego n i e bez znaczenia się n a Ś l ą s k u n a p r z e ł o m i e parapsychologii był ze psychicznego kierowany przez dla roz­ stuleci o k u l t y z m u Wincentego Lutosław­ w o j n ą w sądach rozstrząsane b y ł y s p r a w y oddzielnego t r a k t o w a n i a skiego r u c h „ E l e u z i s " , który propagował w środowiskach r o b o t ­ morderstw z Aportu. n i c z y c h jogę; p o t e m p o k i l k u l a t a c h jogo u c z n i o w i e przeszli n a Malarstwo Ociepki jest malarstwem wizji pozaplanetarnych, t o n i e jest wyobraźnia w y n i e s i o n a z przeżyć scnsualistycznych, z o b s e r w a c j i b e z p o ś r e d n i e j p r z y r o d y . R z e c z całą- t r z e b a w i d z i e ć w r a m a c h a p a r a t u r y pojęciowej t e o z o f i i , która jest s y n k r e t y z m e m różnych wierzeń s t a r o c h a l d e j s k i c h , trochę chrześcijaństwa. T o j e s t t a k i z wed indyjskich, skautowanie, terenie, p o t e m prze­ k s z t a ł c i ł o się t o n i b y w z a k o n , a b y d o j ś ć d o P O W ( P o l s k a Orga­ nizacja Wojskowa). ruchowe w T o była zaszyfrowana działalność n i e p o d l e ­ wadzenie robotników n a p o z i o m k u l t u r y i świadomości ogólno­ „Wiedzy B o d a j o n k i e d y ś m ó w i ł m o j e m u o j c u , żo p s z c z o ł y n a ś w i e c i e ćwiczenia głościowa,, c h o d z i ł o o w y t w o r z e n i e s i l n e j w o l i o s o b n i c z e j , o w p r o ­ narodowej. melanż. czyli indyjskiej Było w Katowicach przed D u c h o w e j ' , które specjalizowało literatury ezoterycznej. wojną wydawnictwo się w p u b l i k o w a n i u Istniała w Wiśle g r u p a p o d p o j a w i ł y się d l a t e g o , że p r z y l e c i a ł y z J o w i s z a , c z y i n n e j p l a n e t y . p r z e w o d e m J . K . H a d y n y , która wydawała, c z a s o p i s m o To wszystko Miesięcznik t e n b y l o r g a n e m T o w a r z y s t w a P a r a p s y c h i c z n e g o i m . są r e m i n i s c e n c j e l e k t u r t e o z o f i c z n y c h . razie zarówno m o m e n t rozpoczęcia przez niego W każdym malowania, jak Juliana Ochorowicza i t e m a t y k a , a raczej w y m o w a obrazów p o w i n n y być r o z p a t r y w a n e wyłącznie n a płaszczyźnie p a r a p s y c h o l o g i i i m e t a f i z y k i s y n k r e tycznej. T a k zawszo twierdził mój ojciec. terenie osiedla robotniczego, gdzie przede we Lwowie. o n r bezpośrednie kontakty z Indiami. w s z y s t k i m myśli dowodem j e s t właśnie T e o f i l Ociepka i u t w o r z o n y przoz sowań i wynikającej i w e m , a n i anomalią kulturową. W y r a s t a ł w p r o s t z musiał wystąpić k o n f l i k t . malarzy-amatorów zorganizowanej wódzką Radę K u l t u r y . W t e d y sprawy S t a ł o się t o p r z y wystawie zaraz po w o j n i e przez Woje­ O c i e p k a uzyskał I nagrodę, a to było d o b r y c h kilkadziesiąt tysięcy złotych. Z miejsca niego w J a n o w i e krąg o k u l t y s t y c z n y . T a k więc f e n o m e n jego zaintere­ się o s z t u c e mięsa, a n i e o s z t u c e . O n b a r d z o odbijał o d r e s z t y dlatego Te b a r d z o interesowały p r z e d I I wojną światową polską i n t e l i g e n ­ cję n a Ś l ą s k u , a t a k ż e i w a r s t w y n i o i n t e l i g e n c k i e , c z e g o n a j l e p s z y m J a k o człowiek z t a k i m i poglądami t r a k t o w a n y b y l j a k o raróg na Mieli „Lotos". go podglebia, z n i c h twórczości n i o jest ż a d n y m c u d a c t - jedynie nieznajomość realiów otaczającego kultury regionu śląskiego o d początku naszego s t u l e c i a t a k i e wrażenio m o ż e w y ­ posypały w o ł a ć . W s p ó ł c z e ś n i e u n i k a się o m a w i a n i a i w o g ó l e w s p o m i n a n i a się n a n i e g o d o n o s y , n a w e t d o U r z ę d u B e z p i e c z e ń s t w a , ż e t o j e s t e z o t e r y c z n y c h nurtów w k u l t u r z e p o l s k i e j , d l a t e g o też, z prostego człowiek o b c y środowisku r o b o t n i c z e m u , że n i e jest z w o l e n n i k i e m b r a k u i n f o r m a c j i , często d o c h o d z i d o q u a s i n a u k o w y c h w y k ł a d ­ materializmu dialektycznego, ni a n o n i m y do prezydenta Autorami tych a k i e d y to nie pomogło pisywano Bolesława B i e r u t a . " donosów byli, j a k łatwo i i n t e r p r e t a c j i różnych faktów kulturowych. Człowiek, k t ó r y m a jakieś określone z a i n t e r e s o w a n i a , a t a k i m się d o m y ś l e ć za­ b e z w ą t p i e n i a b y ł T e o f i l O c i e p k a , p o s z u k u j e t o g o , c o się n a z y w a w i s t n i r y w a l e z kręgu m a l a r z y n a i w n y c h , którzy m a l o w a l i „ p o samoidentyfjkacją. l i n i i i n a b a z i e " , a przecież n i o i m przypadła n a g r o d a . t o znaczy m u s i znaleźć d l a siebie jakiś układ o d n i e s i e n i a , porów­ Ponadto, wodług interesującej r e l a c j i J . S i k o r s k i e g o , b a r d z o s z y b k o poja­ w i l i się n a ś l a d o w c y m a l a r s t w a O c i e p k i , z a r z u c a j ą c y m u p l a g i a t o - 66 nania, b y poprzez M u s i się p o p r o s t u jego akceptację, z czymś albo przoz identyfikować, zróżnicowanie uzyskać swoją osobowość. D l a każdego człowieka należy szukać �takiego ukludu Przeważnie odniesieniu w miejscu w jego bytowania najbliższym znajdują k t ó r y c h o n c h c e s t a ć się w s p ó ł t w ó r c ą l u b k t ó r e Nio w z można jakichś której więc rozpatrywać uniwersalnych wyrósł. fenomenu kategoriach, Działalność mistrza środowisku. się t a k i e od i jego b o w i e m o n a była p i e r w o t n a i najważniejsza w sensie gleby uczniów, sprawczym nurt w w ogóle. R ó w n i e ż k i e r u n e k i rodzaj kontaktów z z tych tajemnej" uwarunkowań Ociepka (Wirtembergia, wynikał. Okultyzm w szerogach a r m i i kajzera podatny i przygotowany skrzypce. komity technicznie co niesamowite, jest chwyciło w opozycja: Idą do zagranicznymi Kalifornia) ściśle z j a k i m zetknął się W i l h e l m a trafił u niego n a malarz. On Zawsze b a r d z o bawiło m n i e „odwracanie k o t a do góry ogo­ u p r a w i a n e przez Alfreda Ligockiego c h c ą c (z j a k i c h p r z y c z y n ? ) teresowania świat czy przez mistrza Cezarego zatrzeć f a k t i s t n i e n i a silnego Teofila zna­ umiał laserunkiem zieleniami. Coś malować, co m n i e piekło-niebo, za­ jako dobro-zło! była d l a m n i e jego d e t e r m i n a c j a , która z t a ­ kiego s t o s u n k u d o życia tym, siedząc wynika. To t a m , n a t y m Śląsku było niesamowite! ciemnym, Przy ohydnym, miał wyobraźnię pejzażu, a n i g d y n i e widział poważnej łąki, poważ­ nego lasu, poważnych gór i wyobrażał sobie j a k t o wygląda i malował przepięknie! Przepięknie! Właśnie pejzaże, a włączał to naprawdę jest w jego wyobrażeniowym t e ż z w y o b r a ź n i sił d o b r a i zła obrazach fascynujące! Poza — t y m on uwielbiał czerwień, którą j a też u w i e l b i a m , c z y l i c y n o b e r . T o jest Otóż d l a m n i e najpiękniejszy k o l o r świata i j a , j a k zobaczyłem cyno­ zain­ browe Boże! Teofila. o k u l t y - z m e m w ś r ó d śląskiej i n t e l i g e n c j i i skutkówoprzyczynowych jest t o przede w s z y s t k i m w n i e d i a b ł ó w i a n i o ł ó w i t o r o z g r y w a n i e się w w r o d z i m y m kręgu g r u n t . L o z a ń s k i e g o , k t ó r y n a p i s a ł Kolorowy rzuć to jego stosunek d o życia, pojętego pejzażu w a l k i w y e w o k o w a n y e h nem" woła: ciebie! cudownymi obrazach Fascynująca ogólniej­ s z y m p r ą d z i e o k u l t y s t y c z n y c h zainteresowań n a Śląsku i w P o l s c e ośrodkami „ w i e d z y pędzle i bierz Mój stosunek d o O c i e p k i — wyłącznie oderwanych ludowy i w y p a t r u j e , c z y ktoś n i e jedzie d o niego i j a k t r z e b a zwalcza. Ociepki Teofila d l a jogo s z t u k i , stanowiła n a i w n y — wartości, związków fragmenty, patrzyłem n a jego oczy i pomyślałem: O n naprawdę O c i e p k i z t y m i k r ę g a m i , usiło­ Trzecia widzi! Widzi rzecz, b a r d z o kolor! ciekawa, która mnie zachwyciła, to w a l i w s z y s t k o zwalić n a . . . k r a s n o l u d k i , n a baśniowy świat l u d o w e j e r o t y k a , też r o b i o n a m i t o l o g i i Śląska. P o d p ó r k ą i „ a r g u m e n t o m " d l a t y c h m n i e się śniło o k o b i e t a c h k i e d y m i a ł e m p i ę t n a ś c i e , s i e d e m n a ś c i e miały być obrazy m a n i p u l o w a n i e f a k t a m i , i c h kolejnością i p r z y c z y n ą Obrazy wywodów t e n świat przedstawiające. B y ł o t o świadome mające ilustrować fantastyczne zaistnienia. wyobrażenia ludu śląs­ k i e g o zostały zasugerowane Ociepce przez jego przyjaciół i opie­ kunów kać (Ligęza, Żywirska) jedynie wtedy w l a t a c h pięćdziesiątych, a b y słuszny argument — ludowości, lat, t o o n namalował. P o t e m poznałem k o b i e t y , t o przestałem śnić o n i c h . A u O c i e p k i t o b y ł s e n o k o b i e t a c h , o m i ł o ś c i , o e r o ­ t y z m i e , o p r a w d z i w y m zaangażowaniu w kobietę i t o było wspa­ niale uzys­ „naszej, z w y o b r a ź n i . M u s z ę p o w i e d z i e ć , że t o c o wymalowane! Uważam malarza, go który za wielkiego jest poza malarza, wszelkimi prawdziwie wielkiego k r y t e r i a m i , czy amator, regionalnej, śląskiej", do o b r o n y twórcy z J a n o w a przed a t a k a m i czy za r e l i g i a n c t w o , u d z i w n i e n i e , f o r m a l i z m i i n n e ciężkie ówcześnie z w i e l k ą w y o b r a ź n i ą , z n i e s a m o w i t ą s p r a w n o ś c i ą , a t o są „grzechy". Była t o zapewne i tarcza ochronna, w intencji przy­ wielkiego niedzielny, jaciół O c i e p k i , n a t y l e zręcznie m u podsunięta, że przyjął ją chęt­ n i e , a śląskie w i e r z e n i a tycznych mitologiczne włączył do s w y c h o k u l t y s ­ rozważali. czy ludowy. To był prawdziwie wielki malarz cechy malarza". D y t y r a m b n a chwałę m a l a r s t w a Teofila Ociepki n a i w n y ( m a m n a myśli passus o doświadczeniacłi miejscami sonsualistycz- n y c h m a l a r z a , który n i g d y n i e widział „poważnej ł ą k i " ! ) . W a ż n e M n i e m a m , że i n t e r e s u j ą c y m k o n t r a p u n k t e m d l a w y o b r a ż e ń w n i m jest j e d n a k t o , że w y g ł o s z o n y został n a początku 1984 o Ociepce w kręgach n a i w n i e - o k u l t y s t y c z n y c h , j a k i d l a m a n i ­ r o k u , a więc n i e jest o k r z y k i e m sprzed l a t w y w o ł a n y m przelotną pulatorów, a zarazem euforią. pomniejszaczy m o ż e b y ć głos n i e z m o r d o w a n e g o jego osoby i twórczości animatora krakowskiej nicy pod B a r a n a m i " , wyrafinowanego Skrzyneckiego. konesera s z t u k i — J e g o u w a g i są o s o b i s t e i z a r a z e m dla wrażliwych i i n t e l i g e n t n y c h odbiorców — Piotra reprezentatywne sztuki w Przedstawiony „Piw­ ogóle, a przezez m n i e z konieczności s z k i c o w o krąg w y o b r a ż e ń , sądów i o p i n i i współcześnie funkcjonujących n a t e m a t Ociepki i jego m a l a r s t w a wyczerpuje w zasadzie a n t y n o m i e w t e j m i e r z e . U w a ż a m , żo n a j w a ż n i e j s z ą podstawowe jednak jest twórczości O c i e p k i szczególnie. Jest w n i c h o d b i c i e w i e l u uprosz­ w t y m p r z y p a d k u opozycja między wszelkimi, racjonalistycznymi czeń, w y g ł a d z e ń i s t y l i z a c j i w j a k i c h m i s t r z z J a n o w a próbami objaśnienia twórczości m i s t r z a z J a n o w a , a j e j wykład­ kręgach w tych funkcjonuje. nią „Byłem u Ociepki kilka razy — mówi Piotr Skrzynecki — a pierwszy r a z pojechałem d o n i e g o z Martą G e l h o r n , żoną H e - mingwoy'a z czasów w o j n y hiszpańskiej. K i e d y o s z ó s t e j w i e c z ó r ze s c e n o g r a f e m zimierzem ciemno. Wiśniakiem Ociepka, grał taksówką na Andrzejem wynajętą skrzypcach, przyjechaliśmy Majewskim przez i Ka­ Martę, t a k troszkę było jakby dla picu. ze współczesnego, nieoficjalnego pełnie inaczej j a w i się w n i m T e o f i l ma sztuka. t a m jego Jest to podobna Golhorn była dziennikarką, brała hiszpańskiej, widziała w życiu różne r z e c z y i udział w wojnie najdziwniejszych ludzi. i odmienny sens s y t u a c j a j a k z wykładnią dzieł Stanisława nauk np. Hermesa Trismegistosa i zgoła n i e b i b l i j n e j k o s m o g o n i i n i g d y n i e będą w pełni przez ogól odbiorców z r o z u m i a n o . Z t y c h s a m y c h materiałów źródłowych czerpali i Ociepka i Wyspiański skutkiem, to już l e k t u r o k u l t y s t y c z n y c h , а że z r ó ż n y m zupełnie inna historia. Jeden osiągnął jemniczenie w Paryżu p o d k i e r u n k i e m samego E d o u a r d a wta­ Sehure, а d r u g i z poważnymi b r a k a m i elementarnej wiedzy b y l l u d o w y m Z a c h w y c i ł a się O c i e p k ą , d ł u g o z n i m r o z m a w i a ł a . ciła się j e g o d z i e ł a m i i j e g o duszą. K u p i ł a w t e d y pamiętam, kulturowego. Zu­ Wyspiańskiego, które bez k l u c z a w i e d z y t a j e m n e j , bez znajomości o o z y m świadczą w y k a z y Marta obiegu Ociepka d w a albo trzy Zachwy­ u niego, nie obrazy. okultystą-samoukiem, który j e d y n i e mógł czytać i czytał w nie­ m i e c k i m p r z e k ł a d z i e (o c z y m i n f o r m o w a ł m n i e B o l e s ł a w S k u l i k ) jego głośne hormetyczno-teozoficzne dzieło Wielcy Wtajemni­ czeni. Zawsze j a k go odwiedzałem, grał n a s k r z y p c a c h kiedyś zapytałem, czy o n t a k naprawdę w y g r y w a . (...), w i ę c Wtedy zwie­ Skąd t o porównanie? Choćby t y l k o za przyczyną studiowanego r z y ł się w t a j e m n i c y , ż e ż o n a u w a ż a , i ż t a k b ę d z i e l e p i e j w y p a d a ł skiego były w oczach l u d z i z „wielkiego świata", więc o n a siedzi p r z y łów. oknie przoz Ociepkę, gdzie f r a g m e n t y często c y t o w a n e , z dzieł „Lotosu" Wyspiań­ l u b służyły za m o t t a d o aityku- 67 �III. D Y S Y D E N T B O L E S Ł A W SKULIK J A N O W S K I E G O Kilka lat mozolnych dociekań n a d j a n o w s k i m - fenomenem k u l t u r o w y m u d a ł o m i się u k o r o n o w a ć z d o b y c i e m wiarygodnych i na u d o k u m e n t o w a n y c h materiałów poprzedniego napisanie rozdziału. N a początku 1981 r o k u zaproponowałem zorganizowanie janowskim pozwalających n a Śląsku s y m p o z j u m n a u k o w e g o o k u l t y s t o m . Chciałem CZYLI K R Ę G U poświęconego wówczas udostępnić u c z e s t n i ­ „ F I L O Z O F I C Z N E P O D S T A W Y ' P L A S T Y C Z N E G O oddziału Polskiego Towarzystwa pomógł d r J a n K a m o c k i ) miasta Krakowa. Ludoznawczego i Wydziału K u l t u r y Uzyskałem poparcie drzeja D y j i oraz m g r a Tadeusza (bardzo m i i S z t u k i Urzędu b. dyrektora mgra An­ Skoczka i wydatną pomoc m a ­ t e r i a l n ą , d z i ę k i c z e m u u d a ł o się z o r g a n i z o w a ć r z e c z o n e s y m p o z j u m oraz wystawę prac m a l a r s k i c h w M u z e u m Okręgowym w Nowym k o m s y m p o z j u m zgromadzono przeze m n i e informacje i materiały Sączu. A t o , że w N o w y m Sączu — zawdzięczać należy zaangażo­ łącznie z l i s t a m i L o ż y R ó ż o k r z y ż o w c ó w , j a k i e o t r z y m y w a ł r e g u ­ waniu i pomocy larnie o d b y ł o się w l i p c u Bolesław Skulik członek-korespondent Dwaj ostatni — w owym czasie j e d y n y na Śląsku ze s t r o n y m g r a A n t o n i e g o okultystyczni Teofila Ociepki, R e l a c j ę z a w a r t ą w t e j części o p i e r a m n a materiałach którzy m o g l i przedstawić wiele. w i a r y g o d n y c h d a n y c h i realiów kanych z życia przygotowywania. już b a r d z o starzy kręgu w y z n a w c ó w Ponieważ szego tajemnej, z tym, dziana Skulika n a Śląsku m o j a p r o p o z y c j a zainteresowania, byli odejść. zwróciłem U. 68 wiedzy i s t e r a n i ż y c i e m , n a l e ż a ł o się l i c z y ć iż w każdej c h w i l i m o g ą Sympozjum interesujących danych. Loży. uczniowie janowskiego Kroha. 1982 r o k u i przyniosło w i e l e się z n i e wzbudziła nią do więk­ krakowskiego 1 0 . B o l e s ł a w S k u l i k , Pracownia, w czasie rzeczonego wcześniej koronny Tuż sympozjum, przed sytuacja: świadek otwarciem Eryk Paw, lub w zaistniała drugi okultystycznych obok Bolesława adepta pierwotnej z g o d y , u d z i a ł u w s y m p o z j u m . P o w o d e m s t a l się f a k t , iż c m , 1971 r. jego nieprzewi­ praktyk T e o f i l a O c i e p k i i zarazem jego uczeń, odmówił, m i m o olej/pł., w y m . 5 0 x 6 0 uzys­ trakcie miały �w n i m brać udział k o b i e t y . ( B y ł y t o reprezentujące k r a k o w s k i oddział PTL-u panie Jacher-Tyszkowa). Ewa Fryś-Pietraszkowa Zdaniem Eryka Pawia i Aleksandra kobiety nie Testamencie przez samego Jezusa Chrystusa, dlatego toż n i e g o d z i ino się p r z y n i c h n a w e t m ó w i ć n a t a k i e t e m a t y . W si a n i jeden werzet Chrystus wiecne." d o t y c z ą c y okoliczności i s p o s o b u w j a k i osiągnął ,,kamień jemnicenio elementarnej postaci „medycyny filo­ uniwersalnej". wyższym jego najmłodszy p r z e d s t a w i c i e l , uczeń Bolesława Skulika, rozumowo intuicji się . z koła plastycznego a p ó ź n i e j p r z e n i ó s ł się d o przy kopalni — każdy w naszym kole mówi Erwin stanowił jakiś f e n o m e n , osobą ciekawą. O c i e p k a i S k u l i k b y l i f i l o z o f a m i , k a ż d y był zresztą miał jakiś swój własny światopogląd. K a ż d y inaczej patrzył n a ś w i a t . Ż a ł u j ę , że b y ł e m w t e d y za młody, b y zrozumieć t o , co nauczał O c i e p k a . F a n t a z j a n i e była w e m n i e dostatecznie roz­ b u d z o n a . J a d o p i e r o z a c z ą ł e m się p r z e b u d z a ć , b y się t y m w s z y s t ­ kim tej zainteresować. zapałki, która Tkwiło t o gdzieś potrafiłaby we m n i e , ale brakowało m n i e podpalić. T a k i m d l a m n i e s t a l się B o l e k . O n b y ł w t e d y d o b r y w t y m c o r o b i ł , r ó ż n e c i e k a w e rzeczy opowiadał, które miały w p ł y w n a moją p s y c h i k a i w y ­ obraźnia. O n zresztą chciał b y ć zawsze, d o końca, m o i m n a u c z y ­ c i e l e m , ale t o n i e było możliwe, b o n i e przeszedł w s z y s t k i e g o W zaraz kole n a początku było kilku takich, Ociepki. Potem co przed wojną k r y l i się z t y m , b o władza tego n i e popierała, ale d y s k u s j e n a t e m a t y filozoficzne to były ciekawe u n o s . T a k b y ć p o w i n n o , m n i e się w y d a j e , bo m a l a r s t w o j a k c h c e b y ć p r a w d z i w e , b e z f i l o z o f i i o b e j ś ć się n i e m o ż e . M u s i się d u ż o c z y t a ć i m i e ć w i e d z a . J a k T e o f i l Ociepka w y c o f a ł się z k o ł a , t a k p r z y ł ą c z y ł się d o n a s B o l e k S k u l i k . W y ­ g l ą d a ł o n a t o , j a k b y się c h c i o ł o g r z a ć p r z y n a s z y c h d y s k u s j a c h , a l e s t o ł się g i b k o t a k o m s p r ę ż y n o m k o l a , j a k b y j e g o duchem, k t ó r y u m i o ł w s z y s t k i c h pobudzić. J a k b y zajął miejsce p o O c i e p k u . M ł o d s i j u ż t a k m o ż e n i e w i e r z y l i , b a r d z i e j o g l ą d a l i się c o z w i ą z k i , czy partio mogom n a t o powiedzieć, ale między s t a r s z y m i w y ­ w i ą z y w a ł y się o s t r e d y s k u s j e n a t e m a t y m a t e r i a l n e i d u c h o w e . S k u l i k z p o c z ą t k u w o g ó l e n i e m a l o w a ł , a l e p r z y n a s c h y c i ł się pędzla i t a k już wzory warunków Nieroz były zbyt stare. Wiele i m brakowało życio. T y n jego świat b y ł do dość d z i w n y , nowych magiczny. się śmioł, że t o i n o t k w i w j e g o w y o b r a ź n i , ale O c i e p k a w t o w i e r z y ł i przez t o miało t o sens! T o m u dawało wewnętrzne zadowolenie, k t ó r e g o B o l e k n i e m ó g ł o s i ą g n ą ć . J e m u się s f e r a d u c h o w a n i e zgadzała o świat m a t e r i a l n y . J o m u n i e r o z godoł, n i e s t e t y , d u c h i m a t e r i a t o d w i e zupełnie i n n e rzeczy. M a t e r i e t r z a pisemnie zrozumieli Mateusza pocynając Rosenkreutz w ci apostołowie, do X I V badać, b o i n t u i c j i polego. poruszałem (przy co byli Jana Chrzciciela, ale w i e k u stworzył system, że nie T o s o m rzecy, miołek, a w t y m wiele które s e t k i l a t były na wałkowane Różokrzyżowców Bałsamo. wychodzi z pozycji chrześcijań­ te sprawy, choćby kop. „Wieczorek" — w naszym zespole p l a s t y c z n y m przypis S.A.W.). Tam byli różni l u d z i e , r ó ż n i e m y ś l ą c y . C h c i o ł e k , b y się z a g ł ę b i l i w treść i s e n s j a k i m i a ł b y ć w ż y c i u c z ł o w i e k a . M y ś l o ł e m t e ż , b y b y ł j a k i ś sens w t y m naszym d o m u kultury. W nien być każdym d o m u k u l t u r y powi­ głębszy sens, b o t a k s z a b l o n o w o , t o można trzymać przez l a t a , ale n i e o t o c h o d z i w k u l t u r z e . P r a w d z i w i e interesować się s z t u k ą , c h o ć b y n a s z y m z e s p o ł y m , t o n i e m o ż e b y ć t a k p o ­ wierzchownie robione, j a k to było przez te wszystkie lata od powojny." W o s t a t n i c h k i l k u z d a n i a c h S k u l i k nawiązał do d w u i s t o t ­ s p r a w , n a które chciałbym zwrócić uwagę, były znaczące d l a j a n o w s k i e j g r u p y . P i e r w s z a kręgu okultystycznego wypowiedzi religii wynika świata, do jasno, oprócz kościoła. iż to stosunek Z wielu Bolesław Skulik buddyzmu (którego bowiem członków wcześniejszych do na wszystkich dobrą sprawę z u p e ł n i e n i e z n a ł ) o d n o s i ł się z l e k c e w a ż e n i e m , a d o k a t o l i c y z m u z pogardą. Owszem, chodził d o kościoła, zresztą z dużą o s t e n ­ tacją, ale czynił t o j e d y n i e p r z e z wzgląd n a żonę, której pry­ m i t y w n e i fanatyczne otoczenie nie dałoby żyć spokojnie. W i e l o ­ k r o t n i e podkreślał, że j e s t p o n a d r e l i g i e , b o j e s t o w i e l e wtajemniczony. W Podobnie Eryk Paw będący wyżej ewangelikiem. r o z m o w a c h ze m n ą p o d k r e ś l a ł w i e l o k r o t n i e , ż e k o ś c i ó ł n i e m a dla niego udawał żadnego znaczenia. praktykującego. samodzielne, wyłączyć, dążyć." Skulika śmiała Po P r o f o r m a i t y l k o za życia j e j śmierci, k i e d y p r z e s t a ł b a w i ć się w żony d z i e c i stały się pozory. jego o r y g i n a l n a , j a k n a początek i p i o n i e r s k a i n i c j a t y w a założenia czorek" gicznego. koła parapsychologów lat w sześćdziesiątych Z D K p o d nazwą kop. zespołu Ateistów i „Wie­ psycholo­ K o ł o t o miało być de facto kołem okultystów jącym p o d szyldem Stowarzyszenia działa­ Wolnomyślicieli a miał n i m kierować jego założyciel. Oczywiście n i g d y d o zało­ żenia koła n i e doszło, S k u l i k określił j e d n a k j e g o p r o g r a m d z i a ­ łania, k t ó r y praktycznie był niewyczerpalny, chodziło miano­ w i c i e o przeprowadzenie studiów porównawczych między psyohologią naukową a parapsychologią okultystyczną, c e l e m ostatecz­ nego w y k a z a n i a wyższości jednej z n i c h n a d drugą! Bolesław S k u l i k , m a j ą c y w t e d y 76 l a t , w długim i n i e p r z y ­ gotowanym to d u c h o w y m , b o m i e l i różne s t o p n i e w t a - Drugą sprawą jest wynikająca z przekonań i zainteresowań opowiadoł o t y c h stworach, a B o l e k S k u l i k z niego j a k się d o d u c h a c h c e Testamencie. s k i c h , a n i e k a t o l i c k i c h , t o jest b a r d z o dużo różnico. J o nieroz zostało". „ C z e m u S k u l i k i i n n i o d r z u c a l i n a u k a O c i e p k i ? J a myślą, że jego od System nych p o n i e j słuchali n a u k tym Nowym z a i p r z e c i w . B y l i r ó ż n i , c o się p o d s z y w a l i p o d t a n a z w a a b y l i jako myśliciel. i w ciało m a t e r i a l n e i d u c h o w e . M y n i e szalbierzami, j a k Cagliostro, czy Józef Bydgoszczy. „ U w a ż a m , że w t e d y , n a s a m y m p o c z ą t k u — Sówka „Wieczorek", Różnie poziomie Christian S k u l i k a w j a n o w s k i m kręgu o d m o m e n t u , k i e d y T e o f i l wycofał „Jest o d a t o m u d o k o s m o s u w s z y s t k o j o s t jedność. J a t o m o g ł e m t y l k o E r w i n S ó w k a . O n też b a r d z o interesująco określił rolę Bolesława Ociepka coś i n n e g o P a w e ł najwięcej wniknął i zrozumioł naukę C h r y s t u s a . T r z e c i m r e p r e z e n t a n t o m j a n o w s k i e g o kręgu o k u l t y s t y c z n e g o był proroków, i n t e r e s u j e m y się t y m m a t e r i a l n y m , b o o n o p r z e c h o d z i , a d u c h o w e jest na w zrobił Święty Paweł pisze: związku z t y m nagrałem z E r y k i e m P a w i e m d o d a t k o w y w y w i a d zoficzny" o t y m o d Mojżesza d o Jehowa. nadają się d o w t a j e m n i c z e ń t e o z o f i c z n y c h , c o z o s t a ł o d o w o d n i e w y k a z a n o w Nowym znajduje wystąpieniu na sympozjum sądeckim „Chciołek w n a s z y m D o r n i e K u l t u r y zrobić koło psychologicne — relacjonował w Nowym Sączu Bolesław S k u l i k — ale określił swoją drogę d o o k u l t y z m u (opisaną w p o p r z e d n i m r o z ­ się s p r z e c i w i l i . K o m u b y t o s z k o d z i ł o ? W i e l u b y p o m o g ł o u k s z t a ł ­ dziale) o a następnie przedstawił swój dociekaniach filozoficznych, członków janowskiego koła światopogląd i mówił też tować własne życie. Przestudiowałek miały na 1962 d o 1 9 6 8 r o k u , różne j e j k i e r u n k i , b o m chcioł wiedzieć o z y które plastycznego. „Musza powiedzieć n a c y m polega żowców — istotny wpływ psychologowie światopogląd tłumaczy Bolesław S k u l i k — Różokrzy­ b o w Polsce może znać i n o n o s d w u d z i e s t u , co d o c e n t r a l i k a l i f o r n i j s k i e j przyjęci, a b o n a w e t może i m n i e j , b o p a r u o s t a t n i o zmarło. T o Stowarzyszenie żył w XIV pochodzi od Christiana Rosenkreuza, który w i e k u . P o n i m j e s t n a z w a . Jest t o m i s t y c z n e c h r z e ś c i ­ i s o m mistycy. W S t a r y m Testa­ mencie nie ma mistycyzmu, tam jest ino B ó g , Jehowa, a nie jaństwo. Różokrzyżowcy b y l i głębiej istotę człowieka, żowcy, a l e m przyszedł d o p r z e k o n a n i a przez go zostali znajom dokładnie p s y c h o l o g i o R o b i l i postępy w czy różnych k i e r u n k a c h , czy od Różokrzy­ t e 6 l a t , że n i e ! czy to był Freud, to b y l i Amarykanie, cy Francuzi, czy nawet Rosjanie, ale n i e znaleźli i s t o t y człowieka, a j a już b y ł e m za s t a r y , a b y przejść te barierę o d świadomości d o nieświadomości Pewne rzecy po­ ruszył F r e u d co d o p o d ś w i a d o m o ś c i , ale d a l e k o m u do istoty r z e c y , b o są s p r a w y , k t ó r e p r z e w y ż s z a j ą n a s e m o ż l i w o ś c i r o z u m o ­ wanie 69 1 �Myślenie i r o z w ó j doskonałości t o sie różnie t ł u m a c y . cholodzy na przestrzeni powiedzmy sprawy uczuć, stopnia O n i n i o m o g l i sięgnąć r o z u m e m d o doskonałości wiele rzecy dzialnych impulsów, Psy­ 5 0 l a t dość d a l e k o r o z w i ą z a l i kompleksów, ale ino do pewnego Freud z m i s t y f i k o w a ł , j a k choćby sen. S o m pisoł o n i e w i ­ p o m o c n i k a c h i i c h działalności. J a c y som ci niewi­ d z i a l n i p o m o c n i c y ? Tego n i e w i e m , ale p r z y t w o r z e n i u świata, t o musiały b y ć różne siły, ale j a n i e osiągnąłem do tego s t o p n i a , żeby sobie t o chociaż Kto n a m pomaga niekiedy? są duchowe, sprawy które przewyższają nasz umysł. n a u k o w c y materialiści p i s o m : „ N a s z mózg daleko m o d o pełnego rozwinięcio, a m y p r a w i e n i c n i e w i e m y C y t o ł e k p r z e z t e sześć l a t p s y c h o l o g i c n e onim." książki w języku p o l s k i m i n i e m i e c k i m , j a k i e m i n o m ó g ł dostać. A r t y k u ł y i b r o ­ s z u r k i , b o m chcioł dotrzeć d o p r o w d y . M o m y dużo kierunków p s y c h o l o g i c z n y c h , a l e j e s c e n i e u r o d z i ł się t a k i , k i e r y p o r a d z i ł b y przejść t a g r a n i c a p o n a d świadomość, b o ż y j e m y zmysłami, a juz w X I wieku filozof i n o pięcioma arabski Awicena 0 dziesiąci zmysłach: pięć zewnętrznych i pięć mówił wewnętrznych. 1 n a w e t pisoł o t y m nasz p s y c h o l o g Józef P i e t e r w książce logia jako wego nauka. Te duchowe Psycho­ zmysły s o m potrzebne do ducho­ poznanio." Jest t o stwierdzenie b a r d z o ważne d l a okultystów. Poznanie umysłowe jest według n i c h nikłe, m a r n e , mało i s t o t n e . poznanie duchowe, pozazmysłow-o stanowi element Dopiero wtajemni­ czenia wyższego s t o p n i a . Interesujące światło n a sprawę studiów p s y c h o l o g i c z n y c h S k u l i k a rzucił n i e d a w n o Z y g m u n t L i s , a r t y s t a - m a l a r z , k t ó r y o d 1956 d o 1970 r o k u był, świetnie zresztą w y ­ w i ą z u j ą c y m się ze s w e j r o l i , i n s t r u k t o r e m w z e s p o l e p l a s t y c z n y m przy Z D K kopalni „Wieczorek" w Trzeba jeszcze za czasów W i l h e l m a I . S w o j e dzielne teozoficzne, pod wpływem samo­ Ociepki rozpoczął w 1928 r o k u , opierał n a s t u d i o w a n i u niemieckojęzycz­ n y c h k s i ą ż e k . P o d w ó j n i e t r u d n o b y ł o m u z a t e m p o r u s z a ć się p o obszarze polskiej l i t e r a t u r y n a u k o w e j ! Było t o , zaiste, się z m o t y k ą n a słońce. M o t y w a c j a d o t y c h s t u d i ó w nie t y l k o z samej potrzeby poznaw czej porwanie wypływała (o k t ó r e j , j a k o r jedynej m o t y w a c j i , m ó w i ł s a m S k u l i k ) a l e t a k ż e z chęci u t r z y m a n i a r o l i przywódcy duchowego, „obojga n a u k " : niekłamanego normalnej i sięgały d a l e j , j a k o t y m świadczy koła autorytetu w tajemnej. Zresztą dziedzinie jego ambicje chociażby p r o j e k t założenia i bez w y b o r u , pozycje naukowe parapsychologicznego. Skulik sensu czytał chaotycznie stricto obok broszur z „biblioteki prelegenta". Zdobyta w i e d z a p o z w o l i ł a m u jakiś czas błyszczeć w j a n o w s k i m k o l e g d z i e egzystował. Natrafiając przy na bariery nie do przebycia, lekturze dzieł psychologicznych c z ę s t o o d w o ł y w a ł się d o pomocy Z y g m u n t a L i s a , n a i w n i e m n i e m a j ą c , iż j e s t o n d o b r z e wany we wszystkich Obdarzony Skulikowi kierunkach współczesnej zoriento­ psychologii. k ł o p o t l i w y m dlań z a u f a n i e m Z y g m u n t L i s pozwalał wertować encyklopedię u siebie p o m a g a j ą c m u w r o z w i ą z y w a n i u kłopotów 1 w domu, czasem językowych. N i e miał o n też pełnego p r z e k o n a n i a , c z y suche i w y r w a z i e z szerszego k o n ­ tekstu znaczeniowego hasła encyklopedyczne zostały w połowie prawidłowo zrozumiane przez S k u l i k a , który zgodnie ze s t a r ą z a s a d ą , c z e g o n i e p o j ą ł , t o s o b i e p o T r z e b a wiedzieć, iż w t y m czasie, a jeszcze długo p o t e m b y l a k t y w n y m członkiem „Ja pisołek korespondowałek do Lipska koledzy odwrócili się o d n i e g o , t a książka Potem Różokrzyiowy. m ó w i ł Bolesław Маха zlikwidował Skulik Heindla reżim hitlerowski i wolno- p o g l ą d u , co go w y ł o ż y ł A l f r e d R o z e n b e r g w k s i ą ż c e My są z o d n o w i l i się w A m e r y c e w K a l i f o r n i i . P o w o j n i e j a k się o d n o w i ł e m u nich, to p i s a l i do m n i e i posyłali l i t e r a t u r a i ćwiezenio zeszłygo r o k u ( 1 9 8 1 — przypis S.A.W). Z jednej strony d o b r z e , b o t a k mając 76 l a t , t o człowiek n i e osiągnie j u s w e j r z e ­ nia duchowego, Jo bo n i moga nima tej siły. powiedzieć, że j e s t e m Różokrzyżowcem. M u - siołbym osiognoć t a k o w y s o k o w i e d z a d u c h o w o , żeby niezw-ykłe s p r a w y . N i e m o g a ! Ta wymiana pojmować myśli, te ćwicenio trwały między n a m i lata. O n i m n i e n i e m o g l i nic pomóc, t y l k o nakierować teoretycznie na właściwa droga, ale praktycznie, t o m u s i c ł o w i e k s a m r o b i ć , ż e b y coś o s i ą g n ą ć w j a k i m Mnie fascynowało wnikanie w mnie fascynuje! Bardzo! zagadki Nieroz wszechbytu. to osiągnąć, b o m stopnia. w o , u m i a rozróżnić co m o ż e b y ć , a co n i e m o ż e b y ć ! U m o c n i ł e m tyż pamięć, b o w e ź m y tu mówią. D l o m n i e to som takie: n i e musiołek najważniejsze Życiowe Ciało; Rozwój U c z u c i a ; Działalność Słowa i M o c y ; Rozwoju; t o wszystko, świadomości; Rozwój Rozwój Mądrości; Rozwój ja t o m b a r d z o długo rozmyślał, a l b o t a k a s p r a w a i wiecne teraz! Weźmy przeszłość, i przyszłość, ale wiecne teraz ? J a k t o możno rozwiązać ? S z u k a n i e prowdy, ta z i e m s k i rozwój, wartość rytuałów różnorodność mistyki ale — t o jest r y t u a ł ó w , n i e t y l k o kościoła choćby różnych wierzeń ciekawe, katolickiego, afrykańskich, które A weźmy t a k i „kamień mędrców" — siła m i ł o ś c i , d z i a ł a l ­ ność n a t u r y , ś w i a t ł o , e n e r g i a — g ł ó w n o p o d p o r a e w o l u c j i . M o m y ewolucjo, jest i n w o l u e j o i jest epigenezis! Przez ewolucjo t o j e s t coś n o w e g o ! A s a m o z a u f a n i e w e ź m y , j a k t o j e s t t r u d n o zdefiniować. Skalno jest droga d o p r o w d y . B ó g w nas i w n i u Kadecensza. Kadeceus, Idziemy drogom e w o l u c j i , szliśmy n i o m m i l i a r d y l a t — to nas rozwój. Teros p r z y c h o d z i m y i n w o l u e j o — przemianę d u c h o w o m , dążenie d o B o g a , a który chce b y ć w t a j e m n i c o n y — i d z i e d r o g o m najprostrzom. T o co ludzkość m o ż e osiągnąć za m i l i o n y l a t , w t a j e m n i c o n y jedyny nom drogom, tłumacom t o n i e jest d l a każdego. tako i różnie lekcjo — Wtajemnicenie. chcieli praktykować. silno, która trzynsła cłowiek. D o R ó ż o k r z y ż o w c ó w i nieudaczników wy­ ciągu historycznym. W 1932 r o k u , idąc 70 lekejo, i n o wykształceni. która bezpłatnie, b o za namową i przykładem Ociepki na­ wiązał S k u l i k k o n t a k t z ośrodkiem Różokrzyżowców w znacy- t o jest w pewnej f o r m i e opisane t a k : ne kołowanie wokół szalbierzy, całym idzie cały świat, przez i n w o l u e j o p r z e m i a n y wewnętrzne, ale epigenezis należeć w cy po cęści m o g ł e m z r o z u m i e ć z t y c h książek, c o m j e c y t o ł . e k l e k t y z m w p r z e k o n a n i a c h i w y w o d a c h S k u l i k a oraz n a m a n i a k a l ­ alchemików — teraźniejszość o s i ą g o w s w y m ż y c i u z i e m s k i m , a l e ż y ć w o d ł u g t e g o , iść t o m t r u d - też zwrócić uwagę n a n a i w n y szeregach co Różokrzyżowców Wiara. O wierze wiecne notować rozprawy Różni, różnie Niem­ trwała majom światem, w y w o ł y w a ł a wojny, T a m n i móg móg dwanaście o n i mówiom. to Wolnomularzo organizacjo w dalij n i e r o z u m i a d o końca, co o n i d o m n i e przysyłali może n i e umiołem tej w i e d z y d u c h o w o n i e doszedł d o t y g o kierunku. I ale t a m p o t r z e b n o było płacić wstęp miesięcnie i d o t y g o licznie do bardzo j e d n a k powrócę później. Trzeba stępujących XX Onego p o t e m powiesili w N o r y m b e r d z e , a Różokrzyżowcy wieku. uczeń — E r w i n S ó w k a obnażył w s z y s t k i e b r a k i m i s t r z a . D o tego oszustów — Światopogląd choć swojemu a po partii. śnimi — m u l a r z y i różokrzyżowców, b o t o n i e pasowało d o j e i c h świato­ Weźmy jednak z odnowienia kontak­ zresztą dośpiewał. Później strony były zadowolone tów. P o z n o ł e m j e d n a k p e w i e n stopień p r a w d y , k t ó r y choć umysło­ wiedzieć, że Bolesław S k u l i k miał ukończone 6 k l a s które władzo o d O c i e p k i adres k a l i f o r n i j s k i e j c e n t r a l i S t o w a r z y ­ szenia. O b y d w i e Janowie/Nikiszowcu. szkoły p o d s t a w o w e j dociekania otrzymawszy M y n i e w i e m y , ale p r z y c h o d z i Bo ćwiczeń d u c h o ­ do m o m e n t u z l i k w i d o w a n i a loży przez hitlerowskie. P o n o w n y k o n t a k t nawiązał po w o j n i e w 1951 r o k u , Skulik się z t y m , a t y m " . D l a c e g o p r z y c h o d z i ? pewne w y c h , t o znaczy wtajemnicenia wyobrazić! myśl „ N i e zgadzam Nawet czech i został p r z y j ę t y j a k o k a n d y d a t - k o r e s p o n d e n t . P r z e z d w a l a t a o t r z y m y w a ł literaturę filozoficzną i z e s t a w y należeć należeć bezpłatnie listów, że prawdę przysyłali za darmo z d o b y ć i za d a r m o d a l e j ją d a ć ! N a c y m p o l e g a mogli zwykły, co i szary każdo miesionc musis sam wtajemnicenie? Cłowiek m ł o d y , s t a r y j u s n i e , siły seksualno m o obrócić w siły �duchowe. A duchowe, które w jaki sposób ? W kręgosłupie m o m y pewne siły sława S k u l i k a (relacja Pawia pokrywa się w istocie z opisem cwicenio S k u l i k a , n i e b ę d ę j e j w i ę c p r z y t a c z a ł ) t a k u s t o s u n k o w u j e się d o m o ż n o obrócić d o m ó z g u i go zasilić, b o m ó z g , k t ó r y j e s t masą k a r i e r y m a l a r s k i e j swego nauczyciela i m i s t r z a : „ J a k t a Czajka materialną, m a p e w n e właściwości, g d y je r o z w i n i e — duchowe. zaczęła Te hindusku a l e m e d y t a c j i n i e z a p r z e s t a w o ł . M ó w i ł , ż e t o się u n i e g o w przez życie cystę, życie duchowe c w i c e n i o , t y n sposób j a k t o zrobić n a z y w o suszunna. Jest to pewna i sie p o siła d u c h o w o , k t ó r a sięga z d o ł u do obrazy składa. Nas Ociepki też nadal forsować, chętnie on zaczął przyjmował, malować mnie więcej, jedno szczególnie. mózgu. O n a m u s i być ćwicono, cłowiek m u s i żyć wstrzemięźliwie N o , j a k m u minęło t o sześćdziesiąt l a t , i zobaczył, że n a n i c t e s e k s u a l n i e , t o w t e d y m o ż e j o m p r z e r o b i ć n a siła d u c h o w o . J a k jego długoletnie m ę k i , b o „ k a m i e n i a m ę d r c ó w " n i e osiągnął, t a k o n a się o b j a w i o ? M ó z g d u ż o l e p i e j p r a c u j e , p a m i ę t a i n a j w a ż n i e j ­ chociaż sze — d l a p i e n i ę d z y . M o ż n o p o w i e d z i e ć , żo B ó g m u b ł o g o s ł a w i ł w t y m jest kojarzy. Przez t o cłowiek m o ż e poznoć, co d l a i n n y c h malarstwie. zakryte." W trakcie dyskusji na sympozjum mowa zeszła p r z y p a d k o w o na temat w Nowym Ludwiga Sączu Zimmerera. lesław S k u l i k , m ó w i ą c o m a l a r s t w i e j a n o w s k i c h t w ó r c ó w , woli naświetlił s p e c y f i c z n y tematy t a k o b i e t a osiągnął, ale p o t e m malowanych wpływ n a jego jaki wywierał zamówienie roz­ wizje Bo­ uinioł mimo Zimmerer obrazów. na Orientował — To były t o już więcej obrazki nie normalne, bo dużo było w n i c h p o w i e d z i a n o domyśleć, t o wiedzioł jakie to malował to były takie t y j p r a w d y , a k t o sie s o m wartościowe rzecy. O c i e p k a w s w o i c h o b r a z k a c h w y k ł a d a ł w s z y s t k o t o , co w y c z y t o ł z o k u l t y s t y c z n y c h książek. B y ł o t o zaszfrowane. I n o t e n , so się znoł n a t y j s p r a w i e , m ó g ł t o zrozumieć, co T e o f i l naprawdę mioł gminy na myśli. K a z namalował noga kobieco, w t y m czułym miejscu — o k u l t y s t y c z n e j , j a k i w r o l i każdego z j e j członków, w t y m oczy­ rozumiesz p a n — namalował o k o . N o r m a l n i e patrzące o k o . P o k o - się o n oczywiście dość biegle w niuansach tamtejszej w i ś c i e i Bolesława S k u l i k a . O k a z a ł o się, t o n w i e l k i z n a w c a p o l s k i e j z o ł t e n o b r a z e k , t u u n a s , w d o m u k u l t u r y , a m n i e k a z o ł t a m iść sztuki braku i słuchać c o l u d z i e b ę d ą g a d a ć . C h ł o p c o m t o się p o d o b a ł o , a b a b y a r t y s t y c z n e j k r y s t a l i z a c j i p e w n y c h m i s t y c z n y c h wierzeń i sam... j e d n a za d r a g o m m ó w i ł y : — T a k i e świństwo! Chodź s t a r y ! I d z i e ­ sugerował m y d o d ó m ! — P o w i e d z i a ł e m t o O c i e p k o w i , że w s z y s t k i e k o b i e t y ludowej i samorodnej tematy taką właśnie obrazów często nie mających wytrzymywał wedle jego intuicji być n i e u m i a ł y p a t r z e ć n a t o i u c i e k a ł y . O c i e p k a i n o się o ś m i o ł : — J o krystalizacją! „ L u d w i g Z i m m e r e r , o! o n jest duży m i s t y k — sław S k u l i k — on szuka przede mówi wszystkim mistyki w Bole­ obrazach i rzeźbach. J a k m u tego b r a k u j e , t o nicroz s a m d o p o w i a d o , co w i e m , j o w i e m ! T o jest właśnie specjalnie dla nich. T u i m po­ w i e d z i a ł e m , że p r z e z t o , c o o n e m a j o m o p a n o w u j o m mężozyznę! One mają właśnie t a k i e o k o i t y l k o n i m p a t r z o m n a świat. i j a k b y t u nainalow ać. M n i e o s t a t n i o n a m a w i o ł d o t a k i e g o o b r a z u : r J o siedzę n a r y c z c e p r z y p i e c u w k u c h n i , a przez d z w i w c h o d z i d o mnie Bóg mu taki, Ojciec, a w ręce m o dła m n i o B i b l i o . N a m a l o w a ł e k jak chciol, a w miesionc p o t o m przyjechoł p r z y j a c i e l , zapłacił i zabrał, t e n i jesce i n n o t y n jego obróżki". Charakteryzując n a c z y m polegał zasadniczy k o n f l i k t m i ę d z y n i m a Ociepką S k u l i k stwierdził, że jego z d a n i e m w było bardzo osoby dużo jak Anna szalbiorkę, i absurdów. Besant, Głosiły Helena te absurdy Bławecka, którą okultyzmie tak sławne uważano o ż e n i ł , t o się c o ł k i e m doł obałamucić j e j w i e r z y ł , a t a go bujała, że s n a m i , c o j e j się w s z y s t k o wyśniwało wprzódzi. O n s t o ł się p o t e m s ł a w n y , w e F r a n c j i m u w t a k i e j k s i ą ż c e w s z y s t ­ kie obrazki pokozali w k o l o r a c h . J o chciałem teroz niedawno o d t e j jego żony t a książka pożyczyć, b o t o s o m z n a k i o k u l t y s t y c n e , ale ona mięsko teraz daleko, kajsi w Bydgoscy. Cłowiek m o c n o w t a j e m n i c o n y t o j e s t a d e p t . J o n i m jesce n i e Teofila, obrazy Ociepki n i e są j e g o o r y g i n a l n ą f a n t a z j ą , stopień B ó g m i p o z w o l i ł osiągnąć, m o ż e d a i następne. T e o b r a z k i O c i e p k i p r z y d a ł y b y się m i d o m e d y t a c j i . " że N a zakończenie chciałbym przytoczyć f r a g m e n t y wypowiedzi korzysta z traktatów teozoficznych, ż e p o s i ł k u j e się o b r a z k a m i Erwina z i j e g o w y p o w i e d z i z sesji sądeckiej, j a k r ó w n i e ż z r o z m o w y pudełek również o d papierosów. w Sączu, nieudolnymi przecież żeby Żarliwie wreszcie kopiami, Teofila tymi Ociepki namiętnie przestać się niezdarnymi n i e staó było tłumaczył zajmować na świecie i jako „członek KC"(!!!)u bo przyzwoite i p o p r a w n o k o p i o w a n i e z różnych wzorów, z których w to tymi deformacjami, nawet o n a go nas mówiła w s z y s t k i m , n a w e t F r a n c u z o m i i n n y m z a g r a n i c z n i k o m , że O c i e p k a to jest d o b r y m a l a r z . A t o jest kłamstwo i o n z t y m walczył d o samego o s t a t k a . Czajce w ogóle t o chodziło t y l k o . o pieniądze, b o j a k o i m p r e s a r i o brała p o trzydzieści p r o c e n t o d o b r a z u , t a k że z t e g o z ł o ż y ł a się j e j n i e z ł a s u m k a . B o l e s ł a w S k u l i k p r o w a d z i ł przez pewien czas w y k S z sprzedanych przez Ociepkę obrazów i cen, j a k i e one uzyskiwały, b o w i e m T e o f i l prostodusznie, tywany dane lansowanie w świecie szkodliwego i złego malarza n o i p o k ł ó c i l i się. O n a n a p i s a ł a w którym Sówka pozostawał pod wpływem „ O d k i e d y go z n o m , n i g d y n i e był c z y s t y — Sówka o s w y m nauczycielu — mówi E r w i n j a się d o p i e r o później spostrzegł, że j e s t w n i m z i a r n o nienawiści. B y l t o d l a m n i e człowiek małej w i a r y . O n j a k coś r o b i ł , t o g o w c i ą g a ł o , t e n ś w i a t m a g i i g o w c i ą g a ł , ale o n m u n i e chciał wierzyć. N a l e ż y bezsprzecznie wierzyć, j a k się n a coś z d e c y d o w a ł o . O n p r ó b o w a ł t a k i c h r ó ż n y c h zaczepienio, a brakowało m u tej wielkiej punktów w i a r y i dlatego nie z b l i ż y ł się n a w e t d o s f e r d u c h o w y c h , j a k O c i e p k a . Co d o t e j n a s z e j im tego nauczyciela, g r u p y o k u l t y s t y c z n e j , t o m y ś l ą , że b r a k ł o m i s t r z a i o n i błądzili j a k b y p o omacku. B o l e k b a r d z o n i m chciał b y ć , ale d o t e g o n i g d y n i e dorósł. J a g e g z d ą ż y ł z a u w a ż y ć , p o d k o n i e c ż y c i a o n się s p o s t r z e g ł g d z i e i k i e d y zrobił błąd, ale już j e g o ciało b y ł o b e z s i l n e , już p o d d a ł się w s z y s t k i e m u . N i e m i a l s i ł y , ż e b y w a l c z y ć . N i e s p o t k a ł C y m u , t o n i k t n i e w i e . P e w n i e p a d ł o coś j e j n a u m y s ł i t a k n a p i ­ w życiu, szczególnie za m i o d u t a k i e g o , k t ó r e m u b y uwierzył d o sała. O n się t o g o t r o c h ę b o i i z t y m l i s t e m p o s z e d ł d o K a t o w i c , końca. T o s k r z y w i e n i e widać było u niego do Głównego n i g d y n i e był d o końca szczery, a n a t y j drodze mu powiedzieli: Związku N i e obawiajcie l i s t , że g o okres prowa­ dwudziesto­ zniszczy! Zarządu do niygo — p o sesji, w p e w n y m sensie podsumowującej zarówno Skulika. Ociepki. „ T y ż t o m u s i a ł o się ź l e s k o ń c z y ć — m ó w i ł B o l e s ł a w S k u l i k S ó w k i . Ze w z g l ę d u n a jasność w y w o d u cytuję pięcioletni wypy­ o t o , n i o zatajał p r a w d y . Z a w i s t n i k gromadził t e d o oskarżenia C z a j k i o „nielegalne i n a d m i e r n e w z b o g a c e n i e s i ę " i dzonej korzystał. U w a ż a ł , że w s z y s t k i e m u j e s t w i n n a C z a j k a - S t a c h o w i c z , wysforowała tyj szkodo j e s t , a l e c h c i o l b y m b y ć . D l a t e g o się n i e ż e n i ę d r u g i r o z . P i e r w s y Zżerała go zazdrość o sławę z d o b y t ą p r z e z m i s t r z a że się p o t e m godki. Z t y m i za inni. z n a k o m i t e g o n a i w n e g o m a l a r z a . S k u l i k biegał, pisał, donosił g d z i e mógł, Jak swojej kobiecie. W s z y s t k o Zawodowego Górników. się, w o r n n i c n i e m o ż e Tam zrobić. wyszło". własnej relacji stopień w t a j e m n i c z e n i a I W i e d z i o ł , ż e źle d ą ż y , u c i e k o ł j a k b y p r z e d t y m , b r a k o w a ł o mu sił w sobie, ale jego umysł b y ł t y m całkiem zaprzątnięty. T o g o z ł a p a ł o , a l e c i ą g l e coś m u b r a k o w a ł o , a t o b y ł b r a k t y j К r y k 1'aw, j e d y n y uczeń l o o z o f i o z n y wedle — m u s i się b y ć d o końca szczerym, b o , n i c p o n a d t o , n i e s t e t y , n i e m o m y ! T o o n j e j w liście pisoł, k a j był i co m u p o w i e d z i e l i , a o n a m u j e s c e p i s a ł a , że se s n i i n i t a k p o r a d z i , n o a l e n i c j e j z t e g o n i e n a w e t w oczach osiągnął (juk to T e o f i l u O c i e p k i , który, w i e l k i e j d u c h o w e j w i a r y . O n leż dążył d o tego. żeby m u D u c h sprawdzić?!) p o m a g a ł , w szczęściu m a t e r i a l n y m . O n b y ł p r z e k o n a n y , że j a k pierwszy w postaci opisanej powyżej przez Bole­ będzie t o głosił i t e m u służył, t o m u t o będzie p o m a g a ł o . Nie �m a n i c g o r s z e g o i g ł u p s z e g o , j a k t a k i e m y ś l e n i e . J e m u się z d a w a ł o , ż e t e g o D u c h a t o u d a m u się n a g o n i ć do roboty konkretnej, j a k b y t o p o w i e d z i e ć ? ż e b y m u w m ł y n i e kamień kręcił. T e o f i l O c i e p k a t o był n a p e w n o robociarz i był wewnętrznie b a r d z o u c z c i w y , t y l k o o n i o t y m n i e w i e d z i e l i , b o b y ł za s k r o m n y . B y ł też p r a w d z i w i e n a w i e d z o n y , a c i jego u c z n i o w i e , j a k choćby z k o ł a n a s z e g o , n i e c h c ę m ó w i ć i c h n a z w i s k , b o się d l a Ociepki wyparli, gdyby wygody m i e l i jakieś s u m i e n i e , jakiś wewnętrzny w y r z u t , t o b y n i e r o b i l i t a k i c h błędów w życiu, j a k chociażby B o l e k S k u l i k . M o g l i b y się w z n i e ś ć n a w y s o k i s z c z e b e l d u c h o w y , a t a k i n o b a b r a l i się w b ł o c i e . T o b y ł a t a k o w a l k a , j a k b y c z ł o ­ w i e k a d z i k i e g o , k t ó r y c h c e coś o s i ą g n ą ć , a n i e w i e j a k , i p r ó b u j e zarzynać drugiego. W życiu j e d n a k zawsze w końcu jest zwy­ cięstwo d u c h a n a d materią. S k u l i k n i e k o n s e k w e n t n i e pracował n a d wolą swego umysłu i ciała i z t e g o p o w o d u n i e osiągnął w y ż s z e g o s t o p n i a w t a j e m m c z e n i o . J o t y ż m a m z t y m t r u d n o ś c i , a l e w i e m o s w o i c h słaboś­ c i a c h , dlatego n i g d y n i e sięgam n a w y ż y n y , b o t o d l a m n i e n i e jest teroz możliwe. J e s t e m żonaty i dlatego p o p r o s t u n i e próbują. J a się t y m b a w i ą , j o w t o w i e r z ą , a l e z a w s z e t r z e b a c z e k a ć . To j e s t j a k n a t c h n i n i e , co c z a s e m p r z y c h o d z i d o człowieka, j e d n a k samo! Musi a samo przecież przyjść, t y człowieku możesz n i c z e g o n i e osiągniesz. W i e r z ą , niekiedy że jeszcze chcieć, do mnie p r z y j d z i e , m i m o t e g o j a k żyjo., b o k i e d y d u ż o się r o z m y ś l o , t o j e d n a k s f e r o d u c h o w o m o p e w n ą p a m i ę ć o t o b i e i z a w s z e m a się kontakt ze s w o i m b e z o s o b o w y m ja — t a k b y m t o określił — które gdzieś t a m w n i e m a t e r i a l n e j p r z e s t r z e n i istnieje. J a u w a ż a m , że m a l a r s t w o n i e p o l e g o wyłącznie n a m a l o w a n i u , z n a c y n a s a m y m m a l o w a n i u , ale n a kształtowaniu swojej osobowości. To jest jodynie ważne: jacy jesteśmy, I I . 1 1 . Autoportret, olej/pł./wym- 6 4 , 6 x 4 9 , 5 c m ; i l . 12. B . S k u l i k i l . 1 3 , 1 4 . N o t a t k i B o l e s ł a w a S k u l i k a z l e k t u r : Stanisław Przy­ byszewski pozujący d obrazu ffuJetetcza i s c e n a Wygnania z Baju 0 własnej takie jest nasze m a l a r s t w o . A t e c h n i k a ? T o n i e ważne. T o z czasem p r z y ­ psuł w s z y s t k o t e n p r y m i t y w n y m a t e r i a l i z m . N o a S k u l i k poszedł c h o d z i s a m o . T e c h n i k a t o r z e c z n a b y t a , l i c z y się t y l k o w i e d z o n a sekciarstwo, t a k t o można nazwać. J e m u t o widać więcej o d ­ duchowo, p o w i a d a ł o , b o o n m i o ł d z i w n a t a m e n t a l n o ś ć . W i ą z o ł się p o m i ę d z y którą możesz być posiadasz. Ona stanowi o t y m jakim dużym artystą! m y ś l a m i a n a s z ą m a t e r i ą i p r z e z t o n i e p o t r a f i ł z b l i ż y ć się d o G d y b y o n i t u m i e l i oparcie o jakąkolwiek religio wschodnio Boga. Zawsze go odrzucol i t o go t o już byśmy d u c h o w o wyżyłi. Choćby o b u d d y z m , o h i n d u i z m , J e g o ówczesne w y p o w i e d z i pokonało." dotyczące f i l o z o f i i wyznawanej o c o k o l w i e k , w t e d y myśli i c h b y ł y b y bardziej czyste, t a egzotyka w j a n o w s k i m k r ę g u o k u l t y s t y c z n y m są j e d y n y m i i o s t a t n i m i j a k i e epiej udało się b y i c h ściągała, ale n i e m i e l i t a k i e j m o ż l i w o ś c i , a jeszcze zanotować. P R Z Y P I S Y W e r s j a f r a g m e n t u t e k s t u którą opublikowało w „ P i s m o " , K r a k ó w , 1 9 8 4 , n r 1 , s. 8 7 — 1 0 4 W l i t e r a t u r z e p r z e d m i o t u d a t a śmierci R o s e n k r e u z a p o ­ d a w a n a jest n a r o k 1484 P o r . : J e r z y P r o k o p i u k , Buch Bóżokrzyżowy a medytacja, w p r a c y z b i o r o w e j p o d r e d . J . P r o k o p i u k a : Medytacja — historia i zainteresowanie, War^-iwskie Centrum Studenckiego R u c h u 1 2 3 T o t . : S . D e p t u s z e w s k i , i l . 1—5; Naukowego, Warszawa 1981 * Czajka n i g d y nie była członkiem К С , n i e pracowała n a w e t w W y d z i a l e K u l t u r y К С . Także n i e p r a w d z i w a jest wersja o przy­ czynach l i k w i d a c j i „Myśli W o l n e j " (Red.) P o r . J . R . , Bóżokrzyiowcy. Zarys dziejów i doktryny, „Wisła" 1937 5 J. Świderski, 11. 8—8, 9, 11. �*** LISTY RÓŻO KRZYŻOWCÓW (WYBÓR) świata List nr 1 zewnętrznego, przekazywane nam dzięki n a s z y c h przekaźników określanych j a k o pięć T w ó r c z a siła Z t y c h obrazów d u c h o w y c h wyciągamy abstrakcyjne w n i o s k i m y ś l i o przedmiotach zaobserwowanych G d y E g o , w czasach o p o k i l e m u r y j s k i e j , objęło w posiadanie s w y c h n o s i c i e l i , n i e miało jeszcze m ó z g u a n i k r t a n i . A b y w y r ó w ­ n a ć t e n b r a k , część s i ł y t w ó r c z e j , k t ó r a d o t e j p o r y b y ł a w y ­ k o r z y s t y w a n a t y l k o w c e l u z a c h o w a n i a g a t u n k u , została s k i e r o ­ w a n a d o b u d o w y t y c h organów, które z k o l e i p o w i n n y wić Ego myślenie i możliwość przekazywania umożli­ myśli innym. Z t e g o , że myśli powstały za p o m o c ą siły twórczej w y n i k a , że również o n e posiadają glos, znaczy siłę t w ó r c z ą . T w ó r c z y m t o iż s ł o w o w y p o w i e d z i a n e posiada jest siłę z a o s z c z ę d z o n a siła t w ó r c z a (płciowa), pozostanie znacznie Siła duchowej silniejsze seksualna działania musi dyspozycji umysłowego i t o działanie niż l u d z i , k t ó r z y l u b fizycznej do być swe siły albo w świadomie budowniczej, a nie zostanie zmieniony to wywoła ona choroby nerwowe kierunek jej i zakłócenia jedynie działania, uczueiowo-umys- łowc. Z a pomocą w naszym otoczeniu. W n i o s k i siły w o l i r z u c a m y jakaś ideę n a e k r a n i n t e l e k t u , g d z i e p r z y j m u j e o n a postać rzeczową w f o r m i e przyciągając materiał rozumienia z kręgu myśli, myśli k o n k r e t n y c h . T a f o r m a m y ś l i u b i e r a się z a z w y c z a j w m a t e r i a ł o d c z u ć otrzy­ mywany żywą. z ciała doznaniowego, Następnie myśl oddziałuje stając się t y m s a m y m na mózg eteryczny i poprzez odpo­ w i e d n i e c e n t r a m ó z g o w e i n e r w y p r z e k a z u j e siłę ż y c i a d o m i ę ś n i , które z kolei wykonują Myśli zawierające n a ciało d o z n a n i o w e odpowiednie obawy działanie. i kłopoty działają niszczycielsko i hamują rozwój d u s z y . Ciało doznaniowe, którego prądy, w n o r m a l n y m stanie, płyną długimi, równomier­ nymi f a l a m i , poprzez kłopoty zmienia się w zdrętwiałą masę, w k t ó r e j m i e j s c a m i o s a d z o n e są m a ł e , d r g a j ą c e p u n k t y ; w gorszym odpowiedzialnej służbie u s z l a c h e t n i a n i a r o d z a j u l u d z k i e g o . J e ż e l i będzie zmniejszoną będzie trwonią. wykorzystana pracy te t o idee. również twórczego. L o g i c z n y m z t e g o w n i o s k i e m j e s t t o , że jeżeli zostanie duża ilość siły d l a działania zdolnościom zmysłów. z tych przypadku drgających ciało doznaniowe punktów. Czyni składa to w podjęcie k o n i e c z n y c h działań mających się końcu niemożliwym n a celu poprawienie sy­ t u a c j i powodującej owe kłopoty i z m a r t w i e n i a . L o s o w y c h porównać można d o marznącej temperaturze p u n k t wody, naj­ wyłącznie osiągając dzięki ludzi niskiej zamarzania. O b a w a wyrażana wątpliwościami i p e s y m i z m e m może rów­ nież b y ć porównana d o marznącej w o d y , g d y ż ciało doznaniowe e f e k t e m d z i a ł a ń z a r ó w n o m ó z g u f i z y c z n e g o j a k toż i e t e r y c z n e g o tego, który m a stale tego t y p u myśli, jest p r a w i e nieruchome. oraz i n t e l e k t u . O d b y w a J e s t o n n i e d o u r a t o w a n i a w sensie p s y c h i c z n y m , n i e j e s t m o ż l i w a Myślenie jest bardzo s k o m p l i k o w a n y m procesem, który jest się t o w n a s t ę p u j ą c y s p o s ó b : j a k o E g o z a w a r c i jesteśmy bezpośrednio w p r e c y z y j n e j myśli abstrakcyjnych, osobistej aury. Tutaj które wytworzyliśmy zawarte są wrażenia substancji obszaru w kręgu naszej przechodzące ze z m i a n a jogo s t a n u a n i p r z e z słowa a n i przoz u c z y n k i . Jeżeli p o z w o l i m y t y m n i s z c z ą c y m m y ś l o m dojść d o n a s z e g o umysłu, s p o w o d u j ą o n e s t w a r d n i e n i a ciała d o z n a n i o w e g o i utwo- 73 �..^ Z ' * W . ... b.OS 1 N K B E . U 2 E 1 . " G E M E I N S C H A F T « , ROSJNKREU2SR-PHILOSOPHIE - ERG/WZllNCSKURS А». jKtWS Brief 'Ладене! id- 1 B i e q^buplertarhe K r a f t d e r G e d a n k e n . Hie sir ben S g ć ^ u n g S t ^ Z.ur Z e i t d e r l e m u r t a e h e n E p o c h e . B i s dee E g o von a e i n s n T r a g e r n E a s u t e r g r i i f . Ьееаи e s w e d e r eln G e n i m e o c h e i n e n K e h l k o p f . U m d i e e e n M a a g e l Łuazugletehen, w u r c e eln T e l l d e r s c h d p f e r i s c h e n K r e f t , d i e b i e h e r n u r f u r ate F o r t p f l a n i u n g verwefide: w a r d e n w a r . n a c h eufwarte g e r l c k t e t s u m B a u 6 1 e * e r Orgar.*, d i e d * m E g o e r m 5 g 3 l c h e n eollten, z u der.!<e:i und веще GedanfeeK a n d e r e n raltłatellen. E t e r a u s . deB d i e Gedanfcen v e r m l t l e l s d e r e c h s p f e r l e c h e n K r a f t e r w o r o e n ^ r d e n . ergifei e l c h , dafi a l e » с Ь С р ? е г » Л e i « d . D i * Sttełme l e t g l e i c b f a l i e e c b u p f e r i a c h . d . b . dee g e s p r o c h e n e W o r l Ьев1ш die K r e f i , a e b e p f e r i e r f i « u v i r W e n , « « d 8-war a s s dera g l e i c h w i G r u n de, R S i t t & c l f w e i l e s s e l d e n U r s p r u n g Id d a r s c h a p j e r i e c h e n K r a f t h u t . D e r l o g U c h e ScMufi d a r a u e l a t ; W e n » dip e c h o p f e r l e c h e G e s c h l e c h t e l t r a l t a u r g e s p a r t w i r d , etebt una e i n g r o f i e r e r B e t r a g a n K r a f t fftr den O t n » v o r g a n g z a r v e r j S ^ u n g , und s n s e r Berilcv«rm6gea w i r d bedeuteiui e t a r k e r e e l n a i a d a a j e r.ige е ш е » Meftschen. d e r d i e e e K r a f t v e r g e u d e t . D i e e e x u e t l e K r a f t miiirte In enter an№auenden geietlgen Oder k e r p e r l i c a e n A r b e i t o d e r i m v e i ^ m t w o r tuoKabttwn&'.en Q . e n s t e an d e r I T e r e d i u i ^ dee'Menact-,enge#eWeŁhtca bentr*.. w e r d e n . W i r d e l e l e d i g i i e b u m e r d r O c k t anetatt utngewaftdelt, s o ruft s i e E c h l i e S i i c h n e r v e e e K r a n a n e i t s n . G e f Q b l a . and C e d a n k e n e W r u n g e n b e r v o r . « . «~»!i"Ji« •iW W . Nr, W,.a.J*&' lists "Tjanken i&t.eitŁ«eJtr,i«ltni>ltóierter V o r g a n g . d e c j t i c a t n u r dBB y b s s i a c b e Oehittt. a o n d e m a n c b d a a a t h e r i a c b e Q e f e i ^ n j u i t l d e n ^ n t p u n d g n g K l e l b y n d denJntsĄeM, der. tjeasnaenlt&rper, i n A n s p r u c b n i m t n t . D i e s getn^tolgendurrfvaCen v a n a t a x t e n ^ W i r a e l b e r a l e E g o betatigen.-uns u r m u t t e l b a r i n d e r feir.er. S u o a t a t i i dee B e r e i c b a d e r aoatralcteti Oenanlcen, d i e t f i r inr.erhalb df:a U f k r e i s e e u n e e r e r p e r e s o i i r b e n A a r a i m e t n s e b e a aaagearbeitet (apectailzed) hjiben,_ i i i e r w e r d e n w i r d a r v u n d e r a u S e n w e l t k ^ m n i e n d e n E i n d r u c i t e g e w a n r j . ' d i e d u r c b d i e ^ŁbigkeitOT t m s e r e r T r S g e r , die w i r a i s u n e e r e :w ^.innej^zeicnnen. ans vermtttelt werden. ńue .^ieeen g e i a u g e n B i l d e r n Z i e h e n w i r d i e a b s t r a k t e n S c h l t l s s e Qbrr die D i r g e , d i e w l r i n n n s e r e r 15t«gebung beebedbtet baben. C l e a e S c b l t b i s e etnd Irtean, V e t ' t n f l g e d e r Willenfiitraft w e r f e n (project) w . r s i n e I d e e auf dan l^ip.iJeltt, wo a i a ge^enetandlicbe G e s i a l t a l e G e d a n k e n f o r m s n n i m r e t . m d e m Eic Veresandeeetoff a u s detn B e r e i c t t d e r aonareten Gedar.k-pn r i n r e i-m s i r h f-.erjmzieht. D l e a e G e d a a k e n i o r m bokteidet a i c b gewobnlirit m i : E n . o ; i № ^ . stoff, c e n t i e aus d a m Empftndtntgeleib /iebt u:id [tu.-vh oeti a:e if.^eiKj.ec-i' v v r d . I>abn v e r m a g o a r G e d a n k e attf d a s f n n e r i K c h e C e o i r n eu v : r i ( c ; i unci :..e L ^ i e n a i L r a f t d u r c h die geeigaeten tieblm/.ent.-en und Xc: v a n v o r w a ; t.-.-uepiocn z u den w l l l k u r t i e b e n M a e k e b t , welcbe dtu e ! i o r f i e r i i r l i e il.'.ri^lung gt^-uh ^*V*4-,< У» A+MJ&SJ »•«•«. . W . л'й<Й,у «У» 4 G e e a u k e n d e r Pv^rtt.i und C r a K u m m e l ' S wjHien ^ c ^ ' dur.ijaleib ein u:w heir.nten d i t E n t w i c k t u n g d e r S e e l rzy się j a k b y s t a l o w y czajenia pancerz, w którym człowiek W i e l k ą rolę w r o z w o j u ludzkości o d g r y w a Eter z powietrza, którym oddychamy, całego naszego otoczenia. N a j s k r y t s z e zawiera z najwyższych ciała, List nr 2 przyzwy­ dokładny w n i e j , zostają p r z e k a z a n o jako sędziowie jest ujemnym atomem w pośmiertnym jedną Obrazy żyjącego życiu ludz­ kim. ż y c i a w y ż s z e g o S p e c j a l n e z d o l n o ś c i i t a l e n t y n i e k t ó r y c h l u d z i , n i e są d a r a m i n a t u r y a t y l k o właściwościami osiągniętymi przez pracę i Wszyscy mogą egzystencję Oprócz M y ś l i o d ż y w i a j ą się t w o r z y w e m c i a ł a i z n a n e j e s t n a u c e , że niszczące myśli, obawy, złości, p o p ę d y i rozpusta są t y m i , k t ó r e n i s z c z ą s i ł y o c h r o n n e o r g a n i z m u , p o w o d u j ą c zmniejszoną dojść do materialną, prawdy jak i o wędrówce również duszy uzyskać togo można poznać Prawdę, a n a w e t odporność n a c h o r o b y . jego Człowiek pogodnego uspo­ Ego żądzo te trud. poprzez zdolności. rozwinąć i s t a n u zależy, Ego władzę r a k t e r z e d e s t r u k c y j n y m i c i e s z y się l e p s z y m skim. k t ó r y się m a r t w i . P r z e z m y ś l i m i ł o ś c i , z a d o w o l e n i a i d o b r a , b u d z i ­ podobne uczucia jednocześnie do siebie u swoich ludzi współtowarzyszy, o podobnj^ch przyciągając właściwościach. d e l i k a t n a i w ł a d c z a siła m y ś l i m o ż e b y ć w y k o r z y s t a n a w uzdrawiających. jest w Również stanie dzięki myślom unieść się p o n a d m a t e r i a l n y m i z e t k n ą ć się z Ta celach a b s t r a k c y j n y m , czło­ otaczającym go światem Bogiem. o przyjaźni, pomocy nosicieli odbudowane Budowa i jakość średnia, o d p o w i e d n i o j a k mało poprzez w ciało życia, właściwości może tego są p i z e d wykonać życia może być dobra, realizacji ziem­ zła albo do wiadomości u z y s k a n y c h przez te p r a ­ ziemskich. działanie, życiu. każdym życiem f o r m y , j a k również i c h doświadczeń u z y s k a n y c h w egzystencjach stając Te się cudowne coraz narzędzia bardziej poprzednich ulepszano istotną są pomocą Dzieła. Czas, p o t r z e b n y d o r e a l i z a c j i p o z y t y w n e g o wego, Jeżeli stale m y ś l i m y o p t y m i s t y c z n i e — j a k dużo, względnie o d których ze s w e g o z a d a n i a , z b i e r a n i a d o ś w i a d c z e ń %v k a ż d y m Praformy z d r o w i e m niż t e n , p o s i a d a różne i n s t r u m e n t y : ciało f i z y c z n e , i i n t e l e k t . Są o n e n a r z ę d z i a m i , s o b i e n i a , pobożnej n a t u r y i pełen Aviary m a m n i e j myśli o c h a ­ wiek r o z w o j e m boską. negatywne, my n a d obraz myśli, doznania i uczucia f o r m i s t n i e n i a w y t w o r ó w ciała żyjącego. a b y służyły P r a c a piodświadomość. zostają p r z e k a z a n e d o płuc a następnie d o k r w i . K r e w zawarte z m y ś l ą c y i v t a k i s p o s ó b o d c i n a się w k o ń c u o d ś w i a t a . zależny je3t o d pracowitości. s t a l i ś m y ze z w y c z a j n e g o Gdy rozwoju ducho­ tylko letargu i zaczynamy wytrąceni zo­ się r o z w i j a ć , p o ­ i n n y m — z m i e n i a się o d p o w i e d n i o k o l o r n a s z e j a u r y . N a s z e c i a ł o w s t a j e p y t a n i e — co należy d a l e j czynić. O d p o w i e d z i ą n a t o jest jest wywierają p r a c a człowieka n a d p o p r a w i e n i e m i u d o s k o n a l e n i e m s w o i c h n o ­ przynosząc s i c i e l i i s t a ł e z a t r u d n i e n i e i c h м- s ł u ż b i e l u d z k o ś c i . P r a c a n a d r ó ż ­ z d r o w i e i materialną pomyślność. Jest t o t y l k o jeden z przykła­ n y m i ciałami p o w i n n a przebiegać równocześnie. Ciało n i e m o ż e wyrazem pozytywny dów naszego wpływ stanu ducha. Dobre mj-.śli n a nasze ciało, nasze otoczenie, potwierdzających prawdziwość słów Chrystusa, n a m będzio w s z y s t k o , jeżoli szukać b ę d z i e m y p r z e d e Królestwa Bożego i Jego sprawiedliwości. 74 że elano wszystkim być p o d d a n e jakiemuś w p ł y w o w i , n i e czyniąc t e g o samego w s t o ­ s u n k u d o i n n y c h . Sensem p r a c y n a d ciałem j e s t jego z wyższym J a . Jeżeli zastosowana zjednoczenie z o s t a n i e świadoma staranność �h i g i e n y i d i e t y , ciało f i z y c z n e wyciągnie z tego zasadniczo rzyści. Oddziałuje w pewien t o również sposób n a ciało ko­ życia i ciało ż ą d z y , g d y ż z i m ezyściejszego materiału z b u d o w a n o ciało f i z y c z n e , t y m lepszej jakości będą jego cząsteczki. jest Jeżeli na ścieżce ewolucji j ą ze s t r o n y f i z y c z n e j , kręgi, ciało życia i ż ą d z y pozostaje uzmysłowieniu z t y m , że l u d z i o m ł a t w i e j m o ż e p r z y j ś ć z e t k n i ę c i e się z d o b r e m niż g d y b y używali zepsutego Rozwój ezoteryczny rozpoczynamy zaczyna się wtedy, kiedy pracę n a d ciałem ż y c i o w y m . Podstawową dopiero zasadą b u d o w y ciała ż y c i o w e g o j e s t p o w t ó r z e n i e . D l a t e g o g d y poprzez ważnym jest, c z y n y i s ł o w a d a j e się w y r a z p r a w d o m duchowym. P r z y w ó d c y ludzkości, a b y n a m pomóc, używają m o d l i t w y j a k o środka pozwalającego panować c z y s t y m i ś w i e ż y m m y ś l o m p o n a d ciałem ż y c i o w y m . Jeżeli modlitwy do nasze ciało Boga i oczyszczamy Niezmiernie stany są p r a w d z i w e , unosimy się życiowe. ważną rolę, g d y c h c e m y jednoczące niezauważalnie osiąga wyższy a l b o k r z y w ą l u b f i g u r ą 8, j e ż e l i w i d z i m y się w j a k i d u c h o w e j . W f i g u r z e 8 są d w a punkcie nieśmiertelnego środkowym. ducha, Kręgi te rozwijającego służą się Ja. J e d e n z kręgów oznacza życie w świocie f i z y c z n y m , o d u r o d z e n i a się aż pożywienia. to ją z a r ó w n o w fazie f i z y c z n e j j e d n a k z w r a c a się u w a g ę j o d y n i e n a h i g i e n ę i p o ż y w i e n i e , o s o b i s t o t a k samo nieczyste j a k poprzednio, i przez s t a n świadomości. D r o g a e w o l u c j i j e s t spiralą, jeżeli p o t r a k t u j e m y d o śmierci. Przez cały t e n czas człowiek, przez każde działanie i każdą m y ś l , sieje z i a r n o i p o w i n i e n zebrać za t o p e w n ą sumę doświadczeń. pomnaża, Tak owocowanie j a k staranność ziarna, tak i i troskliwość praktyczne n a u k i życia i doświadczeń z naszego otoczenia, bardzo zastosowanie pozwoli na to, a b y p r z ó d d r z w i a m i ś m i e r c i n a s z e J a z n a l a z ł o się b o g a t e w o w o c e życia. Kiedy przeminie obioktywna praca naszej egzystencji, zakończony będzie Dzień Działania, w t e d y J a zaczyna tywną pracę a s y m i l a c j i , która będzie w y k o n a n a pobytu w niewidzialnych światach, w subiek­ czasie jego znajdujących się między uwolnić d w a wyższe śmiercią a n a r o d z i n a m i . T o właśnie j e s t s y m b o l i z o w a n e p r z e z d r u g i e t e r u o d d w ó c h niższych spełnia k o n c e n t r a c j a . Z dwóch krąg f i g u r y 8. K i e d y J a osiągnie ś r o d k o w y p u n k t l e m n i s k a t y , k t ó ­ piorwszych powstaje konieczne, w t e d y ciało d u c h o w e . R o z d z i e l e n i e t o j e s t a b y umożliwić poszukującemu świadome uczestnic­ r y d z i e l i świat f i z y c z n y czy królestwo, w o d psychicznego, którym w zależności o d tego J a się w ł a ś n i e znajduje, opuszczone t w o w świecie w y ż s z y m . Jeżeli m o d l i t w a p o c h o d z i z b e z w a r u n k o ­ j e s t p r z e z n i e c z y też następuje w s t ą p i e n i e , następuje k u l m i n a c j a wego, w s z y s t k i c h zdolności i talentów n a b y t y c h w p o p r z e d n i m zbiór czystego o d d a n i a się i d e o m stoi ona wyżej niż zimny myśli. J a może je w nadchodzących d n i a c h życia zgodnie Większość l u d z i opuszcza ciało ż y c i o w e z t y m s a m y m tem­ p e r a m e n t o m , z j a k i m go objęło. Poszukujący m u s i j e d n a k p l a n o w o p r z e z w y c i ę ż y ć w s z y s t k i e p r ó b y o p a n o w a n i a go p r z e z ciało d o z ­ r nań. M u s i o n , w s z l a c h e t n y m dążeniu, zwalczać miłość własną dążąc d o o p a n o w a n i a i n n y c h l u d z i , j a k również pożądanie mająt­ k u , władzy, sławy. W y b u c h t e m p e r a m e n t u może doprowadzić d o zatrucia całego systemu cielesnego. kultywować równomierny temperament życia powinien pośród s k a r g i ataków codziennego. Jednym lekt, Poszukujący t r u d n o jest rozwoju jednak ludzkości. intelektu, jest kosmicznej, — Bezcennej go na obecnym inte­ stopniu przy opanowywaniu planu ewolucji wolne wartości ducha jest i dokładne s t u d i u m intelekt które instrumentów opanować szczegółowe ponieważ abstrakcyjnych a l b o w y k o r z y s t a ć a l b o m o ż e dać i m zmarnieć. O d w y k o r z y s t a n i a , tych w zdolny są jest od l u d z i o m o d e r w a n i e się o d t a k z w a n e j do ochrony egoizmu i myśli umożliwiają i powszechnej egzystencji zdolności życiu turze, trzymając ćwiczeniom: koncentracji, m e d y t a c j i , obserwacji, rozróżniania, naśladowania i ubóstwiania Najwyższego. J e s t ostatnim k r o k i e m , przez który człowiek łączy się ze całego j e s t e s t w a i d z i ę k i t e m u osiąga n a j w y ż s z y c e l , j a k i o s i ą g n ą ć aż p o D z i e ń to źródłem powiedzianego którą obowiązek i czynów służenia ludzkości. P o w t a r z a n i e wyrażających się t a k ż e w prawidłowych działaniu, jest myśli najkrótszą wynika następuje którego lekcje jakkolwiek jasno, proces życia Ego. której Jeżeli egzystencja prze- działań, że „przyrost po wszczepione będzie samo osiągniętej śmierci, w w Różnica którzy w o wiele temperamencie za i c h podział n a d w i e Ego, doświadczenie. potrze­ szybciej doświadczenia i dlatego potrzebują p r z e s t r z e n i działania. czasie świadomość w o l n y i żmudny proces o d p o w i a d a m a s , są j e d n a k P o j e d y n c z y , czerpują zw3'czajne duszy" „działalności" w życiu f i z y c z n y m , powtórzenia będą zapomniane Ten wyjątkowo bom jest wy­ większej odpowie­ klasy. J e d n a z t y c h k l a s , w i o d ą c a p r z e z o d d a n i e się C h r y s t u s o w i , i d z i e w s w y m d z i e l e życia, z a g ł o s e m s e r c a , są t o c u d o w n e c h a r a k ­ t e r y , płomienie miłości w cierpiącym świecie, n i g d y n i e k i e r o w a n e przez powody Rozum ludziom Podstawą m e t o d y r o z w o j u duchowego Różokrzyżowców jest duszy" niższa, się z d a l a o d w s z y s t k i c h „ z b ę d n y c h " przez proces e w o l u c j i w y m a g a można Połączenia. ,,wzrost natura w t e d y p o z o s t a n i e z t y ł u n a d r o d z e d o s k o n a l e n i a się. Z u p r z e d n i o Wciągnięcie i n t e l e k t u we władanie d u c h a możliwe jest dzięki następującym zależy zadowolona m a r z y swoje życie w m e t a f i z y c z n y c l i m e d y t a c j a c h o B o g u i N a ­ dzialna konkretnej. i talentów będzie p o l e g a n a t y m b y j e ś ć , p i ć i w e s e l i ć się l u b j e ż e l i c z ł o w i e k za z najważniejszych życiu. ze s w ą w o l ą egoistyczne, gotowe poświęcić jest z n a k i e m r o z p o z n a n i a pomóc w i c h dążeniu swoją wygodę. klasy drugiej. A b y t y m do poznania, zostają założone b a r d z o wcześnie s z k o ł y misteriów', ukazując d r a m a t świata i g d z i e szukającej duszy odpowiada się na pytania dotyczące prze­ szłości i p r z y s z ł o ś c i r o d u l u d z k i e g o . i najpełniejszą drogą d o B o g a . D o c h o d z i m y p r z e z t o d o świado­ mego wyobrażenia podstawowej jedności wyższych żyjących, t o znaczy wszechświata j e d y n i e tyle, ile m u sami dajemy. Teraz K i e d y p o ś m i e r c i o p u s z c z a m y n a s z e ciała i i d z i e m y d o c z y ś c a , do j e d n o ś c i j e d n e g o i ze W s z y s t k i m . O t r z y m u j e m y o d jednak rozwija w się p r z e d odwrotnej nami panorama naszego poprzedniego kolejności, b y ukazać n a m działania jesteśmy dłużnikami, ale m o ż e m y zapłacić nasze długi przez dos­ czyny. k o n a l e n i e n a s z y c h n o s i c i e l i i p r z e z służbę d l a d o b r a ludzkości, t a k liśmy aby wieczorne ćwiczenia, t a k a b y każdego w i e c z o r u przeżyć t o nasze s t a ć się g o d n y m i wyniesienia na wyższy stopień rozwoju życie duchowego. czując Czuć w t e d y innym. Winniśmy czyśćcowe, na jakie ostro każdy przeżyjemy naukowej zbliżymy egoizmu w w danym egzystencji ból, j a k i sposób dniu po na tej drodze, jest sobie Tylko i j a k i e są d o n i e g o w a r u n k i wstępne, studiujący p o w i n i e n zda­ w a ć s o b i e s p r a w ę z t e g o , że cała l u d z k o ś ć r o b i p o m a ł u p o s t ę p y nasze zasłużyliśmy, w śmierci zaplątanie t o n sposób i na drodze Największym się w i jedyną ochroną p r z e c i w t e m u jest rozwinięcie pętli wiary, sympatii. Jeżeli studiujący d o b r z e przemyślał p o p r z e d n i e A b y d o k ł a d n i e j z r o z u m i e ć , z c z e g o s k ł a d a się w t a j e m n i c z e n i e przysporzy­ prowadzić się d o c e l ó w w t a j e m n i c z e n i a . o d d a n i a i wszechogarniającej W t a j e m n i c z e n i a wzmożony podobny ból s p r a w i o n y i n n y m . rzeczywistość niebezpieczeństwem L i s t n r 16 będziemy życia i ich przy­ argumenty, p r a w d o p o d o b n i e poją} analogię między d r u g i m kręgiem e w o l u c j i w czasie a krótkim kręgiem n a D r o d z e P r z y g o t o w a n i a . Powinno b y ć j a s n y m d l a każdego, że n i e m o ż n a t e j p r a c y w y k o n a ć z a kogoś, 75 1 �. и л j a t ; ш о m o ż n a z a k o g o ś jeść p o ż y w i e n i a f i z y c z n e g o i p r z e ­ który s y m b o l i z u j e wytwarzającą nieść n a n i e g o waną m a r s o w y m w z r o s t i silę. M u s i s z p o s i a d a ć ż ą d a n ą d o w t a j e m n i c z e n i a silę l u b n i k t n i e będzie mógł cię wtajemniczyć. Jeżeli ją posiądziesz, staniesz w t e d y n a P r o g u własnym wysiłkiem i będziesz miał p r a w o jemniczenia. Uświadommy sobie wta­ m o c n o , że w t a j e m n i c z e n i e jest ceremoniałem zewnętrznym, ale doświadczeniem nie wewnętrz­ n y m , które u c z y j a k przez życie w Czystości i Służbie, może b y ć wykorzystana nagromadzona we wnętrzu siła. O k u l t y s t y k a t r a k t u j e k r e w j a k o gaz płynący żyłami i a r t e r i a ­ mi. NOUR przedstawia materialnej lub r ó w n i e ż siarkę i fosfor, manifestacji myśli. ducha. Symbolizuje jako istotę troli nad swym trwałe ludzką nosicielem. ziemskie RAUCH ciało, marsowy m u dokonywać IABESHA — po dla powietrze rozum, Ego racjonalnej kon­ ziemia, reprezentuje przy narodzinach wykrystalizowane o d niego konieczne •— o z n a c z a Ego, otulone w i pomaga nosiciela i oddzielone Miesięczna lekcja dla uczniów, styczeń 1979 ciepło czerwoną k r e w , nałado­ żelazem i energią. śmierci. K a m i e ń M ą d r o ś c i t w o r z y się p o p r z e z c i ę ż k ą p r a c ę i d o ś w i a d ­ K a m i e ń czenie. B e z wysiłku n i e p o w s t a n i e n i c wartościowego, a i m b a r ­ m ą d r o ś c i dziej Najwyższą zdobyczą również w zbliżającym ludzkości w naszym okresie, jak się o k r e s i e W o d n i k a n i e j e s t j a k i e ś m a ­ wartościowszy Legenda o jest c e l , t y m cięższa Kamieniu jest Filozoficznym, praca. wyjaśniająca jego konstrukcję j a k o połączenie w o d y i o g n i a , m a swój początek w e t e r i a l n e , społeczne c z y k u l t u r a l n e o d n o w i e n i e . J e s t t o , w p e w n y m wczesnej sensie, starań mający wybudować Świątynię Salomona bez uderzenia młotkiem, przemiana z e b r a ł m e t a l e ze w s z y s t k i c h k r a ń c ó w ś w i a t a i w ł o ż y ł j e d o p i e c a , kulminacyjny ludzkości. Jest to punkt wszystkich tworzenie Kamienia ważniejszych Mądrości, l u d z k i e j siły twórczej. K a ż d a i s t o t a l u d z k a m a w sobie możli­ aby się historii wolnomularstwa. wzajemnie wymieszały. wość s t w o r z e n i a K a m i e n i a Mądrości, i w czasie p o ciężkiej p r a c y , Kaina, będzie ją mogła H i r a m a , a b y wlać r o z t o p i o n e Wierzono mianą urzeczywistnić. w ś r e d n i o w i e c z u , że a l c h e m i c y p r a c u j ą n a d p r z e ­ metali nieszlachetnych kami byli jednak uczniowie w złoto. wyższej Prawdziwymi wiedzy alchemi­ okultystycznej, Hiram Hiram synów Setha. I n d y w i d u a te, poprzez Boga Adama Jedynym ludzkie Mądrości Filozoficznego). jest to w którym się t o c z y n i rzeczywistości jest alchemia ciało duchowa, Próba mieszaninę i Ewę, szpiegów potomków i s p o w o d o w a ł y eksplozję. H i r a m skoczył wtedy do c e n t r u m ziemi, gdzie spotkał swojego p r z o d k a K a i n a . K a i n dał m u n o w e Słowo i n o w y Młot, któro w t r a k c i e upływu czasu p o w i n n y umożliwić laboratorium, w bowiem potomkiem Księżyca J e h o w y , były s p o k r e w n i o n e z wodą. Nalały one d o wrzącej m a s y i został p o p r o w a d z o n y (Kamienia był ducha ognia. otrzymaną w piecu, do f o r m y , była sabotowana przez W p o ś w i ę c i l i się o d k r y c i u f o r m u ł y w y t w a r z a n i a K a m i e n i a budowniczy, jezioro, przeźroczystą do f o r m y w o d y Różokrzyżowey Abiff t e n zaś b y ł p o t o m k i e m L u o y p e r a , a p r z e d m i o t e m i c h studiów była p r z e m i a n a n i s k i e j n a t u r y w d u c h a . t y m sensie p r a w i d ł o w e j e s t s t w i e r d z e n i e , że Abiff, wymie­ szanie przeciwieństw — o g n i a i w o d y oraz u f o r m o w a n i e K a m i e n i a Mądrości. Również Objawienie 15:2 powołuje się n a stopione s a m o E g o , p r a c u j ą c e w s w o i m f i z y c z n y m c i e l e , s t a j e się K a m i e ­ j e z i o r o , m ó w i się o j e z i o r z e ze s z k ł a p o ś r o d k u p i ę k n e g o m i a s t a . niem W m i e ś c i e t y m , słońce i k s i ę ż y c n i e b ę d ą d ł u ż e j p o t r z e b n e , p o n i e ­ Filozoficznym. Ciało, wiera wszystkie, konieczne Tworzenie które jest warsztatem ducłia, w a ż światłość p r z y j d z i e Kamienia Mądrości zależy od postępowego r u c h u siły t w ó r c z e j . B y l i ś m y k i e d y ś h e r m a f r o d y t a m i i w stanie pozwalającym n a reprodukcję. P o w i n n i ś m y z n o w u uzyskać cielesny, naturalny stan, za­ do tej pracy dodatki. i dodatkowo zostać czone dusze d u c h o w o . S i ł a t w o r z e n i a , k t ó r a w y r a ż a się t e r a z t y l k o c z ę ś c i o w o , ezoterycznym, drodze serca. wiek Rosenkreuza mógł wypowiedzieć w rzeczywistym i żyjącym stiana słowie wyobrażenia; wypełni je życiem. T a d w o j a k i e g o rodzaju, Dążącym b ę d ą c a w n a s siła t w ó r c z a j e s t e l i k s i r e m ż y c i a , wytryskającym ze Filozoficznego" źródła „Kamienia hermafrodycznego W z n o s z e n i e siły rdzeniu Żyjącego", duchowego kręgowym, „Kamienia Ja. bardziej k u ścieżce I m i ę założyciela rodzaj się w b o s k i e g o i się, p r z y głowy niż synom wychowaniu ku rozwojowej Z a k o n u Różokrzyżowców, emblemat Krzyża i drogę, n a której Różowego Chri­ wskazują człowiek p o w i n i e n zmienić nadczłowieka. S y n o w i e K a i n a b u d o w a l i K a m i e ń Mądrości k r o k za k r o k i e m , p r z y c z y m przeszli o n i różne s t o p n i e w t a j e m n i c z e n i a i prawidło­ t w o r z e n i a d o k o n u j e się w gdzie i uduchowionycli Formuła o t r z y m a n i a K a m i e n i a Mądrości d a n a była K a i n a , t y m w s z y s t k i m , k t ó r z y skłaniają p o p r z e z k r t a ń i m ó z g , s t a n i e się w t e d y c a ł k o w i t a , p r z e z c o c z ł o ­ będzie z przekształconych ciał. nasz hermafrodyezni sama o d mieszkańców, których oczysz­ będą wyjęte znajdują się trzyczęściowym zasadnicze elementy wej kolejności i u z y s k a l i w odpowiednim momencie swoją siłę duchową. a l c h e m i c z n e : sól, s i a r k a i rtęć ( m e r c u r i u m ) . D a l e j i s t n i e j e e l e m e n t c z w a r t y - a z o t , którego n a z w a oznacza samozwartość i który połączony p r o m i e n i e m d u c h o w y m z N e p t u n e m . Jest t o w y s u b l i ­ m o w a n a esencja siły d u c h o w e j . T r z y s e g m e n t y r d z e n i a kręgowego r z u c o n e są p r z e z K s i ę ż y c , M a r s i M e r k u r e g o . N e p t u n o ś w i e t l a r e g e ­ nerujący ogień stosu pacierzowego, rzenia. Ten rzeczywisty chetne myśli poświęcenia o rzeczach aż silę two­ ogień jest r o z d m u c h i w a n y przez szla­ w życiu duchowych. Kiedy do głowy i poruszy wznoszącą codziennym się oraz i szyszynkę, się prze­ n i k n i e o n s w o i m p r o m i e n i e m całe c i a ł o . sach, ale raczej śladować w procesie stopnie rozwoju od proroctwa Kamień Mądrości wypracowany Mądrości d l a dążących duchowo stopniu transfiguracji (przemienienia). n a t u r y . W y k o r z y s t u j ą c siłę r e g e n e r a c j i Chrystusa, Kamienia punkt K a m i e ń Mądrości jest (powtórnego stworzenia) i śmierć. części c i a ł a i s y m b o l i ­ z u j e s u b t e l n e , f l u i d a l n e ciało ż ą d z y . N O U R — 76 na w i ę c s y m b o l e m u w o l n i e n i a się ł u d z i o d m a t e r i i i o d t y r a n i i n i ż s z e j przezwycięży grzech podstawowe przez t w o r z e n i e się osiąga swój najwyższy będą­ formuje został k i e d y zamieszkiwał j e g o ciało. D l a t e g o woda, Księżyca, przyjścia świat aż d o z m a r t w y c h w s t a n i a . i ognia, element również całościowym. O k u l t y s t a próbuje n a ­ Jezusa, c y m i również e l e m e n t a m i K a m i e n i a Filozoficznego. I A M — określeniami elementów: Z i e m i , p o w i e t r z a , w o d y drogą serca, I c h c i a ł o d u c h o w e n i e r o z w i j a się t a k j a w n i e w s t o p n i a c h i o k r e ­ w U t r w a l o n e n a k r z y ż u C h r y s t u s a l i t e r y I N R I są h e b r a j s k i m i Setha, m i s t y c y , postępujący formują t e n Ż y j ą c y K a m i e ń , ale często czynią t o nieświadomie. medytacje w końcu ogień t e n podniesie przysadkę mózgową Synowie jest oznacza ogień, przełożył Wawrzyniec Sawicki �