<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="11014" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/11014?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T16:26:00+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10992">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/de720d7921f07577766b9e0438c36fab.pdf</src>
      <authentication>6ebb7402fe991af9d8d76d9e7dbbffac</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="5">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25237">
                <text>Etnografia Polska</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25238">
                <text>etnografia, etnologia</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25239">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25240">
                <text>1958-</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25241">
                <text>Licencja PIA</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25242">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25243">
                <text>polski</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25254">
                <text>IAiE PAN ( d.IHKM PAN)</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25255">
                <text>IAiE PAN</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131321">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:554</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131322">
              <text>1965</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131323">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:505</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131324">
              <text>Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1965 t.9</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131325">
              <text>ETNOGRAFIA POLSKA 1965 t.9, s.5-18</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131326">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131327">
              <text>Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131328">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="131329">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="131330">
              <text>I N S T Y T U T

H I S T O R I I
K U L T U R Y
M A T E R I A L N E J
POLSKIEJ A K A D E M I I N A U K

ETNOGRAFIA POLSKA
ix

WROCŁAW — WARSZAWA —
ZAKŁAD

NARODOWY

WYDAWNICTWO

IMIENIA

P O L S K I E J

1965

KRAKOW

OSSOLIŃSKICH

AKADEMII

N A U K

�K O M I T E T
Kazimierz

R E D A K C Y J N Y

Dobrowolski,

Witold

Józef G a j e k , M i e c z y s ł a w
Jadwiga

Klimaszewska,

Krzysztof

Makulski

kowska

Anna

(redaktor),
redaktora).

Anna

Kutrzeba-Pojnarowa,

(sekretarz redakcji), Danuta

(sekretarz

Waligórski,

Dynowski

G ł a d y s z (zastępca

redakcji),

Adolf

Zadrożyńska

Kazimiera

Nasz,

(sekretarz

Mar­

Andrzej
redakcji).

Zawistowicz-Adamska

Okładkę projektował
ZBIGNIEW

Redaktor
Redaktor

KLIMCZYK

Zyta

Kwiecińska

techniczny Marian

Łukaniec

Printed in Poland
Zakład
Narodowy
im.
Ossolińskich
Wydawnictwo.
W r o c ł a w 1965. W y d a n i e
I . Nakład 500 + 150 egz. Objętość
a r k . w y d . 55,35, a r k . d r u k . 42,12 + 1 w k l e j k a , a r k . f o r m . A - l
56,19. P a p i e r i l u s t r . k l . V , 80 g, 70 X 100 (16), z f a b r y k i
w e Włocławku. O d d a n o do składania 15 X I I 1964. P o d p i s a n o
do d r u k u 20 V I I 1965. D r u k ukończono w s i e r p n i u 1965.
Z a k ł a d y G r a f i c z n e R S W „ P r a s a " W r o c ł a w , u l . P . S k a r g i 3/5.
Z a m . n r 3156/64 . 0 - 1 2 .
C e n a zł 120.—

�SPIS
Od

TREŚCI

Redakcji

2

Część

I

1

,

ARTYKUŁY
Anna

K u t r z e b a - P o j n a r o w a

etnograficznych:
Streszczenie
Józef

B u r s z t a

nych

w

w

j . francuskim

—

Etnografia

związku

Streszczenie

w

—

c z a s i przestrzeń

z

w

—

w

.

Z

w

na

Ziemiach

refleksji

metodologicz­

Zachodnich

41

I

badań

MATERIAŁY
nad zwyczajami

dorocznymi w

spo­

—
badań

.

.

Brogi

.

.

jako

element

etnograficznych

w

zagrody

101
chłopskiej

1955 r o k u )

.

.

.

.

103

—

120

Współczesne badania
O l s z o w y ,

Z a m b r z y c k a - K u n a c h o w i c z
literaturze

.

j . niemieckim

N i z i ń s к a, B a r b a r a
domowej,

"25

62

Danuta M a r k o w s k a

czości

.

60

j . niemieckim

(na podstawie

Streszczenie
Irena

prac

.

40

badaniami

K w a ś n i e w s k i

Polsce

polskich

ludowej

wiejskiej

Streszczenie
Krzysztof

metodyki
kultury

j . niemieckim

K w a ś n i e w i c z

łeczności

zagadnień
badaniach

a współczesność. N i e c o

STUDIA
Krystyna

Z
w

rzemiosła

n a d rodziną wiejską

Zofia
—

S z r o m b a

Zagadnienia

i przemysłu

Karpat

w

Polsce

- R y s ó w a,
wiejskiej

Polskich w

122

Anna

wytwór­

etnograficznej

powojennej

154

Część I I
ARTYKUŁY
Anna

K u t r z e b a - P o j n a r o w a

Antropologicznych
Witold

D y n o w s k :

Piotra
Tadeusz

Wielkiego

L e w i c k i

—

VII

i Etnologicznych w
—
w

—

250-lecie

Międzynarodowy

Moskwie

Muzeum

Kongres

3—10 V I I I

Antropologii

i

Nauk

1964 .

.

Etnografii

185
im.

Leningradzie
Źródła

arabskie

199
do

dziejów

Afryki

na

południe

od

Sahary

221

Streszczenie
Sławoj

w

j . francuskim

S z y n k i e w i c z

zycja

społeczna

Streszczenie

w

—

Rozpad

290
rodziny

macierzystej

na Sumatrze

a

po­

kobiety

294

j . angielskim

321

�SPIS

6
Bohdan

K o h u t n i c k i —

dów

północnych

Streszczenie

Podobieństwo

obszarów

w

Ameryki

M а к u 1s к i

historii

ogólnej

Przemysław

w

konfrontacji

u lu­

hipotez)

.

I

—

tej

Z

w

etnograficznych

Sahary

na

tle

pustyni

347

problematyki

łuku

.

.

.'

.

.

.

południowego

Sindu

(Pakistan

Zachodni)

422

j . angielskim

Relacje

433

Wkład

Aleksandra

386
418

Garncarstwo
—

322

MATERIAŁY

badań

j . niemieckim
—

P a r a d o w s k a

grafii.

k u l t u niedźwiedzia

(próba

345

Historia

penetracji

W o l s k i

Streszczenie
Maria

—

B u r c h a r d

Streszczenie
Krzysztof

elementów
i Azji

j . angielskim

STUDIA
Krzysztof

TREŚCI

polskich

podróżników

Jabłonowskiego

o

Bliskim

do

historii

Wschodzie

etno­

.

.

.

435

«
K R O N I K A
Międzynarodowa
patach

Konferencja

Mieczysław

—

Jubileusz

Muzeum

Wystawa

jubileuszowa

Władysław
Ш

nauki

Muzem

Jeż-Jarecki

w

Warszawie

Kultury

kultury

ludowej

w

Kar­

i

—

Sztuki

Władysław

Ludowej

w

Jeż-Jarecki
—

461
Etnograficzne

pomocniczych

pracowników

Dobrowolska

demograficzna

457

Warszawie

.

Seminarium

Teresa

—

badaniom

440'

Etnograficznego

Międzyośrodkowe

Konferencja

poświęcona

Gładysz

w

.

Olsztynie —

Adam

Etnografia

.

.

463

Wyderko

466

pozapolska

Z S R R
Etnografia

w

Gruzińskiej

SSR —

Guram

Gasitaszwili,

Zbigniew

Jasiewicz

.

467

C z e c h o s ł o w a c j a
Etnografia

w

CSRS —

Walerian

Sobisiak

472

W ę g r y
Kongres

Węgierskich

Etnografów

w

Budapeszcie

( 1 6 — 2 0 X 1 9 6 3 r.)

—

Irena

Nizińska

477

N R D
Etnobotanika
w

Lipsku

w

publikacjach

—

Jadwiga

Instytutu J . Lipsa na Uniwersytecie

K.

Marksa

Kucharska

482

F r a n c j a
Etnograficzna
cji

—

monografia

wystawa

Populaires

w

muzealna

„Pastenze

Paryżu

—

pasterstwa

Francji"

Maria

w

Frankowska

d

Musée

hodowli
des

owiec

Arts

et

we

Fran­

Traditions
486

�SPIS

TREŚCI

'7

E g i p t
Ośrodek

Badań

Folklorystycznych

w

Kairze

—

Czerniak

Barbara

.

.

.

497

Ne к r o 1 o g i
Dr

Tadeusz

Delimat

(28

VIII

1920 — 9 I

1964) —

Ksawery

Anna

Piwocki,

Kutrzeba-Pojnarowa
Maksym
Iwan

501

Faddiejewicz

Izosiiimowioz

Rylski

505

Potiechin

•

506

R E C E N Z J E
Teoria
Marcel

Griaule,

Méthode

de

i

metodologia

l'ethinQgraphie,

Paris

Krzysztof

1957 —

Kwaś­

niewski
Claude

507

Lévi-Strauss,

Annu

Structures

élémentaiires

on

the

chester

ritual

1962 —

Abramowicz,
Warszawa

social

nad

relations,

P a r i s 1949 —

pod

i Materiały

linie

red. M.

Lubelskie,

Teresa

—
és

Hagyomány

gariae

et

Centralis

Irena

Man­

polskiej

kultury

artystycznej.

Łódź

—
521

ciągłe

1963 ( Z e s z y t y

Gładysza

Naukowe

Anna

—

z . 1. E t n o g r a f i a ,

Uniwersytetu

J a ­

Kutrzeba-Pojnarowa

Lublin

.

1962, M u z e u m

w

.

529
(Kultura

ас

Uniwersytetu

i

Orientalis

Tradycja),
Europae.

L. Kossutha

w

Studia

Roczniki

Debreozyinie,

Etimológica
Instytutu

Hun-

Etnogra­

t. 1—4; I960—1962

—
533

sakhartwełos

niew

Jasiewicz,
L i d , R.

ethnographiisathwis,

Maiko

Narcdna

Tworczisť

Museum,

t . 1 6 : 1 9 6 3 nr

12—13.

Tbilisi

Zbig­

1963 —

ta Etnohrafija,
Jan

3 —

545

Szromba-Rysowa

Wielkopolski

543

Danuta

1963 —

Tylkowa

553

Bujak

557

Etnografia

Anna

t.

Kwaliaszwili
Zofia

50 : 1 9 6 3 —

Ludowa

Polski

i

p o d . r e d . Józefa

Europy
Burszty,

t. 2, P o z n a ń

1964 —

Kutrzeba-Pojnarowa

Biblioteka

Słupska,

560

t. 2 : 1 9 5 8 ;

t.

5:1960;

t.

11:1963

Magdalena

—

Roztwo-

rowska
M.

564

Znamierowska-Prufferowa,
sąsiednich,

Toruń

ruti-Polonia
M.

Pokropek,

Z.

Staszczak,

skiej

1957, S t u d i a

Jadwiga

—

Rybackie

narzędzia

Societatis

Puszczy

Zielonej,

Warszawa

Budownictwo
Prace

kolnę

w

Scientiarum

Polsce

i

krajach

Torunensis,

To-

Kucharska

567

Materiały do historii b u d o w n i c t w a

i X X wieku,
rian

527

Lub­

Nizińska

Masalebi

Kultura

Gluckman,

Karwicka

Müveltség
ficznego

M.

Olędzki

z . 1. K r a k ó w

poá

red.

514

genezą

Jacek

1962 —

giellońskiego)

Český

párente

Sokolewicz

Zofia

Studia

Etnograficzne

Studia

la

510

and

Wydawnictwa
Prace

de

Kutrzeba-Pojnarowa

Essays
A.

bes

chłopskie

i Materiały

1962 —
w

ludowego z terenu
Wanda

Paprocka

województwie

Etnograficzne,

.

lubelskim

t. 24, W r o c ł a w

Kurpiow­
.

•

w

X I X

1963.—

•
Ma­

Pokropek

Franziska
lischen

Beck,

570

572
Vom

Quellen

Volksleben
von

auf

1594—1814,

der

Danziger

Nehrung

„Wissenschaftliche

nach

Beitrage

archivazur

Ge-

�SPIS

8
schichte

und

Walerian
Wolfgang
ginn

Landeskunde

TREŚCI

Ost-Mitteleuropas,

nr

61, M a r b u r g

1962

—

Sobisiak

572

Jacobeit, Schafhaltung

und Schafer

in Zentraleurapa

d e s 20. J a h i r h u n d e r t s , A l k a d e m i e - V e r l a g ,

B e r l i n 1961 —

bis z u m B e Anna

Kutrze-

Ъа-Pojnarowa
Karl

576

Baumgarten,

Zimmermannwerk

demie-Verlag,
Berlin,

Zofia
stru,

„Český

Fél,

na Slovensku.

Slovenskej

L i d " , R.
Hofer,

Wanda

—

atlas

lare

Romíne,

Akademie

Paris
Placide

K.

t.

¡serie

Krzysztof

studii.

12,

Práce

Národo­

Bratislava

1963

—

Anna

Paris

kultury,

t . 1. A c a d e m i a

Populare

Romine,

1963 —

Bronisława

.

Diope,

red. Nicolae

Filíala

Cluj,

Du-

Studii

de
.

en Basse —

.

.Sudan

w

Anastazja

Albiez

—

le

Vieux

L'Institut

d'Eth-

Kojdecka

u n village

600

francais

Kojdecka

600

pozaeuropejskich
w.,

X V — X I X
materiałów
Akra,

Oczerki

Jan

1960 —

Wybór

po

istorii

i

istoriá

Tyszkiewicz
z

601

Pierwszego

grudzień

Międzynarodo­

1962, p o d r e d . S . S t r e l c y n a ,

Dzięgiel

Matka,

607

Warszawa

L'Unité

culturelle

Krzysztof

1963 —
de

l'Afrique

Makulski

Noire,

Paris

.

.

1959

—

kwa
Andrew

Kraj

Złotego

Tronu, Warszawa

Krzysz­

1963 —

616
Narody

Nigerii

—

etniczeskij

chairaktieristika, A k a d e m i a
Andrzej

1963 —
Drogi

Nauk

sostaw
SSSR,

i

kratkaja

etnogra-

Institut Afrdki,

Mos­

Woźniak

620

Sharp, Ancient Voyagers

lewski,

synów

in the Pacific, L o n d o n

słońca,

Wrocław

1957, o r a z A . L .

Barbara

1963 —

God­

Matuszewska-

-Kohutnicka
B.

Rinczen,
ardyn
Olędzki

Indeksy

610
615

Aszanti —

Makulski
Isrnagiłowa,

ficzeskaja

592

Bretagne,

Makulski

Zajączkowski,

585

Popu­

Kopczyńska-Jaworska

de danse

ludów

Leszek

Czarna

Republieii

pod

de la montagne,

1962 —

Afrykanistów,

1963 —

Anta

.

Budapest

594

Anastazja

Afrykanistyki,

Krzysztof

art,

590

Hunedoara)

(Colin)

1953 —

wego Kongresu

tof

nouá,

Blaiicard, Nouville

Zaipadnyj

Davidson,

Gładyszowa

peasant

(Regiunea

Moskwa—Leningrad

Warszawa
Cheikh

Hungarian

kata­

Zdrożyńska

Paris

René

Olderogge,

stabilního

Maria

1, s . 3 3 — 4 3 —

E c o n o m i i e et sociologie

Maurienne,
Bernot,

skicách

Kwaśniewski

Jiiului

Republieii

1963 —

Problemy

indikačních

Csilléry,

Etnografia

R.N.

Sborník

Vied,

Guilcher, L a tradition populaire

nologde),

A.

zu

t. 2 6 - —

586

romin,

t. 2 , B u c u r e ^ t i

Raimbaud,

Lucien

v

51 : 1 9 6 4 , z .

1956 —

Academia

Jean-Michel

stodoly

Klára

din Valea

Etnografie,

Basil

Volkskunde,

Paprocka

linguistic

Populara
náre,

D.

Wissenschaften

deutsche

582

Mnohoboké

Tomás

1958

en

der

Aka-

580

a bývanie

Ústavu

Baláš,

Arta

für

Scheune.

Staszczak

Emanuel

Micul

Akademie

d e s Instituís

Die

Kwaśniewski

stavitel'stvo

pisného

Edit

Mecklenburg.

1961, D e u t s c h e

Veróffentlichungen

Krzysztof
L'udové

Berlin

im

622
Mongoł

goeł

ardyn

cziingijn

gar

chee

urłał,

ugałz,

bez
bez

miejsca
miejsca

i
i

roiku
roku

wydania;
wydainia

Mongoł
—

Jacek
624
630

�СОДЕРЖАНИЕ
От

редакции

21

Часть I
СТАТЬИ
Анна К у т ш е б а-П о й н а р о в а — По
графических
народной

работ: ф а к т о р ы

методики

и пространства

Б у р ш

' 2 5

т а — Этнография

и

40

современность.

на

немецком

НАУЧНЫЕ
К в а с ь н е в и ч

деревенской
Краткое

семьи

в

немецком

МАТЕРИАЛЫ
над

ежегодными

обычаями

языке

на

101

крестьянской

исследований

в

немецком

— Современные

усадьбы

в

Польше

1 9 5 5 г.)

103

языке

120

исследования

по

вопросу

сель­
122

Барбара

З а м б ж и ц к

изводство, ремесло
и

60

Польше

Н и з и н ь с к а ,
Анна

И

.

62

содержание

М а р к о в с к а

пат

РАБОТЫ

К в а с ь н е в с к и — Навесы

Краткое

языке

— Исследования

на

(итоги э т н о г р а ф и ч е с к и х

в а,

на т е р р и т о р и и З а п а д н ы х

среды

содержание

Кшиштоф

ской

методоло­
41

содержание

Крыстына

Ирена

Несколько

Польши

Краткое

Данута

этно­

исследовании

на французском языке

гических указаний в связи с исследованиями
Земель

польских
в

культуры

Краткое содержание
Юзеф

вопросам

времени

и

послевоенной

О л ь ш о в ы ,

а-К у н а х о в и ч

промышленность
этнографической

Зофия

Ш р о м б а-Р ы с о-

— Сельское

на

территории

домашнее

про­

Польских

Кар­

литературе

154

Часть I I
СТАТЬИ
Анна

К у т ш е б а-П о й н а р о в а — К

грессе
VIII
Витольд

Антропологических

вопросу

о V I I Международном

Этнологических

Наук

в Москве

Кон­
3—10

1964

U5

Д ы н о в с к и

— 250-летие

им. П е т р а В е л и к о г о
Тадеуш

и

Л е в и ц к и

Сахары
Краткое

Музея

Антропологии

и

Этнографии

в Ленинграде

— Арабские

источники

19Э
к

истории

Африки

.
содержание

н а юг

от
221

на ф р а н ц у з с к о м я з ы к е

'.

290

�SPIS

10
Славой

Ш и н к е в и ч

— Распад

TREŚCI

матриархальной

семьи

на

Суматре

и

со­

циальное положение женщины
Краткое
Богдан
дов

содержание

на

291

английском

К о х у т н и ц к и — Сходство
северных

территорий

языке

элементов

Америки

и

321
культа

Азии

медведя

(опыт

у

наро­

сопоставления

гипотез)

322

Краткре

содержание

на

английском

НАУЧНЫЕ
Кшиштоф М а к у л ь с к и
Сахары

к

Ншемыслав

общему

И

345

МАТЕРИАЛЫ

— Сопоставление этнографических
— К

Краткое содержание
Кшиштоф В о л ь с к и

РАБОТЫ

и з у ч е н и ю этой

Б у р х а р д

языке

на

исследований

пустыни

вопросам

347

лука

388

немецком языке

418

— Гончарное

дело

в южном

Синде

(Западный

Па­

кистан)

422

Краткое
Мария

содержание

П а р а д о в с к а

этнографии.

Отчет

на

английском

— Вклад

языке

польских

Александра

433

путешественников

Яблоновского

в

историю

о Б л и ж н е м Востоке

.

435

ХРОНИКА
" Международная
культуры

Конференция

посвященная

К а р п а т а х — Мечислав

в

Юбилей Этнографического Музея
Юбилейная

народной
440

— Владыслав

в Варшаве

выставка М у з е я Народной

Культуры

и

Еж-Ярецки

Искусства

в

.

Этнографихеский

457

Варша­

Еж-Ярецки

ве — В л а д ы с л а в
III

исследованиям

Гладыш

461

Семинар

младших

научных

Тереса

работников —

Добровольска

463

Демографическая

конференция

в

Этнография

О л ь ш т ы н е — Адам

зарубежных

Выдерко

.

.

.

466

стран

С С С Р
Этнография

в

Грузинской

ССР

— Турам

Гаситашвили,

Збигнев

Ясевич

467

Ч е X о с л о в а к ия
Этнография

в Чехословацкой

C P — Валериан

Собмсяк

472

В е н г р и я
Конгресс Венгерских Этнографов

в Будапеште

(16—20

X

1 9 6 3 г.) —

Ирена

Низипьска

477

Г е р м а н с к а я
Этноботаника
кса

в

в изданиях

Д е м о к р а т и ч е с к а я

Р е с п у б л и к а

Института Ю . Липса при Университете

Л е й п ц и г е — Ядвига

Кухарска

К. М а р ­
482

�SPIS

\l

TREŚCI

Франция
Этнографическая
водства
в

и

музейная

монография
в о Франции

овцеводства

Mussée

des

Arts

et

касающаяся
— Выставка

Traditions

пастбищного

Populaires

в

ското­

Франции"

„Пастыри

Мария

Париже —

Франковска

486
Е г и п е т

Центр

фольклористических

Исследований

в

Каире

Черняк

— Барбара

.

497

Н е к р о л о г и
Др

Тадеуш

Делимат

(28

VIII

1920-9

1 9 6 4 ) — Ксаверы

I

Пивоцки,

Анна

Кутшеба-Пойнарова
Иван

501

Фаддеевич

Максим

Рыльский

Изосимович

505

Потехин

506
РЕЦЕНЗИИ
Теория

Marcel

Griaule.

графии),
Claude

Méthode

легодология

l'etnographie

1957 — К ш и ш т о ф

Париж

Lévi-Strauss,

ви-Страусс,

de

и

L e s structures

Основные

(Марсель

Гриоль, Метод

этно­

Ккасьневски

élémentaires

структуры

родства),

507
de

la

párente (Клод

Ле-

1 9 4 9 — Анна,

Кут­

Париж

шеба-Пойнарова
Essays

on

ственных
A.

510

the ritual a n d social
Studia

n a d genezą

Исследования

(Очерки

polskiej

над генезисом

туры). Л о д з ь — В а р ш а в а

1 9 6 2 — Яцек

Etnograficzne

z.

kultury

д ы ш а — Анна
i

Соколевич

обще­
.

artystycznej

.

(А.

куль­
521

издательства

1 (Этнографические

Lubelskie,

и

материалы

éo

Hagyornány

в.

Труды

в.

I)

под

Краков

1963

редакцией М .

(На­

Гла­
527

z.

1.

Etnografia

I, этнография)

(Люблинские

Музей

в Люблине

научные
Тереса

—

Карвицка
Müveltség
riaé

at

529
C e n t r a l i s ас

(культура
Orientalis

и

традиция).

Studia

Europal, Ежегодники

Etnológica

Masalebi

т.

Lid

Narcjna

12—13,

TwoTczisť

533
ethnographiisathwis (Материалы

Тбилиси

(Чешский

— Данута

1 9 6 3 — Збигнев

M a t o c o Квалиашвили

5 0 : 1 9 6 3 — Зофця

Народ), Ежегодник

ta E t n o b r a f i j a

Ясевич,

по Э т н о г р а ф и и Г р у ­
545

Шролба-Рысова

548

( Н а р о д н о е Т в о р ч е с т в о — Е т н о г р а ф и я ) 1963

Тылькова

Museum

(Музей),

Kultura

ludowa

553

т. 1 6 : 1 9 6 3 №

3—

Этнография
Wielkopolski

редакцией Ю з е ф а Буршты,
нарова

1—4: 1960—1962

Низиньска

sakhartwełos

зии),
Český

Hunga-

Этнографического

И н с т и т у т а п р и у н и в е р с и т е т е Л . К о с с у т а в Д е б р е ц е н е , т.
— Ирена

514

Абра­

Кутшеба-Пойнарова

Materiały

труды

и

Олендзки

учные Выпуски Ягеллонского Университета)
Studia

обрядных

польской художественной

Периодические
Prace

об

1 9 6 2 — Зофия,

отношениях), Манчестер

Abramowicz,
мович,

relations

Ян

Буяк

Польши

(Народная
т.

557
и

Европы

культура Великой

2, П о з н а н ь

1 9 6 4 — Анна

Польши)

под

Кутшеба-Пой­
560

�SPIS

12.
Biblioteka

Słupska

(Слупская

TREŚCI

Библиотека),

т.

2:1958;

т.

5:1960:

т.

11:1963

j

krajach

— Магдалена Розтеороеска
М.

sąsiednich
ги

в

(M.

Pokropek,
skiej
го

и

в

Puszczy

Staszczak,

Zielonej

Вроцлав

Стащак,

X I X и

на Гданском

von

„Wissenschaftliche

лин
Karl

по

Jacobeit,
des

Baumgarten,

Deutsche
des

.

ludowego z terenu
к

.

.

истории

народно­
Пу­

der

lubelskim

строительство

i Materiały

Danziger

в

w

X I X

Люблинском

Etnograficzne,

und

Nehrung

Бек,

nach

т. 2 4 ,

archivali-

Крестьянская

источникам

zur Geschichte

от

1594-по

жизнь

1814 год),

und Landeskunde

Ost-Mittel-

Собмсяк

Schafer

in

572

Zentraleuropa

bis

zum

( В о л ь ф г а н г Якобейт, Овцеводство и о в ч а -

до

начала

X X

в.),

Akademie

Verlag,

Бер­

Кутшеба-Помнарова

Zimmermannwerk

Плотничество
für

570

1962 — В а л е р и а н

Европе

der

deutsche

im

576
Mecklenburg.

в Мекленбургии.

Wissemschaften

zu

Die

Scheune

(Карл

Гумно), Akademie
Berlin,

Volíkskunde, Б е р л и н

Verlag,

Veroffentlichungein

1 9 6 1 , т.

Кшиштоф

26 —

Квасьневски
L'udové

580

stavitel'stvo

a

bývanie

обыденная жизнь
Ústavu

на

Slovenskej

na

Slovensku

Словакии),

Akademie

(Народное

Sbornik

Vied,

т.

строительство

и

štúdii. P r á c e

Národopisného

12, Б р а т и с л а в а

1963—Зофия

Стащак
Emanuel

582

Baláš,

Mnohoboké

stodoly

v

indjkačnich

skicách

stabilního

(Эмануель Б а л а ш , Многогранные гумносогласно с чертежами
„Český
Edit

L i d " ,Е ж е г о д н и к

Fél, T o m á s

Hofer, Klára

Томас Х о ф е р ,
ство),
Micul

Клара

Будапешт

atlas

атлас,

девятая

серия),

в
de

Jean-Michel

т.

Guilcher,

(Жан-Мишель
нии),

К.

Csilléry, H u n g a r i a n

Тшиллери,

Париж

peasant

Венгерское

крестьянское

т.

I,

искус­
586

( М а л ы й румынский языковедческий

Academia

Republicii

Populare

Romine,
590

Regiunea

— область
Republicii

Hunedoara

Хунедоара)
Populare

под

1963 — Б р о н и с л а в а

L a

populaire

tradition

Гильше, Народная

de

традиция

Задрожиньска

(Народное
Filíala

Nicolae

Cluj,

Studií

Копчинска-Яаорска

danse
танца

искусство

редакцией

Romine,

2, Б у х а р е с т

1 9 6 3 — Анна

585

Фель,

a r t (Едит

Папроцка

Jiului.

Жуилюи

Academia

Etnografie,

катастра),

Квасьневски

din Valea

долине

.katastru

5 1 : 1 9 6 4 , в. I , с т р . 3 3 — 4 3 — М а р и я Г л а д ы ш о в а

linguistic romin, serie n o u a

Populara
Dunáre,

К.

— Ванда

1956 — Кшиштоф
Arta

567

Kurpiow­

Курпёвской Зелёной

województwie

(Франциска

Schafhaltung

Akademie

Instituís

Cocietatis

Кухарска

572

архивальным

Beitrage

1961 — А н н а

Prace

auf

20, J a h r h u n d e r t s

Баумгартен,

орудия-остро-

Покропек

61, М а р б у р г

в Центральной

ри

веке),

1594—1814

мысе

w

Крестьянское

X X

V o m Volksleben

Quellen

№

Polsce

1957, S t u d i a

— Ядвига

территории

chłopskie

1963 — М а р м а н

europas",

на

w

Рыбацкие

Торунь

Покропек, Материалы

собранные

(3.
в

Beck,

Beginn

(M.

koine

1962 — В а н д а П а п р о ^ к а

i X X wieku

Wolfgang

странах),

Toruń-Polonia

Budownictwo

воеводстве

schen

narzędzia

Materiały do historii b u d o w n i c t w a

строительства

Franziska

соседних

Torunensis,

щи), В а р ш а в а
Z.

Rybackie

Зналеровска-Прюсрсрерова,

Польше

Scientiarum
M.

564

Znamierowska-Priifferowa,

en

592

Basse-Bretagne

в Нижней

Брета594

�SPIS

Placide
en

Rambaud,

Économie

Maurienne

(Пласид

просы

нагория

стазия

Койдецка

Lucien

Bernot,

et sociologie

Альбье

ле Вье

Blancard,

Problemy

териалы

и

Albiez

—

le

Vieux

социологические

Париж

(Colin)

во­
Ана-

1962 —

village

Западный

деревня},

Первого

(Люсьен

L'Institut

Вер­

d'Ethno600

внеевропейских

Судан

в

по
С.

в.

Очерки

1 9 6 0 — Ян

изучению

Международного
редакцией

народов

X V — X I X

культуры, Москва — Ленинград

1962, под

francais

Койдецка

A f r y k a n i s t y k i (Вопросы

декабрь

un

— французская

1 9 5 3 — Анастазия

Ольдерогтежь,
и истории

в Муриен),

Nouville

Этнография
Д.

de l a mjntagne.

600

René

Париж

13

Рамбо, Экономические

но, Р е н э Б л а н к а р , Н у в и л ь
logie,

TREŚCI

Африки),

Конгресса

по

истории

Тышкевич

.

Избранные

Африканистов,

Стрельцына, Варшава

.

Акра,
Лешек

1963 —

Дзенгель
Basil

607

Davidson,

Czarna

Matka

1 9 6 3 — Кшиштоф

ва
Cheik

Anta

пе,

Diope,

Давидсон,

Черная

Мать),

Варша­

Макулъски

L'Unité

Культурное

(Базиль

810

culturelle

единство

de Г

черной

Afrique

Африки),

Noire

Париж

(Чеик Анта ДиоКшиштоф

1959 —

Макулъски
A.

615

Zajączkowski,

Aszanti

ти — К р а й З о л о т о г о
Р. Н.

—

Kraj

Трона), Варшава

графическая характеристика,
ки, М о с к в а
Sharp,

1963 —
Ancient

мореплаватели
Drogi

synów

Rinczen,

по

słońca

1963 — Б а р б а р а
B.

Złotego

tronu

художественное
без

in

the

Макулъски
краткая

.

ardyn

gar

ремесло),

urłał

СССР,

Институт

Афри­

(Эндрю

Шерп,

Древние

Пути

1957, и
сынов

A.

L.

Godlewski,

солнца),

Вроцлав

без

622

(Б.

места

(Народный

и з д а н и я — Яцек

61S

этно­
620

Pacific

Океане), Лондон

(А. Л. Годлевски,

chee ugałz

места и года

Индексы

Академия Наук

и

Возъияк

Voyagers
Тихом

состав

Ашан-

Матушевска-Кохутницка

Mongoł

goeł czingijn

Анджей

(А.Заиончковски,

1963 — Кшиштоф

Исмагилова, Н а р о д ы Нигерии, этнический

Andrew

601

ма­

Ринчен,
и года

Монгольское

народное

издания — Mongoł

декоративный

ardyn

орнамент Монголии),

Олендзки

624
.

.

.

630

�CONTENTS
Editorial

Note

21

Part

I

A R T I C L E S
Anna

K u t r z e b a - P o j n a r o w a

studies:

time

Summary
Józef

and

in

in

—

—

Ethnography

ethnographical
25

and

modern

times.

Some

Western

methodological

Territories .

.

.

.

41
60

K w a ś n i e w i c z
in

—

on

AND

Annual

M A T E R I A L S

customs

in

a

rural

community

.

.

German
—

ethnographical
in

Haystacks
studies,

as

an

element

on

the Polish

farm

1955)

103

German

M a r k o w s k a

—

120
Contemporary

research

on

the

peasant

family

in

Poland
Irena

122

N i z i ń s k a ,

Barbara

O l s z o w y ,

Z a m b r z у с к а^К u п а с h о w i с z
ture

62
101

K w a ś n i e w s k i

Summary
Danuta

Polish

culture

in G e r m a n

Summary
(based

in

human

40

REPORTS

Krzysztof

on

concerning research on Poland's

Summary

Krystyna

Method

research

French

B u r s z t a

reflections

space

on

rural

home

Zofia
—

S z r o m b a - R y s o w a,

Post-war

industries, erafts,

and

ethnographical

industry

in

the

Anna
litera­

Polish

Carpat

hians

154

Part

II

A R T I C L E S
Anna

K u t r z e b a - P o j n a r o w a

Congress
August,
Witold
of

—

and

Comments

Ethnological

on

the

V I I "International

Sciences in

Moscow,

3—10

1964

185

Anthropology
L e w i c k i

—
and
—

250th

Anniversary

Ethnography
Arab

of

the

Peter

the

Great

Museum

in Leningrad

sources

cn

the

199
history

of

Africa

south

the S a h a r a

Summary
Sławoj

Anthropological

D y no ws k i

Tadeusz
of

of

in

221
French

S z y n k i e w i c z

Sumatra
Summary

and
in

—

The

disintegration

of

the

matriarchal family

t h e s o c i a l p o s i t i o n of w o m e n
English

290
on
294

•

321

�SPIS

Bohdan
of

K o n u t n i c k i —

the northern

different

parts

Similarity

of A m e r i c a

in

bear

cult

Asia

elements

(an attempt

in

the

peoples

to c o n f r o n t

two
322

English

345
REPORTS

M a k u l s k i

against

of
and

Jf

hypotheses)

Summary

Krzysztof

TREŚCI

—

A

the background

Przemysław
Summary
Krzysztof

in

M A T E R I A L S

h i s t o r y of e t h n o g r a p h i c a l

of

B u r c h a r d

AND

—

the general

research in the S a h a r a

penetration

of

that

desert

.

.

.

T h e bow

333

German

W o l s k i

418

—

Pottery

making

in

southern

Sindu

(Western

Pakistan)

, 4 2 2

Summary
Maria

347

in

English

P a r a d o w s k a

ethnographic.

433
—

Contribution

Tleiksander

of P o l i s h

Jabloocwski's

explorers

accounts

of

to t h e h i s t o r y

the Near

East

of

.

.

435

CHRONICLE
International
sław
Jubilee

Conference

on the folk

culture

of

of

Ethnographical

Museum

in

Warsaw

Władysław

—

Jeż-

•
Exhibitation

Władysław
Ш

Mieczy­

—

440

the

Jarecki
Jubilee

the • Carpathians

Cładysz

Jeż-

of

the

ethnographical

Culture

and

attended

by

457
Art

Museum

in

Warsaw

—

Jarecki

Joint Ethnographical

Demographic

Folk

461

Seminar

Teresa

institutions —

Conference

of

various

Dobrowolska
Adam

in Olsztyn —

the assistant staff

463

Wyderko

Ethnography

466

abroad

U S S R
Ethnography

in

Jasiewicz

.

the

Georgian

S S R

Curam

—

Gasitashvili,

Zbigniew

•

,

467

C z e c h o s l o v a k i a
Ethnography

in

Czechoslovakia

Walerian

—

Sobisiak

472

H u n g a r y
Congress
Irena

of

Hungarian

Ethnographers

in Budapest

(16—20

October,

1963)

—

Nizińska

477

G e r m a n
Ethnobotany
University

D e m o c r a t i c

i n the publications
in

Leipzig

—

of

the J . L i p s

Jadwiga

R e p u b l i c
Institute

at

the K a r l

Marx

Kucharska

482

F r a n c e
Monographic

ethnographic

France

„Shepherds

—

Traditions

Populaires

exhibition
of

France"

in Paris —

on

shepherds

exhibition

Maria

at

Frankowska

and
the

sheep

Musée

rearing
des

Arts

in
et
486

�SPIS

16

TREŚCI

E g y p t
Folklore

Research

Centre

Barbara

in Cairo —

Czerniak

497

O b i t u a r y
Dr

Tadeusz

Delimat

(28

VIII

1920 —

9

I

Ksawery

1964) —

Piwocki,

Anna

Kutrzeba-Pojnarowa
Maksym
Iwan

501

Faddiejewicz

Izosimowicz

Rylski

505

Potiechin

506
REVIEWS
Theory

Marcel

Griaule,

Méthode

de

and

method

l'ethnographie,

Paris

1957

Krzysztof

—

Kwaśniewski
Claude
Anna

de l a párente, P a r i s

1949 —

Kutrzeba-Pojnarowa

Essays

on

the ritual
Zofia

1962 —
A.

507

Lévi-Strauss, L e s s t r u c t u r e s élémentaires

•

and

social

Sokolewicz

.

Abramowicz,

Studia

nad

of t h e O r i g i n

of P o l i s h

relations,

.

.

ed. by

M.

Gluckman,

.

genezą

510

Manchester
514

polskiej

Artistic Culture),

kultury
Łódź —

artystycznej
Warszawa

(A

Study

1962 —

Jacek

Olędzki

, 5 2 1
Journals

Prace

Etnograficzne

(Zeszyty
Anna

Kutrzeba-Pojnarowa

Studia

i

Uniwersytetu

Lubelskie

Lublin

1962, L u b l i n

grafia,

és H a g y o m á n y

et

Publications)

Centralis

ас

(Studies

on

Museum

(Culture

Orientalis

Teresa

—

Europae.

Jasiewicz,
Tworczisť

Museum,

Maiko

1963

Gladysz

—

No.

1,

Etno­

Karwicka

Yearbook

529

Etimológica

of

the

Hunga-

Ethnographical

V o l . 1—4: 1960—1962

—

ta

Kultura

ludowa

Vol.

12—13,

Etnohrafija,

545
548

Danuta

1963 —

Jan

3 —

Tylkowa

Magdalena

of

(The Folk

557
Poland

Culture

and

of t h e W i e l k o p o l s k a

Region),

Kutrzeba-Pojnarowa

.

.

Roztworowska
Rybackie

(Fishermen's

countries).

Toruń

1957, S t u d i a

Polonia

Jadwiga

Kucharska

—

Pokropek,

Materiały

pulley

narzędzia k o i n e w

equipment
Societatis

in

Poland

Scientiarum

Polsce

and

Region

(Source
of

i krajach

neighbouring

Torunensi,

Toruń

—
567

do historii budownictwa ludowego z terenu

Puszczy Zielonej

the Kurpie

560
564

—

sąsiednich

Paprocka

Europe

( S ł u p s k L i b r a r y ) , V o l . 2 : 1958; V o l . 5: 1960; V o l . 1 1 : 1963 —

Znamiercwska-Priifferowa

skiej

553

Bujak

ethnography

Wielkopolski

Słupska

Zbi­

1963 —

Szromba-Rysowa

e d . b y J ó z e f B u r s z t a , V o l . 2, P o z n a ń 1964 — Anna
Biblioteka

Tiflis

Kwaliaszwili
Zofia

V o l . 16: 1963, N o .
The

in

Region),

Studia

in Debrecen,

ethnographiisathwis,

L i d , V o l . 50: 1963 —

Narodna

M.

Cracow
M.

533

sakhartwełos

gniew

M.

by

Nizińska

Masalebi
Český

1,

ed.

the L u b l i n

and Tradition),

I n s t i t u t e of t h e L . K o s s u t h U n i v e r s i t y
Irena

No.

Jagiellońskiego),

527

Materiały

Müveltség
riae

(Ethnographical

Naukowe

Kurpiow­

m a t e r i a l for the history of peasant

the Puszcza

Zielona),

Warsaw

1962 —

building
Wanda
570

�SPIS

Z.

Staszczak,

Budownictwo

i X X wieku
20th

(Peasant

centuries), Prace

Marian

chłopskie

building

TREŚCI

w

17

województwie

in the Lublin

i Materiały

lubelskim

Voivodship

Etnograficzne,

w

X I X

i n the 19th a n d

V o l . 24, W r o c ł a w

1963 —

Prokopek

Franziska

Beck,

schen
und

572

Vom

Volksleben

Quellen von

auf

der Danziger

Nehrung

1594—1814, „Wissenschaftliche

Landeskunde

Ost-Mitteleuropas",

No.

nach

Beitráge

61, M a r b u r g

archivali-

zur

Geschichte
Walerian

1962 —

Sobisiak
Wolfgan

572

Jacobeit, Schafhaltung

des

20. J a h r h u n d e r t s ,

und Schafer

in Zentraleuropa

Akademie-Verlag,

Berlin

bis z u m

Beginn

Anna

1961 —

Kutrzeba-

-Pojnarowa
Karl

576

Baumgarten,

mie-Verlag,

Zimmermannwerk

Berlin

1961, D e u t s c h e

Veróffentlichungen
Krzysztof
L'udové

stavitel'stvo

Emanuel

Ústavu

Fél,

Slovenskej

Hofer,

Republieii

Jean-Michel

L a

Paris

Olderogge,
kultury,

Problemy

Paris

skicách

33—43

stabilního

Maria

—

Hungarian

1963

—

katastru,

Gładyszowa

peasant

art,

.

.

Republici

Populare

Filíala

ed. by Nicolae

Cluj, Studia

de

Kopczyńska-Jaworska

populaire

de

danse

Etnografie,
.

en

Dunáre,
.

.

de l a montagne.

Anastazja

1962 —

Nouville

Anastazja

Sudan

1963 —
Matka

le V i e u x

594
en
600

village

francais

(L'Institut

w.
Jan

1960 —

materiałów
studies,

Leszek

600

non-Europan

peoples
Ocherki

po

istorii

i

istorii

Tyszkiewicz

Pierwszego
Selection

of Africanists),

Davidson,

Albiez

Kojdecka
un

X V — X D X

(African

Strelcyn, Warsaw

592

Kojdecka
of

w

Wybór

Congress

.

Basse-Bretagne,
*

et sociologie

Leningrad

Afrykanistów

Czarna

of

601
Międzynarodowego
readings

Accra, December

from

the

1962, e d . b y

Dzięgiel

(The Black

607

Mother),

Warsaw

Krzysz­

1963 —

Makulski
Anta

610
Diop,

L'Unité

curturelle

de

l'Afrique

Noire,

Paris

1959

—

Makulski
Throne),

ficheskaya

615

Aszanti —

Ismagilova,

Moscow

585

Budapest

590
Hunedoara),

Romaine,

ethnography

—

International

Golden

ž -

Národo­

12, B r a t i s l a v a

nouá, V o l . I, A c a d e m i e

(Regiunea

1963 —

Zapadnyi

Zajączkowski,
N.

1, p p .

Blancard,

Afrykaniistyki.

Krzysztof

R.

indikačních

Bronisława

(Colin)

René

Moscow

Kongresu

A.

Vol.

štúdii. P r á c e

Zdrożyńska

The

tof

Vied,

Csilléry,

tradition

Economie

Bernot,

d'Ethnologie)

Cheikh

Sbornik

Kwaśniewski

Jiului

Populare

Anna

1963 —

Maurienne,

S.

—

586

1963 —

Guilcher,

Rambaud,

Lucien

v

K.

Krzysztof

2, B u c h a r e s t

Paris

stodoly

Klára

din Valea

Academia

Basil

zu Berlin,
V o l . 26

Paprocka

1956 —

Populara

First

Akademie

linguistic romín, serie

Romine,

V.

Volkskunde,

532

Wanda

atlas

Piacide

der Wissenschaíten

deutsche

na Slovensku.

L i d " , V o l . 51 : 1964, N o

Tomás

1958 —

Vol.

für

Akade­

580

a bývanie

Baláš, Mnohoboké

„Český

Arta

Akademie

Instituís

-Die S c h e u n e ,

Staszczak

Zofia

Micul

des

Mecklenburg

Kwaśniewski

pisného

Edit

im

Warsaw
Narody

Kraj

Andrzej

E t n o g r a f i a Г -olska, t. I X

Krzysztof

1963 —
Nigerii

kharacteristika,

1963 —

Złotego T r o n u
—

—

Country

of t h e

Makulski

etnicheskyi

Akademia

Woźniak

(Ashanti

Nauk

sostav
SSR,

616
i kratkaya
African

etnograInstitute,
820

�SPIS

18
Andrew

Sharp, Ancient Voyagers

lewski, Drogi
Barbara
B. Rinchen,
ardyn
Olędzki

synów

słońca

TREŚCI

i n t h e P a c i f i c , L o n d o n 1957, a n d A . L .

(Paths

God­

of t h e S u n C h i l d r e n ) , W r o c l a w

1963 —

publisher

Mongol

Matuszewska-Kohutnicka
Moingol

goeł

ardynagar

czingijn

chee

urlał,

ugałz,

publisher

and
and

date
date

not givee;
not

given

—

Jacek

�JAN STANISŁAW BYSTROÑ
18 listopada 1964 r. zmarł profesor J a n Stanisław Bystroń.
W latach 1919—1926 k i e r o w n i k K a t e d r y E t n o g r a f i i i E t n o l o g i i
na U n i w e r s y t e c i e w Poznaniu, od 1926 do 1934 r . k i e r o w n i k K a ­
t e d r y Socjologii i E t n o g r a f i i na U n i w e r s y t e c i e
Jagiellońskim
w K r a k o w i e , w latach 1934—1939 i 1945—1948 k i e r o w n i k K a t e ­
d r y Socjologii na U n i w e r s y t e c i e W a r s z a w s k i m . W zmarłym n a u ­
ka i k u l t u r a polska straciły jednego z najgodniejszych przedsta­
w i c i e l i , wielkiego uczonego, h i s t o r y k a i teoretyka zagadnień życia
społecznego i k u l t u r y , a zarazem niestrudzonego popularyzatora
t y c h zagadnień. Artykuł omawiający życie i pracę Zmarłego za-mieszczony zostanie w następnym tomie „Etnografii P o l s k i e j " .

JULIUSZ

ZBOROWSKI

D n i a 15 czerwca 1959 r o k u zmarł w Zakopanem w w i e k u
lat 77 d y r e k t o r M u z e u m Tatrzańskiego i m . dr T. Chałubińskiego
prof, dr J u l i u s z Z b o r o w s k i . Etnografia polska straciła w zmarłym
jednego z najlepszych znawców k u l t u r y Podhala, badacza g w a r y
l u d o w e j , autora szeregu prac n a u k o w y c h poświęconych Podhalu
i sąsiednim r e g i o n o m górskim, o d 1923 r. związanego w charakte­
rze kustosza a następnie d y r e k t o r a z M u z e u m Tatrzańskim. W na­
stępnym X I tomie „Etnografii P o l s k i e j " zostanie omówiona w spe­
c j a l n y m a r t y k u l e działalność naukowa i popularyzatorska zmarłe­
go, którego nazwisko związało się t r w a l e z regionem T a t r i Pod­
hala.

�OD

REDAKCJI

Na lata 1964 i 1965 przypadły w naszej dyscyplinie
dwa ważne jubi­
leusze: dwudziestolecie
powojennej
etnografii
oraz dziesięciolecie
pracy
Instytutu
Historii
Kultury
Materialnej
PAN. Dwudziestolecie
Polski
Ludowej
stało się dla wielu dyscyplin
okazją do generalnego
obrachun­
ku czy podejmowania
prób uogólnienia
dorobku.
Patrząc dziś z perspektywy
na dwudziestolecie
etnografii
powojen­
nej nietrudno
jest ustalić przebyte
etapy. W etnografii,
podobnie
jak
w innych
dziedzinach
życia naukowego,
trzeba było rozpocząć działal­
ność od podstaw.
Organizowanie
się w zmienionych
warunkach
życia
powojennego
i przełamywanie
piętrzących
się trudności znalazło swe
oświetlenie
w wielu
publikacjach
poświęconych
zarówno
odbudowie
katedr
i muzeów
etnograficznych,
jak i we wznowieniu
działalności
towarzystw
naukowych.
W zabiegach
tych
szczególne miejsce
zajęła
troska o programy
nauczania
i ich realizację oraz o zapewnienie
moc­
niejszych
podstaw dla prowadzenia
prac badawczych
i możliwości ich
publikowania.
Osobny, silnie zarysowany
etap i jednocześnie
podstawa
układu działającego dzisiaj, ukształtowały się w etnografii
jednocześnie
z powołaniem do życia Instytutu
Historii
Kultury
Materialnej,
w które­
go skład obok działów archeologicznych
i historii
wszedł również dział
etnografii.
Można podjąć dyskusję, w jaki sposób scalenie
organizacyjne
przyczyniło się do zacieśnienia współpracy poznawczej
w obrębie po­
krewnych
sobie dyscyplin
naukowych.
Można również postawić
pyta­
nie, czy etnografia
w całej pełni wykorzystała nowe, w pierwszej
fazie
bardzo korzystnie
układające się warunki
dla działalności
naukowobadawczej.
Kwestiom
tym również poświęcono sporo miejsca
w perio­
dykach naukowych,
związanych przede wszystkim
z działalnością
Insty­
tutu Historii
Kultury
Materialnej.
Co więcej, także i efekty
dziesię­
cioletniej
działalności etnografii
w ramach Instytutu
są w miarę znane,
gdyż zostały one w tej czy innej postaci utrwalone
(publikacje,
udział
w sympozjach,
kongresach
krajowych
i międzynarodowych
itp.) i ślady
oddziaływania z tych pozycji
zostały wcale mocno zaznaczone
w całym
ruchu
etnograficznym
w Polsce. Toteż z okazji jubileuszy
na pewno

�22

OD

REDAKCJI

można byłoby podjąć próby uogólnienia dorobku.
Obrachunek
z etapa­
mi minionymi
na pewno
postawiłby
cały szereg
kwestii
w świetle
ostrzejszym.
W pokaźnej liczbie przypadków sprawy te dotyczyłyby
jed­
nak przeszłości i właściwie już teraz nie miałyby
większego
sensu
praktycznego.
Z okazji
jubileuszy
wypada
jednak
zwrócić uwagę na
te procesy, które zaszły w naszej dyscyplinie
i które z narastającą siłą
rzutują na układ stosunków w przyszłości. Należy więc przede
wszyst­
kim wskazać na przewartościowanie
tradycyjnego
spojrzenia
na przed­
miot i zakres zainteresowań etnograficznych.
Współczesne
zaintereso­
wania
etnograficzne
coraz bardziej
odchodzą od wielkich
zagadnień
etnogenetycznych
czy też prób wykreślenia regionów kulturowych,
od­
twarzanych
w oparciu
o relikty
kultury
ludowej.
W naukach
etnologicznych
jest to zjawisko
powszechne
i na pewno wiąże się w dużym
stopniu
z poszukiwaniem
środków powiązania etnografii
z praktyką
życia współczesnego. W kręgu etnografii
polskiej
stoimy
mocno na
gruncie
najściślejszych powiązań etnografii
z historią. Mówiąc
inaczej
uważamy etnografię za naukę historyczną. W tym rozumieniu
jej wła­
ściwym przedmiotem
jest ściśle określony wycinek
procesu
kulturo­
wego, który
uformował
się zwłaszcza na przełomie
XIX i XX w.
i kształtuje się nadal aż po współczesność. Jest to okres, w którym
pro­
ces zmian da się jeszcze prześledzić czy zrekonstruować na
podstawie
empirycznych
badań terenowych.
Dzisiejsza
etnografia
uważa za swój
główny obowiązek studia nad v:spółczesnością, przy czym
rzeczywistość
aktualna
traktowana
jest jako ogniwo szerszego procesu
historycznego,
etap, który jesteśmy w stanie obserwować w czasie jego
„stawania
się". Taki sposób widzenia implikuje
zarówno spojrzenie
wstecz w kie­
runku
sił i czynników,
które stan
współczesny ukształtowały,
jak
i pełną analizę współczesności ze wskazaniem
zarysowujących
się już
w niej tendencji
rozwojowych
na przyszłość.
W badaniach
nad współczesnością etnografia
spotyka
się z
innymi
n a u k a m i społecznymi, zwłaszcza z socjologią, historią gospodarczą cza­
sów najnowszych,
ekonomią,
demografią,
historią
techniki
itp. Nie
znaczy to tylko,
aby nauka nasza korzystała z doświadczeń
poznaw­
czych tych dyscyplin
i im z kolei służyła własnymi ustaleniami,
ale
oznacza także, iż coraz częściej w studiach nad współczesnością
podej­
mowana
jest problematyka
na pograniczu
różnych dyscyplin.
Każde
pogranicze
rodzi szereg nowych
problemów, przede wszystkim
natury
metodologicznej
i warsztatowej.
Podczas gdy w dwudziestoleciu
powo­
jennym
powstało już sporo prac empirycznych
opartych
na
systema­
tycznych
badaniach
terenowych,
to dopiero
ostatnio
na szerszą skalę
rodzą się potrzeby
uogólnień metodologicznych
czy ustaleń
warszta-

�OD

REDAKCJI

23

towych,
wynikłych
zarówno z poszerzenia
zakresu
przedmiotu
na­
szej dyscypliny,
jak i ze współpracy z innymi
pokrewnymi
dyscy­
plinami.
Innym wreszcie momentem,
na który wskazać należy w rozwoju
po­
wojennej
etnografii,
a zwłaszcza lat ostatnich,
jest wzrost
zaintereso­
wań krajami
pozaeuropejskimi
— w szczególności
społecznościami
przechodzącymi
ewolucją od tzw. ludów pierwotnych
w kierunku
no­
woczesnych
systemów państwowych. Podjęcie tej problematyki
rodzi
zarówno konieczność przyswojenia
sobie dotychczasowego
dorobku
in­
nych krajów w tym zakresie,
jak i znalezienia
punktów
stycznych
z teorią i metodologią stosowaną we współczesnych badaniach
tereno­
wych
polskich.
Współczesna etnografia
polska jest więc z jednej strony
dyscypliną
historyczną,
odtwarzającą
określone
wycinki
chronologiczne
procesu
kulturowego,
z drugiej
zaś strony wnosi ona swój wkład do teorii
kul­
tury. Oba te aspekty działalności naszej dyscypliny
budzić muszą i bu­
dzą wiele refleksji
teoretycznych
i metodologicznych.
Stan
zaawanso­
wania szczegółowych studiów terenowych
nad różnymi
dziedzinami
kultury
domaga się już wypracowania
zrębów wspólnego nurtu
teore­
tycznego
i jasnego zdania sobie sprawy ze stosowanych
metod
badaw­
czych i ich przydatności.
Rezultaty
działalności etnograficznej
prowadzonej
w ramach
Insty­
tutu Historii
Kultury
Materialnej
PAN znajdowały początkowo
wyraz
przede wszystkim
w publikacjach
„Kwartalnika
Historii
Kultury
Ma­
terialnej",
a następnie w specjalnym
roczniku,
„Etnografia
Polska",
oraz w wydawnictwach
Biblioteki
Etnografii
Polskiej.
Rzut oka wstecz
na kolejne
numery
„Etnografii
Polskiej"
ukazuje
przejrzyście
proces
krystalizowania
się przedmiotu
współczesnych studiów
etnograficznych
nad kulturą chłopską i mas pracujących w Polsce. Ujawnia
też zwolna,
lecz systematycznie
narastające zainteresowania
etnografią
powszechną.
Czytelnik
znaleźć tu może wyniki badań terenowych
nad różnymi
dzie­
dzinami
kultury
i z różnych regionów kraju, a w publikacjach
Biblio­
teki
Etnografii
Polskiej
monografie
wybranych
wsi czy
regionów.
W dziedzinie
etnografii
powszechnej
czyni się od kilku lat próby wy­
równania deficytu
poprzez publikowanie
wyników badań polskich
etno­
grafów, poprzez
odpowiedni
dobór recenzji
oraz inspirowanie
przekła­
dów z literatury
zagranicznej.
Wydaje się, iż na podstawie
dotychczasowej
działalności będzie moż­
na już w najbliższej
przyszłości szersze
studia
teoretyczne
i me­
todologiczne.
Tym zagadnieniom
zawsze będziemy udzielali
naczelnego
miejsca
zarówno w następnych
tomach
„Etnografii
Polskiej",
jak
i w innych
wydawnictwach
etnograficznych.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
