<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10983" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10983?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T18:49:39+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10961">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7160ed51afde1834e8f3f8d1853ee77a.pdf</src>
      <authentication>8d82833e9f35c96b54127d650ddf3471</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="1">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="174">
                <text>Książki</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130939">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5502</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130940">
              <text>Licencja PIA</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130941">
              <text>2013</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130942">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:5118</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130943">
              <text>Posłowie / Antropologia stosowana</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130944">
              <text>Antropologia stosowana, pod red. Macieja Ząbka; s.397-398</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130945">
              <text>Ząbek, Maciej</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130946">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130947">
              <text>Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="130948">
              <text>Międzynarodowe Centrum Dialogu Miedzykulturowego i Miedzyreligijnego UKSW</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130949">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130950">
              <text>posłowie
Celem niniejszej książki było przedstawienie studentom etnologii i antropologii kulturowej, jak również wszystkim innym zainteresowanym osobom,
czym była i jest antropologia stosowana, a także naszkicowanie mapy tego
targowiska potencjalnych zajęć zawodowych dla antropologa, które z uwagi
na swój ogrom wymaga pewnego przewodnika. Poszczególni autorzy nie
ukrywali zagrożeń, jakie antropologia stosowana z sobą niesie, ale pokazali
także jej plusy i szanse, jakie stwarza dla kolejnych pokoleń antropologów.
Na koniec można jeszcze odnieść ten dział antropologii do generalnej
typologii badań naukowych, w których podział na nauki podstawowe i stosowane należy do najbardziej fundamentalnych. Te pierwsze rozwijane są dzięki
ludzkiej ciekawości świata, zmierzając do odkrycia praw naukowych, drugie
stawiają sobie za cel rozwiązywanie konkretnych problemów i wykorzystania
w praktyce wyników badań podstawowych.
Dyskusje – niemal od starożytności toczone na temat, które z tych nauk są
ważniejsze i którym w związku z tym przyznawać większe środki na badania
– są nieporozumieniem. Podobnie zresztą jak założenie, że badania podstawowe prowadzą do badań stosowanych, a te dopiero prowadzą dopiero do
rozmaitych zastosowań. Prawdą jest bowiem zarówno to, że jak to zauważył
Terence Kealey1, rewolucję przemysłową w Anglii zapoczątkowało wynalezienie maszyny parowej, która nie zawdzięczała nic mechanice Newtona, jak
i stwierdzenie George’a Smoota2, że „gdyby ludzie prowadzili tylko badania
stosowane, to nadal wytwarzalibyśmy wyłącznie coraz lepsze dzidy”.
Nieraz trudno z góry przewidzieć, co zostanie zastosowane, a jak wykazała
historia, wzajemne oddziaływanie „nauki czystej” i „techniki” jest tak silne, że
nie można ich rozdzielić i rozróżnić – są one częścią jednej spójnej całości. Po1
 George Evelyn Terence Kealey, biochemik z Uniwersytetu w Cambridge. Znany zwolennik
nauk stosowanych i przeciwnik publicznego finansowania nauki. W swej książce The Economic
Laws of Scientific Research (1996), dowodzi, że mitem jest przekonanie, że rządy powinny
finansować naukę.
2
 George Fitzgerald Smoot, amerykański astrofizyk, laureat Nagrody Nobla, zwolennik
rozwoju nauk podstawowych i zasady finansowania ich przez państwo.

�398

Posłowie

dział nauk na podstawowe i stosowane, tak jak i inne typologie, ma oczywiście
swój sens, pozwalając na pewną orientację w tym świecie. Nie należy jednak
zapominać, że tak naprawdę nauka jest jedna i w rzeczywistości liczy się tylko
jej doskonałość i zdolność do przetwarzania wyników w innowacje. Z grubsza
każde badanie naukowe rozpoczyna się od ustalenia problemu naukowego,
opanowania literatury przedmiotu, sprecyzowania problemu, dobrania metody
i wykonania badań. Te ostatnie kończy się, gdy nowe informacje nie wnoszą
już nic innego, a wyniki się powtarzają. Wtedy przechodzi się do opracowania
materiałów i określenia wyników. Nie inaczej powinno być i w omawianej tu
przez nas antropologii stosowanej i tylko wówczas zasługuje ona na krytykę,
jeśli wykonywana jest nierzetelnie, omija wspomniane etapy postępowania
badawczego, a wyniki próbuje dostosować na siłę do wcześniej postawionych
tez, określonej ideologii lub innych interesów zleceniodawcy. Tak naprawdę
problem z jej stosowaniem nie wynikał nigdy z tego, że określone badania
zamawiało państwo czy inne organizacje, ale zawsze wtedy, gdy narzucano
antropologom, jakie mają być wyniki, a ci z lojalności wobec pracodawcy,
z przekonania, bądź z oportunizmu dawali się wykorzystać.
Zachętę do rozwoju antropologii stosowanej w naszym kraju, także na
gruncie akademickim, rozumiemy więc jako po pierwsze ułatwienie naszym
absolwentom wyboru zawodu, po drugie zainteresowania antropologią instytucji i organizacji pozanaukowych, a po trzecie wzbogacenie antropologii
podstawowej i akademickiej o nowe pola badawcze i metody. Postulat ten
to jednocześnie wyjście naprzeciw obecnym reformom minister Barbary Kudryckiej, obiecującej rozsądnie wspierać obie nogi jednej nauki w celu naszej
wspólnej lepszej przyszłości.
Maciej Ząbek

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
