<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10952" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10952?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T15:57:00+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10930">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/5f8c351d19842e43d94a85c3f84068b8.pdf</src>
      <authentication>98aa78b6b198e3d85e7209479947f1e7</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="3">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25235">
                <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130562">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4027</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130563">
              <text>1961</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130564">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:3766</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130565">
              <text>Summary / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961, z.2</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130566">
              <text>Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961, z.2, s. 125-127</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130567">
              <text>ang.</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="130568">
              <text>ros.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130569">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130570">
              <text>czas.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130571">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130572">
              <text>P

O

QUARTERLY

L

I

S

PUBLISHED

H
BY

F

THE

ART

N. 2

INSTITUTE

Y E A R

BOOK

S U M M M A R Y

Anna

Świątkowska

—

ŁOWICZ

PAPER

CUTS

Paper c u t s h a v e been m a d e i n t h e Ł o w i c z r e g i o n
for a b o u t 100 y e a r s . U p t i l l t h e l a s t w a r t h i s k i n d
of a r t i s t i c w o r k w a s t h e d o m a i n o f r u r a l w o m e n a n d
girls w h o m a d e t h e p a p e r c u t s a l m o s t e x c l u s i v e l y f o r
use i n t h e i r o w n m i l i e u . A t t h e b e g i n n i n g o f t h e
20th c e n t u r y , P o l i s h a r t i s t s d i s c o v e r e d t h e b e a u t y o f
these p a p e r c u t s a n d f r o m t h a t t i m e o n t h e y h a v e
been g a i n i n g e v e r m o r e a p p r e c i a t i o n a n d p o p u l a r i t y
all over the c o u n t r y .
After the last w a r , the paper cuts no
longer
fulfilled their o r i g i n a l f u n c t i o n a n d w e r e n o longer
used b y t h e r u r a l p e o p l e . B u t t h e a r t d i d n o t d i e
out. T h e g r e a t d e m a n d f o r t h e m i n t h e t o w n s , a l l
over t h e c o u n t r y a n d a b r o a d h a s k e p t t h i s f i e l d o f
folk a r t a l i v e a n d has c r e a t e d a f r e s h i n c e n t i v e f o r
its c o n t i n u a t i o n . T h e o l d l a d i e s a d e p t i n t h i s w o r k
are passing o n t h e i r s k i l l to t h e y o u n g e r g e n e r a t i o n
and at p r e s e n t t h e r e a r e o v e r a h u n d r e d w o m e n
making paper cuts i n t h e i r cottages i n the Ł o w i c z
region.
This article, e x a m i n i n g the o r i g i n of the Łowicz
paper c u t s a r g u e s a g a i n s t D r . G r a b o w s k i ' s v i e w t h a t
they w e r e d e r i v e d f r o m t h e p a p e r c u t s m a d e i n t h e
districts s u r r o u n d i n g W a r s a w . A n a l y s i s o f t h e m o t i f s
used is n o t s u f f i c i e n t a r g u m e n t , p a r t i c u l a r l y as a t
the e n d o f t h e l a s t c e n t u r y t h e p a p e r o u t s w e r e
a continuation of the traditional f o r m of decorating
both t h e i n t e r o r a n d e x t e r i o r w a l l s o f r u r a l c o t t a g e s .
T h e s i m i l a r i t y o f m o t i f s ( f i g . 1—4) o c c u r r i n g : i n t h e
paper c u t s a n d i n t h e p a i n t i n g s d e c o r a t i n g
the
cottages s h o w t h a t f r o m t h e t i m e g l o s s y p a p e r b e g a n
to r e a c h t h e r u r a l areas ( a b o u t 1860—65), p a p e r c u t s
began t o r e p l a c e t h e f o r m e r s i n g l e - c o l o u r p a i n t i n g s
(made w i t h a s t e n c i l ) a n d m u l t i c o l o u r e d p a i n t i n g s
(painted i n w a t e r c o l o u r s ) . I n s t e a d o f these p a i n t i n g s ,
the c o t t a g e r o o m s w e r e d e c o r a t e d w i t h p a p e r c u t s
on t h e w a l l s a n d o n t h e c e i l i n g b e a m s ( f i g . 9).
F r o m s i n g l e m o t i f s , i.e. f l o w e r s , t r e e s , b o u q u e t s ,
which were glued to the w a l l s i n earlier times, the
paper c u t s b e g a n t o d e v e l o p i n t o t h r e e b a s i c c o m ­
positions, a l l o f t h e m g l u e d o n g r e y p a p e r
(now
white paper) a n d a l l of s i m i l a r forms, w h i c h have
been m a i n t a i n e d t o t h i s d a y :
1. R i b b o n s —&gt; p a p e r r i b b o n s , u s u a l l y m e a s u r i n g
50 X 12 c m . , f i n i s h e d o f f a t t h e b o t t o m w i t h
a fringe
and
decorated
with
the
former
..bouquets" on a w h i t e or coloured b a c k g r o u n d
(fig. 10—12).
2. S t a r s —• c i r c l e s 1 7 — 2 1 c m . i n d i a m e t e r ,
m a d e o f c a r d - b o a r d ( f i g . 13—20).

mostly

3. „ K o d r y " ( d e r i v e d f r o m t h e I t a l i a n
„coltre",
„ c o l t r i n e " ) —&gt; r e c t a n g u l a r , d e c o r a t e d h o r i z o n t a l
b a n d s 80—100 c m . l o n g a n d 15—20 c m . w i d e ,
hung on beams
and walls, alternated
with
" s t a r s " ( f i g . 22—39).

OF

O

L

OF

THE

K
POLISH

X V

A
ACADAMY

OF

R

T

SCIENCES

1961

ARTICLES

I n the o r n a m e n t a l p a t t e r n o f a l l three types of
paper cuts, the evolution was identical. The
first
m o t i f s , v e r y s i m p l e g e o m e t r i c a l o n e s (spots c i r c l e s ,
squares, etc.)
and
geometricized
ones
(schematic
figures of dolls o r s i m p l i f i e d p l a n t forms), w e r e
g r a d u a l l y replaced a t the e n d o f the 19th c e n t u r y b y
more realistic h u m a n figures
i n Łowicz
regional
costumes a n d by t r a d i t i o n a l p l a n t motifs, f o r instance,
"the tree" w h i c h w e r e considerably developed
(fig.
4 — 6 , 14—17, 22, 41). A d e f i n i t e n a t u r a l i s t i c t e n d e n c y
c a n b e seen i n t h e s e c h a n g e s . A s f r o m 1910, n e w
decorative tendencies w e r e added confusing the for­
m e r austere o r d e r of the composition, a n d reminiscent
of t h e secession p e r i o d w i t h t h e c o m p l i c a t e d c h a r a c t e r
o f t h e d e s i g n , t h e t w i s t i n g l i n e s a n d restless c o m p o ­
sition. The complete s y m m e t r y of the arrangement of
e l e m e n t s b e g a n t o d i s a p p e a r a n d t h e c h a n g e s w e n t so
far that, for instance, i n " K o d r y " w i t h p l a n t motifs,
a three element composition w i t h a three axis symme­
try changed into a w a v y branch only maintaining the
c e n t r a l axis o f s y m m e t r y , t h e rest o f the elements
being arranged
rather
freely.
The
plant
motifs
themselves w e r e also changed. Changes, s i m i l a r t o
those t h a t t o o k p l a c e i n e m b r o i d e r y a f t e r t h e F i r s t
W o r l d War, also o c c u r r e d i n the paper cuts. Here too,
the geometrical ornamentation was ousted by plant
motifs treated i n a n ever m o r e n a t u r a l i s t i c way.
The influence of the towns was not w i t h o u t its
effects
either.
About
1923, o n t h e i n i t i a t i v e o f
A . Chmielińska, t h e w e l l k n o w n c u l t u r a l w o r k e r a n d
propagator of f o l k art, a n e w k i n d of „star" paper
c u t b e g a n t o be m a d e — i n t h e f o r m o f o p e n w o r k
circles. N e x t c a m e ellipses w i t h a n a r r a t i v e c o m p o s i ­
t i o n . I t m u s t be p o i n t e d o u t h o w e v e r • t h a t i n t h o s e
t i m e s these f o r m s w e r e o n l y m a d e f o r use i n t h e
t o w n s a n d w e r e n o t t o be f o u n d i n t h e r u r a l areas.
The t r a d i t i o n a l „ K o d r y " themes d i d not undergo
a n y p a r t i c u l a r changes r i g h t u p t o t h e last w a r ;
t h e y w e r e u s u a l l y „ W e d d i n g " a n d „ C o a c h e s " , scenes
f o r v i l l a g e l i f e , etc. ( n o t w i t h o u t a n o t e o f s a t i r e
sometimes).
B u t a b o u t 1900, a n e w f a s h i o n i n p a p e r c u t s
a p p e a r e d : p a i n t i n g s o f heads p u r c h a s e d r e a d y m a d e
w e r e g l u e d i n t h e p l a c e o f h e a d s a n d a b o u t 1920,
heads c u t o u t f r o m p h o t o g r a p h s began to be used
( f i g . 34, 39). N o w , t h e y a r e d r a w n f r o m i l l u s t r a t e d
weeklies.
A f t e r t h e S e c o n d W o r l d W a r t h e scope o f t h e m e s
became broader, m a i n l y o w i n g to the influence of
o r d e r s f r o m o u t s i d e t h e r u r a l areas a n d c o m p e t i t i o n s
on
definite subjects. „ K o d r y " w i t h
political and
social themes began t o appear, made specially f o r
e x h i b i t i o n s a n d f o r m u s e u m s , etc.
C o n t e m p o r a r y p a p e r c u t s g a i n t h e i r effect
not
only by line but mainly by the intensity and purity
of their colour.
125

�Once, w h e n v a r i o u s glossy papers w e r e a v a i l a b l e
i n t h e r u r a l areas, t h e w o m e n m a k i n g p a p e r cuts
u s e d a b o u t 40 shades. T o d a y , t h e s m a l l e r r a n g e o f
p a p e r s h a s l i m i t e d t h e r a n g e t o o n l y 10 c o l o u r s .

A l t h o u g h the w o m e n w h o made paper cuts have
passed d o w n t h e i r s k i l l f r o m generation t o generation,
the' degree o f s k i l l w a s v a r i e d . A p a r t f r o m some w h o
c o u l d m a k e paper c u t s s i m i l a r t o those m a d e b y
t h e i r predecessors a n d c o n t e m p o r a r i e s ,
there were
also t a l e n t e d f o l k a r t i s t s c r e a t i n g t h e i r o w n k i n d o f
paper cuts o f a specific style. T h e a u t h o r w r i t e s about
some of the most o u t s t a n d i n g paper c u t artists —
Jadwiga
Klimkiewicz,
Franciszka
Burzyńska,
the
S t r y c h a r s k i f a m i l y , Elżbieta Żaczek, A n a s t a z j a
Pawlikówna a n d others.
Today, a l l those
the „new" fashion,
works, even being
t h e m —• 7 1 - y e a r - o l d
Bogusz — are s t i l l
old patterns.

m a k i n g paper cuts are f o l l o w i n g
critically evaluating their earlier
ashamed of t h e m . O n l y t w o of
K a t a r z y n a G u z e k a n d Stanisława
m a k i n g paper outs s i m i l a r to the

T h e a u t h o r concludes her a r t i c l e w i t h the postu­
late for more care for the paper c u t makers, not
o v e r b u r d e n i n g t h e m w i t h o r d e r s , h e l p i n g t h e m t o get
c o l o u r e d p a p e r , etc. so as t o h e l p m a i n t a i n as l o n g
as p o s s i b l e t h e a r t i s t i c v a l u e s w h i c h h a v e b e e n p r e ­
served to a great e x t e n t i n the Łowicz region paper
cuts.

Jadimga

and

CENTURY

Anatoliusz

BIŁGORAJ

RELIGIOUS

—

Czerpiński
FOLK

PICTURES

18TH

COSTUMES

FROM

THE

IN

T a k i n g as a basis a c y c l e o f 1 8 t h c e n t u r y r e l i g i o u s
pictures of peasant theme f r o m the Solska
Forest
r e g i o n (Biłgoraj d i s t r i c t ) , w h i c h is t h e o n l y k n o w n
cycle of this type, the authors analyse the regional
costumes of t h a t time. The cycle comprises
eight
scenes f r o m t h e r e v e l a t i o n a n d o f m i r a c l e s , a l l o f
w h i c h go t o m a k e u p t w o p i c t u r e s m e a s u r i n g 2.04 m .
b y 1.82 m . w i t h l o n g i n s c r i p t i o n s i n v e r s e . T h e s e a r e
pictures of the k i n d p a i n t e d by artisans and, f r o m
the f o r m a l p o i n t of view, are k i n d r e d to the a r t of
t h e o l d g e n t r y o f t h e 17th a n d 18th c e n t u r i e s w i t h
their cult of a l l that was national. The
realistic
native character of the paintings make them a va­
l u a b l e source o f i n f o r m a t i o n c o n c e r n i n g t h e Biłgoraj
regional costumes of the 18th century. Analysis of
the pictures c o n f i r m s i n general the results o f research
c a r r i e d o n i n these parts a n d also yielded some
additional details.

THE

Pękalski
BIŁGORAJ

—

WOODEN

TOMB

SHRINES

IN

DISTRICT

T h e t o m b s h r i n e s f o u n d i n t h e Biłgoraj d i s t r i c t
are a rarity i n our country a n d nothing like t h e m
h a s b e e n f o u n d i n o t h e r r e g i o n s so f a r . A d o z e n o r
so y e a r s ago t h e r e w e r e t h r e e o f t h e m i n t h e ce­
m e t e r y a t Puszcza Solska; n o w there are o n l y t w o
that have survived. A l l of t h e m have the same
characteristic s o l i d shape a n d a l l o f t h e m have been
carved out o f a single large block o f wood, i n w h i c h
niches w e r e h o l l o w e d o u t for the figures o f saints.
T h e o l d e s t s h r i n e ( f i g . 3) p r o b a b l y d a t e s b a c k t w o
h u n d r e d y e a r s , a n d t h e m o s t r e c e n t is s h o w n i n
f i g . 5. I n a d d i t i o n , a t o m b s h r i n e f r o m G ó r e c k o K o ­
ścielne (Biłgoraj d i s t r i c t — f i g . 4) has b e e n p r e s e r v e d
126

Ewa

Fryś-Pietraszkowa

—

JÓZEF

GIBULA'S

FUR­

NITURE
I n the Powiśle Lubelskie region, where decorative
f u r n i t u r e has n o i n t e r e s t i n g t r a d i t i o n s , being l i m i t e d ,
i n general, to p a i n t e d coffers,
a set o f f u r n i t u r e
d e c o r a t e d w i t h c a r v i n g s t h a t has b e e n p r e s e r v e d i n
Z a b o r z e a n d a f e w v i l l a g e s o f O p o l e L u b e l s k i e is
w o r t h y of attention. This furniture was made by
Józef Gibuła, a f a r m l a b o u r e r w h o l i v e d i n S ł o t w i n y
(Opole Lubelskie district). His hobby was carpentry
a n d h e m a d e f u r n i t u r e f o r h i s o w n use a n d f o r
his relations a n d friends. His f u r n i t u r e was r i c h l y
decorated
w i t h polychromic carving, very
original
b o t h as r e g a r d s i t s a p p l i c a t i o n (on e l e m e n t s o f f u r ­
n i t u r e w h i c h i t was n o t t h e c u s t o m to decorate, for
i n s t a n c e , t h e v e r t i c a l b o a r d s o f c h a i r b a c k s ) , a n d as
regards the o r n a m e n t a l presentation of the motifs,
rather reminiscent of children's drawings i n their
simplicity.
W h i l e i t is d i f f i c u l t t o f i n d a n y d i r e c t c o n n e c t i o n
w i t h t h e t r a d i t i o n s o f f o l k a r t , G i b u l a ' s w o r k has
c e r t a i n characteristic of f o l k a r t a n d analysis of the
v a r i o u s m o t i f s used s h o w e d t h e m t o be a n a l o g i c a l
w i t h those o n distaffs f r o m R a d o m a n d the moulds
h i g h l a n d e r s u s e d f o r m a k i n g cheeses.

SOLSKA

FOREST

Michał

i n t h e c o l l e c t i o n s o f t h e M u s e u m a t Zamość. T h e
o r i g i n of these shrines c a n be traced to the t r a d i t i o n ,
s p e c i f i c f o r t h e Biłgoraj r e g i o n , o f h o l l o w i n g o u t
wayside shrines i n tree t r u n k s , and this proves that
t h e shrines f o u n d i n t h e Puszcza Solska cemetery
w e r e a l s o m a d e i n o t h e r v i l l a g e s of t h e Biłgoraj
district.

T H E S E C T I O N : H I S T O R I C A L A R C H I V E S contains
the second p a r t o f E d w a r d Pietraszek's w o r k "Pottery
C e n t r e s o n t h e E s t a t e s o f t h e Tonczyński F a m i l y i n
t h e 1 8 t h C e n t u r y a n d t h e F i r s t H a l f o f t h e 19th
Century"
based o n i n f o r m a t i o n copied
out
from
i n v e n t o r i a l books, a n d a s h o r t a r t i c l e b y J a n i n a
Kamińska: "Some S u p p l e m e n t a r y
Information
on
t h e H i s t o r y o f P o l i s h S t r i p e d F a b r i c s " . O n t h e basis
o f r e s e a r c h o n m a t e r i a l s f r o m t h e 1 1 t h a n d 12th
centuries f o u n d i n archeological excavations it was
c o n c l u d e d t h a t s t r i p e d fabrics w e r e used i n the area
from
Silesia
to Pomerania
(Opole—Gdańsk).
The
a u t h o r , o n t h e basis o f d o c u m e n t s f r o m the C h u r c h
l a w s (1233, 1320 a n d 1402) p r o h i b i t i n g p r i e s t s t o w e a r
coloured " s t r i p e d " c l o t h i n g , concludes t h a t striped
f a b r i c s w e r e w o r n a n d used a l l o v e r P o l a n d i n t h e
13th, 1 4 t h a n d 1 5 t h c e n t u r i e s .

W r i t i n g about the exhibition of Polish folk a r t i n
B a s e l , o r g a n i z e d i n t h e M u s e u m für V ö l k e r k u n d e b y
P r o f e s s o r R. W i l d h a i b e r , K. Mathys
is v e r y enthusiastic
about the v a l u e o f t h e exhibits, expressing his special
a d m i r a t i o n for the f o l k " s p i d e r s " w h i c h he considers
to be the p r o t o t y p e of Calder's " m o b i l e s " . I n another
article about
the
e x h i b i t i o n , A.
Jackowski
lays
emphasis on the great care taken by Professor W i l d h a b e r i n a r r a n g i n g t h e e x h i b i t i o n , s a y i n g t h a t he h a d
succeeded i n assembling
a beautiful collection
of
Polish f o l k a r t objects. B u t he considers t h a t the
n u m b e r of exhibits of H u c u l i folk a r t was unproport i o n a l l y large a n d t h a t the inclusion of a
whole
section of H u c u l i a r t i n an e x h i b i t i o n of Polish folk
a r t is f u n d a m e n t a l l y i n c o r r e c t , f o r i t g r e w u p f r o m
d i f f e r e n t e t h n i c sources a n d o n l y a s m a l l p a r t o f i t
shows the ethnic influence of Polish culture.

�H O / l b C K O E
KBAPTAJIbHblH

&gt;KyPHAJI

H A P O f l H O E
H3AABAEMMH

N°l

HHCTH TYTOM HCKyCCTBA

TO^I, M 3 ^ A H H a

P

Anna

CbBCHTKOBOKa

(BMPE3KH

H3

—

JlOBHUKaH

E

3

„BblllHIIAMKH"

BYMArH).

JIOBHUKHC BbipesKH H3 6yMarH cymecTByiOT y w e OKOJIO
100 jieT. Boer/ia 6HJIH MaccoBUM TBOPTOCTBOM, KOTopwM
:iail!'MiWIHCb flepeoeHCRHC JKeHIUHHM H apByillKH M CJiyJKHJIH
nOITH HCKJHOIMTejIbHO, AO riOCJie/tfieH BOHMbl, AJIH HX
co6cTBe]iiibix norpeOHOCTOH. B HaMajie ABaAuaToro BeKa
nojibCKHe xy.io}KH5łKu oTKpwjiH nx KpacoTy. C Tex nop
Bbipc3Kn nojiywajiH Bce óbjibuiee npH3Ha«He u nonyjisipHOCTb.
floCJIC II MlłpBOH BOHHbl 3aMH&gt;pa«T npe&gt;KH)lH pojib BblM30K — OHH noTepHjin CBOC npuMeHewHe B AepeBeHCKoii
cpcie. Ho no Hciea/iH.
OrpoBiibift cnpoc Ha Bbipe3KH H3 6ywarH B iopoAax xax
n crpaHe, TaK &gt;H 3a npa«Hmeft, noaAepwMBaeT &gt;KH3HGHHocTb 3Toft o 6 j i a c r n HapoAHoro HcnyccTBa H miiHeTcsi
HOBbiM cTUMyjioM AJIH ec JiajibHeHinero KyjibTHBHpoBaHHfl.
CTapwe Bbipe3ajibmH'Hbi TIOCTOHHHO nepe.iaioT CBOC yMeHHe
MOJioAOM-y noKojiemHio u, B HacTOHiuee BpeMH, CBbiuie
100 JK6HU1HIH B JloBHUKOM paHOHe 3a«H'MalOTCH KyCTapHbIM
iipołOBO.iCTBOM Bwpe30K H3
fiyMarii.
PaccMaTpiHBas! reHC3y JIOBHUKHX Bbipe30K H3 B y w a m ,
craTba nojieMH3HpyeT co B3rviHAOM AOKTopa rpafioBCKoro.
KOTopbift BHAHT .naiajio 3THX BbipesoK B noA,BapmaBCK'Hx
Bbipe3Kax H3 6yMarn. AHajwa MOTHBOB He MOJKCT 6biTb
apryMeHTOM, B OCOBeHHOCTH, eCJIH B3HTb BO BHHMaHHC
4&gt;aiabi, CBHAercjibCTByiomHe o TOM, &lt;rro B KOHiie n p o m . i o r o
cTo. ieTHsi, Bbipe3aHKa npeACTaBjiHjia coóbft npoAOJiweHHe
TpaaHUHOMHoro yKpaiiieiniH c/reti c BHeiiiHeft M BHyrpe.HHeft
tropów,
r

CxOACTBO MOTMBOB ( HJIJI. 1—4), BbICTyiiaiOmHX B BblpełKax M na KapTHHax, yKpauiaiouiHx CTSHM HSÓM — AOKa3HBaeT, ITO C MOMCHTOM noHBjieHim B .lepeBHe j i o m e n HOH CyMara (OKOJIO 1860—1865 r r . ) Bbipe3Ka Haiajia
saMenaTb npencHne OAHOUBeTHbie KapTHHbi (BbinojitisieMbie
no TpacpapeTy) u pa3H0HBeTHbie
(HapHCOBaHHMG aKBapejIbllblMH KpaCKaMll). BMeCTO HHX nOHBHJIHCb Ha CTeHax
yKpameiiiHH, Bbipesamibie H3 CyMarn H noMemeHHbie Ha
CTeHax H 6ajiKax noTOJiKa (HJIJI. 9 ) .
H3 0TacjibHbix MOTHBOB, HanpHMep iiBeTbi, AepeBua,
oyKCTbi,. HaK.neiiBaBiuHeca BHaiajie Ha creHy — B B U pe3KaX OblCTpO CCpOpMMpOBajIHiCb TpH OCHOBHbIX KOMIIO3HUHH — Boe HaKjieHBaBiuHecH npe}Kfl,e Ha oepyro a Tenepb
Ha Sejiyio óyMary, BbiflepwaHbie B T3KOM JKC (bopMaTO
H oymecTByiomMe AO iHacToamero BpeMeHH: 1. TeceMiKH —
SyMawHbie jieHTbi, npeMymecTBeHHo pa3MepoM 50 X 12 CM,
oKatmHBaioiuHecH BHH3y 6axipoMoft u yKpauieH.Hbie CTapHHHWMII „óyKeraMH" na 6ejioM HJIH UBCTHOM dx&gt;He. (H.HJI.
10—12). 2. 3B€3AbI — Kpy&gt;KKH AHaMeTpOM 17—21 OM,
BMnoJiHeHHbie ^ame Bcero H3 KaproHa. (HJIJI. 1 3 — 2 0 ) .
3. „Koapbi" (OT MTajibflHCKoro „ c o l t r e " , „ c o l t r i n e " ) •—
npsiMoyrojibHbie
yKpaineHHbie
ropieoiiTajibHbie
nojiocw
.IJiHiiofl 80—100 CM. ujiipiiHoft 15—20 CM, noBeiueHUbie na
6ajiKax u creHax ti oTAejiemibie „3Be3.i.aMH" (HJIJI. 2 2 — 3 9 ) .
B opHaMeiiTajibHbix pa3peuieHMHX Bcex STHX Tpex THIIOB
HaifijiioAaJiHCb OAHHaKOBbie napajuiejibHbie H3iMeHe«Hsi. BHcTynaiomiie iiepBOHaiajibno npwMHTHBiHbie reoMerpHiecKHe
MOTHBbI ( T O H K H , KpySCKH, KBaApaTbl H T.JJ..) H re0MCTpH3HpoBaHHbic (cxeMaTH iecKHc (t»HTypbi KyKOJi HJIH ynpomeHi

K)

M

H C K Y C C T B O
nOJIbCKOH AKAflEMHH

XV

HAYK
1961

E

Hbie diopMbi pacTeHiifl) B KOHue XIX
BCKa 6bUlH BbrrecHeHM Sojiee peajiHCTimccKH ccpopMHpoBaHHWMH (piirypaMH
JtKWefl B JIOBHUKHX KOCTK)MaX, a TpaAHUHOHHbie MOTHBbI
pacrenHft, HanpHMep, „AepeBua'" noa-ieraioT SHMHTeJlbHOMy paaeHTHK) (HJIJI. 4 — 6 , 14—17, 22, 4 1 ) . B 3THX
H3MeHeHHSix MOJKHO 3aMeTHTb pacTyuiyio
naTypajiHCTHleoKyio TeHAeHUHio.
C
1910 r o a a croaa BKJiKmaeTCH HOBoe CTpełUKHtie,
H3MeHHBiuee CTapbifl c r p o r n i i KOMno3HH.HOHHbift nopHAOK
H HanoMHnaiornee ceuecHio H3-3a sanyTawHOCTH pncyHKa
B H3OrHyT0M 6ere J I I H H H H H 6eCnOKOHCTBC KOMn03HHHH.
rToHeMHory HC^esaeT n p e w i i n a nojiean cwMMeTpiia B CHcreMe eocTa®Hbix lacTeft. H3MeneHHH npoABiiraioTcsi AaJibiiie, TaK 'HanpHMep, B ,,KOApax", c pacTHTCJibHbiMH MOTHIiaiMH Tp ex SJieMC H T H a H «OMn03HU,HH c TpeMH CHMiMeTpimHHMH ocflMłi npeo6pa&gt;KaeTCH B BOJiHHcryio BeTKy (OKOJIO
1930 r o a a ) , B Koropoft ocTaBJisieTCH TOJibKO lieHTpajibHan
OCb CHMMCTpHH, npH AOBOJIbHO CBO60AHOM JIOJIO&gt;KellHH
ocTajibHbix sjieMeJHTOB. ripeo6pa&gt;xaioTcsi TSKWC H pacTHTejibiibie MOTHBbi. Te &gt;Ke nepeMenw, BOSHHKUIHP nocjic
I
MHpOBOH BOHHbl B BblUlHBaHIHH, BbICTynaiOT Ta«&gt;KC
II B Bbipe3Kax. H reoMeTpimecKHH opna\ieHT 6HJI BbireoHCH
pacTHTejibiibrM, TpaKTOBaHHbiM Bce 6ojiee
naTypajnicTHM60KH.
He ocrajiocb TaK&gt;Ke 6e3 pe3yjibTaTOB BCP 6OJH?C pacTymee BJiHHHHe ropo.ia. OKOJIO 1923 r. no KHOniipaitHM
lOBecTHoro
aeHTejia
u .'iioóHTejiH napoAHoii
KyjibTypw
A . XMejiHHCKofl, óbijio w a i a r o Bbipe3bi'BaiHHo HOBOH paanoBHAHOCTH „3Be3jj.bi": o dx&gt;pMe a?KypHbix KpyroB. OAHOBpeMeHHO C HHMH nOHBHJICH SJIJIHnC C nOBeCTBOBaTe.FIbHOH
KOMnoarniHeft. OAHaKO, STU opopMbi B Te BpeMeiia, n p o » 3 BoanjiMCb TOjibKo A-15I ropowa: B AepeBHe OIHH HP HSOUIH
npHiMeHCHHfl.
B &gt;KaiiipoBbix ,,Ko,apax" TeMaTHiiecKHx ,i.i&gt;Ke AO nocjie,aliefl BOHHbl — C3MH T6MbI HO nOAAaB3JI!I'Ch 3HalHT0JlbHb!M
H3MeHeHiiaM: „oBaAbóbi" u „KapeTbi", o i e i i b i H3 JKH3HII
AepeaHH H noMecTbH ( « e jiHiueHHbie HHoraa caTHpu).
H 3Aecb, oAHaKO, OKOJIO 1900 roaa nosiBjiaeTCH HOBasi
uoaa:
BMecTO j i n n a naicjieHBaioTCH KynjieHHbie jiyóoMHbic
KapTHHKH. OKOJIO 1920 r o j i a HX 'MecTO safiMyr TOJIOBKU,
Bbipe3aHHbie H3 d&gt;oTorpa(pHH (HJIJI. 34, 3 9 ) . B MacToamee
BpeMH nx nepepwcoBbiBaioT « 3 HjijnocTpHpoBa«Hbix eweHeflejIbHHKOB.
TTocjie II MHpoBoft BOHHHH pacuiHipfleTca o6T&gt;eM TeM3THKH, TJiaiBHblM o6pa30M, nOA BJI«HHHeM 3aKa3QB ¡13
HeAepeBeHCKOH cpeAbi H KOHKypcoB Ha onpeAejieHHyio TCMaTHKy. BoSHHKaiOT „KOpAbl" .Ha 'nOJIHTHMeCKyiO H oómecTBeHHyio TeMaTHKH, BbinojiHeHHbi-e AJIH BbicraBOK, My3eeB
H T.n.
CoapeMenHbie Bbipe3KH H3 Oy.Mani iipon.SBOAHT CH.ibHoe
BneiaTJiemiie ne TOJibKO piicyHKOM, no, r.naB«błM oÓpaaoM,
IlBeTOM, IłHTe HC HBHOCTb K) WHCTbIX H HaCbIlHCHHbIX KpaCOK.
KorA.a-To B .lepesnio AocTaBjiaJiacb rjiaHiie.BaH 6yMara
pa3jiHiiHbix uBeTOB. Bbipe3ajibmMUbi 3iiajin OKOJIO 40 OTTenKOB. Tenepb w e HeSojibinoft accopTiiMeiiT uBeTHoii ftyMarn
3acTaBJiaeT orpaHHiHBaTbca TOJibKO 10 UBeTaMH.
*
XOTH MacTepcTBO Bbipe3ajibmHU nepe.aaBajiocb
KOJieimn B noKOjieHiie, pa3jiHqHofl 6bijia cTencHb

H3 nocnocofi127

�n o c n i KajK/ioii !(cnoji«iiTe.n.]inui&gt;i. HapaBHe c Bbtpe3aJibutHitaMH, KonnpyK)uui*iH noxoxcHe BbipesKw, cACJiaHHwe
KHubiMii MacrepHuaMH cymecTBOBajw H cymecTByioT HapoAHHe Macrcpimbi, TBopamne coOcToemibiii w a H p Bbipe3KH C H'HAHBM,nyajIbHbIMH 'lepTaMH CTHJIH. ABTOp p3C0K33bIBaeT O BbWaK)mHXCH MaCTepH'U.aX —
TBOpieCTB€
H . i B i i n i KJIHMK€BHH, OpaHUHuiKH By&gt;KHHbCKoft. ceMeflcTBa
CrpbHCapOKHK, 3;ib&gt;K6eTbi &gt;KaweK, AHacTa3HH rtaBJiHKyBHbi
H ,apyrHx.
15 HaCTOSIIUCe BpCMH BCO Bbipe3ajIbIWIUbl TBOpHT no
„HOBOH Moa.e", KpHTimeCKH oiieHHBan CBOH paHHHe paÓOTU
K ,ia&gt;Ke CTbIJIHCb HX. ToJIbKO ABC Bbipe3ajIblHHUbI, 71-jieTHHH K a T a w m i a TyacK u CTaHHCJiaBa B o r y i u , — ece eme
libinOJJHHlOT BbipC3K!I 113 6 y M a n i , 6jlH3KHe OBOHM CTapbIM
o6pa3naM.
B Koime e r a m i .-iBTop roBopiiT o Heo6xo.i.HMO'CTH y n y i iiioMMH 3aóoTbi IIAA B b i p e 3 a j i b U i H u a M H , no oSpoKenemifl
MX 3a'Ka3aMH, noMoimi H nojiyMenwi UBCTHOH óyMarn
II T.A., TaK "ITOÓbl BO3M0JKH0 .TOJlbUIC C0XpalI'HTb TO Xy,TO&gt;K€CTBCHHOC KaWCCTBO, KOTOpMM JIOBHUKIIC BbIpC3KM H3
óyMarn oojiaaaiOT B eme Tax BbicoKoft creneHH.
flABiira
u AHaTOjmioiii MepetiHHCKHe —
BH/ITOPAPICKHPT
HAHHOHAJlbHblH
KOCHOM
XVIII
BEKA
HA
PE/IHPri03IIblX KAPTIIHAX
H3
CO/IbCKOH
nynjjH.
B:IHB 3a •ociioMy miKji pejmrH03Hblx KapTuii X V I I I neKn
na KpccTbaHCKyK) TeMy H3 Cojibc-KOH r i y u u i (Bn.nropa['iCKaSI OÓJiaCTb), eaMHCTBeHIlblii H3BCCTllbIH UI1K.I KapTIIII
IIOAOÓHOTO xapaKTcpa,
aBTop
aHajlH3HpyeT
napojiibic
KOCTIOMbl TOTO BpOMCHH. UJMA COAepWHT 8 CUCH H3 OTKpObe«HH II tyn/eC, KOTOpbie COCTaBJIHKJT ABC KapTHMbl p a . i McpoM 2,04 X 1,82 M c AAHWHOH Ha.iniicbio B CTHxaX.
3TH KapTHHbi, iiapncoBaHiibie peMecJiełłHHKaifH u c rbopM M M O f l T04KII aptMHH, nOXO&gt;Klle Ha HCKyCCTBO MejIKOMOMOCTlIOro .IBOpHHCTBa X V I ] II X X I I I 'BeKOB C KyjlbTOM
Bccro, HTO HBJineTca 'HapoAHbiM. PeajiHCTHMeoKHH Meerubiii
xapaKTep KapTim ACJiaeT HX ueHHHM HCTOWiHKOM, coAcpw a u w M cseA^HMO o BiHJiropaiicKOM HaiiHOHajibHOM KOCTIOMC
X V I I I Be«a. AHajiH3 3THX KapTHii noATBepwAaeT, B oómew,
pc3yjibTaTbi HCCJie.T,oBaHHH, npoBo.iH BiuHxcH B 3T»x paiioHax u npHHecuinx HeeKOJibKo AanojiiiHTeJibHbix ,ieTajinii.
i

MHxaji

neHKajibCKH —

MACOBEHKH

B

|

flEPEBJIHHblE

EH/irOPAFICKOH

BbimcynoMHHyTbie oöieKTU H3 KjiaAÖiiuia B CojibCKofi
r i y m e —• nancHHe, BMCTynaiomee n B a p y r i i x ,iepcBii&lt;i.\
BHjiiropaiicKOM oöjiacm.
3 o a cppbieb-neTpaujKOBa — M E B E / I b r 0 3 E ( f A T H E y / I b l .
H a TeppiiTopnii .TiooejibCKoro n o B i i o b a ÄOKopaTHBiioc
MeöejibHoe npoM3BO.TCTB0, orpaiiHHeimoe B oömeM, n p o ayKUHeü K p a i i i e H i i b i x oyH.ayKOB, HC HMCJIO HHTcpeotiMX
Tpa.antiHfl. OcoöoHHoro eiwMaHHd 38cnyHCHBaeT KOMn.icKc
Meöe.iii, yKpauieHHbiii pe3b6oft, coxpancHHbift B 3a6&lt;»Ky,
a TaK&gt;Ke &gt;B «ecKOJibKHX ü.epeBHnx Onojie-,riio6ejibCKoii
o6jia€TH. H x aBTop, r03e4) THÖyjia, cejibCKoxosflHCTBeHHbiü
paooTOÖ, npwKHBaiBiuHH B CjioTOHuax (Onojie-JlKifiejibCKan
oöjiacTb) yBJieKajicsi CTOJwpCTBOM H aejiaji weGejib unn
OeÖH M CBOHX 6JIH3KHX. YspaiüHBaji HX öoraToii pc3iioii
nOJIHXpOMOBOft ÄSKOpaUHeH H OpiirHHa.nbHOH KaK B cnocoöe ( « a Tex aeTajinx Meoejiii, KOTopue o6biKiioBeHno
ne
yKpauiHBajiHCB, iianpiiMcp, BcpTiiKajibiibic 6a.noMK:i
cnHHKH), TaK H B MOTHBax opuaMOHTa, iianoMimaioiueM
HeMHoro no OBoefl npocTOTc pHcyiiKii ACTCH.
Hc noKa3biBan «cmocpe-acTBCM-Hbix 0B«i3cfi c T p a . i i u i i o n HbtM HapO.TiHblM MCKyDCTBOM, TIBOpieCTBO THßyjIbl Bbl.iepiKaHO B napoTHOM x a p a K T e p e , a manm
oTAO.ibHHX MOTIIHO'B H03BOJIHT HaÜTii iicKOTopyw anajiorHK), IialipilMi'|),
cpeAii patHOMöKHx npajioK HJIH r o p c K i i x cpopM MR
cwpa.
*
OTAejiciiiic: HcropiiMCOKiifi apxiiB c o a e p w i n B r o p y w lacTb
oöpaöoTKii 3 . n e T p a in K a „ToHMapHbie ueiiTpbi B TOHI&gt;H'HHCKHX MMeHHHX B X V I I I H nepBOÜ IIOJIOBHHe X I X BPKOB",
ooHOsaHwyio n a Bbinwcxax H3 HHBciiTapHbix KHKI\ a THK&gt;KC
iio6o.iibuiiyio CTaTbio H. K a M i i H b c K o i i „HecKOJibKo :ionOJIHCHHii K HCTOpHH IlOJIbCKOH nOJIOCaTOÜ TKaHIl". I i i )
iiccjiCAOBa.HHHM, ocHOBaiibiM Ha HCKonaeMOM
MaTcpna.ic
X I — X I I BCKOB, npOBe/l,eHHbIM T.O OeTO BpPMeHIl IIO.T,TBep&gt;K.T,e«o noaiBJieHMe nojiocaToro MaTepnajia na Teppinopini
OT Cujie3HH flp noiviopbsi (Onojie-rA.'i'HbeiK). ABtop na
ooHooe nojio&gt;KeiHHH uepKOBUbix 3aKOHOB (1233 r., 1320 r.,
1402 r . ) , 3anpematoiiiMx CBfliueHHKaM iiocHTb üpMio HapaAbi H3 MaTepna.ia
B no^ocxy,
,&gt;u\na&lt;»T 3aKjiK&gt;&lt;KHHe
O MaOCOBOM noHBJleHHM IlOJIOCaTOH TK3HH Ha TeppiiTopnii
r i o j i b i i m B X I I I , X I V , H X V Benax.

HA/irPOBHBIE

*

OEJIACTH.

HajłrpooHbte MacoBeiiKii, cyiuecrByKrniiie B B i u i r o p a i i CKoii oójiacTH — po.TKoe HBJIPIIHO B iiaujcii cTpane. Orni
He HMeiOT aHajiorHH B A p y r n x paftoHax. Ha KJia.T,6Hme
B CojIbCKOH n y m e 6bIJIO Tpil HaCOBGHKiH HCCKO.TbKO JieT
TOMy HasaA. B HacToamee BpeMH ocTajiocb TO,nbKO ftBe.
Bce OHH xapaKTepii3yioTcsi oAHiiaiKoeoii (popiwoW rjiwSbi
ti BblTecaiHbl H3 OJ.«OrO OrpOMHOrO 6peBHa, B KOTOpOM
Bbi.ioji&amp;ieHbi yr«iy6.neH»H,
npeaHasiiaMeHHbie ,i,ji5i no\ielueiniH T»M (pinrypoK OBHTHX.
CaMasi „ipeBHHH iiacmiTbiBaeT, BepoHTHo, OKOJIO 200 -IBT
(wut, 3 ) , cainaH MOJio^an npeiicraiBjieiHa Ha HJIJI. 5. Kpowc
HHX coxpa«HJiacb B co6pa«HHX My3ea B 3aMOCTbio Haj,rpofiHaH qacoBeHKa
H3 TypeuKa
KocTejibHoro
(BiuiropaiicKaa o o j i a c r b — ujm. 4 ) . re«e3a STHX Haar!po6Hbix
wacoBeiio* noK33biBaeT ciBH3b c xapaKTep'Hofi j.Ji$i BHJITOpaftOKOfl o &amp; i a c T i i TpaaHUHeft
npH;i,opo&gt;K!ihix lacoBeiioK,
UbIAOJl6jleiIHblX B II1I5IX, MTO CBH/ieTejIbCTByCT O TOM, '1TO

06cy&gt;K;i.aH BbicTaBKy nojibCKoro Kapo/Uioro HCKycCTBa
B BasHJiim, opraiHH30Bannyio B My3ee für V ö l k e r k u n d e
npo4&gt;. P. BHJUxaöepoM, K. MaTxnc c 3HTy3iia3MOM xapaxTepH3yeT UCHHOCTb 3KCnOHaTOB, B OOOÖeHHOCTH, BOCTOpraacb HapOAHMMH „nayxaMH", npoTOTwnoiM KOTopbix
cmTaeT KajibAepoBCKHe „MOÖHJIH". A. HUKOBOKH B .apyrow
BbICKa3bIBaHHH Ha T6My BbICTaiBKll IIOAiepKHBaCT yCHJlHH
npoep. BHjiAxaöepa, KOTopoMy yAajiocb coöpaTb npeKpacnyio KOJiJieKmiio npeflMeTOB nojibCKoro HapoiaiHoro HCKycCTBa. OAHaxo, nojie MH3HpyeT c HenponopuHOHajibHO 6oJibIUHIM (»ojiHqecTiBOM sKcnoiHaTOB, npeACTa:BJiHK&gt;iHHX ryuyjibcKoe HoxyccTBO, yTBepw.naH, HTO BKJiioMeiHHe B EbiCTaBKy
nojibCKoro napOAHoro HCKycCTBa uejioro OTaeJia ryiiy^bcx o r o HcxyccTBa »BJiHeTcsi no c y m e c T B y HenpaiBHJibHbiM,
T.K. 3TOT BIIA HapOA«oro HCKycCTBa öeper CBoe Hanajio
H3 APyrHX STHHMeCKHX HCTOUHHlKOB H TO.nbKO B HCOOJIblUOH
Mepe ecTb HBJieHMeM, na Koropoe
lacTHiiHo nojibOKoc
napo.iHoe H c x y c c T B O o'Ka3biBaeT e s o e BJIHHHHC.
:

�CZASOPISMA INSTYTUTU SZTUKI
wydawane
PJ.

WYDAWNICTWA

PAN

przez

ARTYSTYCZNE

I

FILMOWE

BIULETYN
H I S T O R I I S Z T U K I , k w a r t a l n i k , p o n a d 100 s t r . d u ż e g o
f o r m a t u , o k o ł o 100 i l u s t r a c j i . C e n a 24 zł, p r e n u m e r a t a półroczna 48 zł,
r o c z n a — 96 zł.
POLSKA SZTUKA
LUDOWA,
k w a r t a l n i k 64 s t r . d u ż e g o f o r m a t u ,
b o g a t y m a t e r i a ł i l u s t r a c y j n y . C e n a 18 zł, p r e n u m e r a t a półroczna 36 z l ,
r o c z n a — 72 zł.
P A M I Ę T N I K T E A T R A L N Y , k w a r t a l n i k , p o n a d 170 s t r . d r u k u , o k o ł o
100 i l u s t r a c j i . C e n a 18 zł, p r e n u m e r a t a półroczna 36 zł, r o c z n a — 72 zł.
K W A R T A L N I K F I L M O W Y , o k o ł o 100 s t r . d r u k u , k i l k a n a ś c i e
C e n a 10 zł, p r e n u m e r a t a p ó ł r o c z n a 20 zł, r o c z n a — 40 zł.

ilustracji.

M U Z Y K A , k w a r t a l n i k , o k o ł o 130 s t r . d r u k u , l i c z n e p r z y k ł a d y
C e n a 18 zł, p r e n u m e r a t a półroczna 36 z l , r o c z n a — 72 zł.

nutowe.

PRENUMERATA
Z a m ó w i e n i a i przedpłaty n a p r e n u m e r a t ę p r z y j m o w a n e są w t e r m i n i e
d o d n i a 15-go miesiąca p o p r z e d z a j ą c e g o o k r e s p r e n u m e r a t y — p r z e z :
Urzędy P o c z t o w e , listonoszy o r a z Oddziały i D e l e g a t u r y
„Ruchu".
Można również zamówić prenumeratę dokonując wpłaty n a k o n t o
P K O n r 1-6-100020 — C e n t r a l a K o l p o r t a ż u P r a s y
i
Wydawnictw
„ R u c h " — W a r s z a w a , u l . S r e b r n a 12.
C e n a p r e n u m e r a t y z a g r a n i c ę j e s t o 40'°/o droższa o d c e n y p o d a n e j w y ­
ż e j . P r z e d p ł a t y n a tę p r e n u m e r a t ę p r z y j m u j e n a o k r e s y
półroczne
i roczne Przedsiębiorstwo E k s p o r t u i I m p o r t u „Ruch" w
Warszawie,
W i l c z a 46, k o n t o 2-6-71 w N a r o d o w y m B a n k u P o l s k i m w
Warszawie,
u l . W a r e c k a 10.
SPRZEDAŻ
E g z e m p l a r z e z d e z a k t u a l i z o w a n e m o ż n a nabyć w s k l e p i e „ R u c h u " p r z y
u l . W i e j s k i e j 14 w W a r s z a w i e . Z a m ó w i e n i a s p o z a W a r s z a w y
należy
kierować d o C e n t r a l i Kolportażu Prasy i W y d a w n i c t w „Ruch", W a r ­
s z a w a , u l . S r e b r n a 12.
A k t u a l n e n u m e r y czasopism I n s t y t u t u S z t u k i P A N
w w i ę k s z y c h księgarniach m i a s t w o j e w ó d z k i c h .
Białystok — L i p o w a 43
B i e l s k o — D z i e r ż y ń s k i e g o 33
B y d g o s z c z — 1 M a j a 17, D w o r ­
c o w a 14
B y t o m — Kościuszki 4
C h o r z ó w — W o l n o ś c i 13
Częstochowa — A l . N M P 8
Gdańsk-Wrzeszcz — G r u n w a l d z ­
ka 8
G d y n i a — Ś w i ę t o j a ń s k a 47
G l i w i c e — Z w y c i ę s t w a 31
Grudziądz — R y n e k 13
Inowrocław — Królowej J a d w i ­
g i 31
K a l i s z — Ś r ó d m i e j s k a 14
K a t o w i c e — W a r s z a w s k a 11
K o s z a l i n — M ł y ń s k a b l o k 12
K i e l c e — S i e n k i e w i c z a 30, S i e n ­
k i e w i c z a 60
Kraków — Podwale 6
Lublin
—
Krakowskie
Przed­
mieście 68

są

do

nabycia

Ł ó d ź — P i o t r k o w s k a 102a
Poznań — M a r c i n k o w s k i e g o 2 1 ,
A r m i i C z e r w o n e j 37
P r z e m y ś l — Franciszkańska 19
R a d o m — Ż e r o m s k i e g o 27
R z e s z ó w — Kościuszki 3
Słupsk — P I . Z w y c i ę s t w a 11
S a n d o m i e r z — płk. S k o p e n k i 4
Sopot — Bohaterów M o n t e Cas i n o 26
Sosnowiec
b i e 23

—

Czerwone

Zagłę­

T o r u ń — R y n e k S t a r o m i e j s k i 30
Warszawa — K r a k o w s k i e Przed­
mieście 7, K r e d y t o w a 9, P i ę k ­
n a 31/37, B r a c k a 20, N o w y
Świat
35,
Rynek
Starego
M i a s t a 22/24.
W ł o c ł a w e k — 3 M a j a 25
W r o c ł a w — K u ź n i c z a 42
Z a b r z e — Wolności 276

Stołeczne Zakłady Graficzne. Z. W. Wnwa, Podchorążych 39. Z a m . 217. Pap.
ilutstr. k l . I I I , 120 g Ali + k a r t o n biały ,kl. I I I , 220 g. B I . Nakład 1300 egz. S-fl6
D r u k ukończono w czerwcu 1961 r .

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
