<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10923" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10923?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-26T16:06:38+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10901">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/ca9ba70f6acc61b98387e11cb50475e1.pdf</src>
      <authentication>30c65c1a0a1f9fc7bb6083fef4d673fd</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="5">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25237">
                <text>Etnografia Polska</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25238">
                <text>etnografia, etnologia</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25239">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25240">
                <text>1958-</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25241">
                <text>Licencja PIA</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25242">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25243">
                <text>polski</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25254">
                <text>IAiE PAN ( d.IHKM PAN)</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25255">
                <text>IAiE PAN</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130252">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1219</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130253">
              <text>1985</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130254">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:1125</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130255">
              <text>Pracownia Etnografii IHKM PAN w Krakowie / ETNOGRAFIA POLSKA 1985 t.29 z.1</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130256">
              <text>ETNOGRAFIA POLSKA 1985 t.29 z.1, s.206-209</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130257">
              <text>Kwaśniewicz, Krystyna; Tylkowa, Danuta</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130258">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130259">
              <text>Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130260">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="130261">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="130262">
              <text>PRACOWNIA ETNOGRAFII I H K M P A N W KRAKOWIE

1

Pracownia Etnografii ZE I H K M P A N w Krakowie reprezentuje nurt:
empiryczny, głoszący, iż teren jest punktem wyjścia procesu poznaw­
czego. Aktualnym przedmiotem badań jest kultura mieszkańców wsi
Karpat Polskich wraz z Pogórzem. Dotychczas (1978-1980) prowadzono
prace badawcze w dwóch rejonach karpackich, a mianowicie w Beski­
dzie Śląskim — t j . w najbardziej na zachód wysuniętej partii Karpat
Polskich — oraz w Beskidzie Sądeckim usytuowanym we wschodniej
ich części na historycznym pograniczu polskich grup etnicznych. Każdy
z tych rejonów charakteryzuje się inną przeszłością, odmiennym układem
kontaktów ponadlokalnych oraz specyfiką rodzimych tradycji kulturo­
wych. W 1981 r. rozpoczęto badania terenowe w Beskidzie Żywieckim
oraz na Pogórzu Wielickim.
Począwszy od 1978 r. prace naukowo-badawcze placówki prowadzone
są w ramach planu Instytutu realizując problem: „Tradycja i nowator­
stwo w kształtowaniu się współczesnej kultury wsi karpackich" (C.1.1.4./2),
Problem ten rozpatrywany jest na przykładzie wybranych zagadnień te­
matycznych z różnych dziedzin kultury ludowej. Ogólne założenia teo­
retyczne precyzowane są na podstawie wytycznych sugerowanych przez
metody funkcjonalno-strukturalną oraz integralną z uwzględnieniem diachronicznego punktu widzenia. Podjęte zagadnienia analizowane są za­
tem w całokształcie zjawisk kulturowych, w kontekście warunków eko­
logicznych i czynników historyczno-społecznych oraz ekonomicznych,
występujących na obszarze badań. Biorąc pod uwagę lokalne odmien­
ności środowiskowe i kulturowe dąży się do wykazania analogii i zróż­
nicowań w wybranych dziedzinach kultury, a także kierunków i dynamiki
zachodzących przeobrażeń. Zakres chronologiczny prac badawczych obej1

W opracowaniu wykorzystano t a k ż e referat Z . S z r o m b y - R y s o w e j :
Kierunki
i metody
badań
w Karpatach
Polskich
ze szczególnym
uwzględnieniem
problema­
tyki
biesiad
wiejskich
— w y g ł o s z o n y na Ogólnopolskiej Konferencji „ A k t u a l n e
p r o b l e m y p o l s k i e j etnografii", k t ó r a o d b y ł a s i ę w Ł o d z i w m a r c u 1983 r. B a d a n i a
prowadzone przez P r a c o w n i ę K r a k o w s k ą z n a l a z ł y odzwierciedlenie w n a s t ę p u j ą ­
c y c h p r a c a c h z b i o r o w y c h : Tradycja
i współczesne
przeobrażenia
kultury
wsi
Beski­
du Śląskiego,
„ E t n o g r a f i a Polsk'a", t. 28: 1984, z. 1; Studia
z etnografii
Beskidu
Sądeckiego,
P r a c e K o m i s j i E t n o g r a f i c z n e j p r z y O d d z i a l e P A N w K r a k o w i e (w d r u k u ) .

�PRACOWNIA E T N O G R A F I C Z N A I H K M P A N , K R A K С W

207

muje przełom X I X i X X w. po czasy współczesne. W t y m też przedzia­
le czasowym zwraca się uwagę, w jakim stopniu lokalne dziedzictwo k u l ­
turowe wpływa na utrzymywanie się we współczesnej strukturze k u l t u ­
rowej elementów tradycyjnych i jak rzutuje na poczucie odrębności
regionalnych.
Kierując się wzmiankowanymi wyżej założeniami ogólnymi podjęto
prace nad następującymi zagadnieniami:
B u d o w n i c t w o i p r o c e s y o s a d n i c z e — doc. dr hab. Ma­
ria Gładyszowa. W postępowaniu badawczym zwraca się szczególną uwa­
gę na określenie czasu powstania charakterystycznych dla danego re­
gionu budynków oraz na stan majątkowy i zawód inwestorów, a także
późniejszych użytkowników wytypowanych zagród. Opis budownictwa
regionalnego rozpoczęto od charakterystyki najstarszych, spotykanych
jeszcze w terenie zespołów architektonicznych, wskazując na wpływ tra­
dycyjnych struktur osadniczych na charakter późniejszej zabudowy. Na­
stępnie omówiono kolejne fazy rozwoju budownictwa po murowane
włącznie, uwzględniając wpływ odnośnych zarządzeń administracyjnych.
Równolegle doc. dr hab. M . Gładyszowa uczestniczy w międzynaro­
dowym opracowaniu syntezy architektury ludowej Karpat i Bałkanów.
Temat: D o m
m i e s z k a l n y . Przygotowywana praca ma stanowić
monograficzny opis z terenu Karpat Polskich. Współautorem jest dr
D. Tylkowa. Termin ukończenia pracy — 1984 r.
S t r ó j l u d o w y — mgr Krystyna Hermanowicz-Nowak. W do­
tychczasowych badaniach szczególny nacisk położono na społeczno-kulturowe funkcje stroju, co stanowi temat przygotowanej rozprawy dok­
torskiej. Celem opracowania jest próba określenia funkcji pełnionych
przez tradycyjny strój ludowy jako przekaźnik zakodowanych infor­
macji usankcjonowanych społecznie i obyczajowo, a także przedstawienie
form, w jakich strój ludowy występuje współcześnie i jakie pełni funkcje.
Na marginesie prowadzonych prac badawczych zgromadzono mate­
riał ilustracyjny do tematu „Fotografie rodzinne jako źródło ikonogra­
ficzne do badania kultury ludowej".
B i e s i a d y w i e j s k i e — dr Zofia Szromba-Rysowa. Podjęty te­
mat nie był dotychczas przedmiotem analizy etnograficznej. Badania
terenowe wykazały, iż można tą drogą śledzić powiązania mieszkańców
badanych społeczności z całokształtem kultury lokalnej. Wyjściowym
założeniem jest teza o społecznej potrzebie biesiadowania, realizowanej
współcześnie na wsi polskiej w sposób wybitnie spektakularny, nie t y l k o
dzięki możliwościom materialnym, lecz także z chęci dostosowywania
się do obowiązującego ostentacyjnego stylu życia. Analiza biesiad zo­
stała dotychczas przeprowadzona z punktu widzenia r y t u a ł u stanowią­
cego o ich zewnętrznej formie. Obejmuje ona następujące elementy:
1 — uczestnicy; 2 — miejsce i czas biesiadowania; 3 — biesiadny stół;.
4 — dary okolicznościowe.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
