https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/6a8b17c40429eb33516646796a7f947c.pdf 467d4860c727eb5f9829ec21e799e0b5 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4498 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1962 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4183 Title A name given to the resource Kronika/ Polska Sztuka Ludowa 1962 t.16 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1962 t.16 z.3, s. 187-188 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text K O N 10 c z e r w c a 1962 r. zmarł w Iłży n a w y s t a w i e s z t u k i l u d o w e j MaStanisław Pastuszkiewicz, ur. w zowsza. 1888 r., twórca interesujących rzeźb » ceramicznych, jeden z najbardziej z n a n y c h artystów l u d o w y c h K i e l e c ­ Ceramika ludowa i artystyczna czyzny. w y p r o d u k o w a n a przez ośrodki g a r n ­ P r a c e P a s t u s z k i e w i c z a były w i e ­ c a r s k i e związane z C P L i A z terenu l o k r o t n i e w y s t a w i a n e i n a g r a d z a n e całej P o l s k i e k s p o n o w a n a była n a n a w y s t a w a c h sztuki l u d o w e j z a ­ w y s t a w i e w s a l a c h Pałacu K u l t u r y równo k r a j o w y c h , j a k z a g r a n i c z ­ i N a u k i w p i e r w s z e j połowie m a r ­ n y c h . Był on długoletnim p r e z e s e m ca. W ś r ó d p r a c twórców l u d o w y c h honorowym Spółdzielni Przemysłu wyróżniały się szczególnie c e r a m i k a L u d o w e g o i A r t y s t y c z n e g o w Iłży. s i w a z P a w ł o w a i Białej P o d l a s k i e j T r z y k r o t n i e o d z n a c z o n y został K r z y ­ (woj. l u b e l s k i e ) , f i g u r k i c e r a m i c z n e żami Zasługi (Brązowym, S r e b r n y m z Iłży i piękne w formie, c z a r n o i Złotym). polewane naczynia Kazimierczaka z K a r t u z , nawiązujące d o l u d o w e j ceramiki tradycyjnej. 16 c z e r w c a 1962 r. zmarła w Rzeczycy znana tkaczka i w y c i n a n k a r k a ludowa, Antonina Legutows k a . Była o n a laureatką szeregu w y ­ s t a w i konkursów s z t u k i ludowej. Otrzymała Złoty Krzyż Zasługi i s z e r e g i n n y c h odznaczeń z a swą twórczość artystyczną i pracę s p o ­ łeczną w d z i e d z i n i e k r z e w i e n i a k u l ­ t u r y l u d o w e j . O d . 1951 r. prowadziła instruktaż, a następnie kierowała Ośrodkiem Twórczości L u d o w e j w Łęczycy. Konferencje i zjazdy W d n i u 19 m a j a odbyła się w Poznaniu Sesja N a u k o w a z okazji pięćdziesięciolecia T o w a r z y s t w a L u ­ doznawczego w Poznaniu. Program n a u k o w y S e s j i obejmował r e f e r a t y : prof. d r J . B u r s z t a — R u c h l u d o ­ znawczy i badania etnograficzne w Wielkopolsce; m g r S t . Błasz­ c z y k — D z i e j e poznańskich zbiorów etnograficznych; dr T. Wróblew­ s k i — P o l s k o - n i e m i e e k i e pogranicze w świetle materiałów etnograficz­ nych; komunikaty: mgr J . Dydow i c z o w a — Z e studiów n a d z w y ­ czajami dorocznymi ludu wielko­ polskiego; mgr J . Lisakowski — Pieśń i m u z y k a l u d o w a Z i e m i K a ­ liskiej; mgr J . Dydowiczowa — O p i e k a n a d sztuką ludową w W i e l ­ kopolsce; d r Z. J a s i e w i c z — Z b a ­ dań etnograficznych w Koszaliń­ s k i e m : Z d e r z e n i e się k u l t u r grup o s a d n i c z y c h w świetle materiałów z Iwięcina w powiecie koszalińskim. Wystawy i konkursy K o n k u r s n a kurpiowskie pieczy­ w o obrzędowe ogłoszony p r z e z W y ­ dział K u l t u r y W R N p r z y współ­ udziale Ministerstwa Kultury i S z t u k i został rozstrzygnięty w W a r ­ s z a w i e w l u t y m br. K o n k u r s zgro­ madził 86 uczestników, którzy n a ­ desłali ok. 600 p r a c . J u r y przyznało 14 nagród. N a j l e p s z e spośród n a g r o ­ d z o n y c h f i g u r e k e k s p o n o w a n e będą a m a t o r s k i m ) h a f t i zdobnictwo. N a j wyższy poziom a r t y s t y c z n y r e p r e zentowały k r a s z a n k i . 9 maja rozstrzygnięty został k o n k u r s n a kujawską ceramikę l u ­ dową, z o r g a n i z o w a n y w e W ł o c ł a w ­ k u przez Muzeum K u j a w s k i e i W y ­ dział K u l t u r y P R N przy współ­ udziale Ministerstwa Kultury i S z t u k i . W k o n k u r s i e uczestniczyło pięciu g a r n c a r z y , którzy nadesłali naczynia polewane oraz „siwaki" nawiązujące d o t r a d y c y j n y c h f o r m c e r a m i k i k u j a w s k i e j . P o zakończe­ n i u k o n k u r s u urządzono w M u z e u m pokaz nadesłanych p r a c . O d w y s o k i e g o poziomu prac w y ­ m i e n i o n y c h g a r n c a r z y odbiegały w y ­ roby Necla z K a r t u z i c e r a m i k a W maju, w salach Muzeum bolimowska, coraz bardziej upo­ Mazurskiego w S z c z y t n i e została dobniające się do półprzemysłowej otwarta wystawa pt. „Kurpiow­ produkcji pamiątkarskiej. ska Sztuka Ludowa". Wystawa jest r e z u l t a t e m współpracy M u z e u m szczytnieńskiego i Muzeum Kur­ piowskiego w Łomży. Jednym założeń s c e n a r i u ­ Pamiątkarstwo l u d o w e i a r t y ­ z p o d s t a w o w y c h przez s t y c z n e w o j . r z e s z o w s k i e g o p o k a z a ­ s z a w y s t a w y , opracowanegono w m a r c u n a w y s t a w i e pokłosia doc. d r a A . Chętnika i J . ChętnikoI I etapu k o n k u r s u zorganizowanej Wą, było w y k a z a n i e wspólnych e l e ­ w salach Muzeum w R z e s z o w i e . mentów k u l t u r y Kurpiów o r a z W a r ­ (I etap k o n k u r s u rozstrzygnięto w m i i i M a z u r . grudniu 1960, por. k r o n i k a n r 1 Na wystawie zgromadzono po­ 1961). E k s p o n a t y nagrodzone p o k a ­ n a d t r z y s t a eksponatów z z a k r e s u zano z kolei n a Ogólnopolskiej W y ­ t k a c t w a , stroju, haftu, ceramiki, s t a w i e Pamiątkarstwa w K r a k o w i e . m e b l a r s t w a , sprzętu domowego, m a ­ Z o k a z j i w y s t a w y Wydział K u l t u r y l a r s t w a , rzeźby i b u r s z t y n i a r s t w a . Prezydium W R N w Rzeszowie w y ­ Wycinanki reprezentowały prace dał k a t a l o g (Rzeszów 1961, s. 47, współczesne: C z . Konopkówny. P 49 nlb., l i c z n e fotografie). O b s z e r n y Puławskiego i Niedźwieckiej. wstęp i o p i s y eksponatów o p r a c o ­ wała I r e n a Kłak. Muzeum im. Orkana w Rabce zorganizowało k o n k u r s n a podłaźnikl. Rozstrzygnięcie nastąpiło w marcu. Wśród prac nadesłanych przeważały interesujące t r a d y c y j n e t y p y podłaźników. Najwartościowsze e k s p o n a t y zostały z a k u p i o n e przez muzea w Warszawie i Rabce. W pierwszej połowie k w i e t n i a odbyły się w O p o l u doroczne obcho­ d y „Dni L u d o w e j Twórczości A r t y ­ s t y c z n e j " O p o l s z c z y z n y . Organizację powierzono opolskiemu oddziałowi Polskiego T o w a r z y s t w a Ludoznaw­ czego. W d n i u zakończenia obcho­ dów (15 k w i e t n i a ) rozstrzygnięto k o n k u r s n a plastykę ludową oraz odbyły się p o k a z y korowodów g a i ­ k o w y c h i m a r z a n k o w y c h , wystąpili gawędziarze i l u d o w e zespoły w o ­ kalne. N a konkursie plastyki repre­ z e n t o w a n e były: p i s a n k a r s t w o , m a ­ larstwo i rzeźba (o c h a r a k t e r z e W drugiej połowie m a j a i w c z e r w c u o t w a r t a była w Muzeum K u j a w s k i m w e Włocławku regio­ n a l n a w y s t a w a sztuki l u d o w e j z o r ­ ganizowana z okazji D n i Ochrony Zabytków. N a w y s t a w i e pokazano e k s p o n a t y pochodzące ze zbiorów muzealnych; reprezentowały one wszystkie dziedziny tradycyjnej l u ­ dowej twórczości K u j a w . W końcu m a j a o t w a r t a została w Łowiczu p o k o n k u r s o w a wystawa twórczości członków spółdzielni C P L i A „Sztuka Łowicka". O r g a n i ­ zatorami wystawy były Muzeum w Łowiczu o r a z Zarząd spółdzielni. Na wystawie pokazano w y c i n a n k i , hafty, t k a n i n y . W c z e r w c u o t w a r t a została w Muzeum w Łowiczu jubileuszowa wystawa twórczości wycinankarki Elżbiety Żaczek ze Z ł a k o w a B o r o ­ wego, należącej d o grona najwy187 �ni Polskiego Radia. W konkursie uczestniczyło 38 tkaczek, p r z y z n a n o osiem nagród. Pierwsze nagrody otrzymały J a d w i g a Białokozowa ze w s i Jastrzębie i F r a n c i s z k a P a b i a ń czyk z Krzepocin. Zgodnie z tra­ dycją ustaloną już w p o p r z e d n i c h konkursach w Muzeum łęczyckim, z a p r e z e n t o w a n o n a w y s t a w i e zespół eksponatów o wyrównanym, w y s o ­ * k i m poziomie a r t y s t y c z n y m . S z c z e ­ gólnie interesujące były prawie — W c z e r w c u odbył się w K r a ­ nie znane dotychczas tkaniny k o w i e p i e r w s z y Ogólnopolski K o n ­ p a s i a k i wełniane, t k a n e w o p a r c i u wzory. k u r s Pamiątkarstwa, po r o z s t r z y g ­ o t r a d y c y j n e nięciu którego urządzono w Pałacu * S z t u k i w y s t a w ę pokonkursową. N a wystawę z a k w a l i f i k o w a n o ok. 2.000 eksponatów u z n a n y c h p r z e z j u r y z a W Muzeum w Z i e l o n e j Górze odpowiadające w a r u n k o m k o n k u r ­ o t w a r t a była w c z e r w c u w y s t a w a sowym. Były to zarówno prace sztuki ludowej obejmująca ekspo­ artystów l u d o w y c h , j a k amatorów n a t y z e b r a n e przez pracowników i zawodowych artystów-plastyków. M u z e u m n a terenie powiatów M i ę ­ Najliczniej reprezentowane były d z y r z e c z , Świebodzin, Sulechów i województwa k r a k o w s k i e , gdańskie Z i e l o n a Góra. P o k a z a n o t k a n i n y d e ­ i W a r s z a w a . W ś r ó d eksponatów l u d o ­ k o r a c y j n e i stroje ludowe, wyko­ w y c h d o n a j b a r d z i e j interesujących n a n e zarówno p r z e z ludność a u t o ­ należały rzeźby w d r z e w i e rzeźbia­ chtoniczną, j a k — p r z e d e w s z y s t k i m r z y łęczyckich (m. i n . Ignacego K a - p r z e z osadników osiedlonych na mińskiego) oraz c e r a m i k a k i e l e c k a Z i e m i L u b u s k i e j po 1945 r. Znaczną (iłżecka) i r z e s z o w s k a . Interesujące część eksponatów stanowiły p r z e d ­ były o d p u s t o w e c u k r o w e k o g u c i k i mioty zabytkowe, przywiezione białostockie. Pierwszą nagrodę przez osadników z pierwotnego przyznano rzeźbiarzowi-amato- m i e j s c a z a m i e s z k a n i a . N a w y s t a w i e rowi Zygmuntowi C z a j k o w s k i e m u przeważały t k a n i n y wileńskie, p o ­ ze w s i Z l e c z y n a w w o j . k r a k o w ­ l e s k i e i t a r n o p o l s k i e o r a z stroje s k i m z a pracę „Przekupka k r a k o w ­ łemkowskie. s k a " . J a k k o l w i e k sporo eksponatów nadesłanych n a k o n k u r s r e p r e z e n t o ­ wało dobry poziom artystyczny (obok w i e l k i e j ilości przedmiotów W c z e r w c u o t w a r t a była w D o ­ pozbawionych zarówno wartości m u Chłopa w W a r s z a w i e wystawa użytkowej, j a k estetycznej), n i e speł­ współczesnej wycinanki kurpiow­ nił on pokładanych n a d z i e i : s t w o ­ s k i e j . P o k a z a n o ok. 80 p l a n s z w y ­ r z e n i a t a n i c h , e s t e t y c z n y c h w z o r ó w c i n a n e k z P u s z c z y Białej i Z i e l o n e j . pamiątek nadających się d o p r o ­ N a o t w a r c i u w y s t a w y o b e c n e były d u k c j i m a s o w e j . D o najwartościow­ w y c i n a n k a r k i : Anna Kordecka z s z y c h należały e k s p o n a t y o c h a r a k ­ Myszyńca i M a r i a C h r o s t e k z T a t a r . terze u n i k a t o w y m , j a k n p . rzeźby ludowe. * bitniejszych wycinankarek łowic­ kich. Wystawa posiada katalog opracowany przez m g r a Henryka Świątkowskiego, w y d a n y s t a r a n i e m Wydziału K u l t u r y W R N w Ł o w i ­ c z u o r a z M u z e u m w Łowiczu. K a ­ talog z a w i e r a wstęp, opis e k s p o n a ­ tów o r a z i l u s t r a c j e (Łódź 1962 r. s. X X , ilustracje). * W kwietniu zorganizowano w Sali D o m u K u l t u r y w Płocku i n t e r e s u ­ jącą wystawę fotogramów m g r a J . Krippendorfa z Torunia, przedsta­ wiających r y s u n k i w y k o n a n e przez robotników n a s z y b a c h r e m o n t o w a ­ n y c h sklepów. W j e d n y m z następ­ n y c h numerów r e d a k c j a z a p r e z e n ­ tuje wybór n a j c i e k a w s z y c h repro­ d u k c j i z 450 zdjęć w y k o n a n y c h w różnych m i a s t a c h p r z e z m g r a K r i p ­ pendorfa. W Olsztynie otwarta była w czerwcu „Wystawa prac twórców ludowych Warmii i Mazur". Wy­ s t a w a z o r g a n i z o w a n a została z i n i ­ cjatywy Stowarzyszenia PAX w Olsztynie i urządzona w lokalu Stowarzyszenia. Pokazano tkaniny warmińskie i m a z u r s k i e , w y k o n a n e przede wszystkim przez tkaczki z a t r u d n i o n e w spółdzielniach C P L i A w Mikołajkach i Giżycku, o r a z s z e ­ r e g rzeźb, w y r o b ó w z s z y s z e k itp. o c h a r a k t e r z e twórczości amator­ skiej. * W c z e r w c u M u z e u m w Łęczycy urządziło pokonkursową wystawę pt. „Tkanina i strój łęczycki". K o n ­ k u r s i w y s t a w a z o r g a n i z o w a n e zo­ stały p r z e z dyrektorkę M u z e u m m g r Jadwigę Grodzką p r z y współudziale Wydziałów K u l t u r y W R N w Łodzi, P R N w Łęczycy i łódzkiej Rozgłoś­ 188 Jedną z n o w y c h f o r m propago­ w a n i a twórczości l u d o w e j są z o r g a ­ nizowane przez C P L i A tzw. izby twórcze (por. k r o n i k a n r 1 1961). I z b y o r g a n i z o w a n e są w e wnętrzach z a b y t k o w y c h c h a t urządzonych t r a ­ d y c y j n y m i sprzętami i z a m i e s z k a ­ łych p r z e z twórców l u d o w y c h , któ­ rzy demonstrują zwiedzającym s w e w y r o b y , sposób i c h w y k o n a n i a o r a z udzielają wyjaśnień n a t e m a t l u d o ­ w y c h tradycji regionalnych. P i e r w ­ sze tego rodzaju „muzeum" s t a n o w i chata w domu J a n a K a w u l o k a w Istebnej (pow. C i e s z y n ) . P r z y o r g a ­ n i z o w a n i u j e j uczestniczyło M u z e u m Śląskie w B y t o m i u . J a n K a w u l o k j e s t o s t a t n i m wytwórcą śląskich i n ­ strumentów muzycznych, których kolekcję p o s i a d a w s w o j e j izbie. Następne i z b y kurpiowską i łowic­ ką z o r g a n i z o w a n o w d o m u K o n o p ­ ków w T a t a r a c h o r a z w d o m u J u ­ s t y n y G r z e g o r y w Złakowie B o r o ­ wym. * W K c y n i o t w a r t a zostanie wkrót­ ce R e g i o n a l n a I z b a Twórcza w d o ­ mu K l a r y Prillowej. O d wielu lat gromadzi P r i l l o w a eksponaty p a ­ łuckiego t r a d y c y j n e g o t k a c t w a , s t r o ­ j u ludowego, także sprzęty d o m o ­ w e g o użytku, które już obecnie chętnie udostępnia zwiedzającym. Badania naukowe W p i e r w s z e j połowie l i p c a 1962 r. p r z e p r o w a d z o n o n a z l e c e n i e Śląs­ kiego Instytutu Naukowego, W o j e ­ wódzkiego K o n s e r w a t o r a Zabytków oraz Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu badania nad stanem za­ c h o w a n i a , konstrukcją i liczbą s t o ­ dół ośmiobocznych, występujących w budownictwie ludowym powia­ tów pszczyńskiego i tyskiego. O b i e k t y t e ze względu n a w i e k o r a z przykład w y s o k i e g o kunsztu cie­ s i e l s k i e g o mają wartość zabytkową. Z u w a g i j e d n a k n a ilość — w s z y ­ s t k i e n i e mogą być przeniesione do nowoorgunizującego się m u z e u m w plenerze. W y m a g a j ą k o n s e r w a c j i na miejscu. W w y n i k u badań ustalono l i c z ­ bę stodół z a b y t k o w y c h , dokonano klasyfikacji z punktu widzenia konserwatorskiego, wytypowano o b i e k t y d o dalszągo z a c h o w a n i a n a m i e j s c u , ustalono, z których o b i e k ­ tów można zrezygnować, opisano i opracowano konstrukcje tych sto­ dół, wykonano zdjęcia, ustalono p r z y c z y n y z a n i k u i obecną funkcję t y c h stodół. Równocześnie z t y m i b a d a n i a m i p r o w a d z o n o akcję z b i e r a n i a z a b y t ­ ków, tj. dokonywano zakupów, przejęto d a r y i p r z e p r o w a d z o n o i n ­ wentaryzację wytworów kultury l u d o w e j będących j e s z c z e w użyciu, a których n i e udało się przejąć do M u z e u m Górnośląskiego. P r a c e powyższe p r o w a d z o n e były w ramach praktyki muzealnej stu­ dentów etnografii Uniwersytetu Warszawskiego z ramienia Muzeum Górnośląskiego. B a d a n i a m i kierował mgr E . Jaworski. �