https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/8a7796a51a9d376731b0ecd44847d371.pdf 9754ae6e46a924e0ee25215c1c9e46cb Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:756 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1972 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:697 Title A name given to the resource Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1972 t.16 z.1 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1972 t.16 z.1, s.295-299 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text K R O N I K A „Etnografia P o l s k a " , t. X V I z. 1 IV OGÓLNOPOLSKA K O N F E R E N C J A ETNOGRAFICZNA (13-14 l i s t o p a d a 1970 r.) W IV dniach 13-14 l i s t o p a d a 1970 r o k u odbyła Ogólnopolska Konferencja Etnograficzna. rem Konferencji, poświęconej problematyce c y m i u n i w e r s y t e c k i e k a t e d r y etnografii Wrocławia) i Zarząd Muzeów w Arturówku pod organizatorem i zmian kulturowych s k i e j , był I n s t y t u t H i s t o r i i K u l t u r y M a t e r i a l n e j runia, się Głównym w Łodzią inicjato­ etnografii P A N , a ośrodkami pol­ współdziałają­ ( W a r s z a w y , Łodzi, K r a k o w a , P o z n a n i a , T o ­ i Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Sztuki. Konferencja naukowej w Arturówku łym k r a j u . Udział w i w stworzyła warunki wymiany informacji i myśli d l a etnografów z a t r u d n i o n y c h w różnych ośrodkach i i n s t y t u c j a c h w c a ­ Socjologii PAN Konferencji l i c z n e j g r u p y socjologów w s i I n s t y t u t u F i l o z o f i i z prof, d r B . Gałęskim d y s k u s j a c h , n i e ograniczających stworzyło przesłanki trwałej n a czele oraz się j e d y n i e integracji ich czynne do w y m i a n y naukowej na uczestnictwo opinii i polu badań doświadczeń społeczeństwa i jego k u l t u r y . zgodnie z założeniami organiza­ torów, obejmowały p r z e d e w s z y s t k i m problematykę z m i a n k u l t u r o w y c h . Referaty, Podejmo­ wały a także k o m u n i k a t y zagadnienia przemian dotychczasowych opracowania m. in. z metodami, kultury miast komunikaty Etnograficznej zakresem i kierunkami i w s i , charakteryzowały prac etnograficznych teorii zmian Referaty, ferencji związane współczesnej konferencyjne, nad procesami i ciekawsze matów zostaną o p u b l i k o w a n e w głosy d y s k u s y j n e n a metodologiczne oddzielnym tomie z I V Ogólnopolskiej znaczenie Biblioteki STUDENCKIE SEMINARIUM w W d n i a c h 10-12 g r u d n i a denckie seminarium todom i c h badania. go Studentów Etnografii studenci etnografii 1970 r. w seminarium U . W., Katedrze Etnografii. E t n o g r a f i i U . W. obrad uczestniczyli: kierownictwo studenci archeologii, c o w n i c y Zakładu E t n o g r a f i i IHKM Drozd przez socjologii a także Katedry P A N , przedstawiciele Naukowe­ wzięli udział zainteresowani otwarciu Etnografii ZSP. wsi i me­ Koła B. Fedyszaka, i historii sztuki. W i pracownicy odbyło się s t u ­ przemian z inicjatywy z ośrodka poznańskiego i k r a k o w s k i e g o , narium Cecylia ETNOGRAFICZNE współczesnych zorganizowanym kierowanego tokiem Kon­ powiązanych t e ­ Warszawie poświęcone p r o b l e m a t y c e W sugestie polskich. Mirosława OGÓLNOPOLSKIE badań niektórych p r z e m i a n , zawierały charakterystycznych dla warunków ze względu wyniki U . W., semi­ pra­ �KRONIKA 290 W ciągu 3 d n i o b r a d p r z e d s t a w i o n o torycznym dzinna fakt i metodologicznym w założeniach kulturowy, polskiej we problemy i literaturze duchowej zebranych w latach Obrady społecznej — kultury w terenie były zabytków pokolenia współczesnych współczesnych Zbigniewa etnograficznych wsi w pracach wsi przemian Kultura wsi duchowa Ele­ Gierszewskiego: powiatu części wsi Niektóre Kubiaka: Sadkowskiego: zmian, ro­ jako społeczno-kulturowych Badania północnej mery­ i obrzędowość Tadeusza młodego rodzaje przemiany 1962-1969 zmian Macieja chłopskiej pod względem F e d y s z a k : Przemiany Barbary etnograficznej, socjologicznej, S k a l s k i e g o : Współczesne skiego i Kurpiowszczyzny tradycyjnej podstawie kołbielskiej, Janusza Radziejewskiego: literaturze społeczna menty i przedyskutowano J o a n n y C z a j : Rodzina — J a k u b a J . Gałęskiego: Badania kultury w ekspedycji współczesnej podgostynińskich, polskiej prace konińskiego (komunikat), magisterskich na Grzegorza ośrodka poznań­ (komunikat). uzupełnione przesłuchaniem nagrań stępnionych p r z e z dr. J . Olędzkiego) oraz projekcją folkloru muzycznego (udo­ f i l m u p r o d . r a d z . „Cienie z a ­ p o m n i a n y c h przodków". Seminarium Studentów zostało zamknięte Etnografii, n a której ności K . N . S . E . , ustalono projekty usprawnienia roboczą sesją podsumowano przedstawicieli dotychczasowy skład K o m i s j i K o o r d y n a c y j n e j organizacji przyszłych Kół Naukowych charekter działal­ d l a K . N . S . E . oraz seminariów przyjęto etnograficznych. Nadesłane s t r e s z c z e n i a wygłoszonych p r a c : J. Gałęski: Badania Jakub czesnej literaturze Przedmiotem polskiej wyróżnia w zmian społeczno-kulturowych wsi polskiej we współ­ etnograficznej. referatu badaniu są teoretyczne współczesnych etnografię i metodologiczne założenia z m i a n w s i , a także próba od i n n y c h n a u k zajmujących etnografii określenia tego, co się tą problematyką, w szcze­ gólności od socjologii. Przyjmując, że p r z e d m i o t badawczy etnografii w i d z i różnice między t y m i n a u k a m i n i e t y l k o w kach badawczych, (etnografowie lecz również posiłkują się i w sposobie kategoriami i socjologii tłumaczenia teorii j e s t wspólny, stosowanych kultury, autor metodach i t e c h n i ­ badanej n i e zaś rzeczywistości układu społecz­ nego). Chociaż skiej teoretyczne i metodologiczne poszczególnych gólnych ośrodków. ośrodków, Różnice Etnografia zdaniem polska autora w referatu, małych jednak do etnografii p e w n e różnice w z odmiennej wyróżnienia pol­ badaniach tradycji poszcze­ kierunków badaw­ polskiej. badaniach n a d współczesnymi zmianami wsi nawiązuje, zarówno do k o n c e p c j i K . D o b r o w o l s k i e g o j a k i do n o ­ osiągnięć m e t o d o l o g i c z n y c h nie n a badaniu współczesnej wykazać te, wynikające n i e upoważniają c z y c h w e współczesnej etnografii wych założenia są z a s a d n i c z o wspólne można j e d n a k antropologii społeczności kulturowej, l o k a l n y c h , stosując koncentrując zarówno się głów­ jakościowe jak i ilościowe t e c h n i k i b a d a w c z e . Janusz Radziejewski: Badania współczesnych przemian wsi polskiej w literaturze socjologicznej Referat omawia ny i a n a l i z u j e p r a c e następujących społeczne w s i w w Polsce Ludowej, nika. Socjologia Polsce Ludowej, autorów: D . Gałaja — B . Gałęskiego — Zmiany Zmia­ społeczne w s i B a d a n i a społecznej s t r u k t u r y w s i p o l s k i e j , Chłopi i zawód r o l ­ wsi, A. Pawełczyńskiej — Dynamika przemian kulturowych na �297 KRONIKA wsi, J . Turowskiego — Przemiany tradycyjnej wiejskiej społeczności lokalnej, J . Turowskiego i A. B o r n u s a — Drogi modernizacji w s i . W y p r o w a d z o n e w n i o s k i odnoszą się wyłącznie do t y c h p r a c : 1. Dobór czynników p r z e m i a n j e s t często p r z y p a d k o w y i nie pozwala n a peł­ ne o d z w i e r c i e d l e n i e i c h p r o c e s u . 2. W mane ujęciu statystycznym nie udowodniono przemian wartości pozwalają jedynie na przedstawienie jakościowych, a o t r z y ­ występowania poszczegól­ n y c h treści k u l t u r o w y c h . 3. Brak jest ujęcia historycznego, które pozwalałoby na bardziej dogłębną analizę z j a w i s k a p r z e m i a n . Zdaniem faktów autora referatu lub instytucji, wielu pochopnych badania poszukuje o bystroniowską społecznego powinny obejmować h i s t o r y c z n e . Pozwoliłoby w fakt badania to uniknąć określa wypadku, kulturowy u s t a l a n i a prawidłowości od d e f i n i c j i koncepcję autorka dwoma faktami jako sposobów chanizmów. Wychodząc ciu ujęcie wniosków. B a r b a r a F e d y s z a k : Przemiany Referat etnograficzne uwzględniając faktu kultury zmianę kulturowego i przemian durkheimowskie jako relację gdy z a k r e s y w chociaż oraz ich m e ­ konstruowanego opar­ sformułowanie czasie jednej w zachodzącą z pełnionych faktu między przez nie f u n k c j i krzyżują się. Z d a n i e m a u t o r k i : a) u s t a l a n i e j a k i c h k o l w i e k prawidłowości z m i a n należy rać na analizie m i . Najczęściej nej poszczególnych r e l a c j i zachodzących są one dostępne n a s z e m u p o z n a n i u zbiorowości; b) porównywać między jako faktami współwystępujące ze sobą można j e d y n i e f a k t y , opie­ kulturowy­ które w w da­ podobny sposób funkcjonują w d a n e j k u l t u r z e . R e l a c j a między n i m i umożliwia n a m u c h w y ­ c e n i e podobieństw charakterystycznych dla konkretnego cesy w industrializacji i urbanizacji P o l s c e należałoby zweryfikować traktowane w zespołu z j a w i s k ; jako generalizacje o p a r c i u o szczegółowe b a d a n i a c) pro­ przemian konkretnych z m i a n zachodzących w małych społecznościach. W końcowej faktów części r e f e r a t u rakteryzują których n i e ulegają uwagę n a specyfikę ujawnić istnienie spowodowane interesujące powodując p o w s t a w a n i e wpływom. Ustalenie zostało cie — f a k t y zewnętrzne) a w y t w o r a m i może zwraca się odpornością n a m o d y f i k a c j e , tworów k u l t u r o w y c h , same rami, autorka niektórych k u l t u r o w y c h w P R L . F a k t y te w p r o w a d z a n e do małych społeczności r e l a c j i między wspomnianymi faktami pełniącymi p o d o b n e f u n k c j e prawidłowości towarzyszące cha­ nowych (w w wy­ utwo­ refera­ przeszłości, wprowadzaniu wszelkich ustaw. Autorka planuje przeprowadzenie badań terenowych i obrzędowość rodzinna w oparciu o powyższe ekspedycji kołbiel- wskazówki. Joanna Czaj: Rodzina w założeniach skiej Referat nych powstał na Mazowszu w oparciu o materiały południowo-wschodnim, z badań terenowych n a obszarze n i a rozpoczęte w 1969 r o k u z i n i c j a t y w y M a z o w i e c k i e g o gromady przeprowadzo­ Kołbiel. Towarzystwa Bada­ Kulturalnego mają c h a r a k t e r i n d y w i d u a l n y c h badań pracowników n a u k o w y c h oraz p r a k t y k denckich. obecnej. Badania obejmują okres od uwłaszczenia chłopów w 1864 do stu­ chwili �KRONIKA 298 Badania terenowe staw gospodarczych ny, obrzędowości a dalszej w referat świetle badań Społeczne chłopskiej, rodzinnej kolejności — Niniejszy w poświęcone są z a g a d n i e n i o m rodziny i dorocznej, poświęcony i kulturowe zajęciom sztuce, f o l k l o r o w i n a d rodziną osadnictwa, budownictwa, społeczno-ekonomicznej struktury pozarolniczym, i literaturze przemiany w regionie niniejszego Kołbieli handlowi ludowej. j e s t a n a l i z i e z m i a n elementów chłopską. W n i o s k i pod­ rodzi­ w kultury artykułu okresie ludowej brzmią: po II 1) wojnie światowej uległy dużemu przyśpieszeniu. 2) P r z e m i a n y w e w s z y s t k i c h d z i e d z i n a c h życia rodzinnego na badanym obszarze zgodne są z tendencją z wyjątkiem s f e r y obrzędowości r o d z i n n e j charakteryzującej ogólnokrajową, się w r e j o n i e kołbiel- s k i m dużą zachowawczością. 3) T r a d y c y j n y c h a r a k t e r obrzędów r o d z i n n y c h s t a n o ­ w i c i e k a w y t e o r e t y c z n i e p r o b l e m i w y m a g a bliższych studiów. Tadeusz Maciej Ciołek Z DZIAŁALNOŚCI S T U D E N C K I E J S E K C J I A M E R Y K A N I S T Y C Z N E J Od szeregu lat na Wydziale H i s t o r y c z n y m Uniwersytetu Warszawskiego w i e l u studentów w y k a z y w a ł o duże z a i n t e r e s o w a n i e problematyką dotyczącą h i s t o r i i i k u l ­ t u r y I n d i a n amerykańskich. Zaistniała więc p o t r z e b a powołania do życia o r g a n i ­ z a c j i zrzeszającej zajmujących się s p r a w a m i a r n e r y k a n i s t y - c z n y m i , umożliwiającej p r o w a d z e n i e d y s k u s j i , w y m i a n ę poglądów oraz pomoc w p r a c y n a d r o z w i j a n i e m zainteresowań. Jesienią 1968 r o k u z i n i c j a t y w y studentów a r c h e o l o g i i powstała S e k c j a A m e r y k a n i s t y c z n a K o ł a N a u k o w e g o Studentów p r z y K a t e d r z e A r c h e o l o g i i P r a d z i e j o w e j i Wczesnośredniowiecznej U W . O p i e k u n e m n a u k o w y m S e k c j i został doc. d r A n d r z e j Wierciński. Z e b r a n i a S e k c j i , odbywające się r a z w miesiącu, od początku cieszyły się dużą frekwencją, liczba akcji i to n i e t y l k o w ś r ó d studentów spoza obejmowała jej członków. Dzięki p o p u l a r y z a t o r s k i e j , mającej dentów z problematyką i Sekcji. temu Na było zebrania możliwe n a celu zapoznanie przychodziła rozwinięcie j a k największej liczby a m e r y k a n i s t y c z n a . T e m a t y k a zebrań była b a r d z o zagadnienia archeologiczne, etnograficzne, historyczne duża szerokiej i stu­ szeroka i n . Oto k i l k a p r o b l e m ó w p o r u s z a n y c h w r e f e r a t a c h : „geneza i k o n t a k t y k u l t u r a m e r y k a ń ­ s k i c h z k u l t u r a m i S t a r e g o Świata", „Kształtowanie się świadomości e t n i c z n e j wśród ludów a n d y j s k i c h Q u e c h u a i A y m a r a " , „budownictwo p r z e d k o l u m b i j s k i e r y c e Ś r o d k o w e j " , „instrumenty m u z y c z n e w ności z i e m s k i e j w „najnowsze b a d a n i a państwie I n k ó w " , dawnym „problemy w Ame­ M e k s y k u " , „struktura włas­ archeologiczne a r c h e o l o g i c z n e w M e k s y k u " , „wyniki badań w Ameryce Płn.", antropologicznych doc. dr. A . Wiercińskiego w A m e r y c e Ś r o d k o w e j " . R e f e r a t y były i l u s t r o w a n e b o g a ­ tym materiałem filmowym i fotograficznym. Na zebrania zapraszano wiele osób ze świata n a u k i interesujących się A m e r y k ą indiańską, które brały udział w d y s k u ­ sjach i opowiadały o wrażeniach z pobytu w Ameryce i przeprowadzanych tam badaniach naukowych. Należy podkreślić, że S e k c j a nawiązała k o n t a k t y z i n n y m i ośrodkami amery- kanistycznymi. Jej przedstawiciele zorganizowała Szczególnie wzięli udział w Seminarium Sekcja Amerykanistyczna P T L w ożywione k o n t a k t y łączą członków A m e r y k a n i s t y c z n y m , które Poznaniu w Sekcji k w i e t n i u 1969 r o k u . z amerykanistami z k o w a ( w y m i a n a referatów n a u k o w y c h , p o m o c i współpraca). Kra­ �299 KRONIKA W c e l u ułatwienia bibliografii w a t n y c h znajdujących ku pracy członkom amerykanistycznej półroczny kurs i sympatykom ze w s z y s t k i c h się w W a r s z a w i e . zapoczątkowano bibliotek i znanych zbieranie zbiorów S e k c j a zorganizowała również w języka hiszpańskiego, przygotowujący pry­ 1969 r o ­ do tłumaczenia tekstów n a u k o w y c h i śledzenia l i t e r a t u r y dotyczącej A m e r y k i Łacińskiej. Ostatnią i największą z d o t y c h c z a s podjętych przez Sekcję n i z o w a n i e , wspólnie z a m e r y k a n i s t a m i z K r a k o w a , w y s t a w y Indian w polskich zbiorach niemuzealnych". Wystawa akcji było pod tytułem była pierwszą zorga­ „Kultura tego rodzaju imprezą w P o l s c e i miała do spełnienia ważną rolę zarówno dydaktyczną, j a k też popularyzatorską. Stanowiła o n a jedyną możliwość udostępnienia s z e r o k i e m u nu zainteresowanych ficznych będących niezwykle własnością ciekawych osób kolekcji prywatnych. archeologicznych Ponadto była i gro­ etnogra­ próbą pokazania dorobku polskiej amerykanistyki. Wystawa rzowskim była o t w a r t a w d n i a c h 22 X I - 1 2 X I I 1970 r o k u w Pałacu K a z i m i e ­ gmachu UW. Eksponowane z a b y t k i pochodziły z k o l e k c j i w a r s z a w s k i c h , k r a k o w s k i c h i poznańskich. W y s t a w a p r z e z cały czas cieszyła się dużym z a i n t e r e ­ s o w a n i e m . Komunikatywność i atrakcyjność e k s p o z y c j i podnosiło z a s t o s o w a n i e t e c h ­ nik audiowizualnych (podkład muzyczny, ruchome przeźrocza). Dużą pomocą dla zwiedzających był k a t a l o g zawierający krótkie w p r o w a d z e n i e w problematykę a m e rykanistyczną oraz spis k o l e k c j i i i c h właścicieli. Z okazji otwarcia w y s t a w y odbyło się n a U n i w e r s y t e c i e W a r s z a w s k i m krótkie s e m i n a r i u m , które zorganizowała S e k c j a A m e r y k a n i s t y c z n a z udziałem władz u c z e l ­ ni i zaproszonych gości z różnych ośrodków poświęcone były z a g a d n i e n i o m b l e m y p o r u s z a n e w r e f e r a t a c h były następnie Wygłoszone Nowe twa kierunki zostały badan wiedzy następujące referaty: amerykanistycznych w peruwiańskich lomas; uniwersyteckich w Polsce. dyskutowane. R. Mańkowska — problem i A. a u t o r z y zwrócili u w a g ę n a przydatność hydrologiczno-geologicznej w badań p r o w a d z o n y c h Krzanowski, przedkolumbijskiego w interpretacjach Ameryce wymagałby p r z e z . archeologów osadnic­ zastosowania archeologiczno-etnograficz- n y c h . P r o b l e m w y k r y w a n i a i d o t a r c i a do p o z i o m u w o d y p o d z i e m n e j k a prehistorycznego Referaty związanym z archeologią, etnografią i historią. P r o ­ określonych, w i specjalistów miarę p r z e z człowie­ szczegółowych hydrogeologów. Być może b a d a n i a te pozwoliłyby wyjaśnić rozwój l u b z a m i e r a n i e życia osiadłego w r y c h rejonach Andów podnoszeniem R. T o m i c k i , Śmierć w religii się l u b o p a d a n i e m Majów; przedmiotem poziomu wody r e f e r a t u był k o m p l e k s w i s k k u l t u r o w y c h składający się z c z t e r e c h , ściśle ze sobą powiązanych elementów kosmologii, obrzędów pogrzebowych, o r a z wierzeń i obrzędów związanych znaczenia motywu śmierci w t y c h zespołach p o z w a l a nania z innymi kulturami Mezoameryki, rarchia władzy wierzeń ze składaniem a własność ziemska niektó­ podziemnej. ofiar dotyczących zja­ zespołów: panteonu z ludzi. Rekonstrukcja n a przeprowadzenie porów­ Hie­ głównie z aztecką. A . M a c i e r e w i c z , w Tawantinsuyu w początkach XVI~go Anna wieku. Urban �