https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/f6ba82dfaf8a9e0ad5558a82cf7e1d13.pdf c162ba560c8211726bc3753705214db2 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3998 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1961 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3741 Title A name given to the resource Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961 t.15 z.1 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961 t.15 z.1, s. 61-62 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Type The nature or genre of the resource czas. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text K R Dnia 9 listopada 1960 r. zmarła W Łodzi dr Janina Krajewska, w i e ­ loletni pracownik naukowy Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, zasłużony badacz etnogra­ fii polskiej. * Zespół do Spraw Plastyki M i n i ­ sterstwa K u l t u r y i Sztuki udzielał w roku 1960 pomocy finansowej, a często i merytorycznej, w orga­ nizowaniu n a terenie całego kraju wystaw regionalnych wojewódzkich i objazdowych oraz regionalnych konkursów sztuki ludowej. Człon­ kowie Zespołu wzięli udział w orga­ nizacji 25 wystaw i 16 konkursów, uczestnicząc w jury, w komisjach ustalających zestaw eksponatów i przyznając nagrody wyróżniającym się twórcom ludowym. Ogólna su­ ma wydatkowana na organizację imprez w terenie wyniosła ponad 500 000 zł. Ponadto na nagrody w y ­ datkowano ponad 120 000 zł, n a sty­ pendia dla twórców ludowych 150 000 zł, na zakupy do muzeów centralnych i terenowych 330 000 zł. Mgr K. Pietkiewicz uczestniczył z r a ­ mienia Ministerstwa K u l t u r y i Sztu­ ki w dorocznych naradach progra­ mowych CPARA, w K o m i s j i do Spraw Kulturalnych Mniejszości Na­ rodowych oraz K o m i s j i do' Spraw Kultury przy Towarzystwie Łącz­ ności z Polonią Zagraniczną „Po­ lonia", oraz wygłosił c y k l wykła­ dów o znaczeniu sztuki ludowej d l a krajoznawstwa polskiego n a ogól­ nopolskim zjeździe P T T K w War­ szawie. * Udział C P L i A w opiece nad sztu­ ką ludową wyrażał się w r o k u 1960 w organizowaniu konkursów i w y ­ staw (odnotowywanych w naszej kronice na i n n y m miejscu) oraz w przeznaczeniu specjalnego funduszu na zakup eksponatów i nagrody dla twórców ludowych biorących udział w imprezach organizowanych przez inne instytucje. Projekt Regio­ nalnych Izb Twórczych j a k o akcja CPLiA k u uczczeniu M i l l e n i u m zo­ stał zatwierdzony przez stałe Pre­ zydium Muzeów Etnograficznych przy M i n . K u l t . i Szt. i Centr. Zarz. Muz. i Ochr. Zab. oraz Radę A r t y ­ styczną CPLiA. Regionalna Izba Twórcza ma na celu pielęgnowanie i reaktywowanie tradycyjnych tech­ nik twórczości ludowej, propago­ wanie ich wśród ludności miejsco­ wej oraz turystów k r a j o w y c h i za­ granicznych. Siedzibami Izb będą tradycyjne chaty wiejskie typowe dla danego regionu, z odpowiednio urządzonym i dekorowanym wnę­ trzem. N Pomyślnie rozwija się zagranicz­ na placówka C P L i A — sklep wzor­ cowy w N o w y m Jorku. W grudniu 1960 r. zorganizowano t a m wystawę szopek rzeźbionych w drzewie i szopek krakowskich. Większość eks­ ponatów sprzedano. Sklep nawiązał również k o n t a k t z B r o o k l y n M u seum w N o w y m J o r k u oraz pry­ w a t n y m i kolekcjonerami sztuki l u ­ dowej, którym dostarcza ekspona­ tów. * W listopadzie odbyła się w Bia­ łymstoku sesja etnograficzna PTL, z której sprawozdanie umieścimy w następnym numerze. * K o m i s j a Oświaty i K u l t u r y Wy­ działu K u l t u r y W R N wspólnie z łę­ czycką Komisją Oświaty, K u l t u r y i Z d r o w i a Z S L obradowały w g r u d ­ n i u w Łęczycy. W obradach poza członkami obu k o m i s j i uczestniczyli liczni twórcy l u d o w i regionu łę­ czyckiego oraz działacze pracujący nad upowszechnieniem k u l t u r y l u ­ dowej. Tematem obrad była przede wszystkim ocena działalności Wy­ działów K u l t u r y Rad Narodowych i muzeów regionalnych w dziedzi­ nie opieki nad twórczością ludową. Powzięto uchwałę o kontynuacji do­ tychczasowych f o r m pracy w tej dziedzinie oraz zadeklarowano no­ we zadania: przeprowadzenie w 1961 r. powszechnej inwentaryzacji sztuki ludowej, urządzenie — w związku z obchodami tysiąclecia — przeglądu dorobku sztuki ludowej i f o l k l o r u województwa łódzkiego. Postanowiono także zorganizować d w a muzea regionalne — w Wie­ l u n i u i Rawie Mazowieckiej, prze­ prowadzić badania etnograficzne w powiatach Brzeziny i K u t n o oraz rozpocząć starania o uruchomienie muzeum skansenowskiego. K A nictwo, rolnictwo, przemysł domo­ wy, garncarstwo, sprzęty, ubiory, zdobnictwo, malarstwo i rzeźbę. W d n i u otwarcia (24.VII.1960) A. Czelusta z Liskowa dała pokaz tech­ n i k i tkactwa ludowego. Wystawy „Zwyczaje ludowe na Śląsku" — pod t y m tytułem zorganizowana została w lipcu 1960 r. przez Dział Etnografii Muzeum Górnośląskiego w B y t o m i u wystawa — jako w y n i k całorocznego konkursu na wymie­ niony temat. Zawierała ona prawie wyłącznie okazy nadesłane z tere­ nu, które jeszcze dziś wykorzysty­ wane są przez l u d w tradycyjnych zwyczajach miejscowych. Wystawa, podzielona n a cztery części, obra­ zowała zwyczaje poszczególnych pór roku. Wpleciono w nie również zwyczaje rodzinne i towarzyskie, w t a k i m stopniu, j a k i c h nasilenie przebiega w ciągu roku. Oprócz oryginalnych okazów, wystawa za­ wierała cały szereg ciekawych zdjęć dokumentacyjnych, i l u s t r u ­ jących fragmenty współczesnych obchodów, oraz trzy mapy przed­ stawiające występowanie na tere­ nie województwa katowickiego nie­ których zwyczajów zimowych, w i o ­ sennych i wróżb andrzejkowych. Scenariusz wystawy opracowała mgr Barbara Bazielich. * Z okazji Międzynarodowej K o n ­ ferencji Pomorzoznawczej w Szcze­ cinie (3—6.IX.60) Prezydium Woj. Rady Nar. oraz Zarząd Wojew. Z M W zorganizowały n a Z a m k u w Szczecinie wojewódzką wystawę •sztuki ludowej. Przeważały t k a n i ­ ny. Wystawa czynna była przez wrzesień, a następnie wysłana zo­ stała jako wystawa objazdowa n a teren województwa. Wydano kata­ log opracowany przez J . Pieńkowa. Ministerstwo K u l t u r y i Sztuki * przyznało wystawiającym twórcom Staraniem miejscowych władz liczne nagrody i dokonało zakupu i czynników społecznych zorgani­ eksponatów do celów muzealnych. zowane zostało w Jarocinie (woj. * poznańskie) muzeum regionalne o Wystawa sztuki ludowej regionu charakterze etnograficznym. Urzą­ dzono j e w tzw. Skarbcu, według piotrkowskiego o t w a r t a była w l i ­ scenariusza O. Podlewskiego. U r o ­ stopadzie i grudniu w Muzeum w czystego otwarcia placówki m u ­ Piotrkowie. Przeważały eksponaty zealnej dokonano w d n i u 22 lipca. z zakresu t k a n i n y i stroju ludowe­ go; znalazły się n a wystawie także * rzeźby w drzewie, elementy zdob­ W ramach uroczystości j u b i l e u ­ nictwa wnętrza (wycinanki, pają­ szowych 18 wieków Kalisza o t w a r ­ ki), ceramika, pisanki. Starannie katalog zawiera wstęp to w tamtejszym muzeum dział wydany etnograficzny. Środków finanso­ wprowadzający w zagadnienia sztu­ w y c h dostarczyło Prezydium 'Po­ k i ludowej regionu (w oprać, mgra wiatowej Rady Narodowej. Sce­ J . P. Ęekowskiego) oraz spis i n w e n ­ nariusz ekspozycji opracował S. tarzowy eksponatów. Błaszczyk. Obejmuje ona: budów61 �W październiku i listopadzie ot­ w a r t a była w Rawie Mazowieckiej wystawa sztuki ludowej regionu rawskiego, zorganizowana stara­ niem Wydziału K u l t u r y W R N w Łodzi, Inspektoratu Oświaty w Ra­ wie Mazowieckiej i Muzeum Arche­ ologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Wystawa obejmowała t k a ­ ninę, haft, strój, ceramikę, kraszan­ k i , w y c i n a n k i oraz inne elementy zdobnictwa wnętrza. Dominowały eksponaty pochodzące z południo­ wej części powiatu — z okolic Inowłodza, Lubochni, Rzeczycy i Krzemienicy; do najbardziej inte­ resujących eksponatów należał ze­ spół tkanin współczesnych. Wystawę poprzedziły przygoto­ wawcze badania terenowe, prze­ prowadzone przez mgra J . P. Dekowskiego, kustosza Muzeum A r ­ cheologicznego i Etnograficznego w Łodzi, oraz mgra J . Jastrzębskiego, kierownika Muzeum w Tomaszo­ wie. Katalog wydany przez organi­ zatorów wystawy zawiera krótki wstęp wprowadzający (w oprać. J. P. Dekowskiego), opis i n w e n t a ­ ryzacyjny eksponatów (w oprać. B. Kowalca) oraz 10 ilustracji fo­ tograficznych. * W listopadzie o t w a r t o w Pozna­ niu wystawę sztuki ludowej L u ­ belszczyzny. Wystawa pomyślana była j a k o jedna z imprez akcji wymiany kulturalnej województw wschodnich i zachodnich w ramach obchodów Tysiąclecia. Organizato­ r a m i wystawy były Muzeum w L u ­ blinie oraz Wydział K u l t u r y W R N w Lublinie. Zgromadzono ponad 300 eksponatów z zakresu cerami­ k i , tkactwa i stroju ludowego, rzeź­ by, zdobnictwa wnętrz (wycinanki, k w i a t y itp.) oraz wyrobów k o w a l ­ skich i pisanek. Scenariusz wysta­ wy opracowali: W. Brajewska, I . Iskrzycka, J . Obtołowicz i E. Pol. Wydano katalog wystawy. W listopadzie zorganizowano w Tczewie, staraniem Wojewódzkiego Domu Twórczości Ludowej i k a r t u ­ skiej CPLiA, wystawę kartuskiej sztuki ludowej. Pokazano ceramikę, plecionki z korzenia i słomy, hafty i meble wykonane przez twórców ludowych z Kościerzyny, Wdzydz, Chmielna i Kartuz. * W listopadzie w muzeum regio­ n a l n y m w Kartuzach odbyła się wystawa kaszubskiej sztuki ludo­ wej. • 62 W g r u d n i u o t w a r t a była w K a t o ­ wicach wystawa rzeźby i m a l a r ­ stwa górników z kopalni „Wieczo­ rek". W dziale malarstwa pokaza­ no m. i n . ostatnie prace Ociepki, Pawła Stolorza, Pawła Wróbla, Antoniego Jaromina i Ottona K l i m ­ czaka. * Wydział K u l t u r y W R N w Rzeszo­ w i e wspólnie z W o j . Kom!. K u l t Fiz. i T u r y s t y k i zorganizował k o n ­ kurs n a pamiątkarstwo ludowe i artystyczne Ziemi Rzeszowskiej. Pierwszy etap konkursu zakończo­ no w g r u d n i u 1960 r. Na konkurs wpłynęło ponad 250 prac z zakresu garncarstwa, koronkarstwa, rzeźby w drzewie, zabawek, metaloplasty­ k i , drobnej galanterii i t p . W y k o ­ nawcami b y l i w większości twórcy l u d o w i . Najliczniej reprezentowana była ceramika (m. i n . prace g a r n ­ carzy ze w s i Zalesie, Medynia Gło­ gowska i Pogwizdów — pow. Rze­ szów). Eksponaty z zakresu cera­ m i k i należały do najwartościow­ szych pod względem artystycznym. Plastycy zawodowi s t a n o w i l i nie­ stety n i e w i e l k i procent uczestników konkursu, a prace i c h n i e zawsze reprezentowały najwyższy poziom. Wyróżniły się t u dodatnio prace art. piast. M a r i i Czarneckiej z K r a ­ kowa. Otrzymała ona I nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki. Ogółem na nagrody wydatkowano 53 000 zł, nagrodzono ponad 100 osób. nych przez siebie wyrobów a r t y ­ stycznych. Znaczny procent ekspo­ zycji stanowiły prace twórców l u ­ d o w y c h : ceramika, tkaniny, d r e w ­ niane przedmioty zdobione. * W gmachu ratusza w Gdańsku w dniach 27 i 28 grudnia 1960 r. o d ­ był się pokaz sztuki ludowej osied­ leńców z Wileńszczyzny zamieszka­ łych na terenie województwa gdań­ skiego. Eksponowano t k a n i n y t r a ­ dycyjne i współczesne oraz — w niewielkiej ilości — haft i cera­ mikę. W ramach w y m i a n y k u l t u r a l n e j między województwem l u b e l s k i m a okręgiem l w o w s k i m o t w a r t a była w listopadzie w e L w o w i e wystawa sztuki ludowej Lubelszczyzny obej­ mująca tkaniny, stroje, ceramikę, wycinanki, pisanki, kowalstwo artystyczne i sztuczne k w i a t y . W L u b l i n i e natomiast odbyła się w y ­ stawa sztuki ludowej U k r a i n y , zor­ ganizowana przez Ukraińskie M u ­ zeum Sztuki Ludowej w e Lwowie. Do najciekawszych eksponatów na­ leżały t u zabytkowe k i l i m y połtawskle z końca X V I I I w., w y r o b y z zakresu zdobnictwa w drzewie z Zakarpacia ( X I X w.) i X I X - w i e c z na ceramika kijowska. * Wystawa sztuki Eskimosów k a ­ nadyjskich, eksponowana wiosną 1960 r. w Warszawie, przeniesiona została następnie do i n n y c h miast W grudniu o t w a r t o w M u z e u m polskich: w listopadzie o t w a r t a by­ Etnograficznym w K r a k o w i e w y ­ ła w K r a k o w i e , w grudniu — w stawę poświęconą historii szopki Lublinie. krakowskiej. Ilustrowała ona po­ szczególne stadia rozwoju szopki aż do c h w i l i obecnej. Wystawione Różne eksponaty pochodzą z Muzeum Etnograficznego oraz M u z e u m H i ­ Prof. d r M a r i a Znamierowskastorycznego w K r a k o w i e . Szopki Prufferowa otrzymała za całokształt już n i e istniejące zrekonstruowano pracy naukowo-badawczej i orga­ w pracowni konserwatorskiej M u ­ nizacyjnej w dziedzinie muzeal­ zeum Etnograficznego. n i c t w a i etnografii jedną z 7 na­ gród m . Torunia d l a twórców i działaczy k u l t u r a l n y c h . 17 grudnia odbył się w K r a k o w i e * tradycyjny konkurs szopek. Zapre­ zentowano ogółem 48 szopek. Trzy równorzędne I nagrody przyznano: Ministerstwo K u l t u r y i Sztuki Władysławowi Wiatrowi, Włady­ przyznało nagrody 36 twórcom l u ­ sławowi Turskiemu i A d a m o w i K u - d o w y m — autorom prac ekspono­ dasowi. Poza t y m przyznano 6 n a ­ w a n y c h n a wystawie „Inwencje l u ­ gród drugich, 10 — trzecich i 11 dowe w polskim w z o r n i c t w i e arty­ nagród czwartych. stycznym". Z a prace w zakresie włączania inwencji plastycznej * twórców l u d o w y c h do wzornictwa przemysłowego otrzymały nagrody Spółdzielnia C P L i A „Sztuka Be­ 2 wieloletnie pracownice Instytutu skidzka" w Bielsku-Białej zorgani­ Wzornictwa Przemysłowego — art. zowała w grudniu w pawilonie w y ­ piast. L i d i a Buczek i A l i c j a Le­ s t a w o w y m ekspozycję produkowa­ wińska. �