https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/376547991f21adfb44b7ac525bbccda6.pdf f4750d1423f97fb8e5b9370612e18ea6 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3486 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1980 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3268 Title A name given to the resource Kronika IV-VI 1980 / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1980 t.34 z.3-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1980 t.34 z.3-4, s.249-250 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text wargami oraz w k l ę s ł e nosy. Rodzaj tworzywa zdecy­ d o w a ł o t y m , że c a ł y akcent skupia się na r y s u n k u ' i wyrazie samej t w a r z y z p o m i n i ę c i e m włosów (il. 4). O s t a t n i ą g r u p ę r z e ź b Słoniny t w o r z ą wykonane w drewnie f i g u r k i z w i e r z ą t , k t ó r e ze względu na bar­ dzo m a ł e w y m i a r y , p r z y p o m i n a j ą zabawki. W prze­ c i w i e ń s t w i e do i n n y c h p r z y k ł a d ó w twórczości artysty doszły t u w y r a ź n i e do głosu tendencje naturalistyczne, ujawnione g ł ó w n i e w daleko p o s u n i ę t e j trosce o szczegóły anatomiczne i fakturalne oraz w chęci p o d k r e ś l e n i a momentu ruchu. P o d s u m o w u j ą c dorobek r z e ź b i a r s k i Józefa Słoniny, należy p o d k r e ś l i ć , że reprezentuje on przeciętny po­ ziom, k t ó r y w n i e k t ó r y c h p r z y k ł a d a c h , j a k np. rzeź­ bie kobiety k o p i ą c e j m o t y k ą ziemię, z d a w a ł się zapo­ w i a d a ć r z e ź b i a r z a z d u ż y m i możliwościami. Intereso­ w a ł go przede wszystkim człowiek, jego praca i troski. Z tego w z g l ę d u ś w i ą t k a r s t w o o d g r y w a ł o u niego rolę d r u g o r z ę d n ą i wiązało się przede wszystkim z począt­ k o w y m okresem twórczości. W n i e k t ó r y c h tematach ś w i e c k i c h n a w i ą z u j e jednak do tradycji ś w i ą t k a r s k i c h (kobieta z dzieckiem na r ę k u , dziewczyna w gorsecie). Część jego prac ma Charakter ilustracyjny (zajęcia wiejskie), część zaś t r a k t o w a ł jako swoisty trening warsztatowy (główki kamienne). W a r t o ś ć plastyczną m a j ą jednak przede wszystkim rzeźby o tematyce świątkarskiej oraz ś w i e c k i e rzeźby jednofiguralne, mniej cenne są kompozycje wielofiguralne. wspólna funkcja: wół zaprzężony w jarzmo, chłop trzy­ mający pług oraz poganiająca wołu kobieta. Poszcze­ g ó l n e , bryły kompozycji, poprawnie ęzeźbione, są rea­ listycznie ujęte. Rzeźbiarsko najbardziej udany jest wół. Trafność ujęcia przejawia się w u k ł a d z i e takich elementów anatomicznych, jak mocno osadzona głowa, masa tułowia oraz ruch nóg. Jednolita faktura wszyst­ kich brył a także brak polichromii, p o d k r e ś l a j ą jed­ ność ideową całej kompozycji. Poza wspomnianymi już rzeźbami sakralnymi, po­ wstałymi w początkowym okresie twórczości, wszystkie inne pozbawione są polichromii: n i e k t ó r e t y l k o po­ krywa błyszcząca warstwa bezbarwnego lakieru. Poczucie dekoracyjności widoczne jest w pracach Słoniny w rozwiązaniach kompozycyjnych, kierunkach linii płaszczyzn, kontraście faktur itp., natomiast występuje ono tylko w n i e w i e l k i m stopniu w postaci dekoracji niezależnej, zdobiącej płaszczyznę (jak to ma miejsce np. w płaskorzeźbie M a t k i Boskiej z Dzie­ ciątkiem). Odrębną grupę rzeźb S ł o n i n y s t a n o w i ą ludzkie główki kamienne, wykonywane, jak o t y m mówił, dla nabrania wprawy w rzeźbieniu i dla w ł a s n e j przy­ jemności, zazwyczaj podczas pasienia k r ó w . Widoczne są w nich te same cechy, k t ó r e spotykamy w g ł o w a c h rzeźbionych w drewnie: zaznaczona p ł a s k o ś ć twarzy, migdałowato wycięte oczy, osadzone dość głęboko w stosunku do czoła, w ą s k i e usta ze słabo widocznymi Zdjęcia w y k o n a ł autor R K O N I K A IV-VI 1980 Imprezy regionalne i folklorystyczne 16 V — w Częstochowie Z w i ą ­ zek „Cepelia" z o r g a n i z o w a ł I Ogól­ nopolski Przegląd R z e ź b y L u d o ­ wej, z udziałem 6 Zrzeszeń Ce­ pelii. * 10,11 V — Busko (kieleckie), IV Spotkania z Folklorem. Przy­ znano nagrody kapelom, zespołom regionalnym, solistom, ś p i e w a k o m i instrumentalistom. V — Łomża, w ś r ó d imprez Święta Kultury Staropolskiej „Rajby K u r p i o w s k i e " — w i d o w i s ­ ko plenerowe w nowogrodzkim skansenie. * 30 V—2 V I — w Muzeum Etno­ graficznym w T o r u n i u w ramach „Dni Torunia" zorganizowano „Spotkania Kapel Ludowych z udziałem kapel zagranicznych", wystąpiły zespoły z Polski, W ę g i e r i Jugosławi. C y k l imprez, k t ó r e odbywały się na placach i u l i ­ cach miasta o b e j m o w a ł koncerty, spotkania, pokazy instrumentów, występy zespołu dziecięcego z Koniakowa, stylizowanego zes­ połu t a ń c a z B r a t y s ł a w y oraz j u ­ gosłowiańskiego zespołu pieśni i t a ń c a „żeńcy". Jako pomostu j ę ­ zykowego u ż y t o esperanto, a W ę ­ gierski Związek Esperantystów przysłał t o w a r z y s z ą c ą m u z y k o w a ­ niu w y s t a w ę haftu ludowego. Or- ganizatorami imprezy było Muze­ um, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego w Toruniu oraz Zarząd Główny Polskiego Związku Esperantystów. 7 8 V I — O s t r o ł ę k a , 25-te D n i F o l k l o r u Kurpiowskiego, z udzia­ ł e m kapel, zespołów i t w ó r c ó w l u d o w y c h kurpiowszczyzny. f 19—22 V I — Przytoczna, I I I Ogólnopolski Przegląd Dorobku Kulturalnego Wsi. J u r y (przew. prof. dr Józef Burszta) oceniło widowiska zespołowe ( I nagr. ot r z y m a ł W D K w Kielcach) oraz w y s t a w y konkursowe (przew. j u ­ r y ant pL P r z e m y s ł a w B r y k a l s k i ) : I nagr. p r z y p a d ł a ekspozycji W D K z Piły, pokazującej dysonanse m i ę d z y d a w n ą a w s p ó ł c z e s n ą ar­ c h i t e k t u r ą wsi, z a s t ę p o w a n i e p i ę k ­ nych starych f o r m współczesną produkcją masową. 20—22 V I — Płock, X I V Ogól­ nopolski Festiwal F o l k l o r u i Sztu­ k i L u d o w e j pod h a s ł e m „Z bie­ giem Wisły", odbyło się seminar­ i u m folklorystyczne, otwarto w y ­ stawy, m.in. „Diabły polskie w rzeźbie i legendzie" (z kolekcji Wiktoryna Grąbczewskiego). Kon­ certom zespołów towarzyszyły kiermasze sztuki ludowej: kwia­ tów, w y p i e k ó w , w y r o b ó w ze sło­ my, przysmaków regionalnych. Przywrócono Radę Programowo-Artystyczną (przewodniczący dr. B o g u s ł a w Linette), k t ó r a przyzna­ ła w y r ó ż n i e n i a : g ó r n i c z e m u zespo­ łowi pieśni i t a ń c a „ S i e m i a n o w i ­ ce" za t a ń c e mieszczan żywiec­ kich, zespołowi „ R r o m n i " z War­ szawy za ludowe t a ń c e i stroje, zespołowi z Brzeźnicy za stroje kobiece, zespołowi „ Ż e r d z i e " z Pu­ ł a w za a u t e n t y c z n o ś ć widowiska — w y r o b u lnu, zespołowi „ J a w o r z n i k " z B ę d z i n a za autentyczne ele­ menty w obrzędzie weselnym i stroje, zespołowi z Grodziska Dolnego za a u t e n t y c z n o ś ć stroju, m u z y k i i pieśni, Zespołowi pieśni i tańca „Wisła" za różnorodne t a ń c e w i ś l a ń s k i e , zespołowi „Podwiślanka" z Sieciechowa za wido­ wisko pieczenia chleba, kapeli ze Zdunkowa i kapeli braci R ó ż a ń ­ skich z Zabierzowa Bocheńskiego za tradycyjny sposób gry, oraz kapeli braci T r z p i l ó w z Garwoli­ na za zachowanie autentycznego stylu muzykowania. 14,15 V I — Przysucha, I V Wo­ j e w ó d z k i P r z e g l ą d Folkloru i Sztu­ k i Ludowej w o j . radomskiego. 20—22 V I — Łowicz, „ J a r m a r k ł o w i c k i " z u d z i a ł e m kapel, zespo­ łów, g a w ę d z i a r z y ; wystawa sztuki ludowej regionu w Muzeum Na­ rodowym, oddział w Łowiczu. 26—29 V I — Kazimierz n.Wisłą, X I V Festiwal Kapel i Śpiewa­ k ó w Ludowych. I nagrody otrzy­ m a l i : Kapela „Dolina Dunajca" z 249 �Nowego Sącza, zespół śpiewaczy z Łukowej (zamojskie), Maria Majchrzak ze Skoraszewic (lesz­ czyńskie) — śpiew, S t a n i s ł a w Na­ wrot z Szymanowa (leszczyńskie) — skrzypce. Przyznano również nagr. I I i I I I . * 3—31V — w ramach obcho­ dzonych Dni Oświaty Książki i Prasy, odbyły się m.in.: 24 V — Dzień D o m ó w K u l t u r y i Amators­ kiej Twórczości Artystycznej w Warszawie, 25 V — Ś w i ę t o K u l t u ­ r y Wsi — Dzień Polskiej Sztuki Ludowej i Folkloru; głównym punktem programu b y ł a Cepeliada w Warszawie. 24 V — T u r n o k. B i a ł o b r z e ­ gów. Z a k o ń c z y ł się 2-tygodniowy ogólnopolski plener ludowej r z e ź ­ by monumentalnej. * 24 V — Muzeum w Zabrzu, otwarcie wystawy malarstwa „ n a i ­ wnego" M a r i i Wojtowicz z K r a ­ kowa. * V — w Częstochowie i Zabrzu pokazano w y s t a w ę prac N i k i f o r a ze z b i o r ó w Muzeum O k r ę g o w e g o w N o w y m Sączu. * V — Sierpc, w Muzeum Et­ nograficznym wystawa „ S i e r p e c k a r z e ź b a ludowa". * Konkursy i wystawy 1 8 I V — w Muzeum Etnogra­ ficznym w Toruniu otwarto po­ konkursową wystawę wycinanki ludowej. Na otwarcie p r z y b y l i na­ grodzeni i w y r ó ż n i e n i t w ó r c y w strojach regionalnych. O m ó w i e n i a w numerze. * 2 2 I V — w Z a k ł a d o w y m Do­ m u K u l t u r y w Radomiu rozstrzyg­ nięto ogólnopolski . konkurs pt. Życie i twórczość Jana Kocha­ nowskiego w rzeźbie i malarstwie ludowym na szkle, na k t ó r y w p ł y ­ nęło 203 prace, w t y m 23 obrazy na szkle. Jury pod przewodnictwem Barbary Z a g ó r n e j - T ę ż y c k i e j p r z y ­ znało nagrody. I otrzymali: Stefan Slażyński (Stanisławice, w o j . ra­ domskie) i Stanisław Piwoński (Kozienice w o j . radomskie), nagr. I I : S t a n i s ł a w Denkiewicz (Jedlnia, woj. radomskie), Antoni Baran (Opoczno), Józef Serwik (Lubań Sl., w o j . opolskie), Ewelina P ę k s o wa (Zakopane), nagr. I I I : Romuald Baryłowicz (Kozienice, w o j . ra­ domskie), Józef Zganiacz (Fałków, woj. kieleckie), J a r o s ł a w F u r g a ł a (Polwica, w o j . w r o c ł a w s k i e ) , W ł a ­ dysław Walczak-Boniecki (Zako­ pane), Jolanta P ę k s o w a (Zakopa­ ne). V — Rybnik, wystawa d y w a ­ n ó w dwuosnowowych ze zbiorów/ Muzeum O k r ę g o w e g o w B i a ł y m ­ stoku. * V — w poszczególnych woje­ w ó d z t w a c h r o z s t r z y g n i ę t o ogólno­ polski konkurs pn. Ludowe i a r t y ­ styczne r ę k o d z i e ł o wsi, zorg. przez Cepelię, Centralny Z w i ą z e k K ó ł e k Rolniczych i Federacji Stowarzy­ szeń P r z y j a c i ó ł Sztuk P i ę k n y c h w Polsce. Celem konkursu b y ł a dal­ sza aktywizacja twórczości i w y ­ twórczości m i e s z k a ń c ó w wsi i ma­ łych miasteczek. Cepelia ufundo­ w a ł a nagrody. * 12 V I — W r o c ł a w , Muzeum Etnograficzne. Otwarcie wystawy „Polskie, instrumenty ludowe" ze z b i o r ó w Muz. I n s t r u m e n t ó w M u ­ zycznych w Poznaniu. * * V I — w Zalipiu rozstrzygnięto konkurs „Malowana chata"; 62 m a l a r k i z Zalipia i 13 z okolicz­ * I V — o d b y ł się K o n k u r s k r o szonkarski zorg. przez Wydział K u l t u r y i Sztuki U r z ę d u W o j . w Opolu; wzięło w n i m u d z i a ł 117 osób. Nagrody I otrzymali: Tade­ usz Gała, Korfantowo; M a r i a R u ­ dzik, Osowiec; Anna Bronder, Raszkowa; Edetranda Krupop, Kamień Sl.; Katarzyna Chodo­ rowska i Wiesława Żytkiewicz, Tułowice. * I V —• Wystawa zabawki l u ­ dowej, Muz. Etnograficzne, W a r ­ szawa, przy współudziale Muz. Zabawkarstwa w Kielcach. 16 V—6 V I — Pyrzyce, ekspo­ zycja prac t w ó r c ó w ludowych Zie­ m i Pyrzycklej. 250 Sztuka ludowa innych narodów I V •— Warszawa, salon wysta­ w o w y TPSP, u k r a i ń s k a sztuka l u ­ dowa. 1 8 I V — Muzeum Etnograficz­ ne w Warszawie, „ Ł u b o k " — zna­ k o m i t a w y s t a w a rosyjskiej grafiki ludowej z X V I I I i X I X w., ze z b i o r ó w Muzeum i m . Puszkina w Moskwie. * 19 V — M i l a n ó w k. Parczewa, zakończył się Ogólnopolski plener r z e ź b y ludowej pt. Sport w sztuce ludowej (23 u c z e s t n i k ó w ) . I V — Bolesławiec (woj. zie­ lonogórskie), wystawa dawnej sztuki ludowej Dolnego Śląska. Wystawy amatorów Jako etap przygotowawczy do ogólnopolskiej w y s t a w y I I I Trien­ nale Plastyki Nieprofesjonalnej ( k t ó r a o d b ę d z i e się w listopadzie — w g r u d n i u we W r o c ł a w i u ) od­ b y ł y się p r z e g l ą d y , łączące po k i l ­ ka blisko siebie położonych woje­ w ó d z t w . M i a ł y one miejsce m.in. w: Olsztynie, Gdańsku, Często­ chowie. Z w i ę k s z y c h w y s t a w plastyki a m a t o r ó w zorganizowano również: V I I I w o j . w y s t a w a plastyki ama­ torskiej, Gdańsk (kwiecień); I I I woj. p r z e g l ą d plastyki nieprofesjo­ nalnej, C z ę s t o c h o w a (maj); I V woj. przegląd plastyki nieprofesjonal­ nej, Bydgoszcz (czerwiec); w Ka­ towicach: K o n k u r s „Od gminy do województwa", z udziałem 88 amatorów. * 17 V I — Muzeum Etnograficz­ ne w Warszawie, otwarto w y s t a w ę r z e ź b Szczepana Muchy ze wsi Szale. Komisarzem b y ł a Halina O l ę d z k a . B y ł a to pierwsza duża, i n d y w i d u a l n a wystawa tego bardzo interesującego twórcy. Wydano bogato ilustrowany katalog z ob­ szernym tekstem H . O l ę d z k i e j . 19 V I — w Iłży r o z s t r z y g n i ę t o konkurs ceramiczny dla c z ł o n k ó w spółdzielni „ C h a ł u p n i k " . Wzięło w n i m u d z i a ł 32 t w ó r c ó w z o ś r o d ­ k ó w w Rędocinie, Ostrowcu, W ó l ­ ce Bodzechowskiej, Chałupkach i In. Nagrody w dziedzinie cera­ m i k i u ż y t k o w e j otrzymali: I — S t a n i s ł a w K r a l i Roman P o ł e t e k (Piski Brzustowskie), nagr. I I — Tadeusz G o r c z a ń s k i , Tadeusz P o ł e ­ tek (Ostrowiec) i Jan Jeż (Wólka Bodzechowska), nagr. I I I — A n t o ­ n i Szubartowski, W a c ł a w Rokita, Władysław Misiowiec, Henryk Rokita (Rędocin), S t a n i s ł a w Sewe r y ń s k i (Odrowąż), Jan Armański (Chałupki). Za c e r a m i k ę f i g u r a l n ą n a g r ó d I nie przyznano, I I o t r z y m a ł a Ja­ nina Gozdecka (Odrowąż), I I I — Elżbieta Klimczak, Stefan S o w i ń ­ ski (Chałupki). * 19 V I — Toruń, Muzeum O k r ę g o w e „ S z t u k a ludowa Ziemi C h e ł m i ń s k i e j " , wystawa ze zbio­ r ó w Muzeum. * nych wsi. 32 m a l a r k i otrzymały I nagr., 19 — I I , 6 — I I I . Jury p r z e w o d n i c z y ł Roman Reinfuss. V I — w Nowej S ł u p i odbył się plener r z e ź b y monumentalnej z u d z i a ł e m t w ó r c ó w kielecczyzny zrzeszonych w STL. * 3 1 V — Muzeum Etnograficz­ ne, T o r u ń , wystawa ludowego haf­ tu węgierskiego. * 12 V I — Warszawa, węgierska sztuka ludowa w W ę g i e r s k i m I n ­ stytucie K u l t u r y . * VI—VII — Warszawa, Cze­ chosłowacki Ośrodek Kultury i In­ formacji. Wystawa słowackiej sztuki ludowej, ceramika, skóra, drewno. Polska sztuka ludowa zagranicą I V — Lipsk, wystawa ciast obrzędowych, Polskę reprezento­ wały wypieki Teresy Waltos i M a r i i Grzędziel ze Strzyżowa (rzeszowskie). * 17 V I — Drezno, Muzeum Sztuki Ludowej, wystawa polskiej w y c i n a n k i (750 prac z r ó ż n y c h re­ gionów) ze z b i o r ó w Muzeum Et­ nograficznego w Toruniu. Museum für Volkskunst w y d a ł o obszerny bogato ilustrowany katalog. * V — w Ruse (Bułgaria), podczas o b c h o d ó w Dni Torunia otwarto w y s t a w ę z kolekcji Muz. Etn. w T o r u n i u pt. M i k o ł a j Ko­ p e r n i k w polskiej rzeźbie ludowej. Na wystawie z n a l a z ł y się 72 rzeź­ by i p ł a s k o r z e ź b y współczesnych t w ó r c ó w , b a r w n e fotogramy przed­ s t a w i a j ą c e miejsca z w i ą z a n e z pos­ tacią Kopernika oraz fotografie r z e ź b i a r z y przy pracy. 1 7 �