https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/fb2dafa85486bf43df903bcb01720b35.pdf 5bbc023f775a20e3f40165bb48e71bd7 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4435 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1976 Subject The topic of the resource rzeżbiarze ludowi - okres powojenny Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4126 Title A name given to the resource Wybitni rzeźbiarze okresu wojennego - omówienie ankiety / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1976 t.30 z.3-4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1976 t.30 z.3-4; s.243-245 Creator An entity primarily responsible for making the resource Jackowski, Aleksander Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Aleksander J a c k o w s k i WYBITNI RZEŹBIARZE OKRESU POWOJENNEGO (OMÓWIENIE ANKIETY) Każdy z interesujących najciekawszych twórców, się r z e ź b ą ale jest to ludową ma jego lista, z swoją listę konioczności subiektywna i n i e p e ł n a . P o m y ś l e l i ś m y w i ę c , p r z y g o t o w u j ą c ten p o r ó w n a n i e t y c h o d p o w i e d z i . W k a ż d y m razie m n i e , j a k o a u t o r a zamieszczonego w t y m numerze a r t y k u ł u , lektura ankiet niła w potrzebie w y o d r ę b n i e n i a poszczególnych numer, ż o b y ł o b y i n t e r e s u j ą c e p o r ó w n a n i e t a k i c h l i s t s p o r z ą d z o ­ szorokiego pamiętać, sowań surowe k r y t e r i a , i t a k n p . A l e k s a n d e r B l a e h o w s k i p o d a ł w ankieoio być dziewiętnastu uważani osób, Spodziewaliśmy za ekspertów. od siedemnastu się, że Zwróciliśmy otrzymaliśmy pewna grupa się do odpowiedzi. rzeźbiarzy ogólnie zwanej żo poszczególni 73 n a z w i s k a , którzy rzeźby ludową. eksperci również oczywiście przyjęli bardziej podczas g d y np. R o m a n uwzględniali Należy upew­ ramach n y c h przez l u d z i , k t ó r z y z r a c j i s w e g o z a w o d u , w i e d z y i z a i n t e r e ­ mogą nurtu grup w Reinfuss ciekawych lub tylko 10. N i o - amatorów, inni znanych i c e n i o n y c h w y s t ą p i n a w i ę k s z o ś c i l i s t , i t a k s i ę s t a ł o . Podobnie z rzeźbą ceramiczną — tylko w paru ankiotach Dlatego s ą d z ę , trzydziestka nazwiska wybitnych w w a n i u ankiety więcoj osób u w z g l ę d n i ł o b y twórczość rzeźbiarzy że pierwsza wytypowana dwudziestka jest nader a nawet obiektywnie, razie z g o d z i ł a b y s i ę n a n i ą w i ę k s z o ś ć e k s p e r t ó w . wystąpił natomiast w grupie rzeźbiarzy Spory każdym rozrzut „wyróżniających się". uwagi, z w ł a s z c z a na choć przez j e d n e g o Formułując w trzy rubryki pracujących twórców, zostali ankietę, ludowym. Stanisława Seweryńskiego. Dlatego sformuło­ w tym rzeźbę Stanisława Zagajewskiego. N a z w i s k o jego w y m i e n i a n o nawet odpowiedziach programowo wysoko przy­ p a d k u w y n i k a n k i e t y nie jest m i a r o d a j n y . P o m i j a m y więc w t y m omówieniu ocenieni nie. podano Władysławy nas w ceramiczną, uwzględniając jedynie twórczość bowiem pomijających drobną rzeźbę c e r a m i c z n ą . ( T u , dla p o r z ą d k u , p o d a j m y tylko, że z rzeź- eksperta. twórców: w stylu którzy czy ceramików. N a pewno przy innym baczniejszej Wymieniono w niej p o n a d sto p i ę ć d z i e s i ą t n a z w i s k ! N i k t z na p e w n o n i e z n a i c h w s z y s t k i c h , s y g n a ł t o w i ę c d o Prucnal mniej prosiliśmy ludowych, o wpisywanie „innych" oraz nazwisk świadomie B y ł to zabieg t r o c h ę p r o w o k a c y j n y , biarzy-ceramików za wybitnych uznawano: Stanisława Sewe­ r y ń s k i e g o , W ł a d y s ł a w ę P r u c n a l i J a d w i g ę Gralę). Jest dla mnie oczywiste, że ankietę, mając I I . 1. A n d r z e j nie. Sądzę, że dla czytelnika ciekawe Konopacki, Zakopane. Ukrzyżowanie w y s . 69 c m . R z e ź b a z P r z e g l ą d u będzie Barbara o sobą k t ó r y c h p o m i n ę l i . S ł u s z n i e pisze w k o m e n t a r z u do swej a n k i e t y poza p r z y p o m n i e l i b y sobie przed dającego mieści się jeszcze w p o j ę c i u t w ó r c y „ l u d o w e g o " , a wykracza naNpewno na listę kto nazwisk, odpowiadający chcieliśmy w ton s p o s ó b d o w i e d z i e ć się, k t o w o d c z u c i u o d p o w i a ­ rzeźbiarzach, Zagórna-Tężyoka, że „odpowiadać na t a k ą ankietę ( k a p l i c z k a ) , w y m . 103 X 5 5 c m . 1 9 7 2 r . I I . 2 . A . D ę b n i c k i , K r o s n o . A m a t o r s k i e j T w ó r c z o ś c i P l a s t y c z n e j w R z e s z o w i e , 1973 r . bez Frasobliwy, F I 1 243 �oglądania, »na żywo« eksponatów jest szalenie trudno". więc pusto k r a t k i nie zawsze z n a o z ą ś w i a d o m e p o m i n i ę c i e goś t w ó r c y . A n k i e t a ma więc wartość tylko orientacyjną. Tak jakie­ Stoso­ Rezultaty ankiety zamieszczamy w formie wienia. P o n i e w a ż k a ż d y z o d p o w i a d a j ą c y c h (1—10) t w ó r c ó w jego zdaniem wanie j e d n o l i t y c h k r y t e r i ó w na p e w n o d o p r o w a d z i ł o b y do r ó ż n y c h w „kratce" przetasowań. jeden twórców, Nie wszyscy działających w uwzględniali obecnie okresie p o w o j e n n y m już zmarłych (niektórzy kreślają, że p o d a j ą g ł ó w n i e t y c h t w ó r c ó w , z k t ó r y m i się Nim o na przejdę ekspertaoh, do którzy omówienia wyników zechcieli poświęcić ankiety, czas i pod­ stykali). kilka nasze p y t a n i a . punkt, w y b i t n y c h , cyfrę stawialiśmy w grupie t w ó r c ó w 2, czyli wówczas, zesta­ dwa punkty. T gdy nazw isko w y r ó ż n i a j ą c y c h kilku wpisywaliśmy się. 1, czyli figurowało Przedstawiamy n a s. 2 4 5 r z e ź b i a r z y , k t ó r z y u z y s k a l i w s u m i e p o w y ż e j 4 p u n k t ó w słów odpowiedzieć odpowiedniej tablicy — w s k a z y w a ł na Cztery osoby w y m i e n i ł y : jewskiego, Karola Stanisława dyslawa wa Ziomkę, Marcisza, Wójcika, Mariana Adamskiego, Jana Stanisława Jana Madeja, Krystynę Czerwińskiego, Szulca, Władysława Adamczyk; Andrzeja Wiktora Sieka trzy (f), Bąka, osoby — Stanisława Wła Wacla Karulaka B r o n i s ł a w a C h o j ę t ę ( O l ę d z k a u z n a ł a go za „ w y b i t n e g o " ) , I N D E K S NAZWISK Kra Rysia, Józefa G r u c e l ę ( N a w r o c k i w y m i e n i ł go j a k o „ w y b i t n e g o " ) ; d w i e osoby — Emil Biela, kolekcjoner. J ó z e f a W r o n ę (Biela u w a ż a go za „ w y b i t n e g o " ) , J ó z e f a Józefa A l e k s a n d e r B ł a c h o w s k i , historyk sztuki, etnograf, dyr. Muzeum Etnograficznego w Toruniu, autor licznych publikacji o sztuce ludowej, książ­ ki Skarby w skrzyni malowanej, komisarz ogólnopolskich konkursów „Mikołaj Kopernik w rzeźbie ludowej", „Wielcy Polacy — ich życie i dzieła w rzeźbie ludowej" i in. Kaczmarka, Bolesława Stanisława Grabskiego, Mieczysława Szkodzińskiego, Ludwika Stanisława Romana Rekowskiego, Słoninę, Annę Żeglińskiego, Szczepaniaka, L u d w i k a Ficoń, Tadeusza Kubaszczyka, Denkiewicza, Stanisława Walczaka, W a c ł a w a Śledzia (Jackowski uznał go za Suskę, „wybitnego"), Fran­ ciszka S a d o w n i k a , W ł a d y s ł a w a L i c ę , A n d r z e j a W y d r ę , Tadeusza Bożena Gołcz, etnograf, kierownik Działu Etnograficznego w „Cepelii". Aleksander Jackowski, redaktor autor licznych prac o sztuce ludowej. Nadzoru Artystycznego i Sobolewskiego, (Nawrocki „Polskiej Sztuki ludowej", Józefa uważa Sochę obu za (j') i Stanisława „wybitnych"), Majewskiego Mieczysława P o n a d t o w y m i e n i o n o p o r a z i e 76 o s ó b , w t y m j a k o Al. H. Błachowski podał Jarosława Olędzka — Furgałę i Zdzisława Jana Sęka, F. Solowski — Piwkę. „wybitnych" Purchalę, M i c h a ł a Grygiela (f), J a d w i g a J a r n u s z k i e w i c z , krytyk artystyczny, autorka publikacji o rzeźbie, współautor książki Sztuka Ludu Polskiego, z-ca redaktora naczelnego „Polskiej Sztuki Ludowej". B . G o ł c z — M a r i a n a U l c a , B . N a w r o c k i —W i n c e n t e g o J a s k r a (f), Marek Arpad Kowalski, książki o rzeźbie Śladami „ i n n y c h " , a więc „ n i e - l u d o w y c h " zaliczano w n i e k t ó r y c h Franciszka Lenarta i Andrzeja Niejednolicie Stefania 0 sztuce Krzysztofowicz, ludowej w Polsce, etnograf, publicysta kulturalny, autor kwalifikowano kierownik B W A w Krakowie. A. Zegadłę. o pierwszej Nie budził jewski, Mucha Piłat, Lurka, Janas, Skrętowiez, M a r i a n P o k r o p e k , etnograf, pracownik dydaktyczny Katedry Etno­ grafii U W , autor monumentalnego słownika twórców ludowych (w druku). Zagajewski, Mucha, to wszystko kolekcjoner. a o rzeźby" Wyraźnie (np. Są 1. Adam Kudła, Zogadlo, Kożuchowski, zaliczani byli: prymitywnie Suska, Heródek, Szczypawka-Ptaszyńska, cechach Zaga­ większości Hołda. samorodnych od przyjętego wyobrażenia Kołacz). w y d z i e l a się w ankietach grupa świadomie rzeźbiąca w amatorów stylu (nie­ ludowym. to: Henryk Zegadło —11 6. H e n r y k W i o r z c h o w s k i — 5 — 7 7. J a r o s ł a w 5 Biernacik — 7 8. M a r i a n Toborowicz — 6 9. A n d r z e j .-- 6 2. F r a n c i s z e k 4. A n t o n i 5. A d a m Palka Słowiński również 10. Furgała Ule — 4 Konopacki Stefan Fus kilkakrotnie — — 4 — 4 nazwisko Antoniego R z ą s y , j a k o t e g o r z e ź b i a r z a , c z ł o n k a Z P A P , k t ó r y w s w e j sztuce bliski jest ludowej Jan Świderski, pracownik Instytutu Sztuki P A N , fotograf, kilkudziesięciu tysięcy zdjęć z zakresu sztuki ludowej, kolekcjoner. autor Barbara Zagórna-Tężycka, etnograf, st. sztuki ludowej w Ministerstwie Kultury i Sztuki, większości konkursów na rzeźbę ludową. specjalista do spraw członek jury m. in. tradycji. Spośród amatorów jako „wybitny" kolekcjoner. Oleksy, tu Zganiacz, odczuciu Lamęcki, „innych" Kołacz, twórcy Wymieniano Zimmerer, do kiedy podkształconyeh) 3. A n d r z e j Roman Reinfuss, etnograf, autor wielu podstawowych publikacji o sztuce ludowej, od 1947 r. kierownik Pracowni Dokumentacji Sztuki Ludo­ wej I S P A N (Kraków), przewodniczący jury licznych konkursów na sztukę ludową. Ludwig Do ankie- (mówię (jako ludowi), „inni". W Krajewski, Centkowski, natomiast „ludowoj Halina Olędzka, etnograf, kustosz działu sztuki w P a ń s t w o w y m Muzeum Etnograficznym w Warszawie, komisarz wielu wystaw sztuki ludowej (m. in. rzeźby), autorka licznych prac o sztuce ludowej, członek Komisji Etno­ graficznej „Cepelii". tylko K o ż u e h o wski, Dużyński jako lub stylem swych rzeźb odbiegający kolekcjoner. K i j a k-S o 1 o w s k i, wątpliwości Janas, i Stanisław i Sutor — Ruszkowski, Są Ferdynand twórców-. e k s p e r t ó w , spośród pierwszej dwudziestki „ l u d o w i " b y l i : Chajec, Anna K u n c z y ń s k a-l r a c k a, historyk sztuki, członek jury wielu konkursów, Komisji Etnograficznej „Cepelii", Komisji Weryfikacyjnej Rady Naukowej Stowarzyszenia Twórców Ludowych, autorka wielu studiów z za­ kresu rzeźby, malarstwa i grafiki ludowej. żadnych trzydziestce!): B'eliks B ł a s z c z y k Nawrocki, poszczególnych taoh np. Centkowskiego, K u d ł ę , Chajca, P i ł a t a , W . Krajewskiego, historyk sztuki, autorka m. in. książki A n t o n i K r o h, etnograf, komisarz dwóch konkursów na rzeźbę karpacką, zorganizowanych przez Muzeum w Nowym Sączu, autor książki o rzeźbie kar­ packiej (w druku). Bolesław Radzika. F. Solowskiego. 43 „innych" W swe sumie Teodozjusz Butyniec został przez A l . B ł a c h o w s k i o g o , wymieniono i amatorów, prace „ n a ludowo". Fot.: St. Stępniewski — il. 2 ; J . Świderski — il. 1 132 17 rzeźbiarzy twórców a Jan wymieniony S z o s t a k przez ludowych świadomie żyjących, stylizujących �4 (t) J a n L a m ę c k i Piłat Wincenty 6 Józef 7 Adam Krajewski Janas Józef Zegadlo m W 2 2 1 1 2 2 o 1 1 2 2 2 2 2 o 2 2 2 2 2 2 1 2 1 Wójciak 11 Jan Centkowski Teofil 1 2 2 2 1 2 2 „Heródek" 2 1 2 2 1 2 Wojciech Oleksy 15 Szczepan Mucha Edward 2 1 2 2 2 18 Bolesław 1 1!) Edward Suska Józef 22 1 1 Hołda Stanisław 21 2 1 1 20 2 1 Kołacz 2 Korpa 1 Sobota (t) Mieczysław 2 2 1 1 1 2 2 , M i k a (st) Robakowska 34 Edward 36 Feliks 37 Józef 38 Wacław 39 Piotr Skirzyński Izajasz Rzepa 41 Stanisław Cierniak 1 1 1 22 1 1 2 1 2 2 1 2 1 22 1 2 2 2 1 2 1 1 2 2 1 1 2 2 2 2 2 1 2 1 o 19 1 2 o 2 19 2 18 1 15 1 2 2 2 1 1 1 2 2 1 o 14 2 i 13 1 i 12 1 1 1 1 1 1 12 2 1 11 1 1 1 1 1 1 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 9 1 2 1 9 1 1 1 1 2 1 1 1 1 1 2 1 1 1 1 8 1 2 1 7 7 2 1 7 G 1 0 6 6 1 1 8 2 1 1 8 1 8 1 1 1 1 1 1 i 1 1 2 1 9 8 2 1 10 1 2 1 1 2 2 1 10 1 1 1 1 12 1 1 i 2 2 1 1 1 2 1 1 1 1 2 1 1 1 1 1 i 14 2 2 1 14 2 1 1 15 1 1 1 1 2 2 1 2 15 2 2 2 1 1 2 1 1 1 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ! 2 2 1 1 21 1 1 1 2 2 1 1 1 2 2 1 2 i Zelek 40 23 2 1 Pastwa Citak 1 2 1 Czajkowski Apolinary 2 2 Sutor 36 2 2 1 1 Brudek Stanisław 2 2 1 Dużyński Filomena 2 2 1 1 Cąkała 33 1 2 1 Błaszczyk Marian 32 Słomiński Kamiński SI 2 1 1 (t) Stanisław 27 2 1 30 2 1 Ruszkowski Blaszczyk 2 1 1 (f) I z y d o r 2 2 Serwik 29 2 1 Józef (f) Tadeusz 1 2 24 28 2 1 1 (t) Feliks 28 1 1 27 2 2 i 1 (f) I g n a c y 29 2 i 1 P4 2 2 2 i-Í 2 1 2 « 2 1 i P5 i 2 i i N 2 2 Zganiacz 26 2 ¿tí -o te 2 2 o O 2 1 i w Ch 2 i 1 1 Józef (f) Aleksander 2 1 23 2í 1 1 2 Helena Szczypawka - P t a s z y ń s k a 17 1 2 Zagajewski 14 2 1 Kożuchowski Stanisław 2 2 2 >. N >i b> H mkty «j o cc Ü Zimmerer t/i Kroh 2 tí c3 A. Kowalski 2 Skrętowicz (t) Karol 16 >-i 2 10 13 < Lurka (t) Z y g m u n t 12 m 3 Roinfuss Olędzka (t) Józef !) <rj m £ Kijak-Solowski Nawrocki Chajoo 3 8 H Kudła Władysław 5 Jackowski 2 73 c A 3 s Golczowa (f) Leon 1 Biela '3. Po kropek Kunczyńska-Iracka < N O 'S .2 1 1 ñ 1 1 5 1 1 6 245 �