https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/d73b5a40d07606f432834b80da8a45ac.pdf 396a5aa5a35a71ef9579ac552770ab52 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:887 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1976 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:816 Title A name given to the resource Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1976 t.20 z.2 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1976 t.20 z.2, s.215-224 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text K R O N I K A „Etnografia P o l s k a " , t. X X z. 2 T E M A T Y K A I P R O B L E M Y MIĘDZYNARODOWEJ S E S J I „ETNOGRAFII NARODÓW W związku z przygotowywaną narodów słowiańskich rencja zorganizowana kierownicy POŚWIĘCONEJ SŁOWIAŃSKICH" międzynarodową odbyła się w W a r s z a w i e Etnografia pracą zbiorową pt. w d n i a c h 17-19 m a r c a 1975 r. k o n f e ­ p r z e z K o m i t e t Słowianoznawstwa P A N . Udział w n i e j i przedstawiciele placówek etnograficznych wzięli i s l a w i s t y c z n y c h Bułgarii, Czechosłowacji, Jugosławii, Łużyc ( N R D ) , P o l s k i i Z S R R . Była to z k o l e i już piąta n a r a d a r o b o c z a poświęcona powyższemu C e l e m konferencji Komitetu specjalistyczne w 1 było n i e t y l k o z a p o z n a n i e z postępem ramach ale p r z e d s t a w i e n i e grafów warszawskiej Redakcyjnego wydawnictwu . poszczególnych prac u c z e s t n i c t w a współpracujących i przedyskutowanie w Słowian. Przecież P o l a c y przez Komitetów s z e r s z y m gronie i slawistów p o l s k i c h niektórych problemów Międzynarodowego podjętych zespoły Narodowych, zainteresowanych związanych z kulturą n a o d c i n k u badań k u l t u r y Słowian — jak etno­ ludową powszechnie w i a d o m o — u z y s k a l i w ubiegłym i bieżącym s t u l e c i u duże osiągnięcia i sporo d o ­ ś w i a d c z e ń . Również i n i c j a t y w a , a także k o n c e p c j a obecnie podjętego wydawnictwa 2 została a wysunięta przyjęta ze strony polskiej przez do r e a l i z a c j i n a p i e r w s z e j prof. dr. Mieczysława konferencji przedstawicieli Gładysza, placówek etno­ g r a f i c z n y c h należących do a k a d e m i i n a u k k r a j ó w słowiańskich . a Opracowywane wydawnictwo będzie składało się z t r z e c h o b s z e r n y c h z których każdy dotyczy w z a s a d z i e j e d n e j skich. z trzech podstawowych T o m 1 oprócz części wprowadzającej będzie dotyczył tomów, g r u p słowiań­ Słowian Wschodnich ( R o s j a n i e , Ukraińcy, Białorusini), t o m 2 — Słowian Z a c h o d n i c h ( P o l a c y , C z e s i , S ł o ­ w a c y , Łużyczanie), a t o m 3 — Słowian Południowych (Bułgarzy, n a r o d y Jugosławii). T o m o s t a t n i będzie zawierał również ujęcia s y n t e t y c z n e , zamykające 1 Poprzednie s p o t k a n i a odbyły się k o l e j n o : Słowacja całość (Moravany — 1971, S m o ­ l e n i c e — 1972), Z S R R ( M o s k w a — 1973), C z e c h y ( P r a g a — 1974). Z o b . E . Problémy h o v á, nech, „Slovenský Sowieszczanie „Sowietskaja priedstawitielej G ł a dу s z, lematyka slovanských národopis", Etnografija", etnografických M. etnografie R. 20: 1972, n r etnograficzeskich i organizacja na pracovněj opracowanie poradě 2, s. 291-298; K . W. uczrieżdienij Horvátv Morava­ С z i s t o w, sławjanskich t e n ż e, Porada R . 1974, z. 2, s. 132-133; organizací slovanských Nowe národov publi- stran", představitelů zemí, „Český l i d " , R . 61: 1974, z. 2 s. 104-105; kultury międzynarodowej ludowej pracy narodów zbiorowej), słowiańskich „Prace (Prob­ Etnograficzne" ( Z e s z y t y n a u k o w e U J ) , z. 7: 1974, s. 7-19. 2 Potwierdzają to l i c z n e p o z y c j e w bibliografiach polskich (np. E . Kłodziej- c z y k , J . S . Bystroń, A . B a c h m a n , H . B i t t n e r - S z e w c z y k o w a ) , n i e k i e d y także (np. A . N. P y p i n , L . N i e d e r l e , szyńskiego. * Zob. H o r v á t h o v á , obcych W. A . F r a n c e w ) , a p r z e d e w s z y s t k i m p r a c e K . M o ­ op. cit., s. 293. �216 KRONIKA k a c j i . Poszczególne części o p r a c o w a n i a są r e a l i z o w a n e p r z e z zespoły narodowe, jed­ nakże p r z y z a c h o w a n i u j e d n o l i t e j , ogólnie przyjętej k o n c e p c j i . 4 Konferencję otworzył prof, dr W i t o l d Hensel jako przewodniczący Komitetu Słowianoznawstwa P A N o r a z d y r e k t o r I n s t y t u t u H i s t o r i i K u l t u r y M a t e r i a l n e j , w któ­ r y m podjęto p r z y g o t o w a n i e referatach p o l s k i c h opracowań d l a o m a w i a n e g o w y d a w n i c t w a . W 18 wygłoszonych w ciągu o b r a d , obok i n f o r m a c j i o s t o p n i u 5 zaawansowa­ 6 n i a szczegółowych opracowań, podnoszono Wskazywano n i e j e d n o k r o t n i e z n a c z e n i e podjętej również trudności n a p o t y k a n e przy ujmowaniu niektórych pracy. zagadnień ogólnych, j a k też tematów szczegółowych właściwych zróżnicowanym o b s z a r o m kul­ t u r o w y m z i e m słowiańskich. Sposoby rozwiązywania specyficznych wiańskich zostały p r z e d s t a w i o n e problemów kulturowych problemów m e t o d o l o g i c z n y c h i h i s t o r y c z n y c h w I tomie Etnografii skich". We wstępnej części wschodniosło- w p i e r w s z y m r e f e r a c i e pt. „Naświetlenie ogólnych referatu, przygotowanego narodów przez prof. słowiań­ dr. Juliana W. B r o m l e j a , przewodniczącego Głównego K o m i t e t u R e d a k c y j n e g o , oraz prof. dr. K i riłła W. C z i s t o w a ( L e n i n g r a d ) , r e d a k t o r a t o m u 1, p r z y p o m n i a n e z a s a d y przyjęte d l a całości w y d a w n i c t w a , które — w zostały p o d s t a w o w e odróżnieniu od d o t y c h c z a s o ­ w y c h p u b l i k a c j i ujmujących s y n t e t y c z n i e c z y m o n o g r a f i c z n i e kulturę Słowian ( L . N i e - derle, D . K . Z i e l e n i n , K . Moszyński) •— p r z y n i e s i e charakterystykę k u l t u r y p o s z c z e ­ gólnych g r u p i narodów słowiańskich n a s z e r o k i m tle powiązań w z a j e m n y c h , a t a k ­ że kontaktów z n a r o d a m i niesłowiańskimi. W o p r a c o w a n i u g r u p y s k i e j p o z a charakterystyką k u l t u r y l u d o w e j dzie przedstawiony w rozwoju h i s t o r y c z n y m proces tworzenia odrębności, a l e również wspólnoty e t n i c z n o - k u l t u r o w e j . P o n a d t o niejszych problemów uważa wschodniosłowiań- R o s j a n , Ukraińców i Białorusinów, b ę ­ się określenie s w o i s t e j roli się n i e t y l k o i c h za jeden z poważ­ Słowian Wschodnich współczesnych p r o c e s a c h e t n i c z n o - k u l t u r o w y c h , j a k i m podlegają niesłowiańskie p y ludnościowe w Z S R R . Z a g a d n i e n i e to, chociaż j e s t b a r d z o złożone, w y m a g a wnikliwego we gru­ jednak omówienia w o b e c istniejącej s y t u a c j i p o l i t y c z n o - a d m i n i s t r a c y j n e j , która w y n i k a p r z e d e w s z y s t k i m z wieloetniczności, pośredniczącej r o l i języka i k u l t u r y r o s y j s k i e j , a także coraz s z e r s z e j dwujęzyczności i kontaktów i n t e r e t n i c z n y c h p r z y nasilającej się równocześnie u r b a n i z a c j i . W związku z p r z y g o t o w y w a n i e m wspomnianej całości p u b l i k a c j i , prof. J . W. B r o m l e j wyżej części wprowadzającej k o m K o n f e r e n c j i p i e r w s z e robocze o p r a c o w a n i a t r z e c h jej rozdziałów, a m i a n o w i c i e : prof. dr. N . I . Tołstoja „Języki słowiańskie", prof, d r Т. I . A l e k s i e j e w e j Aleksiejewa do przedstawił do w g l ą d u i d y s k u s j i u c z e s t n i ­ „Charakterystyka a n t r o p o l o g i c z n a i dr. W . P . współczesnych S ł o w i a n " i D. A . M a - czinskiego „Pochodzenie Słowian". W następnym problemy jako referacie, I I t o m u Etnografii redaktor tomu zatytułowanym narodów przedstawił w „Teoretyczne słowiańskich" założenia i podstawowe prof, d r Mieczysław z a r y s i e wieloaspektową przydatność Gładysz naukową i społeczną podjętego w y d a w n i c t w a , podając równocześnie formę o r g a n i z a c j i i w s p ó ł ­ działania kolektywów drugiego. R e f e r e n t narodowych, opracowujących poszczególne omówił możliwości nowego s p o j r z e n i a rozdziały n a rzeczywistość r o w ą w s i t r a d y c y j n e j , j a k też współczesnej w o b e c świeżych rezultatów tomu kultu­ badawczych op. cit., s. 12 n. 4 Zob. G ł a d y s z , 5 W s z y s t k i e r e f e r a t y , j a k również głosy w d y s k u s j i zostaną o p u b l i k o w a n e w wy­ d a w n i c t w a c h K o m i t e t u Słowianoznawstwa P A N . 6 Obradom, prof, d r W e s e l i n dr Božena które odbywały się w Chadżinikołow (Sofia), Filová (Bratysława), doc. Pałacu Staszica, kolejno przewodniczyli: prof, d r Dušan N e d e l j k o v i c dr Karel Fojtík W. B r o m l e j ( M o s k w a ) , prof, d r P a w e ł N o w o t n y ( B u d z i s z y n ) . (Brno), (Belgrad), dyr prof, dr Julian �217 KRONIKA w postaci publikowanych różnorodnych ujęć monograficznych 0 charakterze syntetycznym dla kultury ludowej oraz C z e c h , Słowacji wydawnictw i Polski. Na z a ­ sadniczą treść t o m u I I będą składały się c z t e r y s a m o i s t n e części, obrazujące k u l t u r y l u d o w e P o l s k i , C z e c h , Słowacji i Łużyc z i c h specyfiką wynikającą warunków środowiskowych i p o l i t y c z n y c h , j a k również kontaktów i n t e r e t n i c z n y c h , wpływających cesów wyznaczających główne k i e r u n k i p r z e m i a n odpowiadających oczywiście sobie traktowane grup będą z i rozwoju większej l u b m n i e j s z e j r o l i w tematycznych . zjawisk dziedziny szczegółowości kultury zależnie od i c h całokształcie k u l t u r y l u d o w e j każdego z k r a j ó w z a - chodniosłowiańskich. D l a ostatniego na funkcjonowanie stopniem pro­ kulturowych. w dziesięciu r o z d z i a ­ Omawiane 7 różnym wielorakich n a różnicowanie się wewnętrznych P o d s t a w o w a treść opracowań k r a j o w y c h będzie p r z e d s t a w i o n a łach, z odmienności odmienności o k r e s u szczególna u w a g a w i n n a być zwrócona elementów k u l t u r y t r a d y c y j n e j w e współczesnym życiu w s i z a - chodniosłowiańskiej z całą złożonością jego n o w y c h f o r m , u w a r u n k o w a ń o r a z stosowań n a j n o w s z y c h z d o b y c z y profil całości t o m u przy­ c y w i l i z a c y j n y c h . "Wewnętrzną zwartość i określony u z y s k a się p r z e z z a s t o s o w a n i e jednolitej zasady w selekcjono­ w a n i u i h i e r a r c h i z o w a n i u o m a w i a n y c h faktów k u l t u r o w y c h . Monografie k r a j o w e dzeniem, zawierającym stanowiącym wchodzące w skład t o m u I I zostaną poprzedzone podstawowe zespół i n f o r m a c j i wiadomości niezbędnych przy o Słowiańszczyźnie rozwiązywaniu wprowa­ Zachodniej, istotnych zagad­ nień k u l t u r o w y c h . C h a r a k t e r z b i o r c z y posiadać będzie również zakończenie całości tego t o m u poświęcone omówieniu wspólnych i s p e c y f i c z n y c h elementów w t r a d y c y j ­ nej i współczesnej k u l t u r z e l u d o w e j Słowian Z a c h o d n i c h . Osobną grupę stanowiły r e f e r a t y redaktorów k r a j o w y c h , w których s t a r a n o się przedstawić problematykę i tematykę kulturową każdego z k r a j ó w zachodniej. W ludowej" referacie doc. d r K a r e l „Wyniki o p r a c o w a n i a Fojtík, związanych z r o z w o j e m z w r a c a się baczną uwagę n a związki k u l t u r o w e interetnicznych kowo wczesne i wewnątrzgrupowych. rozbudzanie mieślników Znaczny się w wpływ kulturze Jako cechę historycznym kultury wynikające specyficzną szerokich warstwach miała c z e s k i c h , wędrujących w również głąb duża stosun­ czeskiej świado­ się już o d X V I w . ruchliwość i n n y c h terytoriów z kontaktów podkreślił ludności mości wspólnoty słowiańskiej, m . i n . p r z e z rozpowszechniające czytelnictwo. Słowiańszczyzny I I o czeskiej r e d a k t o r tej części, podkreślił, że zgodnie z ogól­ n y m i w y t y c z n y m i obok problemów ludowej części t o m u handlarzy i słowiańskich. rze­ Refe­ r e n t omówił również z n a c z e n i e w z a j e m n y c h związków, j a k i e często następowały p o ­ między mieszkańcami 1 przetrwania lokalnej w s i i m i a s t e c z e k , a n i e r a z i większych m i a s t , d l a kultury tradycyjnej n a nierównomierność w r o z w o j u w Czechach. Z drugiej rozwoju strony wskazał tej k u l t u r y , wynikającą n i e t y l k o z różnorodności w p ł y w ó w zewnętrznych, ale uzależnioną od atrakcyjności i intensywności oddziały­ w a n i a niektórych elementów k u l t u r y t r a d y c y j n e j , które i o b e c n i e posiadają znaczenie w integrowaniu omówieniu r o z w o j u społeczności w i o s k o w e j . zainteresowań Słowiańszczyzną w wątpliwie miało w p ł y w n a s t u d i a m o n o g r a f i c z n e pewne S p o r o m i e j s c a poświęcił również l i t e r a t u r z e c z e s k i e j , co n i e ­ i porównawcze p r z e d o s t a t n i e j oraz ostatniej g e n e r a c j i etnografów i folklorystów czechosłowackich. W r e f e r a c i e „Niektóre e t n o k u l t u r o w e Paweł N o v o t n ý wej jako redaktor z a g a d n i e n i a etnografii Łużyczan" prof, d r całości o p r a c o w a n i a poświęconego k u l t u r z e Łużyc omówił historię badań e t n o g r a f i c z n y c h n a t y m obszarze, równocześnie trudności w p o z y s k i w a n i u o d p o w i e d n i c h ludo­ przedstawiając materiałów źródłowych. T r u d ­ ności te wynikły głównie z przeszłych układów polityczno-społecznych i e k o n o m i c z ­ n y c h , w j a k i c h z n a j d o w a l i się b a d a c z e łużyccy. B r a k i istniejące w opracowaniach 7 oraz zaznaczająca się w w i e l u p u b l i k a c j a c h Zob. G l a d y s z, op. cit., s. 12-19. dotychczasowych (wydanych do 1945 r.) �218 KRONIKA tendencyjność w i n t e r p r e t o w a n i u faktów h i s t o r y c z n y c h i k u l t u r o w y c h u t r u d n i a bar­ d z i e j , aniżeli i n n y m n a r o d o m pod­ Zachodniej jętych w o b e c n i e p r z y g o t o w y w a n y m łużyccy rozpoczęli w c e l e m określenia założeń o p r a c o w a n i u . D o p i e r o współcześni sposób n a u k o w y nie tylko Słowiańszczyzny, realizację obiektywnie i c h pochodzenia, przedstawiać ale p r z e d e etnografowie fakty wszystkim kulturowe ustalenia i c h f u n k c j i w t r a d y c y j n y m i współczesnym życiu w s i łużyckiej. D r E m i l i a Horváthová wacji w ludowej referacie (Bratysława) j a k o r e d a k t o r rozdziału poświęconego S ł o ­ „Problemy metodologiczne syntetycznego opracowania kultury S ł o w a k ó w " przedstawiła d o t y c h c z a s o w y dorobek etnografii k r a j o w e j z a k r e s i e oraz omówiła n a j i s t o t n i e j s z e e l e m e n t y obecnego w y d a w n i c t w a , w tym warunkujące swoistość procesów k u l t u r o w y c h n a w s i słowackiej. O s t a t n i z tej g r u p y referatów pt. „Podstawowe z a g a d n i e n i a w o p r a c o w a n i u tury ludowej w Przedstawiając P o l s c e " wygłosiła sposób u j m o w a n i a dr M a r i a Gładyszowa, r e d a k t o r tradycyjnej i współczesnej kul­ części p o l s k i e j . k u l t u r y w s i polskiej, zarówno j e j d z i e d z i n p r o d u k c y j n y c h , j a k i k o n s u m p c y j n y c h , zwróciła u w a g ę n a k o ­ nieczność określania h i e r a r c h i i i w z r o s t u potrzeb j e d n o s t k o w y c h , j a k również g r u p o ­ w y c h , a także z m i a n f o r m i treści zachowań społecznych (szczególnie z obrzędowością i z w y c z a j a m i oraz sztuką). Dąży się b o w i e m f i k a c j i k u l t u r y dokonującego się p o p r z e z nowych zunifikowanych rozpad jej form wzorów, powodujących t r a d y c y j n y c h i adaptację z a c i e r a n i e się zróżnicowań rialnych. Z drugiej s t r o n y będzie się zwracało uwagę n a rolę k u l t u r y w rozwoju kultury narodowej. Próbę zaprezentowania roboczego w a r s z t a t u polskiego n y c h referatów, w których p r z e d s t a w i o n o spektach przystosowanych do specyfiki związanych do ujęcia p r o c e s u u n i ­ teryto­ tradycyjnej stanowiła g r u p a następ­ z a g a d n i e n i a szczegółowe z a w a r t e w polskiej. Chodziło zwłaszcza s p e c j a l n e , j a k n p . h i s t o r y c z n e p r o c e s y społeczno-gospodarcze, folklor o kon­ dziedziny c z y też zagad­ n i e n i a k u l t u r y społecznej. Doc. d r J e r z y W y r o z u m s k l i prof, d r A n t o n i Podraża w r e f e r a t a c h p o d w s p ó l ­ n y m tytułem „Procesy h i s t o r y c z n e warunkujące rozwój k u l t u r y l u d o w e j omówili czynniki, tylko o przebudowie które począwszy ustrojowej, od wczesnego średniowiecza a l e również o c h a r a k t e r z e w Polsce" decydowały nie obyczajowo-kulturowym w s i p o l s k i e j . Zwrócono p r z y t y m uwagę n a rolę stosunków o s a d n i c z y c h , a s z c z e ­ gólnie różnorodnych a k c j i przesiedleńczych, w procesie p r z e n i k a n i a elementów turowych. Wskazywano również n a k o n s e k w e n c j e kul­ k u l t u r o w e wynikające z r o z s z e ­ r z a n i a się w p ł y w ó w kościoła n a m a s y l u d o w e . D o czynników o b i e k t y w n y c h , o dużej skali oddziaływania n a społeczności w i e j s k i e , z a l i c z o n o w s t r u k t u r z e gospodarczej, j a k o że poszczególne przede wszystkim zmiany dziedziny k u l t u r y ludowej zwią­ z a n e są głównie z działalnością ekonomiczną ludności w s i . Podkreślono także k o ­ nieczność ujęcia przebiegu procesów warstwieniem wsi. Wspomniano deformacyjnych, wywoływanych m. i n . r o z ­ również o k o n s e k w e n c j a c h z m i a n w s t o s u n k a c h a d ­ m i n i s t r a c y j n y c h oddziaływających na powstawanie i rozpadanie się regionów kul­ turowych. D r hab. M a r i a B i e r n a c k a w referacie „Życie społeczne w s i p o l s k i e j " wiła ogólne założenia t e o r e t y c z n e podjętego z a g a d n i e n i a . Omawiając przedsta­ poglądy róż­ n y c h autorów, traktujących o p r z e m i a n a c h społecznych w s i i i c h prawidłowościach, zwróciła u w a g ę n a c e c h y c h a r a k t e r y s t y c z n e d l a s t r u k u r y więzi społecznej występujące w różnych o k r e s a c h . Podała również przykłady na wsi różnych f o r m insty­ t u c j o n a l n y c h występujących w P o l s c e w o s t a t n i c h s t u l e c i a c h . W referacie „Tradycyjna wiedza i w i e r z e n i a l u d o w e w P o l s c e " prof, d r w i g a K l i m a s z e w s k a zapoznała słuchaczy z l i c z n y m i przykładami w i e d z y z zakresu meteorologii, rachuby czasu, medycyny z działalnością praktyczną. P o n a d t o omówiła długo utrzymywały się w k u l t u r z e n a s z e j w s i . l t d . , podkreślając elementy wierzeń, które Jad­ chłopskiej jej związki stosunkowo �219 KRONIKA W kolejnym referacie przedstawiając zarys współczesnego folkloru pt. „Polski folklor rozwoju polskiej zwróciła l i t e r a c k i " doc. d r D o r o t a myśli uwagę folklorystycznej m.in. n a tworzenie oraz Simonides zagadnienia się f o l k l o r u środowi­ s k o w e g o , t a k c h a r a k t e r y s t y c z n e g o d l a w i e l u obszarów P o l s k i . Dr i J a n Stęszewski w r e f e r a c i e opracowań materiałów „Polski f o l k l o r źródłowych oraz ujęć u w a g ę n a p o d s t a w o w e k w e s t i e metodologiczne m u z y c z n y " omówił s t a n źródeł s y n t e t y c z n y c h . Zwrócił s e m i o t y c z n e , z a g a d n i e n i e zróżnicowań t e r y t o r i a l n y c h p r z y równoczesnym ogólnych właściwości s p e c y f i c z n i e p o l s k i c h , a także n a p r o b l e m nego i generalizującego. Ponadto poruszy w przygotowywanym podał uporządkowany O s t a t n i z p o l s k i c h referatów określaniu opisu synchronicz­ zestaw „Taniec i jego r o d z a j e zagadnień, które na w s i polskiej", wygło­ zebranych z zagadnieniem cowań r e g i o n a l n y c h tańca, sposobów p r z e k a z y w a n i a f o r m importów problemy opracowaniu. s z o n y przez d r Grażynę Dąbrowską, zaznajomił wania również związane z t e m a t e m , j a k c z y infiltratów oraz z klasyfikacją zróżni­ tradycyjnych i przyjmo­ i systematyką polskiego re­ p e r t u a r u tanecznego. Ostatnią grupę stanowiły r e f e r a t y dotyczące o p r a c o w a n i a t o m u trzeciego, mującego grupę Słowian Południowych. R e d a k t o r święconej Bułgarii, prof, przygotowawczych dr Weselin do t o m u części p i e r w s z e j Chadżinikołow, I I I , cz. 1: Bułgarzy", omawiając zwrócił obej­ tego t o m u , p o ­ uwagę „Stan na prac zasadnicze trudności związane z realizacją tego o p r a c o w a n i a w o b e c niedostatecznej ilości p r a c źródłowych oraz n i e i s t n i e n i a całościowych wyjątek s t a n o w i n i e d a w n o opublikowana ujęć w etnografii bułgarskiej. Jedyny p r a c a C h r i s t o W a k a r e l s k i e g o . Powyższe 8 b r a k i są konsekwencją nieuwzględniania etnografii j a k o odrębnej d y s c y p l i n y w gramie studiów naukowe uniwersyteckich w opracowania i Bułgarii. publikacje Ponieważ wymagają należy równolegle z p r z y g o t o w y w a n i e m ujęcia dotychczasowe znacznych uzupełnień, syntetycznego prace pro­ nieliczne prowadzić monograficzne, a także gromadzić n o w y materiał źródłowy. P o z a t y m r e f e r a t przedstawił i u z a s a d ­ nił z a k r e s t e m a t y c z n y i strukturę podjętego o p r a c o w a n i a bliższych kontaktów oraz podniósł konieczność organizacyjno-merytorycznych z etnografami współuczestniczącymi w p r z y g o t o w y w a n y m Z k o l e i zabrał głos prof, d r Dušan N e d e l j k o v i c , n e j Jugosławii, referując Jugosławii jako tomie. r e d a k t o r części poświęco­ „Stan p r a c p r z y g o t o w a w c z y c h do t o m u I I I , cz. 2: N a r o d y Jugosławii". Spośród następnych t r z e c h jugosłowiańskich prelegentów prof, d r P e ­ tar V l a h o v i c ludowej ( B e l g r a d ) przedstawił „Niektóre p r o b l e m y w o p r a c o w a n i u k u l t u r y słowiańskich narodów Jugosławii". Mówiąc o celowości przeprowadzanej a k c j i r e f e r e n t podniósł j e j z n a c z e n i e d l a p r z e d s t a w i e n i a słowiańskiego e t n o s u z jego najistotniejszymi giej strony miejsca c e c h a m i łączącymi n a r o d y wskazującymi na poświęcił następnie sposobom antropologiczne tychczasowe słowiańskie w h i s t o r y c z n i e zróżnicowane ujęcia d w u zagadnień stanowi — całość, a z d r u ­ rozwojowe. z zakresu badań antropologicznych, zagadnienia nieodzowny te element n i e są w dostatecznie rozumieniu wspólnot e t n i c z n y c h , które formowały Sporo ogólnych, t j . „cechy ludności" i „cechy e t n o p s y c h o l o g i c z n e " . Przedstawił osiągnięcia t y c z n y c h i e t n o p s y c h o l o g i c z n y c h d l a Południowej twierdził jedną drogi przy t y m do­ procesów etnogene- Słowiańszczyzny. Chociaż — rozpracowane, dzisiejszych bardzo rozwiązanie się pod działaniem- różnorodnych wpływów też w i n n y być o d p o w i e d n i o szeroko p o t r a k t o w a n e w przygotowywanym również w z g l ę d ó w szczególnie b a d a n i e e t n o p s y c h o l o g i c z n y c h komponentów opracowaniu. Z Ch. W a k a r e l s k i , na Byłgarija, Etnografia Bułgarii, S o f i j a 1974, ss. 797. Wrocław 1965, ss. 392; tych (sposo­ b u życia i mentalności) znalazło się o b e c n i e w c e n t r u m zainteresowań b a d a c z y 8 ich zróżnicowanych dzięki g e o p o l i t y c z n e m u u s y t u o w a n i u obszarów jugosłowiańskich. D l a t e g o Etnografija jak we tenże, �220 KRONIKA w s z y s t k i c h d o m e n a c h badań e t n o l o g i c z n y c h n a t e r y t o r i u m Jugosławii. Szczególnie ważne są one w p r a c a c h dotyczących t r a n s f o r m a c j i r o d z i n y , r o z w a r s t w i e n i a w s i , m i g r a c j i p a s t e r s k i c h , przegrupowań ludności oraz t w o r z e n i a się n o w y c h wartości w w y n i k u społecznego, k u l t u r a l n e g o , ekonomicznego i politycznego przeobrażania. Tenże kierunek badań zaprezentowała prof, dr Marianna w s w y m r e f e r a c i e „Podstawowe z a g a d n i e n i a k u l t u r y l u d o w e j k a , wychodząc od zróżnicowania geograficzno-gospodarczego dynarskiego, nic w jadrański) mentalności, jako uwarunkowań postawach, poglądach Gusić (Zagrzeb) w Chorwacji". Autor­ (region panoński, część l o k a l n y c h , ustaliła n a podstawie i przyzwyczajeniach ludności róż­ w s i trzy główne strefy k u l t u r o w e , w których chociaż grupują się c e c h y drugorzędne k u l t u ­ r y ludowej C h o r w a c j i , przecież są d l a n i e j c h a r a k t e r y s t y c z n e . Natomiast etnogenezy dr Galaba Palikruševa Macedończyków" (Skopje) poświęciła uwagę w referacie „Niektóre m i n . starobałkańskim problemy elementom znajdującym się w języku macedońskim oraz omówiła z n a c z e n i e t u r e c k i e g o n a konsolidację W d y s k u s j i , która odbywała, się po wygłoszeniu referatów, poza kwestiami wpływu Macedonii. m e r y t o r y c z n y m i związanymi prof, d r J . B u r s z t a , prof, d r W. z i c h tematyką (prof, Chadżinikołow, doc. d r B . szczegółowymi d r J . W. Bromlej, Kopczyńska-Jaworska, prof, d r D . N e d e l j k o v i c , d r G . ' Palikruševa, d r J . Stęszewski) w s k a z y w a n o na ko­ nieczność nawiązywania bliższych i n d y w i d u a l n y c h kontaktów między a u t o r a m i p o ­ dejmującymi a to w analogiczne zagadnienia celu przeprowadzania w poszczególnych o p r a c o w a n i a c h niezbędnych uzgodnień p r z y krajowych, tego r o d z a j u ujęciach (prof, d r K . W . C z i s t o w , d r B . Filová, prof, d r M . Gładysz, prof, d r P . N o w o t n y , doc. d r D. S i m o n i d e s , prof, d r P. V l a h o v i c ) . N a j s z e r z e j dyskutowano tematykę r o z ­ działów wprowadzających do całości o p r a c o w a n i a , które mają otwierać t o m p i e r w ­ szy. Skoncentrowano się głównie p e w n e uzupełnienia zarówno w g i c z n y c h i językowych na e l e m e n t a c h , które pozwoliłyby z a k r e s i e zagadnień etnogenezy, wprowadzić j a k też (prof, d r W . Chadżinikołow, prof, d r K . W. antropolo­ C z i s t o w , prof, dr W . H e n s e l , doc. d r Z. S o k o l e w i c z , prof, d r P . V l a h o v i c , prof, d r P . Zwoliński). Ponadto podniesiono potrzebę p r z y g o t o w a n i a d l a niesłowiańskiego odbiorcy takie­ go o p r a c o w a n i a , które orientowałoby ogólnie o Słowiańszczyźnie. Mogłoby ono być dokonane n a podstawie integracji w s z y s t k i c h obecnie p r z y g o t o w y w a n y c h rozdzia­ łów, ze w s k a z a n i a m i n a t e n d e n c j e r o z w o j o w e wspólne w s z y s t k i m Słowianom (prof, dr K . Z a w i s t o w i c z - A d a m s k a , d r R . R o t h s t i n ) . Ogólnego p o d s u m o w a n i a obrad do­ konał prof, d r M . Gładysz. P o zakończeniu k o n f e r e n c j i odbyło się posiedzenie Międzynarodowego K o m i t e t u Redakcyjnego (pod p r z e w o d n i c t w e m naczelnego r e d a k t o r a J . W. B r o m l e j a ) , w któ­ r y m poza r e d a k t o r a m i poszczególnych tomów wzięli udział r e d a k t o r z y k r a j o w i . posiedzeniu przypomniano wiono postanowienia ostatniego dalsze s p r a w y o r g a n i z a c y j n e , w y d a w n i c z e , zakończenia przygotowywanych opracowań. zebrania w Pradze oraz Na omó­ ustalając równocześnie t e r m i n a r z Następną międzynarodową konferen­ cję w y z n a c z o n o n a październik 1976 r. w Bratysławie. Maria TURYSTYKA CZYNNIKIEM AKTYWIZACJI T u r y s t y k a to w e d ł u g d e f i n i c j i z o r g a n i z o w a n e wyjazdy Gładyszowa REGIONU poza m i e j s c e stałego z a ­ mieszkania, wędrówki w celach k r a j o z n a w c z y c h dla r o z r y w k i lub w y p o c z y n k u nie mające n a c e l u s z u k a n i a p r a c y z a r o b k o w e j . tem zainteresowania C o r a z częściej staje się ona p r z e d m i o ­ p r z e d s t a w i c i e l i różnych dyscyplin nauki, było V I I S e m i n a r i u m N a u k o w e Ośrodka Badań N a u k o w y c h czego i m . W. przykładem Kętrzyńskiego �221 KRONIKA w Olsztynie, zorganizowane 6-8 c z e r w c a 1975 r o k u w Pasymskich. Nad regionu i turystyką dyskutowali Dynamiczny przez Zakład Badań siedzibie U n i w e r s y t e t u jako czynnikiem ekonomiści, pedagodzy rozwój turystyki w społecznymi, j e s t f a k t e m aktywizacji W spowodowany k i e z n i c h korzystają. P y t a n i e , k t o najczęściej sobie formę doc. d r A n n a wypoczynku Olszewska różnych grup w dniach teoretycy i zmianami praktycy. politycznymi państwie s o c j a l i s t y c z n y m różne t u r y s t y k i udostępnione zostały w s z y s t k i m w a r s t w o m wiła w Rudziskach społeczno-gospodarczej i etnografowie, Polsce, bezspornym. n a d Współczesnością Ludowego Z 9 M W w uprawia komunikacie społecznych. formy społeczeństwa, a l e n i e w s z y s t ­ turystykę w P o l s c e , omawiającym Wzrost posta­ turystykę zamożności „otwarcie" g r a n i c oraz w p r o w a d z e n i e w o l n y c h sobót umożliwia zwiększenie łu ludności w wyprawach turystycznych. Stwierdzono, że jako społeczeństwa, turystykę udzia­ uprawiają zwłaszcza osoby w w i e k u od 18 do 24 l a t oraz ok. l a t 50, a n a s i l e n i e tego z j a w i s k a zależy m . i n . od wykształcenia i wysokości soboty i n i e d z i e l e wyjeżdżają ceniem wyższym i dochodu n a członka r o d z i n y . z a m i a s t o głównie p r a c o w n i c y średnim oraz pracownicy W wolne umysłowi z wykształ­ inżynieryjno-techniczni z wykształ­ na przyjęcie c e n i e m wyższym. Osobnym zagadnieniem jest gości. Odpowiedź n a p y t a n i e : się udzielić w r e f e r a t a c h wione zagadnienia 1. N a t u r a l n e namiotowych odpowiednie przygotowanie j a k i e c z y n n i k i warunkują i komunikatach przedstawionych można ująć w warunki następujące regionu — grupy usytuowanie inne dziedziny n i c t w o i przemysł), a b y zachować w s z y s t k i e w a l o r y graficznych sobów regionu Długotrwałość wodnych spodarki olsztyńskiego; żywnościowej; go a rozwój nych sezonu turystycznego i olsztyńskim jako gospodarki czynnik rozwoju leśne regionu tereny czynnego wypoczynku, (mgr T . A l e k s a n d r o w i c z ) a zasady jako racjonalnego czynnik dla turystycz­ mieszkańców wykorzystania ściową r e g i o n u gospodarcza nej gospodarki Rejonu a ochrona regionu i wykorzystanie spożywczego d l a r o z w o j u kładzie odpowied­ przestrzeni; z uwzględ­ turystyki i rekrea­ Turystyka d r H . Dąbrowski, osiedlotwórczy). 3. S y t u a c j a przestrzenny go­ olsztyńskie­ i sieci k o m u n i k a c y j n e j n i e n i e m „pojemności" t e r e n u (doc. d r h a b . A . H o p f e r , Rozwój cji za­ i rekreacji). regionów — noclegowej fizjo­ turystyki m i a s t i osiedli oraz d l a p r z y b y s z y z i n n y c h części k r a j u , p r z y g o t o w a n i e niej bazy (rol­ regio­ i wykorzystanie z a g o s p o d a r o w a n i e k r a j u z uwzględnieniem w a l o r ó w poszczególnych pól na tle warunków m g r inż. W. Półtoracki, Obszary turystyki 2. P r z e s t r z e n n e campingów, środowiska n a t u r a l n e g o m g r J . Oryńczak, Ochrona w województwie Omó­ a b y n i e niszczyć l a s ó w i n i e z a n i e c z y ­ szczać j e z i o r i r z e k ; w k o m p o n o w a n i e t u r y s t y k i w n u (mgr E . O l b r o m s k a , starano w t r a k c i e obrad. tematyczne: odpowiednie i ośrodków w y p o c z y n k o w y c h , terenu dobrą turystykę? terenów zwrócenie uwagi Jezior г jej związki Mazurskich; o wyjątkowych walorach czy kluby i żywno­ przemysłu Rozwój dr J . Suchta, turystyczną d r B . Sałuda. Sprawy historię i tradycję r e g i o n u , tektury ludowej na campingi rolniczej z funkcją na przy­ produkcji rol­ turystycznych). w a l o r ó w obiektów z a b y t k o w y c h gi n a treści k u l t u r o w e , n a gospodarkę t u r y s t y k i (mgr inż. F . K o e z o w s k i , żywnościowej Wielkich 4. W y k o r z y s t a n i e — niektórych gałęzi p r o d u k c j i — zwrócenie większej udostępnienie obiektów „Ruchu", p u n k t y żywienia w uwa­ archi­ zrekonstruo­ w a n y c h k a r c z m a c h i z a j a z d a c h , udostępnienie reliktów k u l t u r y l u d o w e j w e w s i a c h letniskowych ochronie a wykorzystanie zabytkowych (budownictwo zabytków obiektów województwa 5. P r z y g o t o w a n i e ludowe, i pełnić izby funkcje regionalne); kształceniowe turystyka (mgr W. Walory obiektów mgr J . Borzuchowski, olsztyńskiego a rozwój odpowiedniej kadry do pracy służyć Turystyka zabytkowych; ruchu mogłaby Lempka, turystycznego). turystyczno-krajoznawczej o u d z i a l e n a u c z y c i e l i i studentów mówił m g r R . J a n u s z k i e w i c z . — �222 KRONIKA Kolejną grupą zagadnień były s k u t k i t u r y s t y k i oraz p r z e m i a n y nomiczno-kulturowe nie u w a r u n k o w a n a powodowane przez społeczno-eko- j e j rozwój. T u r y s t y k a b o w i e m , s a m a społecznie, j e s t i s t o t n y m c z y n n i k i e m z m i a n w sil­ stosunkach łecznych środowiska o d w i e d z a n e g o p r z e z turystów, m a w p ł y w n a z m i a n y w spo­ osobo­ wościach zarówno przybyszów j a k i mieszkańców danego r e g i o n u (socjalizacja lub dyssocjalizacja). W od zawodu rol­ zbiorowości o d w i e d z a n e j p o w o d u j e odchodzenie n i k a , wiązanie się z zakładami usługowymi z i o m i e wykształcenia, w poziomie obsługującymi bogacących się i grupę o t r a d y c y j n y c h f o r m a c h Wraz z rozwojem zmiany, np. w wych do turystyki rodzinie. powstają Zetknięcie c z y społecznych (miasto — komercjalizacji kultury, nowe społeczności n a grupę u t r z y m a n i a i źródłach dochodów). instytucje, zarysowują się z p r z e d s t a w i c i e l a m i się znaczne innych grup zawodo­ wieś, m i a s t o — małe m i a s t e c z k o ) p r z y c z y n i a się nieraz do wyboru nie zawsze z k u l t u r y c z y s t y l u życia p r z y j e z d n y c h . L i c z n e k o n t a k t y glądach i p o s t a w a c h turystów, z m i a n y w p o ­ dochodów ( r o z w a r s t w i e n i e najlepszych powodują wartości zmiany w po­ e t n i c z n y c h — przyczyniają się do w z r o s t u t o l e r a n c j i , a l e r ó w ­ nocześnie sprzyjają d e z i n t e g r a c j i społeczności. Poparciem styki H. jako Murawskiej Ruciane-Nida sko w a wpływie w tzn. integracja Poruszona W objawy postawy rozwija się przemysł społeczności zawodowej społeczności ' m i a s t e c z k a . Natomiast drzewny) momentach jednak problematyka impuls SESJA STAŁEJ objęła (w R u - wystąpiło z j a w i s k o przygotowywania miasta wiele odwrot­ na przy­ d z i e d z i n , niektóre tylko dalszych do d a l s z y c h badań MIĘDZYNARODOWEJ oraz konsump­ badań. i rozważań. Małgorzata XVIII zjawi­ turystyczny się p o s t a w t a k różnych p o s t a w wymagają na seminarium dając w mgr miasta to samo ruch strukturze wytwarzanie dezintegracji tury­ mieszkańców przypadku życia, w funkcji komunikat przedstawiający pierwszym rytmie był m i a s t e c z k u o t r a d y c j a c h rzemieślniczo-handlowych jęcie turystów. P o w o d y zasygnalizowała na dyskusji mgr B. Beby Welski. n a temat kulturowych wartości. S t w i e r d z o n o także p e w n e Lidzbarku Welskim, i turystyki codziennym systemie szybko społecznych rozwoju Lidzbark zmiany cianym-Nidzie ne, doc. dr h a b . K . Przecławskiego przemian oraz głos w uznawanym cyjnych, w o miasteczku spowodował w rozważań czynnika KONFERENCJI Orlewicz AŁTAISTYCZNEJ ( B L O O M I N G T O N , 29 V I — 5 V I I 1975) Doroczna International sesja Stałej Międzynarodowej Altaistic Conference = od samego początku j e j p o w s t a n i a , na w prof, Denis Bloomingtonie dr H e l m u t Sinor, (stan mongolista, zawdzięcza P I A Ć uniwersytecie której USA). Funkcje tybetolog. filolog w i Sekretarz historyk Ałtaistycznej uczeni została z o r g a n i z o w a n a Indiana, Hoffmann, Konferencji PIAĆ), udział przez U n i w e r s y t e t India­ przewodniczącego kierownika Działu którego d y r e k t o r a I n s t y t u t u Badań N a u k o w y c h Studiów sesji Konferencji, inicjatywie s w e k i l k u n a s t o l e t n i e i s t n i e n i e i rozwój, pełni w e obowiązki (Permanent biorą generalny Azji, polscy Uralskich i n a d Azją. U n i w e r s y t e t pełnił prof, i dr energii wspomnianym Ałtajskich oraz I n d i a n a gościł PIAĆ pięćdziesięciu uczestników z F i n l a n d i i , F r a n c j i , Hisz­ już po r a z drugi. S e s j a zgromadziła p o n a d panii, I z r a e l a , Japonii, M e k s y k u , Polski, R F N , T a i w a n u , T u r c j i , U S A , W. B r y t a n i i , Węgier, Włoch i ZSRR. orieritalis'tyczne Stanów Wisconsin i in.). W ś r ó d Najliczniej były Zjednoczonych uczestników reprezentowane (Harvard, z krajów uniwersyteckie Columbia, europejskich Indiana, ośrodki Washington, najliczniejszą s t a n o w i l i W ę g r z y (5 delegatów). Związek R a d z i e c k i n i e przysłał t y m r a z e m grupę oficjał- �223 KRONIKA nej delegacji, log z Instytutu Dalekiego innymi jednak kolegami w obradach uczestniczył M . V . S o f r o n o w , ' m o s k i e w s k i Wschodu odbywał Akademii dłuższy staż Nauk ZSRR, naukowy w który w r a z z sino­ dwoma orientalistycznych placów­ kach USA. P e w n ą nowość w p r a c a c h s e s j i stanowiło robocze wieniu nych pewnych oraz filmy, potrzebnych taśmy z d o tego c e l u p o m o c y nagraniami kultury materialnej tekstów i s k i c h , k a t e d r , instytutów, w r e s z c i e badaniami metodologicznych 0 ludach tego typu kolekcje j a k i zespołów — szczególnie słowniki, przedmiotów itp. Podkreślano mecenasów, a p r z e d e oriental­ j a k skrypty, orientalnej, Wschodu poświęcone omó­ języków i k u l t u r naukowych, muzyki pochodzących z k r a j ó w udziału w t y c h p r a c a c h zarówno jednostek, stwowych, posiedzenie problemów związanych z n a u c z a n i e m konieczność kolektywów autor­ w s z y s t k i m urzędów zainteresowanych. Obok i d y d a k t y c z n y c h podkreślano także potrzebę p o p u l a r y z a c j i Wschodu i i c h k u l t u r a c h . Własnymi kwestiach d z i e l i l i się głównie u c z e n i amerykańscy, którzy wysunęli również szereg praktycz­ rządowego B i u r a cation), którego p r z e d s t a w i c i e l uczestniczył w Podstawowym ałtajskim)". tematem Temat literaturoznawczej r a t a c h wysunęła bogatej kach Tak i historycznej, literatury t y c h wystąpień, staromongolskiej, O. L a t t i m o r e Czyngis-chanem stawy J. wartości (ostatnio literatury 1 przyjaźń w głównie tylko w ludzkie kilkunastu Edu­ Boszi między referat, Obserwacje napi­ — nad mon­ mongolskie i „Altan po­ łobczi"; (Węgry), Uwagi A . Sárkózi (Węgry), Miłość (Węgry), Czy L . Bese zabyt­ referatów. Temudżynem L . Lórincz Heíssiga; jak refe­ streszczać niektórych Mongołów" Kwada; „Walthera świecie wygłoszonych N i e mogąc (USA). historii (w językowej, przedstawił stosunki P. H y e r Mongołów"; of na klasycznych tytuły Paryżu) i lojalność: człowiek historii w mongolistyczna. „Tajnej (Office płaszczyźnie S . J a g c h i d ( U S A ) Tradycyjne podstawie mongolskiej „Tajnej „Uczucia w bazujących pracujący regionalnymi; na (W. B r y t a n i a ) , Stary Boyle do „Historii czym a Dżamuką — gur-chanem; stereotypami i były zarówno wymienimy s a n y w r a z z F u j i k o Isono, pt. Honor golskimi sesji przy Oświaty obradach. się n a czoło p r o b l e m a t y k a problematyki więc tegorocznej ten przedyskutowano w nauki tych n y c h postulatów, głównie pod a d r e s e m doświadczeniami pań­ zagadnień kóde Aral bylo wyspą? W grupie referatów sáry ( W ę g r y ) , Termin jarski z Taiwanu. skich, nem i w Kilka referatów uwag Karahan Ordy niektórych i jego pozostałości językach językoznawcza: anatolijskich; I. V á - w Rosji; E. Try- zachodniotureckich karaimski, («Codex kazańskotatarski); jeden referat — Chieh-hsien dotyczyło obszarów p o g r a n i c z n y c h , „szacunek Zarys i miłość" stosunków w językach kulturalnych Cheena np. A. J o k i ałtajskich między (Fin­ i ural- Turcją, Ira­ Pakistanem. Niżej podpisany c z y m posiedzeniu miał z a s z c z y t p r z e w o d n i c z e n i a sesji. W y b r a n y międzynarodowego komitetu, tę przyznają którego osiągnięcia w co r o k u dziedzinie obradom na pierwszym został także (obok celem jest g r o d y (tzw. Złotego M e d a l u P I A Ć ) , u f u n d o w a n e j grodę tematyka dialektów średniotureckie. dotyczył t y l k o o pojęciu (Turcja), cechach ormiańsko-kipczacki, mandżurskich Kilka A. ze Złotej ( U S A ) , Wulgaryzmy Zagadnień landia), „daruga" arabsko-kipczacki, R. D a n k o f f przeważała językowych Wykrzykniki (Polska), Cumanicus», turkologicznych O pewnych S. B u l u c (Turcja), uczestnicy PIAĆ delegata wysunięcie przez robo­ na członka kandydatów do n a ­ Uniwersytet uczonym studiów ałtaistycznych. W Węgier) różnych Indiana. narodowości 1975 r. nagrodę tę Na­ za przyznano zasłużonemu filologowi i h i s t o r y k o w i prof. К. J a h n o w i z W i e d n i a . Gościnni gospodarze wał zwiedzanie jeziora i udział bibliotek, w przygotowali bogaty program k u l t u r a l n y , który muzeów, s p o t k a n i a t o w a r z y s k i e , widowisku zorganizowanym z okazji obejmo­ w y c i e c z k i n a d okoliczne amerykańskiego święta �224 KRONIKA n a r o d o w e g o 4 l i p c a . W ś r ó d z w i e d z a n y c h obiektów p o w s z e c h n y woczesna, licząca miliony woluminów biblioteka z a s a d z i e samoobsługi i dostępna d l a w s z y s t k i c h w ciągu całej k a położona n a t e r e n i e U n i w e r s y t e t u p o d z i w budziła n o ­ uniwersytecka, działająca doby. I n n a (The L i l l y L i b r a r y ) zawiera ponad c y w o l u m i n ó w i 2 m i l i o n y rękopisów. W muzeum na bibliote­ 150 tysię­ uniwersyteckim uczestnicy sesji m o g l i podziwiać d w i e w y s t a w y : kolekcję m u s z l i o c e a n i c z n y c h oraz ekspozycję e t n o ­ graficzną poświęconą k u l t u r z e Eskimosów (pomieszczenia m o w e , narzędzia p r a c y , broń odzież itd.). W go M u s e u m of N a t u r a l History przebogatych m i e s z k a l n e , sprzęty kolekcjach mogłem się m i n . zapoznać z wyjątkowo dziełem poświęconym m a t e r i a l n e j i d u c h o w e j cennym kulturze Indian. Edward do­ nowojorskie­ Tryjarski �