<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10400" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10400?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T02:11:28+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10378">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/cccd78f4e2b8c6387ae09e5b1ead7009.pdf</src>
      <authentication>1c1e572274a7990df3eb7188a4381c33</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="4">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25236">
                <text>Lud</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154689">
                <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154690">
                <text>Licencja PTL</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154691">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154692">
                <text>pol</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154693">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123676">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4335</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123677">
              <text>1978</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123678">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:4036</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123679">
              <text>Sprawozdania / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1978 t.32 z.1</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123680">
              <text>Polska Sztuka Ludowa 1978 t.32 z.1; s.56-67</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123681">
              <text>pol</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123682">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123683">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123684">
              <text>bibliotece. K s i ą ż k a ta będzie r ó w n i e ż bardzo pomocnym
n a r z ę d z i e m w pracy n a u k o w c ó w innych k r a j ó w , szczegól­
nie k r a j ó w karpackich.
Jest to pierwsza tego typu publikacja w polskim
muzealnictwie etnograficznym. Rzecz charakterystyczna:
wydana została przez p l a c ó w k ę o bardzo skromnych m o ż ­
liwościach finansowych i kadrowych, lecz o d u ż y c h
ambicjach i wielkiej organizacyjnej s p r a w n o ś c i . Wydanie
takiego katalogu leży więc w granicach możliwości k a ż ­
dego niemal muzeum, a tzw. „ t r u d n o ś c i obiektywne" są,
j a k się okazuje, m o ż l i w e do p r z e z w y c i ę ż e n i a .
Z p e w n o ś c i ą nie jest rzeczą przypadku, że ta pio­
nierska praca p o w s t a ł a w muzeum, znanym ze swej
szerokiej działalności animatorskiej (liczne konkursy, fe­
styny, pokazy, stała w s p ó ł p r a c a z telewizją i filmem,
w s p ó ł o r g a n i z a c j a wystaw krajowych i zagranicznych itd.).
Jeszcze raz potwierdza się stara prawda: a k t y w n a dzia­
łalność popularyzatorska musi splatać się ściśle z p r a c ą
naukową.

Derzavnyj

muzej

etnohrafii

ta chudożnoho

promyslu

AN

Muzeum Etnografii i P r z e m y s ł u Artystycznego we
L w o w i e , istniejące od 1874 г., posiada r ó ż n o r o d n e za­
b y t k i z zakresu etnografii, zwłaszcza ludu u k r a i ń s k i e g o ,
a gdy idzie o p r z e m y s ł artystyczny, t a k ż e innych naro­
dów. Omawiane tu w y d a w n i c t w o albumowe pokazuje
obiekty wybrane sponad 72 tysięcy e k s p o n a t ó w . We
w s t ę p i e dyrektor muzeum J. H . Hoszko p o d k r e ś l a zna­
czenie albumu nie tylko jako w y d a w n i c t w a źródłowego
I n s t y t u t u Etnografii U k r a i ń s k i e j A k a d e m i i Nauk, lecz
t a k ż e jako oparcie dla twórczości a r t y s t ó w p l a s t y k ó w .
Ten wzgląd w p ł y n ą ł na staranne wykonanie zdjęć w i ę k ­
szości e k s p o n a t ó w , k t ó r e zgrupowano w działach rzeczo­
wych z o d r ę b n ą n u m e r a c j ą oraz tekstem rosyjskim i
u k r a i ń s k i m . A l b u m rozpoczyna zestaw odzieży z kolekcji
liczącej około 7000 e k s p o n a t ó w . Dalej zajęto się t k a n i ­
nami l u d o w y m i (około 3 t y s i ę c y e k s p o n a t ó w ) , haftami
(blisko 16 tysięcy z a b y t k ó w ) , c e r a m i k ą z 130 o ś r o d k ó w
garncarskich U k r a i n y (ok. 7 tysięcy e k s p o n a t ó w ) . Wśród
w y r o b ó w z drewna na szczególną u w a g ę zasługuje r z e ź ­
ba ludowa. Muzeum przechowuje ponad 2000 e k s p o n a t ó w
od X V I — X X wieku. Zgromadzono t a k ż e dość d u ż ą ko­
lekcję pisanek i zabawek ludowych.
Muzeum posiada t a k ż e bogaty dział p r z e m y s ł u a r t y ­
stycznego, przede wszystkim zbiory majolik, szkła i por­
celany oraz r ó ż n e g o t y p u t k a n i n wzorzystych z okresu

S

P

R

A

W

O

Doceniając w i e l k ą w a r t o ś ć Katalogu oraz jego zna­
czenie dla b a d a ń nad polską s z t u k ą l u d o w ą , m o ż n a by
przy okazji w t r ą c i ć u w a g ę , zresztą m a j ą c ą d r u g o r z ę d n e
znaczenie. Wydaje się, że r o z w i ą z a n i e m korzystniejszym
niż powtarzanie we w k ł a d c e ilustracyjnej wybitniejszych
e k s p o n a t ó w w k i l k u ujęciach, byłoby opublikowanie f o ­
tografii, c h o ć b y niewielkich,
ale
każdego
eksponatu.
Wtedy szczegółowe opisy (пр.: Ś w i ę t a klęczy na nie­
wysokiej, ukośnej podstawie, t r z y m a j ą c dłonie złożone
w modlitewnym geście. Ubrana w d ł u g ą , p r z e p a s a n ą
s u k n i ę z długimi r ę k a w a m i i płaszcz z prawego ramienia
opadający w z d ł u ż boku do kolan, z lewej zaś strony
przerzucony pod łokciem do przodu) m o ż n a by znacznie
skrócić, p r z e n o s z ą c p u n k t ciężkości na sprawy szkół,
w a r s z t a t ó w , ustalania ewentualnych analogii i t d .
Realizacja I I tomu tego bardzo pożytecznego w y ­
dawnictwa w y m a g a ć b ę d z i e zastosowania nieco odmien­
nej koncepcji, ze względu na o d m i e n n o ś ć problematyki.
Antoni

URSR,

Kroh

K i i v 1975, s. 264, ryc. 355, w t y m barwnych 75.

od X V I do X I X wieku. W albumie pokazano stosunkowo
n i e w i e l k ą część tych zbiorów, k t ó r e ostatnio znalazły się
na wystawie w jednej z kamienic kijowskiego r y n k u .
Szczególnie godne uwagi są francuskie i belgijskie go­
beliny i włoskie t k a n i n y wzorzyste, a także kolekcja
holenderskich i g d a ń s k i c h mebli. Niewiele pokazano z
bogatej kolekcji k i l i m ó w (ponad 400 z a b y t k ó w ) ; p r o d u ­
kowane były one przez wczesne manufaktury na Podolu
i Wołyniu oraz przez r z e m i e ś l n i k ó w miejskich a nawet
wiejskich. Z a r ó w n o k i l i m y jak i kobierce tkano na
U k r a i n i e pod w y r a ź n y m i w p ł y w a m i o r m i a ń s k i m i i prze­
n i k n ę ł y one stopniowo do chłopskiej sztuki ludowej
w zachodnich regionach etnograficznych tego kraju.
W omawianym albumie ukazano nieliczne p r z y k ł a d y
lapiserii figuralnych,
wzorzystych makat jedwabnych
i p a s ó w kontuszowych p o c h o d z ą c y c h z X V I I I i p o c z ą t k u
X I X wieku. Nie wspomniano natomiast o d u ż e j kolekcji
kilkudziesięciu k o m p l e t ó w m ę s k i c h i damskich u b i o r ó w
z k o ń c a X V I I I i z X I X wieku. Były to ubiory szla­
checkie czy mieszczańskie szyte z a r ó w n o pod w p ł y w a m i
mody zachodniej jak i wschodniej.
W sumie dobrze ilustrowane w y d a w n i c t w o albumo­
we pozwala z o r i e n t o w a ć się w charakterze z b i o r ó w oma­
wianego muzeum.
Irena Turnau

Z

D

A

N

I

A

Piotr Szacki
UWAGI

O

TORUŃSKIEJ

T o r u ń s k a wystawa „Mebli ludowych północnej Pol­
ski" stwarza k l a s y c z n ą s y t u a c j ę b e z r a d n o ś c i recenzenta
wobec przedmiotu recenzji. Bezradności wobec ubogiej
a l t e r n a t y w y uzasadnionego entuzjazmu albo w y p o w i a d a ­
nia się w e d ł u g m i a ł k i e g o schematu: świetnie, ale można
by lepiej.
Bowiem wystawa t o r u ń s k a ma wszelkie cechy ewe­
nementu w powojennych dziejach polskiego wystawien­
nictwa etnograficznego. Pozytywny walor samego zorga1

56

WYSTAWIE

MEBLI

1

nizowania takiej wystawy czyni inne cechy tego przed­
sięwzięcia d r u g o r z ę d n y m i . A w c h o d z ą tu w grę sprawy
s k ą d i n ą d n i e b ł a c h e : r o z w i ą z a n i a plastycznego ekspozycji,
informacji t o w a r z y s z ą c e j , koncepcji w y k ł a d u , doboru
o b i e k t ó w — s ł o w e m w a ż n e problemy muzeologiczne
i metodologiczne.
T w ó r c y wystawy podjęli zresztą ten w i e l k i wysiłek
organizacyjny na m i a r ę postawionych sobie z a d a ń .
Szczególną, k o n s t r u k t y w i s t y c z n ą a r c h i t e k t u r ę sali drew-

�nianego spichrza w y p e ł n i o n o blisku stu trzydziestoma
okazami mebli w y b r a n y m i ze zbiorów 11 m u z e ó w , od
Mazur po Ziemię J a m n e ń s k ą . Dobrane zestawy repre­
z e n t o w a ł y meblarstwo 12 r e j o n ó w o p r z y j ę t e j w oparciu
o uzasadnienia historyczne, geograficzne czy etniczne oso­
bowości regionalnej. Pokazano r z a d k ą w praktyce w y ­
stawienniczej ilość mebli najbardziej — jak p o d k r e ś l a j ą
zgodnie autorzy o m ó w i e ń w katalogu w y s t a w y — cie­
kawych, i n t e r e s u j ą c y c h , cennych. Rozmieszczone gustow­
nie, choć z rzadka, drobne elementy domowego wypo­
sażenia — naczynia, koszyki itp. — w z m a g a ł y podejrze­
nie, że zgrupowane w oddzielnych boksach zestawy
mebli u k ł a d e m swoim usiłują a r a n ż o w a ć
fragmenty
w n ę t r z ; — pozór c a ł k o w i c i e w y n i k a j ą c y z natury eks­
p o n a t ó w lecz niezamierzony w koncepcji wystawy.
2

3

Tu już n a j w y ż s z y czas wyjaśnić, że rozpoczęcie n i ­
niejszego tekstu od informacji o wystawie, a nie o w y ­
dawnictwie z nią z w i ą z a n y m , w y n i k a z przyjętego po­
r z ą d k u relacjonowania oraz stąd, że w y d a w n i c t w o u k a ­
zało się z przeszło rocznym „poślizgiem" a raczej, że
w y s t a w ę przyszło z d e m o n t o w a ć zanim wspomniana p u b l i ­
kacja się u k a z a ł a . Jeśli u w a ż a m , że wystawa była w y ­
darzeniem, odnosi się to r ó w n i e ż do tej publikacji. Jej
udana forma i jakość poligraficzna jest tu tylko m i ł y m
do odnotowania szczegółem. Wystawa z a p r e z e n t o w a ł a bo­
gaty m a t e r i a ł . K s i ą ż k a jest jej w y c z e r p u j ą c y m komen­
tarzem. Wysiłek włożony w organizację i przygotowanie
naukowe wystawy został utrwalony w sposób rzetelny.
W założenia wystawy, p r o b l e m a t y k ę tematu i k o n ­
cepcję o r g a n i z a c y j n ą wprowadza w s t ę p Aleksandra B ł a chowskiego, p o p r z e d z a j ą c y część niezwykle w a r t o ś c i o ­
w ą — o m ó w i e n i e kolekcji poszczególnych m u z e ó w , k t ó r e
p a r t y c y p o w a ł y w wystawie. Ze informacje zawarte w
tych o m ó w i e n i a c h są m o ż l i w i e najbardziej kompetentne,
gwarantuje powierzenie ich opracowania fachowcom
z w i ą z a n y m nieraz od wielu lat z t y m i kolekcjami. Po­
szczególne o m ó w i e n i a z a w i e r a j ą k r ó t k ą c h a r a k t e r y s t y k ę
mebli z n a j d u j ą c y c h się w tych muzeach a t a k ż e historię
ich pozyskania. Okazy wybrane na w y s t a w ę , objęte kakatalogiem i jego częścią ilustracyjną, o m ó w i o n e są do­
k ł a d n i e j , choć kryteria ich doboru z konieczności noszą
piętno subiektywizmu oceny w a r t o ś c i estetycznych. Część
i l u s t r a c y j n ą w y p e ł n i a j ą fotografie (w t y m k i l k a b a r w ­
nych) wybranych o k a z ó w , w ilości p r z e k r a c z a j ą c e j nawet
nieco zestaw eksponowany, oraz obszerna tablica rysun­
k ó w z a p i e c k ó w zydli. Spis tych ilustracji dzięki podanej
proweniencji, chronologii, w y m i a r o m i numerom ewiden­
cyjnym spełnia podstawowe wymogi publikacji katalo­
gowej.
W o m ó w i e n i a c h kolekcji niedosyt budzi brak d o k ł a d ­
niejszej informacji o stanie dokumentacji t o w a r z y s z ą c e j
zbiorom. W oszczędnych uwagach na temat i w lekturze
samej części katalogowej ten aspekt charakterystyki zbio­
r ó w rysuje się bardzo w y r a ź n i e . Z uwagi na n i e p e ł n y
stan dokumentacji (bardzo duży procent o k a z ó w nie po­
siada nawet podstawowych danych o proweniencji), za­
interesowanie n i m i szerszego k r ę g u badaczy m o ż e przy­
nieść istotne korzyści. Z w i ą z a n i e tak p o m y ś l a n e j p u b l i ­
kacji z w y s t a w ą wydaje się p o m y s ł e m bardzo szczęśli­
w y m . Ujawnienie — przy jakiejkolwiek okazji — stanu
dokumentacji z b i o r ó w ma w a r t o ś ć diagnozy u m o ż l i w i a ­
jącej u z u p e ł n i e n i e b r a k ó w . T a k ą okazją jest tok prac
przygotowawczych p o p r z e d z a j ą c y c h ekspozycję. Koniecz­
ność zweryfikowania z b i o r ó w przed podjęciem ich inter­
pretacji stwarza p e r s p e k t y w ę pracy mozolnej, ale nie
p r z e k r e ś l a nadziei na pozytywne rezultaty. T o r u ń s k a
wystawa jest pierwszym krokiem a nadto propozycją
podjęcia d z i a ł a n i a w t y m k i e r u n k u co jest w dziele
badania i dokumentowania k u l t u r y ludowej rzeczą bo­

dajże n a j w a ż n i e j s z ą , p r z y ś p i e s z a j ą c ą (a więc t a k ż e często
w ogóle u m o ż l i w i a j ą c ą ) poprawne konkluzje i ich spraw­
dzenie.
Muzea, k t ó r y c h eksponaty b r a ł y u d z i a ł w wystawie,
d y s p o n u j ą zbiorami mebli liczącymi łącznie przeszło 1700
obiektów, w t y m samych s k r z y ń i k u f r ó w blisko 460.
Jest to dorobek 30-letniej działalności penetracyjnej tych
m u z e ó w , m a t e r i a ł dość obszerny aby móc t r a k t o w a ć go
jako „stan rzeczy" w y m a g a j ą c y naukowego zbilansowa­
nia, przede wszystkim zaś poinformowania ś r o d o w i s k a
profesjonalistów, k t ó r y m niedostępność m a t e r i a ł u zna­
komicie utrudnia działanie. J u ż w trakcie prac przygo­
towawczych nad wyborem e k s p o n a t ó w do wystawy
ogromny ten m a t e r i a ł , objęty powierzchownym nawet
rozpoznaniem, o w o c o w a ł problemami większej czy m n i e j ­
szej doniosłości, o k t ó r y c h czytamy we w s t ę p n e j części
katalogu. I jest s p r a w ą d r u g o r z ę d n ą słuszność opinii,
że „...polichromia mebli ludowych z prezentowanych re­
g i o n ó w należy do najciekawszych pod w z g l ę d e m a r t y ­
stycznym w Polsce, a na pewno jest najbogatsza w od­
miany" czy, że „...ustawione obok siebie meble pocho­
dzące z r ó ż n y c h r e g i o n ó w , ale mniej więcej z tego samego
czasu nieodparcie p r z e m a w i a j ą swym rodzimym polskim,
charakterem", k t ó r y przejawia się „...w proporcjach
w s p ó l n y c h ze s p r z ę t a m i z innych części Polski, w po­
dobnych konstrukcjach ... z profilowanym p o d n ó ż k i e m ,
p ó ł s k r z y n k i e m ... na l e w y m boku, zamkiem s p r ę ż y ­
nowym".
Brak podstawowych informacji o z a w a r t o ś c i kolekcji
muzealnych prowadzi do z a c h w i a ń r ó w n o w a g i w zakre­
sie tematycznym o p r a c o w a ń naukowych, do białych plam
w etnografii k r a j u , co w w y p a d k u z o b o w i ą z a ń nauko­
wych wobec Ziem Odzyskanych graniczy z paradoksem.
Co więcej, w opracowaniach uogólniających niebranie
pod u w a g ę m a t e r i a ł u dotyczącego t e r e n ó w , k t ó r e były
czynnikiem tak a k t y w n y m w dziejach k u l t u r y ludowej
Polski, zwiększa niebezpieczeństwo b ł ę d u .
Tematyka wystawy dotyczyła r e j o n ó w , k t ó r y c h b i ­
bliografia etnograficzna jest raczej w ą t ł a . Podjęcie na
„ t o r u ń s k i " sposób każdej dziedziny k u l t u r y ludowej tych
ziem byłoby przedsięwzięciem niezwykle potrzebnym
(że w s p o m n ę choćby s p r a w ę ceramiki ludowej). Ale w y ­
daje się, że zaproponowane wyżej kompleksowe prezen­
towanie dokumentacji muzealnych, jest p o t r z e b ą pilną
i r ó w n i e a k t u a l n ą dla wszystkich etnograficznych pla­
cówek muzealnych.
Wystawa i katalog uczyniły w y ł o m w dotychczaso­
w y m , dość konsekwentnym, niespełnieniu przez muzea
etnograficzne statutowych z a d a ń u d o s t ę p n i a n i a groma­
dzonej w postaci zbiorów dokumentacji.

Ziemia

chełmińska,

fragm.

Fot.: A.

Grodzicki

wystawy

57

�I

PRZYPISY
1

Wystawa „Meble ludowe północnej Polski" —
Muzeum Etnograficzne w Toruniu, 15.XI.1975 — 15.111.
1976. Koncepcja, scenariusz i opracowanie ekspozycji:
Aleksander Błachowski. Współpraca: Iwona Swięch. K o n ­
sultacje: Jerzy Kloskowski, Benedykt Malinowski, Anna
Mosiewicz, Stanisława Ostaszewska, Hugona Ostrowska-Wójcik, Halina Sampławska, Krystyna Szałaśna.

graficzny we Wdzydzach Kiszewskich, Muzeum Ziemi
Złotowskiej w Złotowie.
Dawne meble ludowe północnej Polski, Muzeum
Etnograficzne w Toruniu, Toruń 1976, s. 74, il. 160, 1 ta­
blica. Nakład 1000 egz. Redaktor naukowy: Aleksander
Błachowski. Autorzy tekstów: Aleksander Błachowski,
Małgorzata Buczkowska, Jadwiga Drozdowska, Anna Mo­
siewicz, Eugeniusz Oleszczuk, Stanisława Ostaszewska,
Hugona Ostrowska-Wójcik, Halina Sampławska, Iwona
Swięch, Krystyna Szałaśna, Barbara Wieczorek.
Rok 1977 okazał się łaskawy dla równie trudnej co
interesującej dziedziny jaką jest ludowe meblarstwo.
Wydanie publikacji, o której mowa w tekście nieznacznie
tylko poprzedziło ukazanie się w wydawnictwie Ossoli­
neum znakomitej pracy prof. Romana Reinfussa pt.
Meblarstwo
ludowe w Polsce. Obie prace wzajem sobie
przydają atrakcyjności.
3

2

Na w y s t a w ę złożyły się okazy wybrane ze zbio­
rów następujących muzeów: Oddział Etnograficzny Mu­
zeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum w Grudziądzu,
Muzeum Kaszubskie w Kartuzach, Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Koszalinie, Oddział w Kwidzynie
Muzeum Zamkowego w Malborku, Muzeum Budownic­
twa Ludowego w Olsztynku, Muzeum Pomorza Środko­
wego w Słupsku, Muzeum Mazurskie w Szczytnie, Mu­
zeum Etnograficzne w Toruniu, Kaszubski Park Etno­

К

R
Imprezy folklorystyczne
i regionalne

1.VII — w Kazimierzu nad Wisłą
rozpoczął się X I Festiwal Kapel i
Ś p i e w a k ó w Ludowych. Udział
w
nim wzięło ok. 1000 w y k o n a w c ó w .
Przez 4 dni o d b y w a ł y się koncerty
kapel, instrumentalistów i ś p i e w a ­
ków ludowych. Jury uhonorowało
nagrodami lub wyróżnieniami kilka­
dziesiąt osób. Nagrodę I wśród k a ­
pel zdobyły zespoły z Bud Ł a ń ­
cuckich (woj. rzeszowskie) i z Nieznanwrowic (woj. radomskie). Wśród
instrumentalistów n a j w y ż e j ocenio­
no Józefa Zarasia — skrzypka z
Nieznamierowic a spośród zespołów
śpiewaczych I miejsce przyznano
zespołowi z Drelowa, woj. bialsko­
podlaskie. Za najlepszą śpiewaczkę
uznano Marię Kozłową z Baranowa
Sandomierskiego, woj.
tarnobrze­
skie. W konkursie „duży — mały",
w którym ocenia się mistrza i jego
ucznia I miejsce przyznano F r a n ­
ciszkowi i Cezaremu Kowalskim z
Poniatowej.
Festiwalowi, jak zwykle, towa­
rzyszyły targi twórczości ludowej.
Piękną oprawę plastyczną imprezy
zaprojektował Adam Kilian.

7—11.VII — w Bukowinie T a ­
trzańskiej odbyła się doroczna im­
preza pn. „Sabałowe Bajania", orga­
nizowana m i n . przez Gminny Ośro­
dek Kultury i Dom Ludowy w B u ­
kowinie.
Oprócz
koncertów
konkurso­
wych, gawędziarzy i instrumentali­
s t ó w ludowych czynny był mjin.
kiermasz w y r o b ó w ludowych, w y ­
stawa, „Sabałowa noc" w Niebie­
skiej Dolinie a w Jurgowie — oraw­
skiego snycerza Andrzeja Gombosa.
*
13.VII—12.VIII
—
w
czasie
trwania Kursu Folkloru Polskiego
dla Polonii Zagranicznej, organizo­
wanego w bieżącym roku przez To­
ruńskie Towarzystwo Kultury, Mu58

O

N

VII—XII 1977
zeum Etnograficzne
w
Toruniu
zorganizowało
występy
zespołów
folklorystycznych z Obręcznej, K o ­
niakowa i Łowicza. Dużym zainte­
resowaniem uczestników kursu cie­
szył się prowadzony przez etnografa
wieczór wróżb i zabaw ludowych.
W zajęciach praktycznych, jakie od­
bywały się w czasie kursu, udział
brały twórczynie ludowe z Pałuk
i z Mazowsza, które demonstrowały
wyrób kwiatów, pająków, pisanek,
wycinanek oraz uczyły haftu ludo­
wego. W czasie trwania kursu, na
terenie miasteczka uniwersyteckiego,
które w tym czasie zamieszkane by­
ło przez wiele grup gości zagranicz­
nych z różnych krajów, zorganizo­
wany był kiermasz w y r o b ó w ludo­
wych.

11—25.VII — w Rzeszowie odbył
się Ś w i a t o w y Festiwal Polonijnych
Zespołów Folklorystycznych. Wystę­
powały m.in. zespoły: „Syrena" z
Holandii, „Kujawy" iz Francji, „Kra­
kowiak" z Bostonu (USA) i „Bie­
dronki" z Kanady, zespół polsko-węgierski im. J . Bema z Buda­
pesztu, „Krakus" z Belgii, oraz ze­
społy, biorące po raz pierwszy udział w Festiwalu — „Karolinka",
„Mazurek", i „Karliczek" z Francji,
„Krakowiaki" z USA, „Orlęta" i
„Wisła" z Kanady. W sumie w y s t ą ­
piło 31 zespołów z 10 krajów.

18—24.VII — w Limanowej od­
bywały się dorocznym zwyczajem
dni tego miasta. Wśród licznych im­
prez zorganizowano tzw. posiady w
piwnicy „Zbójnickiej" Towarzystwa
Ziemi Limanowskiej a w dworze
Marsów, pomieszczeniu Muzeum Zie­
mi Limanowskiej,
zaprezentowano
dorobek konkursu na haft ludowy.

22—24.VII — podczas Warszaw­
skiego Karnawału Lipcowego wy­
stępowały m.in. zespoły folklory­
styczne z całego kraju a na Ma­

I

К

A

riensztacie
demonstrowali
swoje
umiejętności twórcy ludowi: wycinankarki z Sannik i garncarze z
Pułtuska.

23, 24.VII — we Wdzydzach K i ­
szewskich odbył się I V Jarmark
Wdzydzki, popularyzujący
folklor
regionu. Na estradzie wystąpiły ze­
społy:
Kościerzyna,
Wdzydzaki,
Sołtysów z Wierzchocirta i in. a
w jednej z zabytkowych chałup k a ­
szubskich P a w e ł Szerka prowadził
tzw. warsztaty folklorystyczne —
spotkanie z uczestnikami jarmarku
połączone z dyskusją na temat
twórczości ludowej i amatorskiej.
W skansenie odbywał się kiermasz
sztuki ludowej, a dodatkową atrak­
cją była „Gospoda pod gołym nie­
bem", w której szczególnym powo­
dzeniem cieszyły się pieczone przez
gospodynie chleby i ciasta.
Organizatorami
Jarmarku
byli:
Kościerski Dom Kultury, Kaszub­
ski Park Etnograficzny, Urząd Mia­
sta i Gminy oraz Woj. Ośrodek
Kultury.

V I I — z okazji „Gdyńskiego L a ­
ta 77" odbył się jarmark ludowy
zorganizowany
przez
Regionalne
Biuro Sprzedaży Cepelia. Nowością
gdyńskiej Cepeliady było wprowa­
dzenie do sprzedaży atrakcyjnych
w y r o b ó w ludowych z Z S R R , W ę ­
gier, Rumunii i Bułgarii.

3—15.VIII — Gdańsku odbył się
kolejny V I „Jarmark Dominikań­
ski", w którym poczesne miejsce
zajmowała sztuka ludowa. W tego­
rocznym Jarmarku udział wzięło
100 rzemieślników. Jarmark połą­
czony był z występami zespołów
folklorystycznych.

6—14.VIII — w Wiśle, Szczyrku,
Żywcu i Makowie Podhalańskim

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
