<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10384" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10384?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T02:10:30+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10362">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/21fa63d8f31285f63def0a13eac6248c.pdf</src>
      <authentication>e93313f4ca3553477777ccc38e030d85</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="4">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25236">
                <text>Lud</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154689">
                <text>Polskie Towarzystwo Ludoznawcze</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154690">
                <text>Licencja PTL</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154691">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154692">
                <text>pol</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="51">
            <name>Type</name>
            <description>The nature or genre of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="154693">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123497">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4836</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123498">
              <text>1965</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123499">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:4489</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123500">
              <text>Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1965 t.19 z.4</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123501">
              <text>Polska Sztuka Ludowa 1965 t.19, z.4; s.241</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123502">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123503">
              <text>Instytut Sztuki PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123504">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="123505">
              <text>K

R

O

N

I

za okres V I I - I X
Wystawę
Ludowego
Kowalstwa
Artystycznego
zorganizowała
w
czerwcu Cepelia przy w s p ó ł u d z i a l e
Warszawskiego Towarzystwa Przy­
jaciół Sztuk P i ę k n y c h .
Wystawa
odbyła się w salach wystawowych
Towarzystwa przy u l . Rutkowskie­
go. Pokazano przede wszystkim
eksponaty
zabytkowe,
dobierając
obiekty najcenniejsze artystycznie.
Pochodziły one ze zbiorów Muzeum
T a t r z a ń s k i e g o w Zakopanem,, Ś w i ę ­
tokrzyskiego w Kielcach, Muzeum
w L u b l i n i e i P a ń s t w o w e g o Muzeum
Etnograficznego w Warszawie.
Kieleckie r e p r e z e n t o w a ł y przede
wszystkim zawiasy i k r a t y okienne,
lubelskie krzyżyki i kogutki z ka­
pliczek p r z y d r o ż n y c h , Podhale —
spinki, ciupagi, l a t a r k i i kaganki
oraz tasaki. Do
najpiękniejszych
e k s p o n a t ó w n a l e ż a ł y okucia wozu
z Wilamowic pod W a r s z a w ą .
Pokazano r ó w n i e ż prace najwy­
bitniejszych k o w a l i współczesnych.
Zgodnie z założeniem wystawy, k t ó ­
ra m i a ł a u k a z y w a ć możliwość sto­
sowania
tradycyjnego
kowalstwa
ludowego we współczesnych w n ę ­
trzach i architekturze, znalazły się
na wystawie t a k ż e prace a r t y s t ó w
metaloplastyków.
Otwarcie w y s t a w y w dn. 14 czerw­
ca połączone było z n a r a d ą , w k t ó ­
rej uczestniczyli etnografowie, archi­
tekci, metaloplastycy, a t a k ż e k i l k u
najwybitniejszych k o w a l i ludowych:
B r o n i s ł a w Pietrak z Gutanowa, pow.
P u ł a w y , M i e c z y s ł a w Biernacik z Za­
kopanego, W ł a d y s ł a w Czapla z Jabłonicy, pow. Staszów, E d w a r d M i starz z Odojna, pow. K r a k ó w . Na­
r a d ę otworzył referat prof.
dr.
Romana Reinfussa „ T r a d y c j e i sy­
tuacja współczesna ludowego k o w a l ­
stwa w Polsce".

*

Wystawa pn. ,„Inni — od N i k i f o r a
do G ł o w a c k i e j " otwarta b y ł a w
warszawskiej „ Z a c h ę c i e " od 9 do
30 lipca. Organizatorami wystawy
b y l i : Pracownia Badania Sztuki Nie­
profesjonalnej Instytutu Sztuki P A N
i CBWA. Zgromadzono ponad 350
eksponatów reprezentujących twór­
czość 54 a u t o r ó w .
Mianem
„Inni"
określił
autor
scenariusza i katalogu wystawy oraz
jej komisarz — Aleksander Jackow­
ski — a r t y s t ó w nieprofesjonalnych
t w o r z ą c y c h na marginesie oficjal­
nego nurtu sztuki, a r e p r e z e n t u j ą ­
cych bardzo r ó ż n e ś r o d o w i s k a i gru­
py
społeczne.
Pokazano
rzeźby
i obrazy w y r a s t a j ą c e bezpośrednio
z tradycji sztuki ludowej (Jędrzej
Wawro, Jan L a m ę c k i , Franciszek
Janeczko, Zofia B a r a ń s k a , Dorota
Lampart). P r y m i t y w n e malarstwo ro­
botników i rzemieślników z małych
miasteczek i p r z e d m i e ś ć w i e l k i c h
miast ( P a w e ł Stolorz, P a w e ł Wróbel),
twórczość
„naiwnych
realistów"
(Nikifor, Leon K u d ł a , Jan
Rybkowski, Maria Korsak, Ł u c j a M i c kiewiczowa); wreszcie a r t y s t ó w , dla
k t ó r y c h sztuka jest f o r m ą
wy­
powiedzi ich filozofii, n u r t u j ą c y c h
ich obsesji czy
najważniejszego,
czasem niemal jedynego kontaktu
t otoczeniem (Edmund Monsiel, Sta­
n i s ł a w Zagajewski, Teofil Ociepko,

K

A

1965

malarstwo Sekty Hruszki).
Obok
ogólnie znanych znalazło się na
wystawie w i e l u a r t y s t ó w niedawno
„ o d k r y t y c h " czy zapomnianych. Do
najciekawszych należeli t u ojciec
i syn Z e g a d ł o w i e , Jan
Rybkowski,
Łucja Mickiewiczowa, M a r i a B l u menfeld, M a r t a M i c h a ł o w s k a , B r o ­
n i s ł a w Surowiak.
Interesującą
oprawę
plastyczną
wystawy o p r a c o w a ł Henryk Toma­
szewski.
Katalog wystawy zawiera ogólny
w s t ę p , w p r o w a d z a j ą c y w zagadnie­
nie, s y l w e t k i biograficzne poszcze­
gólnych a r t y s t ó w c h a r a k t e r y z u j ą c e
ich
twórczość,
szczegółowy
spis
e k s p o n a t ó w oraz ilustracje. „Inni —
od Nikifora do G ł o w a c k i e j " , CBWA,
Warszawa 1965, s. nlb. 80, i l . 32.
Ż a ł o w a ć trzeba, że ta pierwsza
tego rodzaju w Polsce wystawa
zorganizowana została w p e ł n i w a ­
kacji, czyli okresie najmniej ko­
rzystnym dla zwiedzających oraz
że katalog starannie wydany i za­
wierający
bardzo wiele cennych
informacji, k t ó r y c h jest j e d y n y m
źródłem, wydany został w n a k ł a d z i e
jedynie 700 egzemplarzy. Spowodo­
w a ł o to jego z u p e ł n e wyczerpanie
j u ż w pierwszych dniach t r w a n i a
wystawy.
I m p r e z ę k u l t u r a l n ą pn. „Dni F o l ­
kloru
Polskiego"
zorganizowało
z m y ś l ą o turystach, przede wszyst­
kim
zagranicznych,
Ministerstwo
K u l t u r y i Sztuki oraz G ł ó w n y K o ­
mitet K u l t u r y Fizycznej i T u r y ­
styki. D n i u r z ą d z o n o na terenach
Polski p ó ł n o c n e j
(woj.
gdańskie
i Kurpie), ś r o d k o w e j (Opoczyńskie
i G ó r y Świętokrzyskie) oraz p o ł u d ­
niowej (Zalipie, Biecz, Podhale).
D n i odbyły się w ostatniej dekadzie
sierpnia i pierwszej p o ł o w i e w r z e ś ­
nia. Na program ich złożyły się
pokazy pieśni i t a ń c a ludowego w
wykonaniu zespołów regionalnych,
ludowe widowiska o b r z ę d o w e , j a k
„ S o b ó t k i " w Świętej
Katarzynie,
wesele g ó r a l s k i e w
Zakopanem,
spotkania z artystami
ludowymi,
wystawy sztuki ludowej (otwarcie
stałej wystawy regionalnej w Star­
gardzie G d a ń s k i m , wystawa p o ł ą ­
czona z kiermaszem w Opocznie,
wystawa sztuki ludowej w Bieczu).
W Zalipiu u r z ą d z o n o pokaz chat
malowanych.
W Bodzentynie, Opocznie i Bieczu
u r z ą d z o n o specjalne j a r m a r k i wzbo­
gacone o eksponaty sztuki ludowej,
sprzedawane zwykle jedynie w skle­
pach Cepelia.
Podobny program zaprezentowano
podczas „ T y g o d n i a K u l t u r y Bes­
kidzkiej",
zorganizowanego
przez
miejscowe w ł a d z e , a obchodzonego
w Bielsku, Wiśle i Żywcu. W y ­
stąpiły w czasie jego t r w a n i a regio­
nalne zespołu Cepelia z Cieszyna,
Koniakowa, Wisły, Wilamowic, Ż y w ­
ca, a t a k ż e zaproszone zespoły za­
graniczne — czeskie z Zaolzia oraz
włoski zespół Borgosesia.

*

Wystawa fotografii pn. „ K u l t u r a
ludowa na Ś l ą s k u " otwarta b y ł a
w okresie od lipca do w r z e ś n i a
1965 r. w Muzeum G ó r n o ś l ą s k i m

w Bytomiu. Na w y s t a w ę złożyło
się 95 f o t o g r a m ó w Stefana Deptuszewskiego, i l u s t r u j ą c y c h zagadnie­
nia
budownictwa,
urządzenia
w n ę t r z a , stroju, zwyczaje i o b r z ę d y
ludowe, typowe zajęcia
ludności,
zagadnienie transportu. Pokazane
na wystawie zdjęcia wykonane zo­
stały w czasie b a d a ń terenowych,
jakie Muzeum prowadzi systema­
tycznie od 10 lat, a w k t ó r y c h
S. Deptuszewski stale uczestniczy.
Wystawa eksponowana będzie w
ciągu dalszych miesięcy 1965
r.
i w roku n a s t ę p n y m we w r o c ł a w ­
skim i t o r u ń s k i m Muzeum Etnogra­
ficznym oraz w muzeach regional­
nych na Ś l ą s k u a t a k ż e w B i a ł y m ­
stoku.

*

We w r z e ś n i u otwarta b y ł a w B i a ­
ł y m s t o k u wystawa ludowego zdob­
nictwa Białostocczyzny, zorganizo­
wana przez Muzeum w B i a ł y m s t o k u .
Pokazano palmy wielkanocne, p i ­
sanki, „ p r z e p i ó r k i " ustawiane na
rżyskach, korowaje weselne, t a k ż e
f i g u r k i z szopek, same szopki i
gwiazdy b o ż o n a r o d z e n i o w e .
Na p r z e ł o m i e w r z e ś n i a i p a ź d z i e r ­
nika r ó w n i e ż w B i a ł y m s t o k u czynna
b y ł a wystawa pn. „ S z t u k a u ż y t k o ­
wa", p r e z e n t u j ą c a twórczość w t y m
zakresie a r t y s t ó w p l a s t y k ó w , t w ó r ­
ców ludowych i a m a t o r ó w na tere­
nie w o j . białostockiego. Organiza­
t o r a m i wystawy b y l i Z P A P i Cepelia
w B i a ł y m s t o k u . Jeśli chodzi o s z t u k ę
l u d o w ą pokazano prace 24 t w ó r c ó w
z zakresu plecionkarstwa ze słomy
i korzeni, maty s ł o m i a n e , c e r a m i k ę
i wyroby drewniane (różnego r o ­
dzaju naczynia).
Z okazji wystawy wydano katal o g - s k ł a d a n k ę , opracowany, j a k i sce­
nariusz wystawy, przez Zygmunta
Cieślewskiego. Zawiera on k r ó t k i e
wprowadzenie w
tematykę,
spis
a u t o r ó w e k s p o n a t ó w oraz 7 foto­
grafii.
*
We w r z e ś n i u otwarta była w sali
Liceum Ogólnokształcącego w Z a m ­
browie wystawa pn. „Sztuka ludowa
powiatu zambrowskiego". Organi­
zatorami wystawy b y l i : Muzeum w
Białymstoku,
Wydział
Kultury
P W R N w B i a ł y m s t o k u i PPRN
w Zambrowie. Pokazano eksponaty
z zakresu meblarstwa i s p r z ę t ó w
gospodarskich, tkactwa, stroju, ko­
walstwa, r z e ź b y i plastyki o b r z ę d o ­
wej. W y s t a w ę poprzedziły badania
terenowe, zorganizowane z ramienia
Muzeum, w czasie k t ó r y c h w y t y p o ­
wano większość e k s p o n a t ó w . K a t a log-składanka,
opracowany
przez
scenarzystę
wystawy
Zygmunta
Cieślewskiego, zawiera a r t y k u ł oma­
w i a j ą c y sztukę l u d o w ą w Z a m b r o w skiem oraz 4 fotografie.
*
W y s t a w ę pn. „ L u d o w y haft sza­
motulski" urządziło we
wrześniu
Muzeum Ziemi Szamotulskiej
w
Szamotułach w
halu
miejscowej
Biblioteki Publicznej. Wystawa zor­
ganizowana z okazji „Dni S z a m o t u ł "
i odbytej w t y m czasie sesji po­
pularnonaukowej czynna b y ł a do
końca 1965 r. i cieszyła się d u ż y m
powodzeniem w ś r ó d miejscowej l u d ­
ności.

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
