https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/6d6caced5a5c6f850cb063fe6b793596.pdf c283198e0a8d3c0fda6db81725ce8675 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2221 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1998 Subject The topic of the resource Mach, Jan, ks.(1923-1998) Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:2064 Title A name given to the resource In memoriam / LUD 1998 t.82 Description An account of the resource LUD 1998 t.82, s.381-382 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text Lud. t. 82, 1998 V. IN MEMORIAM Ks . .IAN MACII (1923 - 1993) W deszczowy dzielI majowy pożegnaliśmy na \\iejskim cmentarzu w Tokami pod Myś\enicami ks. prałata .lana Macha. \\icloletroicgo członka Krakowskiego Oddziału PTL. Był postacią niezwyklą. choć skromną i niepozorną. I'rzcpojony glęhokim patriotyzmem. miłością ojczystej historii. a także tradycyjnej kullury lud:l\vej. polra1i1 te \"•.~rtoŚci wlączyć skutecznie w pracę duszpasterską Pochodzil ze wsi. więc środowisko chłopskic rozumiał doskonale i potrafił nim kierować. W Tokarni. gdzie przepracował ponad pojowę swego życia (od 1961 roku), wpoił parafianom szacunek dla dawnej kultury ludowej. a zwłaszcza sztuki i zdobnictwa, doprowadził do ożywienia i kultywowania ważnych jej gałęzi. Cicszył się wśród nich ogromnym autorytetem i był naprawdę kochany. Ksiądz Mach był na swoim terenie prekursorem i pierwszym organizatorem konkursów na bibułkowe kwiaty i ozdohy wnętrza. Ten pierwszy konkurs urządził wspólnie z Muzeum im. W. Orkana w Rahce. gdyż ówczesnc władze nie zgodziły się na oparcie go o plebanię. Konkursy tego rodzaju. przejęte w następnych latach przez Miejski Dom Kultury w Myślenieach, rozrosły się do rangi ogólnopolskiej i roadal prym w nich \~iodą ..kwiaciorki·' z Tokarni i sąsiedniej Skomielnej Czarnćj. Bez konkursów natomiast ożywil ks Mach tradycję \\\'sokich. harwnych palm wielkanocnych. występujących nic;!.dyś na sporych obszarach Podkarpacia. W uroczystych procesjach Palmowej Niedzicli poj:!I\ia się ich caly las. Procesje tc. wzbogacone toczoną przez ministrantów ligurą Chrystusa na osiołku naturalnej w ielkości (inspiracja średniowiecznym zwyczajem krakowskim) S'I obelilie najhard/.icj malownicze. najpir;kniejs7l:: w południowej części kraju tym hardziej. że odhy\\ajq się \\ szc;~eg6lnci scenerii zabytkowego drewnianego kościółka. Zjeżdża z tej oka;tji do Tokarni wielka liczha kon<:serów i obserwatorów, wycieczki autokarowe z odległych nieraz miejscowości. lic/.lle grupy cudlOziemców. Kościół pod wC/waniem Matki Boskiej Śnie71lej (zwancj Tokarską). rozbudowany i remontowany pieczolO\vicie rl"l:el ks. 'Vlacha w ścis!ym porozumieniu ze służbami konserwatorskimi, został wzhogacony dookolnymi kapiicami. kapliczkami i rLÓ.bami. a w dekoracji oltarzy stosowane są hihu/kowe kwiaty. Kaplice poświ~col1c są m.in. pamięci polskich żolnierzy i partyzantów. którzy polegli w obronie ojczyzny. ofiar ni'~mieckich i sowieckich ohozów koncentracy'jnych. W jednej I. kap Iic mieści się pm:zel pll!skich ś\\iętych i bj('goslawionych. W zahudo\\anim:h prly kościelnych za/(7)'! ks. Mach izbę miejscowych pamiątek. w której wystawi I zebranc [frio siehie i podar(l\',ane przez paratian dawne narzędzia rolnicze i gospodarskie. meble. ohra/Y. rzciby miejsco\\ych Iwórców. Z jednym z r/c7.biarzy związany był szczegółnic mocno. Był mianowicie mecenasćl1l i inspiratorem t\\órczości kościelnego Józefa Wrony. Zachęcał go do pracy. zam<l\vial serie rzcźb do kościoła i kaplic. przyczyniąj,\c się w znacznym stopniu do osiągnięcia przez tego cichcgo i nieśmialego artyslę ugruntowanej pozycji wśród ludowych rzeźbiarzy. Opiekowal si~ rówilićż innymi twórcami zc swćgo terenu. woził na wystawy i wernisaże. cieszy/ si" ich sukcesami. Ks. Mach pojawial się od czasu do .:z.asu na zehraniach i sesjach naukowych naszego Oddziału. gdzie rzadko. alc cdnie zabierał g/os w interesujących go kwestiach. W Krakowie odwiedzał także znajomych i przyjaciół. a Ill:a! ich sporo wśród etnografów. historyków dziejów i sztuki. konSCf\\"alorólI. W tym roku mial przejść na emerytur.;. opuścić parafię. w której duszpasterzował niespełna 40 lat. Pozostal w niej na zawsze. Gdyby więcej kapłanów pojmowało podobnie S\\oją misję jak On. elementy tradycyjnej kultury ludowej byłyby znacznie lepiej widoczne i s/anowanc wc współczesnym i'.yciu naszcgo krąiu. Ewa Fryś-Pietras::kowa �POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE w ramach serii .Biblioteka Zesłańca" opublikowało trzy monografie biografic2lne poświęcone wybitnym polskim uczonym, których losy, z konieczności były, związane z pracą i życiem poza Ojczyzną· ... Książki są zaopatrzone w indeksy geograficzne i nazwisk, streszczenia obcojęzyczne, posłowia, ilustracje; mają twarde lakierowane, piękne okładki. ----_,o::>....,-o~oe:_---Proponujemy: 1. Brzęk G., Benedykt Dybowski. Wrocław 1993 Życie idzido, (cena: 15,00 zł) 2. Wójcik Z., Ignacy Domeyko. Litwa-.Fm/l(:ja-Clrill', Wrocław 1995 3. Wójcik Z., Karol BolJdallowicz. (cena: 25,00 zł) Szkic portretlI badacza Azji, Wrocław 1997 (cena: 15,00 zł) ----_,o=>...,o~oo-o-<o=-_---Zamówienia prosimy kierować nil adres wydawcy: POLSKIE TOWARZYSTWO l.UDOZNAWCZE ul. Szewska 36 50-139 Wroclilw tel. 071/ 44·46-13 ---------------_._-_._~--------- �zainteresowanym odległymi dziejami Polaków na Syberii polecamy szczególnie dwie publikacje w wydaniu bibliofilskim; oprawne w imitację skóry, ze zł"Oceniami na okładkach, drukowane na specjalnym papierze, zaopatrzone w ilustracje i mapy. 1. Dziennik Józefa Kopcia brygadiera wojsk polskich (Z rękopisu Biblioteki Czartoryskich opracowali i wydali A. Kuczyński i Z. Wójcik), Wrocław 1995 - (cena: 22,00 zł) J. Kopeć za udział w powstaniu kościuszkowskim został zesłany na Kamczatkę. Książka ma charakter wspomnieniowy, przedstawia losy brygadiera na tle wydarzeń epoki; wiele miejsca zajmują opisy egzotycznej kultury ludów Syberii. 2. Dwa polskie pamirtniki z Syberii XVII-XVIII (Red. nauk. A. Kuczyński), wiek Wrocław 1996 - (cena: 20,00zł) Pierwsze polskie opisy Syberii autorstwa Adama Kamieńskiego-Dłużyka (wiek XVII) i Ludwika Sienickiego (wiek XVIII), przebywajacych na zesłaniu w Jakucji. Pamiętniki sa opatrzone komentarzami historyków polskich i rosyjskich. Opisy dotyczą losów zesłańców, a także kultury syberyjskich tubylców. zamówienia prosimy kierować na adres wydawcy: POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE ul. Szewska 36 50-139 Wrocław te!. 071/44-46-13 �Książka doskonała jako upominek i jako źródło wiedzy o tradycyjnych strojach ludowvch. Prawie wszystkie ubiory ludowe w jednej książce, bogaty i nader przy· stępny opis. Teresa Karwieka, Ubiory ludowe w Polsce, Wrocław 1995 (s. 156,81 ilustracji, 5 barwnych tablic; cena 12,00 zł W publikacji tej autorka przeanaliwwala ubiory ludowe pod wieloma aspektami. Najwięcej miejsca poświęciła zróżnicowaniu regionalnemu wiejskich ubiorów, przybliżyła również rolę stroju ludowegn jako wyrazu zamożności, stanu cywilnego, wieku; opisała stroje odświętne i obrzędowe. Zamówienia prosimy kierować na adres wydawcy: POLSKJE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE ul. Szewska 36 50-139 Wrocław tel. 071144-46-13 �