https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/816be8a639c931f39f4d328db4b3c146.pdf 260af00082edd2f4816efce90c69bc35 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4199 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1959 Subject The topic of the resource obrzędy ludowe Lubelskie - obrzędy ludowe Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3916 Title A name given to the resource Wystawa obrzędów ludowych na Lubelszczyźnie / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1959 t.13 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1959 t.13 z.3 ;s.167-168 Creator An entity primarily responsible for making the resource Reinfuss, Roman Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text wręcz żywiołowego rozkwitu w i c k i e j p o w i n n y iść r ó w n i e e f e k t o w n e ją wypełniają. dukujące metale lowanymi kajały Tymczasem bardziej konawstwem ośrodki d l a użytku skrzyniami, w niejszego Podczas sprzęty, które stolarskie pro­ w s i , poza niewielkim wyszukane wnętrza izby ło­ zdobnictwa w Ł o w i c k i e m . W p a r z e z bogatą dekoracją barwnie m a ­ stopniu potrzeby zaspo­ w wpływu Łowickiem sunkowo meble n a obraz gdy masowo określony, dużego cechuje widualnych wypuszczający artystycznej z warsztatu działalności Tego rodzaju sadzie produkcja „krótkich serii", snycerką różnorodność f o r m , t y p o w a d l a indy­ poczynań artystycznych. PRZYPISY w ciągu całej niż kilka Muzeum w 2 J w . , r y c . n a s. 101. oparta n a za­ 3 J w . , r y c . n a s. 103. n i e mogła wywrzeć znacz­ 4 J w . , r y c . n a s. 104. kraju. OBRZĘDÓW i N a koncie stałą o r a z nych zmiennych, osiągnięcie t u przypomnieć skiej, na której czynnych pokazano niemal lutym dużej na całą Lublinie nowa skalę było 100% (!) wystawa jakie została zmienna, treścią stanowiła korzystania nowych pomysłów cji, j a k również zastosowania ośrodków ludowych, w gdzie dzie­ występowały. otwarta pracownikowi naukowej. ceramiki lubel­ odmian, interesującą starcza niejedna Lubelszezyźnie n a t y m terenie 1959 r . przygotowa­ wartości ubiorów do­ wystawę których wystawę czy wystawę stroju sumiennie reprezentowanych wówczas garncarskich, dzinie o posiada urządzoną spośród Wystarczy muzealnych osiągnięć szereg n i e z w y k l e wystaw najbardziej placówek swych stanowiła w Muzeum która poza swą Ciekawą w próbę w y ­ zakresie ekspozy­ możliwości, j a k i c h d o ­ muzeum nowoczesna tech­ nika. Wystawa ne ilustrowała Lubelszczyzny, nym zwyczaje pokazane doroczne w wyborze zarówno w a r u n k a m i l o k a l o w y m i , badań mogli Świderski. LUDOWYCH do grupy ambitnych skonale opracowaną i estetycznie w Jan Warszawa i ich strój. 1 mebli. meblarska, L u b l i n i e należy dynamicznych W A . Chmielińska, Księżacy 1930, s. 100. Reinfuss WYSTAWA w styl, d l a sto­ zdobione pra­ Fotografował Roman stworzyły plastycznej n i e więcej czy kilkanaście s z t u k z d o b i o n y c h łowickiej. charakterystyczny obszaru cujący — j a k G o l i s — w sposób p ó ł a m a t o r s k i , półzaswej izby skrzynie łowiczan. W y ­ m e b l i o bogatszej d e k o r a c j i z a j m o w a l i się w i ę c różni u t a l e n t o w a n i s a m o u c y , wodowy, wnętrza wyrabiane z tego zakresu. organizatorzy magazynowych statecznie musiało W wystawy Muzeum, penetracją konieczności terenową, podyktowa­ jak i i na poprzedzone prowadzoną stanem przez stopniu zasobach zatrudnionych w Muzeum, i obszerną opis dokumentację oraz zapis gnetofonowe stów. czy t e n został następnie korzystany przy muje obrzędów niektóre Z urządzeniu obrzędy świąt zimowych dów, serię turoni, oraz odkryte przy styki Ludowej kiełek. szafka ku wraz współudziale z grupę obej­ oraz Sekcji z trójkątnym ligawek Badania Instytutu Janowa interesujących k u ­ związanych szczytem, otwarta umieszczona kolędnicza. W e w n ą t r z z Bożym z przodu n a drąż­ niej znajdują się w d w ó c h k o n d y g n a c j a c h figurki krążące w cu, ubiory wiejskie. odziane Zwyczaje sikawek w e współczesne wielkanocne, śmigusowych, techniką rozległą rządzona z prócz palm, drewnianych pisanki w y ­ u i skrobaną wyróżniała nawleczonych poprzegradzanych tań­ reprezentowały woskową których Pla­ Sztuki maski a także szopkę z kompletem przedmiotów j a k gwiazda tzw. Hero­ kolędniczych, zasługuje n a u w a g ę wśród etno­ gwiazd Państwowego Wśród Narodzeniem która dorocznych związanych z o k r e ­ wystawiono z a p u s t n y c h przebierańców, Lubelskiego tek­ umiejętnie w y ­ wystawy, zwyczajów c y k l u obrzędów i zwyczajów sem nagrania m a ­ śpiewanych rodzinne. kołatek, zespół i rezul­ obiektów, a l e obejmującą i c h względnie wygłaszanych Materiał cykl obrzędów ołówkowy konane niedo­ co dało w t a c i e n i e t y l k o znaczną liczbę n o w y c h wystawy często Przygotowanie zostać rodzin­ bowiem bazować szczupłych metrykowanych. z małym i grafów NA LU B E LS ZCZ Y Ź N I E oraz się kołatka na d w a sznurki nasady krótkimi seria spo­ deseczek kołeczkami 167 �Ryc. 1. Kołatka wielkanocna z Lubelszczyzny. Muz. w Lublinie. Ryc. 2. Jedna z grup orszaku weselnego. Ryc. 3. Wieńce dożynkowe na wy­ stawie w Lublinie. (ryc. 1), przypominająca używane przez W dalszym żniwny były ciągu zwyczaj przy idiofoniczne obrzęd pomocy dożynkowe. stanowiły zwyczaje stawiająca orszak odzianych w ce) 268 weselne. weselny stroje menty z wesela wyobrażone Były kszezonowskie pomocy to: autentyczne gra laleczek. swych oraz wystawy przed­ manekinów dwa przedstawiający lalek. for­ pieśni na o chmielu na Ilustracja pracowników z działu frag­ blinie. Pomysł tań­ nienia ekspozycji nadawano przez magnetofonowej) objaś­ t e k s t y , j a k n p . : pełny ligawce i t d . , aż do tekst weselnej zakończenie. dźwiękowa przygotowanych wystawy taśmy nienia oraz scena z (z „Herodów", końcowy złożony (w t y m jeden przy różne w zwiedzania radiowe oraz wykonanych Akcent czasie pokazane Sobótki przepiórki" estetycznie W głośniki palenia „oborywania Uzupełniały tę część e k s p o z y c j i mach wieńce instrumenty ludy prymitywne. zestawiona ludowymi została etnograficznego zastosowania okazał z wykonawcami nagrań przez Muzeum w Lu­ jako sie. doskonały, rzało t o n a s a l a c h w y s t a w o w y c h nagrań gdyż specyficzny uzupeł­ stwa­ nastrój �autentyzmu, ożywiając niejako martwe zespoły m a ­ k r z y ż u j ą c y c h się ukośnie desek, ż y w o p r z y p o m i n a ł y d r e w n i a n e o p a k o w a n i a używane d o t r a n s p o r t u m a ­ s z y n ( r y c . 3). D o b r y sprzęt w y s t a w o w y podnosi estetyczny w a l o r ekspozycji, ale s a m pozostaje j a k gdyby niewidoczny. W w y p a d k u omawianej t u w y ­ s t a w y r u s z t o w a n i a z desek w p r o w a d z a ł y u c z u c i e n i e ­ p o k o j u i odrywały o d eksponatu uwagę widza w sposób n i e m n i e j s z y niż d a w n i e j g a b l o t y m u z e a l ­ ne przeładowane różnego r o d z a j u o z d o b a m i w p o ­ staci gzymsów, k o l u m i e n e k i t p . Poza t y m w n i e ­ których wypadkach, t a m zwłaszcza, gdzie s a m e k s p o n a t n i e odznaczał się barwnością ( g r u p a w i e ń ­ c ó w d o ż y n k o w y c h ) , s t w a r z a ł o się n a s a l i w y s t a w o w e j wrażenie p r z y k r e j szarzyzny nekinów. Ekspozycja w y s t a w y — j a k z w y k l e w Muzeum L u b e l s k i m — stanowiła próbę szukania nowych rozwiązań. U n i k a j ą c p r z y k r e g o n a t u r a l i z m u w s p o ­ sobie t r a k t o w a n i a manekinów, zrezygnowano np. całkowicie z r e a l i s t y c z n i e w y k o n a n y c h głów, zastę­ pując j e b a r d z o szczęśliwie zupełnie p ł a s k i m i a l e zindywidualizowanymi w konturze t w a r z a m i wycię­ t y m i z g r u b e j d e s k i ( r y c . ?), c o dało w y n i k b a r d z o dodatni. Znacznie wa gorzej wystawy; natomiast półki wypadła ogólna i Stelaże, w y k o n a n e opra­ z prostych, Fotografował Anna Urbanowicz Kunczyńska KONKURS W maju I WYSTAWA 1959 r . została „Wystawa sztuki ludowej dowej przez komisarz Balbinę Podhala", Białońską wystawy) Zakopane), przy i SZTUKI otwarta w Nowym współudziale Rady (kierownik Wandę Targu zorganizowana z r a m i e n i a Wydziału K u l t u r y P o w i a t o w e j i Jan Wydziału Widigerową samych Naro­ (ZPAP twórców ludo­ U w z g l ę d n i o n o t u j e d n a k t a k ż e p e w n ą liczbę tów zabytkowych, ich przez wkład Wystawę okazy z myślą muzea. stanowiły szkoły dzieci 1958 r . ) . C h o ­ PODHALA d z i e miała p r e z e n t o w a ć współczesną twórczość ludową. w y c h : Bronisławy B a r t o l - M a r c u l k i i J a n a M i c h n i a k a . p o p r z e d z i ł k o n k u r s (grudzień LUDOWEJ W dziale obiekty podstawowej o możliwości w „zabytkowym" dostarczone ceramiki, uczniów Zebrane Jana zdobione znaczny przez Chochołowie. p o d k i e r u n k i e m nauczyciela starej ekspona­ zakupienia przez Plucińskiego narzędzia pracy ciaż t e r m i n j e g o n i e p o z o s t a w i a ł w i e l e czasu n a p r z y ­ i gotowania w darze do M u z e u m K u l t u r y i S z t u k i L u d o w e j w W a r ­ i przypadał n a okres bardzo niedogodny, kolidując z j e s i e n n y m i p r a c a m i w p o l u , t o j e d n a k z e ­ b r a n o m a t e r i a ł z a r ó w n o okazały l i c z e b n i e , ogół biorąc Niemała — na wysokim w t y m zasługa poziomie j a k— na artystycznym. organizatorek pracujących od w i e l u j u ż l a t n a t y m t e r e n i e i znających go d o s k o ­ n a l e . A l e niezależnie o d i c h doświadczenia, zapewne dużą r o l ę twórców. Jedyną odegrało wsią, z nie związanych pod wpływem doświadczenie której z nadesłano ludową samych wiele tradycją, eksponatów a drobnomieszczańskiej wykonanych tandety, był D z i a n i s z , biorący udział w k o n k u r s i e p o r a z p i e r w s z y . Przyjęcie cyjnego dla konkursu granic podziału administra­ p o w i a t u zadecydowało, że r e p r e z e n t o w a n e t u odrębne g r u p y : P o d h a l e , Spisz, O r a w a i P i e n i n y . Główną rolę odegrały j e d n a k były w ł a ś c i w i e c z t e r y ekspo­ naty pochodzące Zakopane. podhalańskich Tradycyjna terenie najlepiej twórcami z ze wytwórczość się zachowała, strony państwa w s i otaczających ludowa a obecna oraz na możność C P L i A — zapewnia t r a d y c y j n e j wytwórczości dodatkowe zbytu oddziałuje skup ludowej szanse r o z w o j u . N a r o z w ó j i p o d t r z y m a n i e miejscowych t r a d y c j i a r t y s t y c z n y c h i rękodzielniczych mocno także ruch regionalny, żywszy n a P o d h a l u niż w i n n y c h o k o l i c a c h naszego k r a j u . bazowała w przeważającej teriałach w y b r a n y c h z p r a c pasterskie zostały przekazane szawie. N i e z a l e ż n i e o d i n i c j a t y w y Plucińskiego, s a m e o r g a n i ­ zatorki wystawy nadawały pewien k i e r u n e k poszuki­ w a n i o m z a b y t k ó w w t e r e n i e , w y k o r z y s t u j ą c okazję d l a uzupełnienia m a t e r i a ł ó w w z a k r e s i e noszonego j u ż o b e c n i e 1900 r . W r e z u l t a c i e tradycyjnego, nie s t r o j u k o b i e c e g o z czasu t y c h poszukiwań z e u m Tatrzańskiego wzbogacona części n a m a ­ k o n k u r s o w y c h i w zasa­ około kolekcja M u ­ została o dalsze p r z y ­ kłady spódnic w e ł n i a n y c h „ t y b e t e k " , c z a r n y c h , z d r o b ­ nymi wzorami czerwonych kwiatków „śliwek", typo­ w y c h d l a góralskiej m o d y z początku naszego w i e k u . Szczególnie fragmentem interesującym XX w . p r a c o w n i R o z a l i i T a t a r o w e j . Z a r ó w n o i c h krój poziom biegłości wykonania i w czynnej z tych są t u g o r s e t y jak wykonane stroju lat zdobienia n a początku dowodzą twórczyń. Szyte przeważnie srebrnego zdobione obecna l u b złotego są z n a c z n i e w „zkrętki" skromniej ciem i zrozumieniem linie kroju. W dziale zdobionej czarnego, l u b „szarotki", niż tego twórczości formy, współczesnej u k a z a n i a j e j w j a k najpełniejszym były wszystkie dużej z aksamitu, n a wymaga m o d a góralska, a l e z a t o z w i ę k s z y m zentowane Wystawa naczynia t y m m a s z y n i e , o w z o r a c h n a s z y w a n y c h z siutażu opieka n a d wyrobów l u d o w y c h o d b i o r c y m i e j s k i e m u poprzez drewniane wyczu­ podkreślającej przyjęto zasadę przekroju. Repre­ właściwie dziedziny sztuki i rzemiosła l u d o w e g o , ż y w e n a t e r e n i e p o w i a t u n o w o ­ t a r s k i e g o , a także t e , które j u ż utraciły zastosowanie 169 �