https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/1b21817d149660ed402ae3530e8bca0b.pdf 190d82ec4bbcb6f00282a233f2c08462 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4201 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1959 Subject The topic of the resource sztuka ludowa - wystawy malarstwo ludowe Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3918 Title A name given to the resource Wystawa malarstwa ludowego w Bytomiu / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1959 t.13 z.3 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1959 t.13 z.3 ;s.174-176 Creator An entity primarily responsible for making the resource Jackowski, Aleksander Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Państwowy Instytut Sztuki Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text I Aleksander Jackowski WYSTAWA Tak głosiły Wierniejszy i hasło plakaty. Niezupełnie prawdzie wystawy mojej MALARSTWA był — rodzinnej tytuł „Życie zresztą słusznie. samego dawne miejscowości". i A konkursu współczesne więc malarski pamiętnik... Od zależy w w w temat z wreszcie Kultury obrazie, pragnęli rze o pozornie pracy tynie, liwością wiejskim i w małych mia­ chcieli pewien poprzez materiał do przysłało oceniać nagrody wyniki pozytywny Cenne jest (Kubaszczyk, Okazuje torska, wej tość i jest kilku od Tomaszek, z możliwie obrazów się z a i n t e r e s o w a ń d l a własnej brazu, pracy, narastaniu przedstawiających non t r a d y c j i przestał ła się t e m a t y k a to zjawiska w martwy, obowiązywać. p r a c , środki, sposób znamienne nowych osobistych po­ d l a procesów sztukach że k a ­ Rozszerzy­ o b s e r w a c j i . Są zachodzących współcześnie n a w s i . Z n a m i e n n e też j e s t , że szukając źródeł o twórczości większości reprodukcji obrazu, drobnomieszozańskim. uczestników fotografii, Toteż oleodruku najdalej jestem myślimy i kiczu od te- * L . K u b a s z c z y k — 1 0 0 0 zł., M . L e n c z e w s k a — 750 zł, P. O p e r s k a l s k l — 750 zł, K . T o m a s z e k — 750 zł, R. D e h m e l , J . Śmietana i i n . 174 za­ 1 miejscowotej k a ­ jest R u ­ przebywający życia głównie stale współpracował („wyma­ z krajobrazy. przeważnie którzy góralskimi się Robi z natury, je n a zamó­ za m a l o w n i c z e chatami, może oporną d l a których wzruszeń. zasługują n a p e w n o wsi, krajo­ jest zupełnie dziś i t e ż o t y m , że t r a d y ­ obrazowania niemal sta­ ocenie jako „landsehafty' p r z y m a l o w a n i u kościołów olejne, parających pędzla, ono o b u ­ swoje nagrodzonym) i wraż­ płacą tematyczne wido­ o d 600 dla lud­ miejscowej. i była m i ­ mala­ z przedstawicielem Z n a l a z ł y się t e ż n a w y s t a w i e łem l u d z i z mozo­ farby, płótna sztuka jest źródłem radości Tych jest najwięcej i oni n a szacunek, m i m o że obcy n a m A l e n i e zapominajmy, t y c h u j a w n i a się n i e t y l e i l e ciśnienie dokoła prace materią być rezultat i c h pracy. że w p r a c a c h naturałistycznie dzeniu Świadczy ności i in). War­ parze kuracyjnych 1906 r. wczasowiczów, nych tematu. w ramy O d 21 r o k u godziny, najczęściej której Świadczy sposób ki, naśladowana, o pozytywnej ludowy wienie nostki, i w dlatego ur. w obrazki półtorej ludo­ n i e o n a też s t a n o w i o w tradycji tych amatorów. luje byłe wierne i l o w a l i " i c h coś z e dwadzieścia pięć). O d 1940 r . m a ­ ama­ malarstwa kulturalnych. Dehmel, można nimalna, cyjny (i zapewne poznaw­ autentycznym artystycznymi. O n i malarstwo złocone miastach, Wiśle-Malince. twórczość zjawiska trzeb dolf w terenu. malarzy konkurs. t y m , co malowanego większości Na okazał się o b r a z Twórczość świadczy któ­ Śmietana zarysował w d o 1.000 zł. R o b i r ó w n i e ż o b r a z y interesujących jakiejkolwiek przekazanie artystyczna wystawę, spośród wystawy? dominuje zdecydowanie czy regionalnej. ambicją których mgr Bar­ otwarto twórców, na wsi, jaki oderwana prawdziwe z na konkursie.* się, ż e z g o d n i e przewidzieć, listopada był s a m f a k t rozpoznania Lenczewska, malarstwa do tegorii tym n i e idzie traktują Oprawione w w czy smakiem wośclaeh. N a j w y b i t n i e j s z y m airatorów- 120 p r a c , najbardziej chyba ciekawy nu najczęściej wód. socjologicznej, Są t a m o c z y w i ś c i e bynajmniej plastyczną tradycyjnego wystawy by­ sprawności, o przerażającej r u ­ zmia­ Chciano końca konkursu ujawnienie która dużej sprzedają innych przygotowała 25 s t y c z n i a pewno Ale lipca 13 z a p r o s z o n y c h 9 otrzymało Jak to kategorii pokazała. z Konarzewskim od pokaz doku- twórczej. Bazielich. rych ruch zachęcający 63. Ekspozycję obecności ludzi. ożywić klimat r . 24 t w ó r c ó w bara w świadomości wystawę trwał wystawiono jaki este­ Wartość t y m , c o ujawniła, Wydział w prac przeżycia ludu. widzę artystycz­ wystawa każdy czej. konkurs zaś s t r o n y . — jak rzemiosła rangę niemal silniejsze tomskiej W jakąś Każda n a m znacznie oraz do nieznanych nadawać podobnie mala­ stworzyć Konkurs 1958 tyczne, W BYTOMIU przeciwnie. daje szcze­ się w poprzez podjęcia wystawie organizując uzyskać przełamują malarzy, dzieci dotąd drugiej konkursu Muzeum m e n t a r n y , pokazujący j a k zachodzące w k r a j u ny żeby się n a t e r e n i e w o j e w ó d z t w a ^ środowisku steczkach, zainteresować, Etnograficzny Bytomiu s t r o n y dotrzeć znajdujących gólnie Dział Katowicach, z jednej rzy dużo: c z y p o t r a f i wyobraźnię. Górnośląskiego WRN go, ną. W r ę c z artystycznego tytułu pobudzić UDOWEGO gustów talent jed­ środowiska i spotyka­ wzorów. Są o c z y w i ś c i e i p r a c e ś w i a d c z ą c e o talencie a u t o r a , czasem wręcz pracownika zaskakujące, umysłowego j a k n p . Jana z Radlina, u Śmietany, którego w i ­ dać z a r ó w n o nieprzeciętną w r a ż l i w o ś ć plastyczną, j a k i ślady obcowania z (m. i n . Kulisiewicza). rakterystyczne wyrazu, trudno „ludowego". amatora, n a d sobą szczyty Na Jest który to tego grafiką typu nowych przykład w sposobów. w obrębie utalentowa­ drodze tę p ł y n n ą Ematorskiej cha­ środków technik, zmieścić być może przekroczy twórczości granicę dalszej dzie­ o d s z t u k i bez przymiotnika. wystawie można wciąż nowych pracy żadnego szukanie Śmietany nego lącą współczesną próbowanie Twórczość wpływu jest dobrą D l a umysłów zaliczyć znalazły się r ó w n i e ż do „naiwnych" prace, które c z y do „kręgu l u ­ d o w e g o " . O n e interesują n a s n a j w i ę c e j , t o są właśnie te rodzynki. Nieudolne, zdradzają radność w p a n o w a n i u n a d techniką, przy t y m mają wyraźną niepo­ rzemiosłem, ale coś w ł a s n e g o , są o d r ę b n e przez o d - ��rębność świata odmienne Najbardziej w swych woryty wewnętrznego patrzenie na czył z nich, przez „ludowy", czy grawiury, przypominający jako szkoły trochę 80-letni Polikarp (pow. Gliwice). dziecko w jest majętnego Koźlu. bułek Urodzony wać. T a k się zaczęło. Ojciec umarł spróbował Potem wcześnie, przyszło ciężar d o obrazków... Dopiero jest z świadectwo życie. pra­ przykładem powrotem cięcia się o d pokazał towy i wtórnego niemal kultury „Chrystusa „uludowienia", bez r e s z t y miasta, na w świat szkoły. Krzyżu" i że Operskalski Na wejścia wsi, od­ wystawie „Dyliżans Ż y w i e c , czytać i pisać stuch rzeźbił już t y m mowy. o Dopiero pracy, gdy znów Obrazki rach"), wiada mówią kozikiem, ale Ciężko choroba scowości, Szarem, i jako go tekście szkle tego tylko matów „góralskich" pierski"; nie. również typu, że technikę tę kompozycje malarskie Lenczewska z w dowice), przyszło na obrazki córki (umarła w mogło być Kobiet, szkle. w gó­ — życiową". Mickiewicza, Ogniska do mizernej maluje daru kolorystycznego. wa", skomponowany Ryc. Mai. i postaci szkole. Potem a n i ochoty wstrząsu w wy­ 1944 r.) 3 lata jej Teraz obraz ciągu Wym. Cieszyn. do dorabia ma le­ nie ma to „Żni­ pionowych rytmów n i c wspólnego na szkle. pow. Ligi kopiuje uczęszcza Lenczewska poziomych 4. „Góra Ochodzita", obraz L. Kubaszczyk, Koniaków, dla trochę emerytury. ładnym już zapełnić p u s t ­ ścienne „Przyjaciółki" Najlepszy w oraz nie m a „aby malowaniem 180-złotowej dopo­ Lenczewska z d l a przyjemności. miej­ rytmów jeszcze (pow. W a ­ Rawiczu gazetki Rosenbergów. autor w so­ robi materii. się czasu wpływem rodzinne, danej Ochodzi- n a płót­ dróg", strzępów w malować, Wykonuje Plastycznego piej, szkłem. dla te­ 1948 r . n a s k u t e k chorób z o k r e ­ zaczyna portrety Len­ „Kostka-Na- zetknęła n i e było pod i Podobanach kredkami Dopiero „pod" nowych słomki, w życie, historię („Góra ze Maria maluje olejno su w o j n y ) do pasąc „klasyczne" m a ­ świadomie „szuka dworze rysowała normalne to „Ondraszek" malarstwem dzieciństwie w 71-letnia pow. wyrobnik. opar­ również pastuch, malarstwo bowiem j a k pisze, pejzażu, obyczajów jako wybrała — przeważnie Czasem, kę t a " , „ c y n t r u m szańce"). O b r a z k i j e g o n i e mają jeszcze ale nie jest Sądzę, pa­ na maluje z Bielska, larstwo Jako („Owce zaczął w o ł a n e g o śmiercią s y n a (zginął w zdolności malować rodzajowej okolicznym i nie pracował rzeźbić dołączonym obrzędów potem pozbawiła zaczął o 1905 r . w nauczył się w w o j s k u . jego, o t e m a t y c e w Na czewska i ur. w kozikiem, Kubaszczyk pocz­ z 1888 r . " . L u d w i k Kubaszczyk tonację owce n a halach. ukoń­ malowali gospodarki szkoły, malunkom rzeźbi n a starość zaczął ukończenia ludowego bliskie Oper- cować j a k o m a l a r z p r z y b u d o w i e kościołów. M i m o posiada tradycyjnego trochę kolorystyczną. spadł n a n i e g o . W y b u d o w a ł karczmę, m ł y n , g d z i e m u było są kolorze, wyraźnie b u d o w a n e w Bie- trudne kompozycji szkle, ciu o sam malo­ dużej na dzieci, ż y w e w w gospodarza, Tam, j a k powiada, b y ł o m u żal, w i ę c dyscypliny drze­ j e g o d w a j k o l e d z y , r o b i l i m u różne r y s u n k i za bułki. Ale bie malarstwa t u s z o w y c h r y s u n k a c h średniowieczne skalski z R u d u n y rzewle każdej świat. z chałup. ludową 28 x 16 cm. �tradycją obraźniczą. Tomaszek śliczny „Kościół" stawy) należy O świetlicy matu, (widziałem w Czechowicach, rzeczywistości. obecnie w kręgu jest t a k i c h malarzy. t o wyraźnie. w e zaginęło. Z m i e n i ł y świat, k t ó r y kiedyś lową, bliską e s t e t y c z n y m No „ludo­ C o r a z też ludowej. malarstwo zmienił Po­ ludo­ która wszelką n a j słuszniej nie tylko ludzi, p o ­ jest również jej b y mieć cenę zastrzeżenia „ludowości" kazało tytuł w y s t a w y Szukanie dość n a plakatach. ny dział i i innych różne pokazywała sztuki ją z ikonograficznych, sumie — wystawa była c i e k a w a , raczej n a pewno ce­ mierny. dzisiejszego ją o c e n i m y jeszcze ujawniła. Fotografował Z — St< O B Y C Z A J O W E Stolarze skawińscy, krakowskich ślusarzami magistrat nej skrzyń do wspólnego miasta organizacji, Księga Cechu a jest Zaczyna Pawła Żylińskiego, Tomasza cza, pierwszą 1799 r . , dopiero cechu, tylko podpisywane. odbytego Wojciecha' Paź- Józefa Jodłowskie­ Michała Czopkiewi- oraz „średnich i młodszych p o d t e n czas temuż c e c h o w i czy i Kazimierza się zaś t a księga 13 J u n i 1841 w Walentego Wierzbickiego, oraz Podane Karola Szymona Wojciecha tutaj składy 1799 i 1841 d o w o d z ą , był Skawinie w nach. z Szymona sesji jako Dzięki Jana Szymona Jana Jodłow­ Ciechanowskiego. zwierzchności że zawód tradycyjnie temu oraz Piątkowskiego, Żylińskiego, Koń­ odbytej starszego, Pachońskiego j a k o podstarszego Paździurkiewicza, skiego służących": Czopkiewicza. protokołem obecności braci w zrozumiałe cechowej stolarza tych staje z lat uprawiany samych rodzi­ się d z i e d z i c z e ­ z spod skawińskie przedstawicielką Maria Dawne ziarna mym W i nych jako przeznaczano twórców tych i o młodszych, i skłonności nak zatargów, było trudno, o kończyły sercem" i które między się z a w s z e ślubowaniem moda", usuwano przechowy­ tym sa­ s k r z y n i a r s t w a ska­ mistrzów malowa­ K s i ę g a zaś dostarczyć n a m m o ­ tych mistrzów oraz o i c h temperamentach, n i e o p a n o w a n i u w słowach wśród Z przebiegu braci się można, członkami poczuciem jed­ cechowej nie że nawet naj­ cechu i pojednaniem zgody, p o d y k t o w a n e j dobrym a także kredensów. do zwady. dowiedzieć zagorzalsze spory i życiu krewkości, zadzierzystości, zelżywych na nazwiska skrzyń, w Skawinie wiadomości średnich „stara przyśpieszając jedynie kołysek Stolarskiego nieco braci mogą ł a w , łóżek, Cechu gdyż i c hmalatury. wejść cechowych, wymy­ datowane, a n i za M a r y i Terezyji", tych warunkach do historii wińskiego że n i e były l u b żelaziwa, zniszczenie stolarza) historycznych, zaś o k a z y , „jak jest z Wierzbickich, u r . badań nigdy izb mieszkalnych wanie gi pokole­ skawiń­ doskonałą się j u ż t e r a z skrzynie cechmistrza jednego sławnych skrzyń r . 1883, żona J a n a W i t k o w s k i e g o , Kra­ przez artystycznego jedynie a więc m a l o w a n e podcechmistrza Jodłowskiego dorobku żyjących w posiedzenia braci: i (którego spośród ka z także 1795 s k i c h włas­ w Paździurkiewicza, Jana W i e r z b i c k i e g o r. znajdująca podpisanym S k a w i n i e z l a t 1799—1841) nia po drugim. Zdobnictwo j e j statut. tego w nie ze Skawinie, księgą Stolarskiego wraz w Etnograficznego Cechu S K A W I Ń S K I C H pięknych i końca. stołowych Kazimierza należeli księgi zatwierdził w Muzeum u początku dziurkiewicza, go, następnie się p r o t o k o ł e m lutym wyrobu i m n a zawiązanie Stolarskiego więc zdefektowaną z cechu, zezwolił się w A r c h i w u m kowie, sławni malowanych, jest ją t y l k o r a z A R C H I W U M S T O L A R Z Y (wedle wystawa I nie Taka Deptuszewski. H I S T O R Y C Z N E G O Ż Y C I E w m tematy istotne? prawda sztuki już ograniczona t u zaś różne Jej rezultat artystyczny dnia. A piękno dziś współczesnością. „z życia". A l e c z y t o jest w sztuce W przepaść tradycyjnej, — t a m była t e m a t y k a s a k r a l n a , ujęciach lowa. tylko Pokazywała m a r t w e j , zestawiając Prawda sztuki J . Śmieta­ czej twórczość a m a t o r s k a — n i e z a l e ż n i e o d t e g o , j a k walorów Doprowa­ tradycyjnej twórczości konwencje. doskonałość zupełnie dawnej, obok amatorów, te niemal w (12 o b r a z ó w ) Usytuowana o t o p r e t e n s j i d o organizatorów. widzenia za niezręcznie dziło t a k ż e k u t e m u , ż e n i w pięć n i w d z i e w i ę ć d o ­ miejmy punktu zasługą. c o do samej n a d rezultatem. u p o d o b a n i o m m a s . Dziś r a ­ z byłoby powszechnym. pokazała To zaciążyła sformułować się cały t ę sztukę, u c z y n i ł c e ­ bytomska problemy. dzielącą czy który popularnym, cóż, m o ż n a tezy, dano przykładem kultury, ekspozycja? religijnej. nafty n i e o n i są dziś się w a r u n k i , A i rafinerii niewiele. Tradycyjne Wystawa Tomaszek m a ­ sztuki wywołał ama­ sztuki. I wcale tradycyjnej inne najbardziej „naiwnego" się n a w y s t a w i e spadkobiercami wiedzmy jak J e s t o n dość t y p o w y m prac w e g o " znalazło tyle nurt ludowym, kazała ujęciem t e ­ o produkcją chęć prymitywno-amatorskiej widać, „Zabawa kilkanaście n i e są t y p o w ą dominuje odtworzenia naiwnym obserwacją, znam której pogranicza mniej nazwać do w y ­ Tomaszka cieszy o d 38 l a t . P r a c u j e Jak kontynuuje Karol półamatorskiej, p ó ł - np. u na konkurs) w wiernego luje które dopuszczony sztuki autentyczną jego prace, posłanych ile wiejskiej" jakąś torską, j a k 61-letni n i e został do kręgu prymitywnej. w Podobnie c z y U r s z u l a B a r d a c h ( u r . w 1942 r . — j e j i wzajemnym nietylko dowcipu zniewa­ „dobrym dostrzegane- 177 �